Luận án tiến sĩ nghiên cứu tác động của các yếu tố vĩ mô đến cấu trúc vốn doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DÂN TRAN THI LAN PHUONG NGHIEN CUU CAC NHAN TO Vi MO TAC DONG DEN CAU TRUC VON CAC DOANH NGHIEP NIEM YET TREN THI TRUONG CHUNG KHOAN VIET NAM LUAN AN TIEN Si NGÀNH TÀI CHÍNH — NGAN HANG HÀ NỘI - NĂM 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DÂN TRAN THI LAN PHUONG NGHIEN CUU CAC NHAN TO Vi MO TAC DONG DEN CAU TRUC VON CAC DOANH NGHIEP NIEM YET TREN THI TRUONG CHUNG KHOAN VIET NAM Chuyén nganh : Tài chính — Ngan hang Mã số : 9340201 LUẬN ÁN TIÊN SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS VŨ DUY HẢO HÀ NỘI - NĂM 2020 LOI CAM KET Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.ÔỎ ii DANH MUC TU VIET TAT .ceccsssessessesssssessesscssecsessessessccacsscssecsesaceacsscenceacenees v DANH MỤC BẢNG BIẾU. 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYÉT VÀ TÔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Quan điểm về cấu trúc vốn 1.

Lý thuyết cấu trúc vốn. Lý thuyết đánh đổi. Lý thuyết trật tự phân hạng. Lý thuyết thời điểm thị trường.- + sz+E+EEt2E12EE2E1271.

Lý thuyết người đại diện. Cơ sở lý thuyết về các nguồn tài trợ trong cấu trúc vốn của các doanh nghiệp niêm yết thị trường chứng khoán. Nguồn tài trợ từ nợ. Nguồn vốn chủ sở hữu.

Cơ sở lý thuyết về đo lường cấu trúc vốn .----- s2 -ss<©ssecs<es 23 1. Cơ sở lý thuyết về tác động của các nhân tố vĩ mô đến cấu trúc vốn các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán 1. Những vấn đề lý luận cơ bản về mối quan hệ giữa nền kinh tế và thị trường 00) 011. Cơ sở lý thuyết về tác động của các nhân tố vĩ mô đến cấu trúc vốn các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán 1.

Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề nghiên cứu 33 1. Tổng quan nghiên cứu ngoài nước. Tổng quan nghiên cứu trong nưỚC. -- 2222 s+E2+E+2EE2EE2EE2EE2EE2Exzrxzrx 41 1.

Đánh giá chung về các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Những điểm kế thừa và khoảng trống nghiên cứu.-- 2-2 47 TÓM TẮÁT CHƯƠNG .rErrkkrrie 49 CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu 2. Dữ liệu nghiên cứu.

Chiến lược thu thập dữ liệu và mẫu nghiên cứu mục tiêu. Thu thập dữ liệu va mau nghién COU. Phương pháp nghiên €ỨU. Đặc điểm của dữ liệu bảngg.

Các biến trong mô hình nghiên cứu. Kỹ thuật hồi quyy.--- 2-52 SE E2122E121112112112122112122 1E rree 75 TOM TAT CHUONG 2 CHUONG 3: THUC TRANG CAU TRUC VON CAC DOANH NGHIEP NIEM YET TREN THI TRUONG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.1 Khái quát kinh tế Việt Nam và thị trường chứng khoán Việt Nam.1 Khái quát kinh tế Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thế giới giai đoạn 2008- hư .2 Khái quát sự phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2008- D0.2 Phân tích thực trạng cấu trúc vốn các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Naim.1 Hệ số tỐng nợ.2 Hé 86 no dai Maen.3 Hệ số nợ ngắn Wat eee cece cceeeccceeeeccesscccesseecessseesesseceesseeeeseeeensese 91 TOM TAT CHUONG 3 oun. sesesssssssssccsssesccssscscrsnsecsssnsssensnsececsnsesecsnsecsesnseesssnsesees 93 CHƯƠNG 4: MÔ HÌNH VÀ KÉT QUÁ NGHIÊN CỨU.1 Kiểm tra các khuyết tật trong mô hình nghiên cứu.1 Kiểm tra tính đa cộng tuyến của các biến nghiên cứu.2 Kiểm tra hiện tượng tự tương quan giữa các biến trong mô hình nghiên cứu .3 Kiểm định hiện tượng phương sai sai 36 thay đổi 4.2 Kết quả phân tích thống kê mô tả các biến nghiên cứu.4 Kết quả ước lượng mô hình GMM để đánh giá tác động của các nhân tố vĩ mô đến cấu trúc vốn các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán "VIỆT ÏNIT. HT THỌ THỌ HH TH.1 Mô hình đánh giá tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến cấu trúc vốn các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam .2 Mô hình đánh giá tác động của môi trường thể chế và yếu tố khủng hoảng kinh tế đến cầu trúc vốn các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán 4.3 Mô hình đánh giá tác động của môi trường thể chế đến cấu trúc vốn các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam- Nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thành phần chỉ tiêu PCI.4 Mô hình đánh giá tác động của các nhân tô kinh tế vi mô đến mối quan hệ giữa khủng hoảng kinh tế và cầu trúc vốn của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

