Luận án tiến sĩ hoàn thiện tổ chức phân tích với việc tăng cường hiệu lực của ki

- BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀOTẠO _ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TE QUOC DAN rls NGUYEN THI DAO HOÀN THIỆN TỔ CHỨC PHÂN TÍCH VỚI VIỆC TĂNG CƯỜNG HIỆU LỰC CỦA KIỂM TOÁN NỘI BỘ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP LUẬN ÁN TIÊN SĨ KINH DOANH VA QUAN LY - BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀOTẠO _ TRƯỜNG ĐẠI HOC KINH TE QUOC DAN rls NGUYEN THI DAO HOÀN THIỆN TỔ CHỨC PHÂN TÍCH VỚI VIỆC TĂNG CƯỜNG HIỆU LỰC CỦA KIỂM TOÁN NỘI BỘ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP Chuyên ngành: Kế toán( Kế toán, Kiểm toán và Phân tích) Mã so: 62.01 LUAN AN TIEN SI KINH DOANH VA QUAN LY Người hướng dẫn khoa hoc: GS.TS Nguyen Quang Quynh TS.Lé Thi Xuan Ha Noi — 2014 1 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án này là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi. Những dữ liệu sử dụng trong Luận án do Tôi khảo sát trong quá trình nghiên cứu là trung thực, khách quan và độc lập theo nội dung của Luận án. Những kết quả nghiên cứu của Luận án chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu của tác giả nào khác. Tác giả của Luận án Nguyễn Thị Đào CHƯƠNG 1 1.3 CHUONG 3 1 MỤC LỤC Lời cam đoan Mục lục Danh mục các từ viết tắt Danh mục bảng Danh mục sơ đồ Lời mở đầu LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỎ CHỨC PHÂN TÍCH VỚI HIỆU LỰC CỦA KIÊM TOÁN NỘI BỘ TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP Khái quát về tổ chức phân tích Tổ chức công tác kiểm toán nội bộ và vai trò của tổ chức phân tích Tổ chức phân tích tác động tới hiệu lực kiểm toán nội bộ trong doanh nghiệp Kinh nghiệm tổ chức phân tích nhằm tăng cường hiệu lực của kiểm toán nội bộ của một số nước trên thế giới Kết luận Chương 1 THUC TRANG TO CHUC PHAN TICH VOI HIEU LUC KIEM TOAN NOI BO TRONG CAC DOANH NGHIEP XAY LAP VIET NAM Đặc điểm chung của các doanh nghiệp xây lắp Việt Nam ảnh hưởng tới tổ chức phân tích trong kiểm toán nội bộ Tình hình tổ chức phân tích trong kiểm toán nội bộ tại các doanh nghiệp xây lắp Việt Nam với hiệu lực kiểm toán nội bộ Đánh giá chung về thực trạng tổ chức phân tích trong kiểm toán nội bộ tại các doanh nghiệp xây lắp Việt Nam Kết luận Chương 2 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỎ CHỨC Trang il iv vii 12 12 21 37 57 62 63 63 81 103 113 114 3.3 1H PHAN TICH VOI VIEC TANG CƯỜNG HIEU LUC CUA KIEM TOAN NOI BO TRONG CAC DOANH NGHIEP XAY LAP VIET NAM Tính tất yếu và phương hướng hoàn thiện tô chức phân tích trong kiểm toán nội bộ tại các doanh nghiệp xây lắp Việt Nam Giải pháp hoàn thiện tổ chức phân tích với việc tăng cường hiệu lực của kiểm toán nội bộ trong các doanh nghiệp xây lắp Việt Nam Những kiến nghị thực hiện giải pháp hoàn thiện tổ chức phân tích với tăng cường hiệu lực của kiểm toán nội bộ trong các doanh nghiệp xây lắp Việt Nam Kết luận Chương 3 KÉT LUẬN DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 114 128 156 161 162 ix xi Chữ viết tắt iv DANH MUC TU VIET TAT Viết đầy đủ (Tiếng Việt) Viết đầy đủ (Tiếng Anh) CIS Cộng đồng các quốc gia độc lập Commonwealth of Independent States DNNN Doanh nghiệp nhà nước DNXL Doanh nghiệp xây lắp ĐTDH Đầu tư dài hạn HA Viện kiểm toán viên nội bộ Institute of Internal Auditors KSNB Kiểm soát nội bộ KTNB Kiểm toán nội bộ KTV Kiểm toán viên KTVNB Kiểm toán viên nội bộ Chuẩn mực Thực hành kiểm toán Standards of Professional SPPIA Ð " :Ä ren.

