Luận án Tiến sĩ kinh tế: Phát triển NNL ngành xuất bản Việt Nam trong xu thế hội nhập

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI HOÀNG XUÂN VINH PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH XUẤT BẢN VIỆT NAM TRONG XU THẾ HỘI NHẬP LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2020 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI HOÀNG XUÂN VINH PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH XUẤT BẢN VIỆT NAM TRONG XU THẾ HỘI NHẬP Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 9.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. NGUYỄN THỊ LAN HƯƠNG 2. LÊ MINH NGHĨA HÀ NỘI - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu trong luận án là trung thực. Các kết luận khoa học trong luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào.

Tác giả luận án Hoàng Xuân Vinh MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước. Những nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực.

Những nghiên cứu về xuất bản, phát triển nguồn nhân lực xuất bản. Những nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực xuất bản trong xu thế hội nhập. Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước. Những nghiên cứu về xuất bản và nguồn nhân lực xuất bản.

Nghiên cứu về xuất bản kỹ thuật số và nguồn nhân lực kỹ thuật số. Những kết quả nghiên cứu liên quan đến luận án và hướng nghiên cứu của luận án. Một số kết quả nghiên cứu liên quan đến luận án. Khoảng trống và hướng nghiên cứu của luận án.

33 Tiểu kết chương 1. 35 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC XUẤT BẢN VIỆT NAM TRONG XU THẾ HỘI NHẬP. Một số khái niệm chung về xuất bản và phát triển nguồn nhân lực xuất bản. Xuất bản và nguồn nhân lực xuất bản.

Phát triển nguồn nhân lực xuất bản Việt Nam trong xu thế hội nhập. Nội dung, tiêu chí đánh giá, các yếu tố ảnh hưởng phát triển nguồn nhân lực xuất bản Việt Nam trong xu thế hội nhập. Nội dung phát triển nguồn nhân lực xuất bản Việt Nam trong xu thế hội nhập. Tiêu chí đánh giá phát triển nguồn nhân lực xuất bản Việt Nam trong xu thế hội nhập.

Các yếu tố ảnh hưởng phát triển nguồn nhân lực xuất bản Việt Nam trong xu thế hội nhập. Kinh nghiệm quốc tế về phát triển nguồn nhân lực xuất bản Việt Nam trong xu thế hội nhập và bài học rút ra cho Việt Nam. Bài học rút ra cho Việt Nam. 70 Tiểu kết chương 2.

72 Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC XUẤT BẢN VIỆT NAM TRONG XU THẾ HỘI NHẬP. Hoạt động xuất bản Việt Nam hiện nay. Các mô hình hoạt động của tổ chức xuất bản hiện nay. Các tổ chức, doanh nghiệp xuất bản hiện nay.

Đặc điểm, tình hình hoạt động xuất bản hiện nay. Thực trạng nguồn nhân lực xuất bản Việt Nam hiện nay. Thực trạng về số lượng và chất lượng. Thực trạng chiến lược, kế hoạch nguồn nhân lực xuất bản.

Thực trạng về đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực. Một số thành tựu và hạn chế đối với phát triển nguồn nhân lực xuất bản trong xu thế hội nhập. Một số thành tựu. 118 Chương 4: MỘT SỐ QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC XUẤT BẢN VIỆT NAM TRONG XU THẾ HỘI NHẬP.

Một số quan điểm và xu hướng của xuất bản hiện nay. Quan điểm của Đảng, chính sách của nhà nước. Một số xu hướng trong phát triển nguồn nhân lực xuất bản hiện nay. Giải pháp nhận thức.

Giải pháp về xây dựng kế hoạch nguồn nhân lực của mỗi nhà xuất bản hay doanh nghiệp xuất bản trong từng giai đoạn. Giải pháp đào tạo nguồn nhân lực gắn với kế hoạch việc làm. Giải pháp hợp tác quốc tế để thu hút nguồn nhân lực. 142 Tiểu kết chương 4.

149 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 151 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BTV : Biên tập viên BTVCN : Biên tập viên công nghệ. CP : Chính phủ CNTT : Công nghệ thông tin DN : Doanh nghiệp DNNN : Doanh nghiệp Nhà nước GDP : Tổng sản phẩm quốc nội HĐQT : Hội đồng quản trị HĐTV : Hội đồng thành viên KTS : Kỹ thuật số LĐ : Lao động LLLĐ : Lực lượng lao động NCS : Nghiên cứu sinh NXB : Nhà xuất bản NĐ : Nghị định NNL : Nguồn nhân lực NNLCLC : Nguồn nhân lực chất lượng cao NNLCN : Nguồn nhân lực công nghệ NNLCNTT : Nguồn nhân lực công nghệ thông tin NNLNN : Nguồn nhân lực ngoại ngữ NSNN : Ngân sách Nhà nước NVCN : Nhân viên công nghệ ODA : Viện trợ phát triển chính thức PTNNL : Phát triển nguồn nhân lực QĐ : Quyết định QLNN : Quản lý nhà nước SĐT : Sách điện tử TTg : Thủ tướng chính phủ THPT : Trung học phổ thông UBND : Ủy ban nhân dân WB : Ngân hàng Thế giới XB : Xuất bản DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.

Số liệu trường học, giáo viên, học sinh cả nước. Số liệu thư viện cả nước. Thu nhập bình quân đầu người của doanh nghiệp. Thống kê số liệu xuất bản sách.

Thống kê số liệu xuất nhập khẩu sách. Tổng số lao động trong xuất bản. Tổng số lao động bình quân trong năm của các NXB. Cơ cấu các lĩnh vực nhân lực của các NXB.