xee 115 TOM TAT CHUONG Á4.-- 2° s<+++*£++tErteEreErxeerrerrserrserrkrrrsrrre 119 CHƯƠNG 5: THẢO LUẬN KẾT QUÁ NGHIÊN CUU VA KHUYEN NGHI.1 Thảo luận kết quả nghiên cứu .1 Thảo luận kết quả từ mô hình đánh giá tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến cấu trúc vốn các doanh nghiệp niêm yết.2 Thảo luận kết quả từ mô hình đánh giá tác động của môi trường thể chế và khủng hoảng kinh tế đến cấu trúc vốn các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.2 Một số khuyến nghị. Đối với các cơ quan quản lý Nhà nước. Đối với các doanh nghiệp niêm yết. 2-22 z+2Ec2EE+EE2Exerrrsrs 133 5.3 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo.- 2-22 s2 s<s< se 135 KÉT LUẬN DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIÁ ĐÃ CÔNG BÓ CÓ LIÊN QUAN ĐÈN LUẬN ÁN .- 5< 5< 5< Ssess+setserssessrsee 138 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .-- 22 5° s52 ©5s=sz©zse= 139 PHỤ LỤC DANH MUC TU VIET TAT STT Viết tắt Nội dung 1.

ASEAN Hiệp hội các quốc gia khu vực Đông Nam Á 2. BCTC Báo cáo tài chính 4. CTCK Công ty chứng khoán 3. CTV Cấu trúc vốn 5.

DN Doanh nghiép 6. FEM Mô hình tác động cô định 1. GDP Tổng sản phẩm quốc nội 8. GMM Phương pháp ước lượng moment 9, GTSS Giá trị số sách 10.

GTTT Giá trị thị trường 11. HNX Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội 12. HOSE Sở Giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh 13. IMF Quỹ Tiền tệ quốc tế 14.

KTVM Kinh tế vĩ mô 18. NDH Nợ dài hạn 16. NHTM Ngân hàng thương mại 17. NNH Nợ ngắn hạn 15.

NTVM Nhân tố vĩ mô 19. OLS Mô hình ước lượng bình phương nhỏ nhất 20. PCI Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 21. REM Mô hình tác động ngẫu nhiên Mi STT Viết tắt Nội dung 25.

TSHH Tài sản hữu hình 23. TTCK Thị trường chứng khoán 22. TTCKVN Thị trường chứng khoán Việt Nam 24. TTS Téng tai san 26.

