Nghiên cứu Chính sách Chi Trả cho Nhà Quản lý Công ty Cổ phần ở Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI ------------------------- VŨ XUÂN THỦY NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH CHI TRẢ CHO NHÀ QUẢN LÝ CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội, Năm 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI ------------------------- VŨ XUÂN THỦY NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH CHI TRẢ CHO NHÀ QUẢN LÝ CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. LÊ THỊ KIM NHUNG Hà Nội, Năm 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các thông tin, dữ liệu, luận cứ được sử dụng trong luận án có trích dẫn nguồn gốc rõ ràng. Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là do tôi tiến hành một cách trung thực và khách quan.

Hà Nội, tháng năm 2019 ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC BẢNG. vi DANH MỤC BIỂU ĐỒ.

vii DANH MỤC SƠ ĐỒ HÌNH VẼ. viii PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án. Kết cấu luận án. 6 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Các nghiên cứu điển hình về mối liên hệ giữa chi phí đại diện với chính sách chi trả cho nhà quản lý của công ty cổ phần. Các nghiên cứu điển hình về mô hình chi trả cho nhà quản lý công ty cổ phần. Các nghiên cứu điển hình về các yếu tố tác động đến chính sách chi trả cho nhà quản lý công ty cổ phần.

Những giá trị khoa học và thực tiễn luận án được kế thừa và khoảng trống nghiên cứu. Khung nghiên cứu của luận án. Phương pháp nghiên cứu của luận án. Phương pháp nghiên cứu định tính.

Phương pháp nghiên cứu định lượng. 31 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. 34 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHÍNH SÁCH CHI TRẢ CHO NHÀ QUẢN LÝ CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN. Lý luận chung về bộ máy quản lý và nhà quản lý của công ty cổ phần.

Khái quát bộ máy quản lý của công ty cổ phần. Nhà quản lý công ty cổ phần. Chính sách chi trả cho nhà quản lý của các công ty cổ phần. Lý thuyết chi phí đại diện và vai trò của chính sách chi trả cho nhà quản lý trong việc giải quyết xung đột đại diện trong công ty cổ phần.

Khái niệm và bản chất chính sách chi trả cho nhà quản lý. Các bộ phận cấu thành chính sách chi trả cho nhà quản lý của công ty cổ phần. Các hình thức chi trả đối với nhà quản lý của công ty cổ phần. Các mô hình chính sách chi trả cho nhà quản lý của công ty cổ phần.

Mô hình chính sách chi trả lương. Các mô hình chính sách chi trả khuyến khích. Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách chi trả cho nhà quản lý của công ty cổ phần. Nhóm yếu tố thuộc về công ty cổ phần.

Nhóm yếu tố thuộc về bản thân năng lực và hiệu quả làm việc của nhà quản lý 79 2. Nhóm yếu tố khác. Kinh nghiệm xây dựng chính sách chi trả cho nhà quản lý của các công ty cổ phần ở một số nước trên Thế giới. Kinh nghiệm của các công ty cổ phần ở Australia.

Kinh nghiệm của các công ty cổ phần ở Hoa Kỳ. Kinh nghiệm của các công ty cổ phần ở Trung Quốc. Bài học rút ra cho các công ty cổ phần ở Việt Nam:. 91 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.

93 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH CHI TRẢ CHO NHÀ QUẢN LÝ CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN Ở VIỆT NAM. Tổng quan về các công ty cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Thực trạng chính sách chi trả cho nhà quản lý của các công ty cổ phần niêm yết trên Thị trường chứng khoán Việt Nam .1 Tổng quan về tình hình chi trả cho các nhà quản lý của các công ty cổ phần niêm yết Việt Nam. Thực trạng việc vận dụng các mô hình trong chính sách chi trả cho nhà quản lý của các công ty cổ phần niêm yết ở Việt Nam.

Nghiên cứu tình huống chính sách chi trả cho nhà quản lý của công ty cổ phần FPT. Mô hình đánh giá tác động của các yếu tố đến chính sách chi trả cho nhà quản lý của các công ty cổ phần niêm yết ở Việt Nam. Giả thuyết và mô hình nghiên cứu. Kiểm định sự tác động của các yếu tố đến chính sách chi trả cho nhà quản lý của các công ty cổ phần niêm yết trên TTCK Việt nam.

Thảo luận kết quả nghiên cứu. Đánh giá chung về thực trạng chính sách chi trả cho nhà quản lý của các công ty cổ phần niêm yết trên TTCK Việt Nam. Những kết quả đạt được. Những hạn chế và nguyên nhân.

137 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 144 CHƯƠNG 4: CÁC ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH CHI TRẢ CHO NHÀ QUẢN LÝ CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN Ở VIỆT NAM. Mục tiêu và nguyên tắc xây dựng chính sách chi trả cho nhà quản lý tại các công ty cổ phần ở Việt Nam. Mục tiêu xây dựng chính sách chi trả cho nhà quản lý.

