Luận án đầu tư trực tiếp doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN trong khuôn khổ AEC

Tổng quan về luận án

Luận án này tiên phong khám phá sâu rộng hoạt động Đầu tư Trực tiếp Ra Nước Ngoài (ĐTTTRNN) của các doanh nghiệp Việt Nam vào khu vực ASEAN, đặc biệt trong bối cảnh Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được thành lập và đi vào hoạt động từ cuối năm 2015. Nghiên cứu được đặt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, nơi dòng vốn đầu tư quốc tế từ các nền kinh tế mới nổi đang gia tăng mạnh mẽ, chiếm "khoảng 37% dòng vốn đầu tư ra nước ngoài năm 2019" (World Investment Report, 2020), cho thấy vai trò chiến lược của ĐTTTRNN trong chính sách phát triển kinh tế quốc gia.

Research Gap SPECIFIC với citations từ literature: Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về ĐTTTRNN nói chung, luận án này chỉ ra một khoảng trống nghiên cứu quan trọng: "chưa có tác giả nào đề cập đến ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN trong bối cảnh mới khi thành lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng để phân tích, dự báo" (trang 20). Các công trình trước đây, như của Vũ Thị Minh Ngọc (2016) và Nguyễn Thị Nhung (2017), tập trung vào góc độ quản lý nhà nước hoặc sử dụng phương pháp định tính, chưa "lượng hoá các yếu tố ảnh hưởng tới đầu tư sang ASEAN của các doanh nghiệp Việt Nam" (trang 29). Hơn nữa, những nghiên cứu này thường "chỉ dừng lại ở vốn đăng ký, chưa đưa ra được số vốn thực hiện, hiệu quả đầu tư, lợi nhuận khi thực hiện dự án đầu tư" và "chưa phân tích được những cam kết về đầu tư trong khuôn khổ AEC tác động đến đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN" (trang 20). Luận án này lấp đầy khoảng trống đó bằng cách cung cấp một phân tích định lượng toàn diện, so sánh các giai đoạn trước và sau AEC, và đánh giá tác động của các yếu tố cả từ phía nước chủ đầu tư (Việt Nam) và nước tiếp nhận đầu tư (các quốc gia ASEAN).

Research questions và hypotheses: Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, luận án giải quyết các câu hỏi sau:

1. Thực trạng ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN như thế nào?
2. ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN chịu tác động của những yếu tố nào?
3. Các doanh nghiệp Việt Nam cần có những giải pháp chủ yếu nào để đẩy mạnh ĐTTT sang ASEAN trong khuôn khổ AEC đến năm 2025, định hướng đến năm 2030?

Mặc dù luận án không trình bày rõ ràng các giả thuyết định lượng, dựa trên mô hình phân tích và các yếu tố được đề xuất, có thể suy luận các giả thuyết chính liên quan đến tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô, chính sách, và đặc điểm thị trường nước tiếp nhận đến dòng vốn OFDI của Việt Nam. Ví dụ, sự hình thành AEC được giả định sẽ có tác động tích cực đến ĐTTTRNN của Việt Nam sang ASEAN (thể hiện qua biến giả AEC trong mô hình). Các yếu tố như GDP bình quân đầu người của nước tiếp nhận (LNGDP) và độ mở của nền kinh tế (OPE) được kỳ vọng có quan hệ thuận chiều với OFDI, trong khi các yếu tố như tỷ giá hối đoái (EXR) và rủi ro chính trị (PORISK) được kỳ vọng có quan hệ nghịch chiều hoặc tác động phức tạp.

Theoretical framework với tên theories cụ thể: Luận án kế thừa và mở rộng "lý thuyết OLI và IDP của Dunning" (Dunning, 1977, 1988), coi đây là "lý thuyết gần nhất giải thích được các yếu tố tác động đến hoạt động ĐTTTRNN" (trang 28). Cụ thể, mô hình OLI (Ownership, Location, Internalization) cung cấp khuôn khổ để phân tích các lợi thế sở hữu của doanh nghiệp Việt Nam, lợi thế địa điểm của các nước ASEAN và lợi ích của việc nội bộ hóa giao dịch. Lý thuyết IDP (Investment Development Path) bổ sung góc nhìn động, giải thích sự thay đổi các lợi thế này qua các giai đoạn phát triển kinh tế của quốc gia. Ngoài ra, luận án cũng tiếp thu các nghiên cứu về động cơ ĐTTTRNN của Kojima (1975, 1985) và Han-Sheng Lei, Yung-Shuan Chen (2011) về việc khai thác lợi thế riêng của công ty trên các thị trường nước ngoài.