: chuyên nghiệp cho kiêm toán nội bộ Practice for Internal Auditor TCT Tổng công ty TCTXD Tổng công ty xây dựng TTPT Thủ tục phân tích TSCĐ Tài sản cố định , Trans-Pacific Strategi Hiệp định Hợp tác Chiến lược xuyên TAHS-ES0LNG GMAISBIG TTP Pe aan Economic Partnership Thai Binh Duong Agreement 2 A Vietn: A ti VAS Chuẩn mực Kế toán Việt Nam TGHA656 /10000BUE Standart Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt |Vietnam Chamber of VCCI Nam Commerce and Industry : 2 Viet Standard VSA Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam — Auditing XL Xây lắp Vv DANH MUC BANG Báng Số Tên bảng Trang Bang S6 1.1 | Khái quát những công việc nghiên cứu sơ bộ 29 Bang S6 1.2 | Những vấn đề quan tâm trong thực hiện chương trình KTNB 3l Bảng Số 1.3 | Những nội dung cơ bản của bảng tổng hợp phát hiện kiểm 32 toán Bảng Số 1.4 | Phân tích sự đe dọa trong nội bộ 48 Bảng Số 2.1 | Một số chỉ tiêu về qui mô DNXL Việt Nam 63 Bảng Số 22 | Số lượng DNXD Việt Nam giai đoạn 2007-2011 64 Bảng Số 2.3 | Tóm tắt kết quả của DNXL và Ngành Xây dựng Việt Nam 65 Bảng Số 2.4 | Tổng hợp số lượng các TCT nhà nước Việt Nam năm 2012 66 Bang $62.5 | Giá trị sản xuất xây lắp theo giá hiện hành phân theo thành 75 phan kinh tế, loại công trình và phân theo vùng Bảng Số 2.6 | Giá trị sản xuất xây dựng theo giá hiện hành phân loại công 76 trình Bảng Số 2.7 | Kết quả khảo sát về thủ tục phân tích trong lập kế hoạch chiến 87 lược Bảng Số 2.8 | Quyết định Kiểm toán năm 2011 của TCTXD Trường Sơn 88 Bang $62.9 | Kế hoạch kiểm toán năm 2011 của TCT Công trình Giao 89 thong 4 Bảng Số 2.10 | Nội dung KTNB các khoản mục 91 Bảng Số 2.11 | Tổng hợp các thủ tục kiểm tra doanh thu của Công ty Xây 93 dựng Sông Đà 4 do KTNB thực hiện Bảng Số 2.12 | Tống hợp các thủ tục kiểm tra doanh thu của Công ty Thi công | 93 Cơ giới năm 2011 do KTNB thực hiện Bảng Số 2.13 | Tổng hợp các nội dung kiểm toán thực hiện của TCT Sông Đà 95 năm 2012 Bảng Số 2.14 | Mẫu bảng tông hợp kết quả kiểm toán - Báo cáo kết quả kinh 97 doanh Bảng Số 2.15 | Mẫu bảng tổng hợp kết quả kiểm toán - Bảng cân đối kế toán 98 vi Bảng Số 2.16 | Kết quả kiểm toán hiệu quả sử đụng lao động tại Công ty Thi 99 công Cơ giới - TCTXD Đường Thuỷ, năm 2012 Bảng Số 2.17 | Tổng hợp kỳ vọng của nhà quản lý cấp cao đối với chức năng 100 KTNB Bảng Số 2.18 | Đánh giá của nhà quản lý cấp cao đối với chức năng KTNB 102 Bảng Số 3.1 | Giá trị sản xuất kinh doanh của các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng | 115 tháng 12 và ước thực hiện 12 tháng năm 2012 Bảng Số 3.2 | Phân tích một số chỉ tiêu hoạt động quản trị nguồn lực theo 135 quá trình Bảng Số 3.3 | Tóm tắt kết quả của thủ tục phân tích trong KTNB và ứng 137 dụng Bang $63.4 | Quá trình cung cấp dịch vụ đảm bảo của KTNB 140 Bang $63.5 | Áp dụng phân tích trong mô hình So sánh với tiêu chuẩn 141 Bảng Số 3.6 | Xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả đối với một số 143 hoạt