Nguyên tắc xây dựng chính sách chi trả cho nhà quản lý của các công ty cổ phần. Đề xuất các nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách chi trả cho nhà quản lý của các công ty cổ phẩn ở Việt nam. Ứng dụng các mô hình chi trả hiện đại trong xây dựng hệ thống chính sách chi trả cho nhà quản lý. Sử dụng linh hoạt các tiêu chí đo lường hiệu suất làm việc của nhà quản lý làm căn cứ xây dựng chính sách chi trả.

Cơ cấu lại các thành phần trong chính sách chi trả cho nhà quản lý. Nâng cao vai trò của Ban kiểm soát và Kiểm toán nội bộ. Nâng cao tính độc lập của thành viên HĐQT trong việc kiểm soát chi trả cho nhà quản lý điều hành. Đối với các công ty cổ phần có vốn nhà nước chi phối, chính sách chi trả cho nhà quản lý cần được “cá thể hóa”.

Một số khuyến nghị. Khuyến nghị với Chính Phủ. Khuyến nghị với Ủy ban chứng khoán Nhà nước và Sở giao dịch. Khuyến nghị với các cổ đông, Hội đồng quản trị:.

160 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4. 162 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI CỦA LUẬN ÁN. 164 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 172 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân CTCP Công ty cổ phần DN Doanh nghiệp DNNN Doanh nghiệp Nhà nước GDCK Giao dịch chứng khoán ĐHCĐ Đại hội cổ đông HĐKD Hoạt động kinh doanh HĐQT Hội đồng quản trị HQKD Hiệu quả kinh doanh LN Lợi nhuận LNST Lợi nhuận sau thuế TTCK Thị trường chứng khoán TTGDCK Trung tâm giao dịch chứng khoán TP Thành phố UBCKNN Ủy ban Chứng khoán Nhà nước VCSH Vốn chủ sở hữu TIẾNG ANH Từ viết tắt Tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt CEO Chief Executive Officer Tổng giám đốc (giám đốc) điều hành HNX Hanoi Stock Exchange Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội HOSE Hồ Chí Minh Stock Sở Giao dịch chứng khoán Thành phố Exchange Hồ Chí Minh ESOPs Employee Stock Option Chính sách quyền chọn cổ phiếu Plans EVA Economic Value Added Giá trị kinh tế tăng thêm KPI Key Performance Indicator Chỉ số đánh giá hiệu suất làm việc ROA Return on assets Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản ROE Return on equity Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu vi DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Bảng tổng hợp các nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến chính sách chi trả cho nhà quản lý .1: So sánh sự khác nhau về hiệu suất tài chính và mức độ gắn kết của nhân viên giữa các công ty có chính sách chi trả vượt trội và công ty có chính sách chi trả mang tính chiến thuật .2: Các chỉ tiêu cơ bản đánh giá hiệu suất làm việc của nhà quản lý .3: Cơ cấu các bộ phận trong chính sách chi trả cho Ban điều hành của các công ty niêm yết trên ASX300 qua các thời kỳ .4: Cơ cấu các bộ phận trong chính sách chi trả cho CEO của IBM giai đoạn 2009 - 2011 .1: Kết quả kiểm định Anova: Single Factor .2: Tình hình thực hiện ESOP của các CTCP Việt Nam năm 2013.3: Tình hình thực hiện ESOP của các CTCP Việt Nam năm 2016 .4: Khái quát kết quả hoạt động kinh doanh của FPT giai đoạn 2014 -2016.5: Chính sách phát hành cổ phiếu ESOP hàng năm theo tăng trưởng lợi nhuận của FPT giai đoạn 2013 – 2017 .6: Tình hình chi trả ESOP của FPT giai đoạn 2013 - 2017 .7: Cơ cấu các khoản chi trả đối với các nhà quản lý điều hành chủ chốt của FPT giai đoạn 2014 - 2016.8: Mô tả các biến trong mô hình nghiên cứu và các giả thuyết .9: Kết quả thống kê mô tả biến phụ thuộc và các biến giải thích .10: Ma trận tương quan giữa các biến số trong mô hình .11: Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi và tự tương quan .12: Kết quả kiểm điểm Hausman .13: Kết quả hồi quy theo FEM và GMM.14: Tóm lược kỳ vọng dấu và kết quả nghiên cứu .1: Kế hoạch xác định tiền thưởng EVA hiện đại tại một công ty.

152 vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1: Số lượng các công ty cổ phần niêm yết trên TTCK Việt Nam .2: Tỷ trọng các công ty cổ phần niêm yết theo ngành trên HNX .3: Tỷ trọng các khối lượng giao dịch niêm yết theo ngành trên HNX tính đến tháng 3/2018 .4: tỷ trọng các công ty niêm yết trong mẫu nghiên cứu phân bổ theo ngành .5: Diễn biến tình hình chi trả cho các nhà quản lý của các CTCP niêm yết trên TTCK Việt Nam giai đoạn 2010 – 2016 .6: Phân bố tổng mức chi trả cho các nhà quản lý chủ chốt của các công ty cổ phần niêm yết Việt Nam giai đoạn 2011 - 2017. 124 viii DANH MỤC SƠ ĐỒ HÌNH VẼ Sơ đồ 1.1: Khung nghiên cứu của luận án .1: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty cổ phần truyền thống .2: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty cổ phần hiện đại .