Luận án tiến sĩ: Kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu, nước giải khát tại Việt Nam

i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, nội dung luận án khoa học này là của cá nhân tôi thực hiện. Các số liệu, kết quả nghiên cứu và những phân tích trình bày trong luận án là trung thực. Các tài liệu tham khảo trong luận án được trích dẫn đầy đủ và được ghi rõ nguồn trong danh mục tài liệu tham khảo. Hà Nội, ngày……tháng … năm 2023 Nghiên cứu sinh HOÀNG THỊ HƯƠNG ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được nội dung luận án này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, quan tâm hỗ trợ của 2 cô giáo hướng dẫn, Khoa chuyên môn, Khoa sau đại học của Trường Đại học Thương Mại, đơn vị nơi tôi công tác và gia đình của tôi.

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới PGS. TS Đoàn Vân Anh và PGS. Hà Thị Thúy Vân đã trực tiếp hướng dẫn và góp ý giúp em hoàn thành luận án. Hai cô đã giúp em có những định hướng nghiên cứu và góp ý, chỉnh sửa giúp em có thể hoàn thành luận án.

Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các Thầy Cô giáo Khoa Kế toán – Kiểm toán, Trường Đại học Thương Mại, tập thể Thầy Cô khoa Sau Đại học, Trường Đại học Thương Mại đã có hướng dẫn, hỗ trợ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện thủ tục liên quan đến luận án này. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến toàn thể các Thầy Cô giáo bộ môn Kế toán doanh nghiệp, Khoa Kế toán - Kiểm toán, Trường Đại học công Nghiệp Hà Nội, nơi công tác, đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình thực hiện luận án. Chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày……tháng …. năm 2023 Nghiên cứu sinh Hoàng Thị Hương iii MỤC LỤC MỤC LỤC.

iii DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ. vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. ix MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài.

Tổng quan nghiên cứu. Mục tiêu của nghiên cứu đề tài. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa nghiên cứu. Kết cấu luận án .24 CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. Tổng quan về doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.

Khái niệm và phân loại. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ kế toán. Nhu cầu thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh của các bên liên quan. Nhu cầu thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh của các bên liên quan từ bên ngoài doanh nghiệp.

Nhu cầu thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh của các bên liên quan từ bên trong doanh nghiệp. Kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp sản xuất. Thu thập thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh. Xử lý và phân tích thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp sản xuất.

Cung cấp thông tin kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh. Các yếu tố ảnh hưởng đến kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất. Các lý thuyết nền tảng. Các yếu tố ảnh hưởng và phát triển các giả thuyết nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng đến kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh .84 Tóm tắt chương 1 .87 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ, KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT BIA, RƯỢU, NƯỚC GIẢI KHÁT TẠI VIỆT NAM.

Tổng quan về doanh nghiệp sản xuất bia, rượu, nước giải khát tại Việt Nam. Quá trình hình thành và phát triển. Đặc điểm tổ chức quản lý. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh.

Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và những ảnh hưởng đến kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh. Kết quả khảo sát kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu, nước giải khát tại Việt Nam. Thực trạng thu thập thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh. Thực trạng xử lý và phân tích thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh.

Thực trạng cung cấp thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố đến kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu, nước giải khát tại Việt Nam. Thiết kế nghiên cứu. Đánh giá chất lượng thang đo.

Kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu. Đánh giá thực trạng kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu, nước giải khát tại Việt Nam. Những tồn tại và nguyên nhân .137 Kết luận chương 2 .142 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ, KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT BIA, RƯỢU, NƯỚC GIẢI KHÁT CỦA VIỆT NAM. Định hướng chiến lược và mục tiêu của các các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu, nước giải khát của Việt Nam.

Nghiên cứu định hướng áp dụng IAS/IFRS trong kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu, nước giải khát của Việt Nam. Nghiên cứu trường hợp của Tổng công ty cổ phần bia rượu nước giải khát Sài Gòn - SABECO. Nghiên cứu trường hợp của Tổng công ty cổ phần bia rượu nước giải khát Hà Nội - HABECO. Yêu cầu hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu, nước giải khát của Việt Nam.