động Bảng Số 3.7 | Một số chỉ tiêu phân tích báo cáo tài chính tương đối điển 147 hình áp dụng trong KTNB tại các TCTXD Bảng Số 3.8 | Một số tỷ suất điển hình áp dụng trong KTNB tại các TCTXD | 148 Bảng Số 3.9 | Mẫu giấy làm việc đề xuất trong KTNB tai các TCTXD 151 Bảng Số 3.10 | Tóm tắt những việc KTVNB nên và không nên làm 154 Bảng Số 3.11 | Mối quan hệ giữa số lượng KTV và tiêu chí liên quan trong 155 các doanh nghiệp có tổ chức KTNB tại Hoa Kỳ vii DANH MUC SO DO Sơ đồ Tên sơ đồ Trang Sơ đô 1.A Sơ đô phương pháp tiếp cận nghiên cứu của Luận án 8 Sơ đồ 1.1 Đôi tượng phân tích kinh tế 13 Sơ đồ 1.2 Quy trình của một cuộc KTNB 27 Sơ đồ 1.3 Tô chức thủ tục/quy trình phân tích 35 Sơ đồ 1.4 Ảnh hưởng của phân tích tới hiệu lực kiểm toán nội bộ 41 Sơ đề 1.5 Mối quan hệ giữa các loại kế hoạch kiểm toán 42 Sơ đồ 1.6 Quy trình lập kế hoạch kiểm toán chiến lược 44 Sơ đồ 1.7 Những mức độ của mục tiêu kiểm toán 44 Sơ đô 1.8 Mô hình phân tích chiến lược xác định mục tiêu kiểm toán 45 Sơ đô 1.9 Phân tích sự đe dọa đối với hoạt động kinh doanh của tô chức |_ 46 Sơ đỗ 1.10 Phân tích rủi ro các quá trình 47 Sơ đỗ 1.11 Quan hệ giữa chiến lược và các kế hoạch kiểm toán theo thời 50 gian xác định So dé 1.12 Quy trình kiêm toán các hệ thông dựa vào rủi ro 33 Sơ đề 113 Quá trình lập báo cáo kiểm toán trong cách tiếp cận kiêm toán 57 theo rủi ro Sơ đỗ 2.1 Tác động qua lại giữa kiểm toán nội bộ và nhà quản trị cấp 71 cao Sơ đỗ 2.2 Tổ chức bộ máy quản lý trong DNXD vừa và nhỏ 79 Sơ đồ 2.3 Mô hình chức quản lý của các TCT nhà nước 80 Sơ đồ 2.4 Tổ chức phòng KTNB trực thuộc tông giám đốc 112 Sơ đồ 3.1 Mô hình phân tích chung của KTNB 129 Sơ đồ 3.2 Phân tích chiến lược và đánh giá hoạt động sử dụng mô hình 133 Bảng điểm cân bằng Sơ đồ 3.3 Đo lường thị phân của khách thê kiểm toán 136 Sơ đồ 3.4 Đo lường hoạt động tài chính 136 viii Sơ đồ 3.5 Những lĩnh vực hoạt động của kiểm toán nội bộ 139 Sơ đồ 3.6 Quan hệ giữa hoạt động kiêm toán với các mục tiêu của kiêm toán hoạt động trong KTNB 142 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của Đề tài Trên thế giới, cũng giống như những loại hình tổ chức kiểm toán khác, kiểm toán nội bộ (KTNB) được hình thành từ rất sớm. Những dấu hiệu về hoạt động KTNB đã xuất hiện từ cuối những năm 80 của Thế kỷ 19. Tuy nhiên, phải tới sau cuộc khủng hoảng kinh tế Thế giới năm 1929 thì KTNB mới có sự thay đổi lớn về cả nhận thức và thực hành.

Bắt đầu từ đây, KTNB có những thay đổi căn bản gắn liền với sự thay đổi của môi trường kinh doanh và yêu cầu đặt ra đối với quan tri. Su thay déi cia KTNB trén thé gidi dat ra nhiều vấn đề quan tâm, đặc biệt là trong điều kiện hoạt động KTNB ở nước ta còn tương đối mới mẻ. Khởi đầu của sự phát triển từ những năm cuối Thế kỷ 19, ngày nay KTNB đã phát triển và có những thay đổi không ngừng đóng góp vào sự thành công của quản tri công ty. Trong thời kỳ này, KTNB với vai trò như một bộ phận kiểm soát trong công ty.