Cơ cấu NNLCLC của các NXB. Cơ cấu BTV đào tạo chuyên ngành của các NXB. Cơ cấu BTV đào tạo chuyên ngành của các NXB. Đánh giá tiêu chí BTV một số NXB.

Đánh giá tiêu chí NVCN một số NXB. Đánh giá tiêu chí chính trị BTV các NXB. Thâm niên công tác BTV một số NXB. Một số tiêu chí khác.

Kế hoạch NNL của các NXB. Đào tạo BTV một số NXB. Đào tạo NNLCN một số NXB. Mức độ hài lòng về môi trường làm việc một số NXB.

Mức độ hài lòng về thu nhập và khả năng thăng tiến một số NXB. Quy trình xuất bản truyền thống. Quy trình xuất bản sách điện tử. Quy trình xuất bản ở Nhật Bản.

Xuất bản sách truyền thống khi có internet. Xuất bản sách điện tử. Quy trình xuất bản điện tử. Sơ đồ cấu trúc năng lực nghề nghiệp của McClelland.

Sơ đồ cấu trúc năng lực nhân viên. Sơ đồ quản lý xuất bản. Mô hình tổ chức đơn vị sự nghiệp công. Mô hình tổ chức công ty nhà nước.

Mô hình tổ chức công ty cổ phần. Quy trình sản phẩm trong nhà xuất bản. Quy trình biên tập trong công ty kinh doanh. Hội nhập thị trường và xuất bản phẩm.

Tính cấp thiết của đề tài Xuất bản có vai trò lớn trong đời sống xã hội, trong đó vai trò chính trị, kinh tế, tư tưởng, văn hóa, giáo dục,… là rất quan trọng trong sự phát triển của xã hội. Hoạt động xuất bản là một hoạt động đặc thù. Nó vừa mang yếu tố chính trị tư tưởng, vừa mang yếu tố kinh tế. Xuất bản ngoài sự chi phối của Luật xuất bản còn chịu sự chi phối của Luật kinh doanh, Luật doanh nghiệp,… Có thể nói xuất bản là một ngành kinh tế có sản phẩm, có thị trường, nhân lực, việc làm cho người lao động, doanh thu, lợi nhuận góp phần phát triển nền kinh tế.

Nguồn nhân lực (NNL) là một nguồn lực đặc biệt trong doanh nghiệp, là nhân tố quyết định sự thành công hay thất bại trong sự phát triển của doanh nghiệp đó. Trong giai đoạn hội nhập hiện nay nguồn nhân lực chất lượng cao (NNLCLC) đang trở thành nguồn lực của doanh nghiệp nhưng nó có tính cạnh tranh cao, có tính dịch chuyển. Phát triển NNLCLC đang là nhu cầu của các doanh nghiệp hiện nay. Trong bối cảnh hiện nay, với sự phát triển của công nghệ trong nền kinh tế thị trường, xuất bản cần được nhìn nhận dưới góc độ kinh tế.

Nhà nước đã có những chính sách đối với hoạt động xuất bản nhằm phát triển xuất bản đúng định hướng, hiệu quả. Luật xuất bản 2012 đang ảnh hưởng trực tiếp đến công tác xuất bản đặc biệt là quản lý, phát triển nguồn nhân lực (PTNNL) xuất bản trong tình hình mới. Trong xuất bản, NNL có: Lãnh đạo quản lý, biên tập viên (BTV) với vai trò tổ chức và hoàn thiện, kiểm soát nội dung bản thảo, tổ chức tuyên truyền, marketing sản phẩm; Nguồn nhân lực công nghệ (NNLCN) với vai trò sử dụng công nghệ thông tin trong quá trình xuất bản công nghệ số với sản phẩm là sách điện tử và sản phẩm công nghệ số. Công nghệ kỹ thuật số (KTS) với xuất bản điện tử, công nghệ in 3D, phát hành, kinh doanh số đang là yêu cầu bức thiết hiện nay.

1 Trong xu thế hội nhập của Việt Nam với quốc tế và khu vực hiện nay đang diễn ra với tốc độ cao về cả bề rộng và chiều sâu đối với xã hội, như hội nhập về kinh tế, khoa học và công nghệ lần thứ tư (4.0), giáo dục và đào tạo đặc biệt là hội nhập về thị trường và lao động. Sự phát triển của Việt Nam hiện nay đang tác động đến xuất bản về những yếu tố sau đây: Thứ nhất, nhu cầu gia tăng về số lượng xuất bản phẩm. Việt Nam hiện nay gia tăng về dân số hơn nữa nhu cầu về số đầu sách bình quân đầu người tăng lên để hội nhập quốc tế do đó nhu cầu gia tăng về số lượng xuất bản phẩm, số đầu sách tăng lên rõ rệt. Thứ hai, gia tăng về chất lượng xuất bản phẩm.

Do nhu cầu của thị trường về chất lượng xuất bản phẩm đó là nâng cao chất lượng về nội dung. Dân trí hiện nay tăng lên, khoa học và công nghệ phát triển, nhu cầu sách có nội dung phong phú, đảm bảo tính khoa học, nghệ thuật mỗi ngày càng cao hơn của độc giả. Thứ ba, gia tăng và cạnh tranh về thị trường. Bản thân Việt Nam có dân số tăng cao hiện nay đã là nhu cầu gia tăng về thị trường xuất bản.

Hơn nữa hiện nay do tác động của hội nhập nên có sự gia tăng và cạnh tranh thị trường không chỉ ở trong nước mà cả ở ngoài nước. Thứ tư, gia tăng về các loại hình xuất bản phẩm và kinh doanh kỹ thuật số. Nếu như trước đây xuất bản chỉ ở những dạng sản phẩm như sách giấy, phim ảnh thì hiện nay có thêm sản phẩm xuất bản điện tử.