Các giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu, nước giải khát của Việt Nam. Hoàn thiện thu thập thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh. Hoàn thiện xử lý, phân tích thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh. Hoàn thiện cung cấp thông tin kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh.

Khuyến nghị nhằm áp dụng IAS/IFRS trong kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp bia, rượu, nước giải khát tại Việt Nam. Các điều kiện thực hiện giải pháp. Về phía nhà nước. Về phía hiệp hội nghề nghiệp.

Về phía các doanh nghiệp .168 vi Tóm tắt chương 3 .170 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .171 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ.179 vii DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ Bảng 1. Tổng hợp nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến kế toán doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh. Bảng danh mục hàng hóa, sản phẩm. Các bút toán kết chuyển xác định KQKD tự động.

Thống kê sản lượng tiêu thụ của một số mặt hàng của ngành. Đánh giá về thực hiện thu thập thông tin kế toán doanh thu, chi phí và KQKD tại các doanh nghiệp khảo sát. Khảo sát về xử lý và phân tích thông tin kế toán doanh thu, chi phí và KQKD tại các đơn vị khảo sát. Giá vốn hàng bán chi tiết tại Sabeco.

Giá vốn hàng bán chi tiết tại Habeco. Tổng hợp số liệu về phân loại chi phí theo yếu tố tại Sabeco. Kết quả đánh giá về cung cấp thông tin kế toán doanh thu, chi phí và KQKD tại các đơn vị khảo sát. Tổng hợp kết quả phân tích độ tin cậy thang đo.

Kết quả phân tích tương quan các biến trong mô hình. Kết quả hồi quy mô hình nghiên cứu. Tổng hợp các tiêu thức phân loại doanh thu. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất.

Tổng hợp các tiêu thức phân loại chi phí. Chức năng quản lý và vai trò của kế toán quản trị. Quy trình thu thập, xử lý thông tin trong doanh nghiệp. Quy trình thu thập thông tin quá khứ.

Tổ chức cơ sở dữ liệu theo mô hình REA. Tổ chức cơ sở dữ liệu theo mô hình ERP. Mô hình 05 bước ghi nhận doanh thu theo IFRS 15. Xử lý thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số tại các doanh nghiệp.

Các bước trong quy trình ra quyết định kinh doanh. Khái quát quy trình phân tích biến động. Kết quả về tổ chức bộ máy quản lý của các doanh nghiệp phỏng vấn. Cơ cấu các đơn vị thành viên của Habeco.

Thống kê tình hình sản xuất và tiêu thụ bia từ 2017 - 9 tháng/2022. Thống kê về mức độ đánh giá thực hiện thu thập thông tin kế toán doanh thu, chi phí, KQKD tại các đơn vị khảo sát. Kết quả khảo sát về áp dụng chế độ kế toán tại các doanh nghiệp khảo sát. Hệ thống hóa đơn điện tử ứng dụng tại Habeco.

Mức độ đánh giá về xử lý và phân tích thông tin kế toán doanh thu, CP và KQKD tại các đơn vị khảo sát. Hệ thống ERP triển khai tại toàn bộ các đơn vị SABECO. Quy trình mã hóa và xử lý thông tin tại HABECO. Đánh giá về thực hiện trình bày và cung cấp thông tin kế toán doanh thu, chi phí, KQKD tại các đơn vị khảo sát.

Đặc điểm dữ liệu nghiên cứu. Nhu cầu và yếu tố cản trở áp dụng IFRS tại các doanh nghiệp khảo sát 147 Hình 3. Tỷ lệ sở hữu vốn tại SABECO. Tỷ lệ sở hữu vốn tại HABECO.

Hướng dẫn áp dụng tổ chức kho dữ liệu quản lý dữ liệu điện tử. Ứng dụng phần mềm nhập liệu tự động. Mô hình tích hợp phân loại – xử lý và phân tích thông tin phục vụ ra quyết định. Thiết kế, số hóa các báo cáo kế toán trên dashboard .