Luận án tiến sĩ nghiên cứu vận dụng kế toán quản trị trong các doanh nghiệp sản

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI HOÀNG THỊ TÂM NGHIÊN CỨU VẬN DỤNG KÉ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM LUAN AN TIEN Si KINH TE Hà Nội, Năm 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI HOÀNG THỊ TÂM NGHIÊN CỨU VẬN DỤNG KÉ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 934 03 01 LUẬN ÁN TIÊN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Lê Thị Thanh Hải 2. Phạm Đức Hiếu Hà Nội, Năm 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận án này là trung thực và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác.

Tác giả Hoàng Thị Tâm ii LOL CAM ON Trước tiên, tác giả xin bày tỏ lòng biệt ơn sâu sắc đên Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý Sau Đại học, Khoa Kế toán - Kiểm toán trường Đại học Thương mại đã giúp đỡ và tạo điều kiện trong suốt quá trình đào tạo, nghiên cứu và thực hiện luận án. Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS,TS. Lê Thị Thanh Hải và PGS,TS. Phạm Đức Hiếu đã tận tình giúp đỡ, có những ý kiến đóng góp quý báu trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo và các thành viên của các Doanh nghiệp, các chuyên gia tại các trường Đại học đã nhiệt tình giúp đỡ, cho ý kiến đóng góp trong suốt quá trình điều tra, phỏng vấn phục vụ thực hiện luận án. Sau cùng, tác giả xin bày tỏ sự cảm ơn đến gia đình, các đồng nghiệp và bạn bè đã động viên, chia sẻ và tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình thực hiện luận án. Xim trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Hoàng Thị Tâm iii MUC LUC LOT CAM DOAN wisccssssssssssssssssssssssssscssscsssssossssssssscsssssssssosssssssssossscsssnsosssssssssesssssessees i LỜI CẢM ƠN.Arppptrrrvrdrradederiie ii MỤC LỤC. hii DANH MUC TU VIET TAT.

x MO DAU orssesssssssssssssssssesesscccsssssnnesccocs 1 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên CỨU. Câu hỏi nghiên CỨU.

Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Phương pháp luận và phương pháp nghiên €ỨU. << se se<s<ssssesss 4 6. Những đóng góp mới của đề tài .--se--scs<cseccesecssereserrssersseresersserre 5 7.

Kết cấu của luận án.-s«-<-es<+ss©EvsstEE+seEEEAeEETAsEETAAetTTAsetrxsetrrssorrssre 6 CHUONG 1: TONG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ NHẬN DIỆN KHOẢNG TRÓNG NGHIÊN CỨU.1 Tổng quan các nghiên cứu 1.1 Các nghiên cứu về vận dụng KTQT trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa .2 Các nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa.2 Khoảng trống nghiên cứu .---s- << ssesseesseessevssseesserssee 17 KET LUAN CHUONG .--- «se ©se©Ev+s£EE+seEEvseeEvsseersseerrassrrsssre 19 CHUONG 2: CO SO LY LUAN VE KE TOAN QUAN TRI VA CAC NHÂN TO ANH HUONG DEN VIEC VAN DUNG KE TOAN QUAN TRI TRONG CAC DOANH NGHIEP NHO VA VUA 2.1 Khai niém, ban chat, vai trò và chức năng cúa kế toán quản trị.1 Khái niệm kế toán qUẲH KT ‹.--e--escese©cs<cceeeceseteseEeseErseereseereserrseereetresercee 2.2 Đặc điễm của kế toán qUẲH KTẬ.3 Vai trò của kế toán quản trị va mdi liên hệ giữa kế toán quản trị với chức NANg Quan trị doOqHÌi rìg]iỆP ú.2 Nội dung kế toán quản trị trong doanh nghiệp nhỏ và vừa.1 Lập dự toán sản xuất kinh doanh .2 Xác định chỉ phí và giá.3 Đo lường thành qua hoat AON. Hỗ trợ ra qUVẾt địNÌh.e--e<ce<©cese©esEEeeEEesEEkseExeetreetresereserreesrestresersee 48 2.5 Hỗ trợ quản trị ChỈẾn ÏƯỢC .e--esccs<cce<ccesereseresereeeereetrestreestrsesreetresrrsee 49 2.3 Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam.1 Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa .2 Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ về vừg.4 Một số lý thuyết nền tảng ánh hướng đến vận dụng kế toán quan tri trong doanh nghiệp nhỏ Và VYa.1 Lý thuyết ngẫu nhiên .2 Lý thuyết tâm lý HỌC .--e«-ccs<cce<ccesereseteeeereeErekrketrkeetreetrestreserkeerresrresrrsee 56 2.3 Lý thuyết về quá trình đổi tuới.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng kế toán quản trị trong các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và Vừa .-- << se cse©rsserssersseoxseerseersserssersssrre 57 KÉT LUẬN CHƯƠNG 2. „61 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨPU.1 Khung nghiên cứu và quy trình nghiên CỨU.D Khung Nghién CUU .2 Quy trình nghiên cứu 3.2 Phương pháp nghiên cứu của luận án. -- << << «e< se 9s se seese 64 3.3 Xây dựng bảng hhỏii .1 Bảng hỏi phóng vẤn sâu .2 Bảng hỏi điỀM tr crescossssessrsssrsesssesssssssessssesssesssesssussssscssesssesssssssssssseessesssesseneeese 68 3.3 Hiệu chỉnh mô hình nghiên cứu và thang ỔO.4 Mẫu khảo sát chính tức .4 Phương pháp phân tích dữ liỆU.1 Là SẠCÏ! đỦÍƑ ÏÏỆNH .2 Thống kê mô tả dữ liệu 75 3.3 Kiém tra sự tin cậy thang ÑO CHÍNH ẨÏLỨPC.

