Luận án tiến sĩ: Cảm tính nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam - Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ----------------------- ĐOÀN THỊ CẨM VÂN NGHIÊN CỨU VỀ CẢM TÍNH NHÀ ĐẦU TƯ TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ luan Chí Minh – Năm 2022 Tp. Hồ an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -------------------------------- ĐOÀN THỊ CẨM VÂN NGHIÊN CỨU VỀ CẢM TÍNH NHÀ ĐẦU TƯ TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Ngân hàng Mã số: 9340201 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.TS Trương Thị Hồng 2.

Trần Thị Mộng Tuyết Tp. anMinh - Năm 2022 Hồ Chí luan LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án “Nghiên cứu về cảm tính nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam” là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Trương Thị Hồng và TS. Trần Thị Mộng Tuyết. Các số liệu được sử dụng trong nghiên cứu này có nguồn gốc rõ ràng, hợp pháp.

Kết quả nghiên cứu và kết luận trong luận án hoàn toàn là trung thực. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm pháp về tính pháp lý trong quá trình nghiên cứu khoa học của luận án này. Hồ Chí Minh, ngày 02 tháng 01 năm 2022 Nghiên cứu sinh ĐOÀN THỊ CẨM VÂN luan an LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin chân thành gửi lời biết ơn và sự kính trọng tới hai Cô hướng dẫn khoa học của tôi là PGS.TS Trương Thị Hồng và TS. Trần Thị Mộng Tuyết.

Sự tận tâm, nhiệt tình và luôn giúp đỡ về chuyên môn của hai Cô là nguồn động lực quý báo tiếp sức cho tôi để thực hiện luận án này. Điều đặc biệt tôi luôn trân quý là sự quan tâm, thấu hiểu và động viên về mặt tinh thần của hai Cô dành cho tôi, điều đó đã truyền lửa thêm cho tôi hoàn thành công việc nghiên cứu của mình. Tôi cũng xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến tất cả quý thầy cô trong các Hội đồng đánh giá luận án từ cấp Đề cương cho đến Hội đồng cấp cơ sở, phản biện độc lập. Cảm ơn quý Thầy, Cô đã nhiệt tình đóng góp ý kiến và chỉ ra những mặt còn hạn chế trong quá trình nghiên cứu của tôi qua các cấp để nghiên cứu này có thể được hoàn thiện đến giai đoạn hiện tại.

Xin chân thành cảm ơn đến bạn bè, đồng nghiệp trong đơn vị nơi tôi công tác đã luôn tạo điều kiện cho tôi để hoàn thành công việc nghiên cứu. Lời cảm ơn sau cùng tôi muốn dành cho những người thân yêu của tôi: chồng và con gái tôi, chị gái của tôi. Cảm ơn mọi người luôn tin tưởng tôi, ủng hộ tôi, tạo điều kiện cho tôi có thể hoàn thành ước mơ của mình và hoàn thành luận án. Sự động viên của mọi người chính là nguồn động lực chính để tôi tiếp bước trên con đường học thuật của chính mình.

Sự thành công của tôi cho đến thời điểm hiện tại luôn có sự đóng góp rất lớn của anh, con và chị. Xin một lần nữa gửi lời yêu thương và cảm ơn đến mọi người bằng lời nói tận trái tim của tôi. Hồ Chí Minh, ngày 02 tháng 01 năm 2022 luan an MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CÁC TỪ VIẾT TẮT.

i DANH MỤC CÁC BẢNG .iii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ. iv TÓM TẮT CHƯƠNG 1. BỐI CẢNH VÀ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. Bối cảnh lý thuyết và nghiên cứu trên thế giới.

Bối cảnh nghiên cứu và thực tiễn thị trường chứng khoán Việt Nam. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Phạm vi về không gian nghiên cứu. Phạm vi về thời gian nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. CÁC ĐÓNG GÓP MỚI CỦA NGHIÊN CỨU.

Đóng góp về khía cạnh học thuật. Đóng góp về khía cạnh thực tiễn. KẾT CẤU NGHIÊN CỨU. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 14 2.

Khung lý thuyết tài chính truyền thống. Mô hình của Fama và French – mô hình mở rộng. Lý thuyết thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis –EMH). Thị trường có thật sự hiệu quả - hạn chế của Lý thuyết EMH.

Khung lý thuyết tài chính hành vi. Cảm tính nhà đầu tư là một phạm trù thuộc về tâm lý. Khái quát cảm tính nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán. Khái niệm cảm tính nhà đầu tư.

Phương pháp đo lường cảm tính nhà đầu tư. Các nhân tố thể hiện cảm tính nhà đầu tư. Lý thuyết về tác động cảm tính nhà đầu tư đến thị trường chứng khoán. Chứng khoán khó định giá, khó kinh doanh chênh lệch giá.

Lý thuyết về sự tác động của cảm tính nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán. TÓM LƯỢC CÁC NGHIÊN CỨU VỀ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CẢM TÍNH NHÀ ĐẦU TƯ TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN. Phương thức đo lường cảm tính nhà đầu tư trong thực tiễn. Ảnh hưởng của cảm tính trên thị trường chứng khoán .1 Sự thay đổi cảm tính là một nhân tố trực tiếp ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lời vượt trội chứng khoán.2 Cảm tính ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lời tương lai chứng khoán .3 Khả năng dự báo tỷ suất sinh lời tương lai chứng khoán .3 KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU VÀ HƯỚNG LẤP ĐẦY KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU.