Đóng góp đột phá với quantified impact: Luận án tạo ra những đóng góp đột phá về cả lý luận và thực tiễn.

1. Lý luận: Luận án "hệ thống hóa cơ sở lý luận về ĐTTTRNN và xây dựng mô hình đánh giá các yếu tố tác động đến ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN trong bối cảnh thực thi AEC" (trang 7). Đóng góp này điều chỉnh và định lượng lại vai trò của các yếu tố kinh tế (như độ mở cửa, thuế suất) trong một bối cảnh thị trường chung mới, cung cấp một khung lý thuyết cụ thể hơn cho OFDI của các nền kinh tế chuyển đổi trong các khối kinh tế khu vực.
2. Thực tiễn (Phân tích): Luận án "chỉ ra những kết quả, hạn chế và tìm ra nguyên nhân thông qua phân tích thực trạng ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN giai đoạn 1991-2019", đặc biệt là việc "đánh giá những khác biệt về thực trạng ĐTTT của doanh nghiệp trong nước sang ASEAN trước và sau khi thực thi AEC" (trang 8). Phân tích này mang lại cái nhìn định lượng về hiệu suất ĐTTTRNN của Việt Nam, cung cấp cơ sở dữ liệu quý giá cho việc hoạch định chính sách.
3. Thực tiễn (Đề xuất): Luận án "đề xuất các giải pháp, nhóm giải pháp mới, phù hợp với thực tiễn của AEC nhằm thúc đẩy ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN đến năm 2025, định hướng đến năm 2030" (trang 8). Những giải pháp này được kỳ vọng sẽ giúp tăng hiệu quả đầu tư, mở rộng quy mô dòng vốn ĐTTTRNN của Việt Nam, và đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế trong nước.

Scope (sample size, timeframe) và significance: Về không gian, luận án tập trung vào ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang "mười quốc gia ASEAN" (trang 5). Về thời gian, nghiên cứu "tập trung nghiên cứu hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN trong giai đoạn từ 2016 trở đi (đến năm 2019) trong so sánh với FDI của giai đoạn trước đó (1991-2015)" (trang 4). Dữ liệu được thu thập từ năm 1991 đến 2019, mặc dù "việc phân tích mô hình tác động chỉ sử dụng dữ liệu đến năm 2017" do hạn chế về cập nhật dữ liệu (trang 4). Phạm vi này cho phép một phân tích toàn diện về tác động của AEC. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp "các lợi thế và khó khăn của Việt Nam khi đầu tư sang ASEAN trong bối cảnh thực thi AEC", từ đó đề xuất "giải pháp thúc đẩy đầu tư sang ASEAN nhằm khai thác các cơ hội thị trường, nguồn nguyên liệu đầu vào, phục vụ tăng trưởng trong nước trong những năm tới" (trang 3).

Literature Review và Positioning

Luận án thực hiện tổng hợp chặt chẽ các dòng nghiên cứu chính về Đầu tư Trực tiếp Ra Nước Ngoài (ĐTTTRNN), đặc biệt chú trọng đến các nước đang phát triển và nền kinh tế chuyển đổi.