<< 5s se se Sssessese 75 3.4 Phân tích nhân tố khám phá .5 Phân tích tương quan và hồi (UV ‹-eceee<seessesseessEssSSeESSESSEESESSESSeSSESS8508558886 T7 3.6 Phương pháp khác. CHUONG 4: KET QUA NGHIEN CUU THUC TRANG VAN DUNG KE TOAN QUAN TRI TRONG CAC NGHIEP SAN XUAT NHO VA VUA VIET Vit NAM .2 Kiểm định các nhân tố ảnh hướng đến vận dụng kế toán quản trị trong các DN sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam.1 Kiểm định chất lượng thang đo 4.2 Phân tích nhân tố khám phá .3 Phân tÍCH fƯƠH (HAH .ccccc<cescĂe << eSeESSSSESSSSSSSSESESSESSSSEEEEEE0800810010080088 4.4 Phân tích lỗi Quy .e-es-cesccs<ccseeceseEeseEeeeErseEresEreserkeetreetreetrssrrkssereseresre 4.5 Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình KET LUẬN CHƯƠNG 4.------ss©ccssecssse CHƯƠNG 5: BÀN LUẬN VÀ KHUYÉN NGHỊ TỪ KÉT QUÁ NGHIÊN CỨU.HH HH HH0 g00 100700.1 Đánh giá thực trạng vận dung KTQT trong các DN sản xuất nhỏ và vừa “VIỆT ÏNaaIm. 5 << < HH HH HH 0 00010000000 111 5.1 Những kết quả đạt ÄưỢC .2 Những tOM tdi ssssesssessosssssesssesssessssssssesssesssnssssecssesssesssssssnecsscessessseseanessseesseesses 112 5. Bàn luận kết quả nghiên cứu về các nhân tố ảnh hướng đến vận dụng kế toán quản trị trong các doanh nghiệp sắn xuất nhỏ và vừa Việt Nam .1 Nhận thức của Hà QHỈNH ẨTỆ,.2 Năng lực kế t0 ÁN .e-eses-ccs<cceecesEEesEEeeErseEEesEreserkeetreetreetrsrrrseereseresre 115 5.o-- 5-5 << << SH HH HH HH 0000 0000001000001 90 116 5.5 Mire d6 cath tramh.3 Các khuyến nghị từ kết quả nghiên cứu .1 Về phía doanh nghiệp sản xuất nhỏ và VÙA.2 Về phía cơ quan quản lý.3 Về phía các cơ sở đào tạo 5.4 Về phía các tổ chúc nghề nglhiệp.----ecc-e<cceseceseeeeeerestresereserrssereseresee 130 vi 5.4 Didur KiGn VAN CUNQ.5 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo.