CÁC GIẢ THUYẾT CẦN KIỂM ĐỊNH TRONG NGHIÊN CỨU. Giả thuyết nghiên cứu thứ 1. Giả thuyết nghiên cứu thứ 2:. Giả thuyết nghiên cứu thứ 3.

Giả thuyết nghiên cứu thứ 4 .68 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU. QUI TRÌNH NGHIÊN CỨU. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU LÝ THUYẾT.

Mô hình đo lường mức độ cảm tính nhà đầu tư. Mô hình phân tích ảnh hưởng cảm tính trên thị trường chứng khoán. MÔ HÌNH THỰC NGHIỆM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đo lường cảm tính nhà đầu tư trên HOSE (HSI – HOSE Sentiment Index).

Cách xác định các nhân tố đo lường chỉ số cảm tính HSI. Mô hình thực nghiệm đo lường cảm tính nhà đầu tư trên HOSE. Các bước thực hiện đo lường cảm tính nhà đầu tư trên HOSE. Phân tích ảnh hưởng của sự thay đổi cảm tính nhà đầu tư đến tỷ suất sinh lời vượt trội chứng khoán.

Phân tích mối tương quan giữa trạng thái cảm tính nhà đầu tư với tỷ suất sinh lời tương lai chứng khoán. Các bước phân tích. Đặc tính công ty của chứng khoán. Mô hình thực nghiệm phân tích khả năng dự báo của chỉ số cảm tính.

DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU. Nguồn dữ liệu nghiên cứu. Khái quát dữ liệu nghiên cứu và đặc tính của các công ty trên HOSE .86 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

NHÂN TỐ THỂ HIỆN VÀ MÔ HÌNH ĐO LƯỜNG CHỈ CẢM TÍNH NHÀ ĐẦU TƯ TRÊN HOSE. Mô hình đo lường chỉ số cảm tính nhà đầu tư trên HOSE (2007 – 2016). Mô hình năm nhân tố. Mô hình sáu nhân tố.

Mô hình đo lường chỉ số cảm tính nhà đầu tư trên HOSE (2010 – 2016). XU HƯỚNG BIẾN ĐỘNG CHỈ CẢM TÍNH NHÀ ĐẦU TƯ TRÊN HOSE. SỰ THAY ĐỔI CẢM TÍNH NHÀ ĐẦU TƯ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỶ SUẤT SINH LỜI VƯỢT TRỘI CHỨNG KHOÁN. ẢNH HƯỞNG CỦA TRẠNG THÁI CẢM TÍNH NHÀ ĐẦU TƯ ĐẾN TỶ SUẤT SINH LỜI TƯƠNG LAI CHỨNG KHOÁN.

KHẢ NĂNG DỰ BÁO CỦA CHỈ SỐ CẢM TÍNH NHÀ ĐẦU TƯ TRÊN HOSE .1 Chỉ số cảm tính HSI_0716t - mô hình 5 nhân tố .2 Chỉ số cảm tính HSI_0716┴ - mô hình 5 nhân tố có điều chỉnh .3 HSI_F0716┴ - mô hình 6 nhân tố có điều chỉnh .1 Chỉ số cảm tính HSI_1016t – mô hình 5 nhân tố. Chỉ số HSI_1016┴t – mô hình 5 nhân tố có điều chỉnh .3 Chỉ số HSI_F1016┴t – mô hình 6 nhân tố có điều chỉnh.141 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4. TỔNG HỢP, KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. TỔNG HỢP KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Mục tiêu nghiên cứu thứ nhất: Xác định các yếu tố thể hiện cảm tính nhà đầu tư trên thị trường HOSE. Mục tiêu nghiên cứu thứ 2: Đo lường cảm tính nhà đầu tư trên HOSE. Mục tiêu nghiên cứu thứ 3: Phân tích sự thay đổi cảm tính nhà đầu tư và tỷ suất sinh lời vượt trội chứng khoán .4 Mục tiêu thứ 4: Sự ảnh hưởng và khả năng dự báo tỷ suất sinh lời tương lai chứng khoán của chỉ số cảm tính nhà đầu tư .1 Sự thay đổi trạng thái cảm tính nhà đầu tư ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lời tương lai chứng khoán.2 Khả năng dự báo tỷ suất sinh lời tương lai của chỉ số cảm tính trên HOSE. HÀM Ý CHÍNH SÁCH.

Những ứng dụng từ kết quả nghiên cứu. Mô hình đo lường cảm tính. Lựa chọn chiến lược đầu tư dựa vào mối quan hệ giữa trạng thái cảm tính và tỷ suất sinh lời tương lai, khả năng dự báo của chỉ số cảm tính nhà đầu tư. Các biện pháp đưa vào ứng dụng chỉ số cảm tính nhà đầu tư trên HOSE.

Vấn đề công tác công bố thông tin. Cần đơn vị chủ quản cụ thể để khai thác công cụ là chỉ số cảm tính nhà đầu tư. Một số kiến nghị nhằm hỗ trợ cho việc ứng dụng và nâng cao hiệu quả ứng dụng chỉ số cảm tính nhà đầu tư trên Sở giao dịch chứng khoán HOSE. HẠN CHẾ VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TRONG TƯƠNG LAI.

Hạn chế của luận án .2 Hướng nghiên cứu trong tương lai .