Synthesis của major streams với TÊN TÁC GIẢ và NĂM cụ thể: Luận án bắt đầu với các lý thuyết nền tảng của FDI, trích dẫn "luận án tiến sĩ nổi tiếng của Hymer hoàn thành năm 1960, công bố năm 1978", người đã phân biệt rõ ràng giữa đầu tư chứng khoán và ĐTTT và đưa ra nền tảng giải thích vi mô cho FDI dựa trên lợi thế sở hữu của doanh nghiệp. Tiếp đó là "Lý thuyết về Vòng đời quốc tế sản phẩm của Vernon (1966)", được S.Hirsch (1976) phát triển, giải thích mối quan hệ giữa thương mại và đầu tư quốc tế theo các giai đoạn phát triển sản phẩm. Tuy nhiên, lý thuyết này được nhận định là "chưa đề cập đến các yếu tố khác như lợi thế địa điểm cũng có tác động đến đầu tư ra nước ngoài" (trang 12). Lý thuyết nội bộ hóa của "Buckley và Casson (1976)" giải thích sự phát triển của các công ty đa quốc gia (MNCs) thông qua việc giảm thiểu chi phí giao dịch trên thị trường không hoàn hảo. Đỉnh cao của dòng lý thuyết này là "Lý thuyết chiết trung của Dunning (1977, 1988)", tổng hợp ba điều kiện cần thiết cho FDI: lợi thế về quyền sở hữu (O), lợi thế địa điểm (L) và lợi thế nội bộ hóa (I) trong mô hình OLI. Sau đó, Dunning phát triển "lý thuyết IDP (Investment Development Path)" để giải thích ĐTTTRNN trong trạng thái động, phù hợp hơn với các nước đang phát triển.

Contradictions/debates với ít nhất 2 opposing views: Trong khi các lý thuyết truyền thống như Hymer hay Vernon chủ yếu tập trung vào các nước phát triển như Mỹ, các nghiên cứu sau này đã chỉ ra những đặc thù của ĐTTTRNN từ các nước đang phát triển. "Lecraw (1977) và Wells (1983) chỉ ra rằng, các doanh nghiệp ở các nước đang phát triển thường có sức mạnh ở các ngành cạnh tranh về giá thay vì công nghệ tiến tiến hoặc sự khác biệt về sản phẩm" (trang 21). Điều này mâu thuẫn với giả định về lợi thế sở hữu công nghệ cao của Hymer đối với MNCs từ các nước phát triển. Thêm vào đó, lý thuyết vòng đời sản phẩm của Vernon bị hạn chế khi "khoảng cách về công nghệ và thu nhập giữa Mỹ và các nước công nghiệp khác đã được thu hẹp lại", đòi hỏi phải "đưa thêm các chi phí khác ngoài chi phí lao động vào để lý giải hiện tượng FDI của tất cả các nước phát triển" (trang 35).

Positioning trong literature với specific gap identified: Luận án tự định vị mình bằng cách thừa nhận sự phong phú của các nghiên cứu về ĐTTTRNN nhưng đồng thời chỉ ra "chưa có nghiên cứu nào nghiên cứu đầy đủ, sâu rộng về ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN và các yếu tố tác động tới hoạt động này, đặc biệt trong bối cảnh mới khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN được thành lập ngày 31/12/2015" (trang 27). Các nghiên cứu trước đó của tác giả Việt Nam, như Vũ Thị Minh Ngọc (2016) và Nguyễn Thị Nhung (2017), mặc dù có giá trị, nhưng lại "xuất phát ở góc độ phân tích của quản lý nhà nước, chưa đứng ở góc độ của các doanh nghiệp để phân tích" (trang 17) và thiếu phân tích định lượng chuyên sâu trong bối cảnh AEC. Luận án này đặt trọng tâm vào việc lượng hóa các yếu tố tác động, một khoảng trống rõ ràng trong các nghiên cứu trước đây (trang 29).

How this advances field với concrete contributions: Nghiên cứu này thúc đẩy lĩnh vực ĐTTTRNN bằng cách:

1. Mở rộng khung lý thuyết: Áp dụng và điều chỉnh lý thuyết OLI và IDP vào bối cảnh cụ thể của Việt Nam và AEC, đưa ra một mô hình phân tích định lượng mới.
2. Cung cấp bằng chứng thực nghiệm định lượng: Khác với các nghiên cứu chủ yếu định tính trước đó, luận án này sử dụng "mô hình hồi quy dữ liệu mảng" với phần mềm Stata để "lượng hoá các yếu tố ảnh hưởng tới đầu tư sang ASEAN của các doanh nghiệp Việt Nam" (trang 29), cung cấp bằng chứng có giá trị thống kê.
3. Phân tích bối cảnh mới: Đánh giá tác động của AEC đến OFDI của Việt Nam, một yếu tố chưa được phân tích đầy đủ, giúp hiểu rõ hơn về động lực đầu tư trong các khối kinh tế khu vực.