UBCKNN Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước 28. WB Ngân hàng Thế giới 27. WTO Tổ chức Thương mại Thế giới Vil DANH MUC BANG BIEU Bang 1.1: Câu trúc vốn được đo lường thông qua giá trị số sách của các khoản nợ.2: Cấu trúc vốn được do lường thông qua giá trị thị trường của các khoản nợ.1: Cơ cầu các doanh nghiệp chọn mẫu nghiên cứu theo ngành.2: Định nghĩa các biến trong mô hình nghiên cứu.-- 2 2+cz+sz+22 57 Bảng 2.3: Nhân tố kinh tế vĩ mô nền kinh tế Việt Nam giai đoạn 2008-2017.4: Tỷ lệ nợ trung bình và tỷ lệ tăng trưởng (TT) trung bình ngành giai đoạn s00 .1: Một số thông tin TTCK của một số quốc gia ASEAN tính đến 31/12/2017.2: Số lượng doanh nghiệp niêm yết trên TTCK của một số nước ASEAN.3: Số lượng doanh nghiệp niêm yết trên HOSE, HNX va UpCom.4: Vốn hóa thị trường các công ty niêm yết tại một số nước ASEAN từ năm 2008 đến 2017.5: Vốn hóa thị trường/GDP tại một số nước ASEAN từ năm 2008 đến 2017.6: Giá trị giao dịch cô phiếu tại một số nước ASEAN từ năm 2008 dén 2017 .7: Giá trị giao dịch cổ phiếu/GDP tại một số nước ASEAN từ năm 2008 đến "0.1 Kiém tra hiện tượng đa cộng tuyến của các biến nghiên cứu.2: Kiểm tra hiện tượng tự tương quan trong mô hình nghiên cứu.3: Két qua kiém dinh Breusch- Pagan/ Cook-Weisberg, kiém dinh Wald va kiém dinh Breusch- Pagan Lagrangian Bảng 4.4: Thống kê mô tả các biến phụ thuộc và biến giải thích trong mô hình nghiên Bảng 4.5: Thống kê mô tả các biến kiểm soát trong mô hình nghiên cứu.6 Kết quả hệ số tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô theo ước lượng GMM.7 Kiểm định mô hình và sự phủ hợp của các biến - Mô hình chung.8: Kết quả hệ số tác động sau khi đồng thời đưa thêm biến thê chế và khủng hoảng kinh tế theo ước lượng GMM.-- 222 22EE2EEEEE2712712717171221 2E cExcrxe 106 Bảng 4.9: Kiểm định mô hình và sự phù hợp của các biến - Mô hình đánh giá tác động đồng thời của thể chế và khủng hoảng kinh tế.-- 2-2 2+2z+zz+£zz+zz2 108 Bảng 4.10: Kết quả hệ số tác động của môi trường thể chế đến cấu trúc vốn- Mô hình nghiên cứu các yếu tô thành phần của chỉ tiêu PCI thực hiện ước lượng GMM.11: Kiểm định mô hình và sự phủ hợp của các biến - Mô hình đánh gia tác động của các yếu tố thành phần chỉ tiêu PCI.-2- 22s+2+EE£EE£EE2EEeExrrxerxee 114 Bảng 4.12: Kết quả hệ số tác động của khủng hoảng kinh tế đến câu trúc vốn- Mô hình nghiên cứu vai trò của các nhân tố kinh tế vĩ mô thực hiện ước lượng GMM.13: Kiểm định mô hình và sự phù hợp của các biến - Mô hình đánh giá vai trò của nhân tố kinh tế vĩ mô đến tác động của khủng hoảng kinh tế đến cấu trúc vốn.1: Tổng hợp kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến cầu trúc vốn của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.2: Tổng hợp kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến cấu trúc vốn các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong bối cảnh xem xét tác động của thể chế và khủng hoảng kinh tế.-- -¿ 124 1X DANH MỤC HÌNH Hình 2. Quy trình thực hiện nghiên cứu.2: Lọc số liệu thu thập dé thu duoc mau nghiên cứu cuối cùng.

M6 hinh nghién ctu. eee cece cee cecee eee eeceeseeeceeseeeeeeeseeeeeeeeaees 75 Hình 3.1 Vốn hóa thị trường trên HOSE, HNX và UpCom qua các nam.3: Hé 86 mo dai han oe.4: Hệ số nợ ngắn 92 PHAN MO DAU 1. Giới thiệu chung về luận án Luận án nghiên cứu về tác động của các NTVM đến CTV các DN niêm yết trên TTCKVN trong khoảng thời gian từ 2008-2017.