DANH MỤC CÁC BÀI BẢO ĐÃ CÔNG BO CO LIEN QUAN DEN DE TAI LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC vii DANH MUC TU VIET TAT Chữ viết tắt BCTC BSC BCKQKD CPBH CPMT CMCN ĐMCP DN DNNVV KTQT KTQTCL NCTT NQT NVLTT QD QLDN QTDN SXC SXKD TTTN Chữ viết đầy đủ Báo cáo tài chính Thẻ điểm cân bằng Báo cáo kết quả kinh đoanh Chi phí bán hàng Chi phí mục tiêu Cách mạng công nghiệp Định mức chi phí Doanh nghiệp Doanh nghiệp nhỏ và vừa Kế toán quản trị Kế toán quản trị chiến lược Nhân công trực tiếp Nhà quản trị Nguyên vật liệu trực tiếp Quyết định Quản lý doanh nghiệp Quản trị doanh nghiệp Sản xuất chung Sản xuất kinh doanh Trung tâm trách nhiệm Viii DANH MUC BANG BIEU TT Tén bang Trang Bang 2.1 - Tổng hợp các khái niệm về kế toán quản trị theo các quan điểm nghiên 00 .2 - Kỹ thuật kế toán quan trị do lường thành quả của các trung tâm .3 a - Phân loại DNNVV của một số quốc gia và khu vực.3 b - Tiêu chí DN nhỏ và vừa ở Việt Nam .la - Tổng hợp kết quá phỏng vấn về mô hình nghiên cứu và thang đo 100.1c - Thang đo chính thỨcC .1 - Tóm tắt phiếu trả lời khảo sát.2 - Tổng hợp thông tin người trả lời Bảng 4.3 - Đặc điểm các doanh nghiệp trả lời khảo sát.4 - Bảng thống kê mô tả vận dụng tiêu chuẩn định mức chỉ phí.5 - Két qua théng ké vận dụng định mức chỉ phí theo quy mô doanh Hàn.6 - Bảng thống kê mô tả bộ phận xây dựng định mức.7 - Kết quả thống kê vận dụng bộ phận xây dựng định mức theo quy mô Màn.8 - Bang thống kê mô tả vận dụng các loại dự toán .9 - Kết qua thống kê vận dụng các loại dự toán theo quy mô DN .10 - Bang thống kê mô tả thời gian lập dự toán .11 - Két qua théng kê vận dụng thời gian lập dự toán theo quy mô DN.12 - Bảng thống kê mô tả vận dụng các kỹ thuật lập dự toán .13 - Kết quá thống kê vận dụng phương pháp lập dự toán theo quy mô Màn.14 - Bang thống kê mô tả mức độ vận dụng các kỹ thuật xác định chi phí.15 - Kết quả thống kê vận dụng các kỹ thuật xác định chi phí theo quy mô DN.16 - Bảng thống kê mô tả vận dụng kỹ thuật tính giá thành.17 - Két qua théng kê vận dung kỹ thuật tính giá thành theo quy mô DN.18 - Bảng thống kê mô tả các chỉ tiêu tài chính đo lường thành quả hoạt Bảng 4.19 - Kết quả thống kê vận dụng các chỉ tiêu tài chính đo lường thành quả "301010009008.20 - Bảng thống kê mô tả vận dụng các chỉ tiêu phi tài chính đo lường thành quả hoạt động .-- ----- ¿+ + 1k vn TT HT TT TH nàn ngư 94 Bảng 4.21 - Kết quả thống kê vận dụng chỉ tiêu phi tài chính đo lường thành quả hoạt động theo quy mô IDÌN. ¿+ + tk vn HT TH TT Hàng 95 Bảng 4.22 - Bảng thống kê mô tả vận dụng kỹ thuật hỗ trợ ra quyết định trong ngắn 0 .23 - Kết quả thống kê vận dụng kỹ thuật hỗ trợ ra quyết định trong ngắn hạn theo quy mô DNÑ dài hạn .25 - Kết quả thống kê vận dụng kỹ thuật hỗ trợ ra quyết định đài hạn theo Bảng 4.24 - Bảng thống kê mô tả vận dụng kỹ thuật hỗ trợ ra quyêt định Bảng 4.26 - Bảng thống kê mô tả vận dụng kỹ thuật hỗ trợ quản trị cho mục tiêu 01100 2227727777 98 Bảng 4.27 - Kết quả thống kê vận dụng các kỹ thuật hỗ trợ quản trị chiến lược theo Bang 4.28 a - Ket qua kiém định t-test quy mô va van dung Bang 4.28 b - Két qua kiém dinh phuong sai bang nhau cho biến vùng miền.28 c- Kết quả kiểm định hâu định cho biến vùng miền.29 a - Phân tích độ tin cậy thang đo cho nhân tố môi trường cạnh tranh.29 b - Phân tích độ tin cậy thang đo cho nhân tố nhận thức nhà quan tri .30 - Phân tích độ tin cậy thang do cho nhân tố công nghệ.31 - Phân tích độ tin cậy thang đo cho nhân tố nhân lực kế toán.32 - Phân tích độ tin cậy thang đo cho nhân tố văn hoá doanh nghiệp .33 - Phân tích độ tin cậy thang đo cho nhân tố áp dụng KTQT.34 - Kết quả phân tích nhân tố cho các biến độc lập Bảng 4.35 - Kết quả phân tích nhân tố cho biến phụ thuộc.36 - Kết quả phân tích tương quan .37 - Kết quả phân tích hồi quy .