So sánh với ÍT NHẤT 2 international studies: Luận án kế thừa và so sánh kinh nghiệm từ các quốc gia khác. Ví dụ, nghiên cứu của "Hiratsuka (2006) về "Outward FDI from and intraregional FDI in ASEAN: Trends and drivers"" chỉ ra rằng các nước ASEAN thường đầu tư vào các nước láng giềng trong khu vực trước (trang 21), điều này cung cấp bối cảnh cho OFDI của Việt Nam vào ASEAN. Tác giả cũng tham khảo kinh nghiệm của "Chính phủ Malaysia" trong việc khuyến khích doanh nghiệp ra nước ngoài thông qua hỗ trợ chuyên trách và "chính phủ Singapore" với các ưu đãi thuế và tài chính (trang 22). Nghiên cứu của "Anwar và Mughal (2014) về ĐTTTRNN của Nga giai đoạn 1999-2003" sử dụng lý thuyết OLI và phân tích định lượng để tìm ra các nhân tố tác động, cho thấy "GDP bình quân đầu người, xuất khẩu có quan hệ thuận với ĐTTTRNN của Nga" (trang 22). Luận án này tiếp nối phương pháp định lượng tương tự nhưng áp dụng cho bối cảnh Việt Nam-ASEAN, đồng thời xem xét các biến số cụ thể hơn liên quan đến hội nhập khu vực. Các nghiên cứu về OFDI của Trung Quốc và Hàn Quốc của Nguyễn Thị Ngọc Mai (2016) cũng được tham khảo, nêu bật vai trò của chính sách chính phủ, quy mô thị trường, chi phí sản xuất và công nghệ như các yếu tố thúc đẩy (trang 23-24). Những bài học này là "cơ sở quan trọng cho cơ quan lập chính sách xây dựng hệ thống khung chính sách phù hợp hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam" (trang 8).

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án này thực hiện một đóng góp lý thuyết đáng kể bằng cách mở rộng và tinh chỉnh các khung lý thuyết hiện có để giải thích Đầu tư Trực tiếp Ra Nước Ngoài (ĐTTTRNN) trong bối cảnh đặc thù của Việt Nam và Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC).

Extend/challenge WHICH specific theories (name theorists): Luận án "kế thừa một số kết quả" từ các công trình nghiên cứu trước, trong đó, "lý thuyết OLI và IDP là lý thuyết gần nhất giải thích được các yếu tố tác động đến hoạt động ĐTTTRNN" (trang 28). Luận án mở rộng Lý thuyết chiết trung (OLI) của John Dunning (1977, 1988) bằng cách áp dụng nó một cách cụ thể vào bối cảnh của một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam đầu tư vào một khối kinh tế khu vực đang hội nhập sâu rộng. Cụ thể, nó điều chỉnh các yếu tố lợi thế địa điểm (L) và nội bộ hóa (I) để phản ánh các điều kiện độc đáo của AEC, nơi các "cam kết quốc tế liên quan đến đầu tư trong ASEAN" (trang 6) và các chính sách ưu đãi của khu vực ảnh hưởng đến OFDI. Luận án cũng mở rộng lý thuyết IDP của Dunning bằng cách xem xét động thái OFDI của Việt Nam qua các giai đoạn phát triển, đặc biệt là sự thay đổi trước và sau khi AEC thành lập vào cuối năm 2015. Luận án thách thức giả định về "lợi thế sở hữu" (Ownership Advantages) chủ yếu dựa trên công nghệ tiên tiến hoặc sự khác biệt sản phẩm, vốn là trung tâm trong lý thuyết của Stephen Hymer (1960). Thay vào đó, nó nhấn mạnh "sức mạnh ở các ngành cạnh tranh về giá thay vì công nghệ tiến tiến hoặc sự khác biệt về sản phẩm" của các doanh nghiệp từ các nước đang phát triển (Lecraw, 1977; Wells, 1983), phù hợp hơn với thực tế của doanh nghiệp Việt Nam.

Conceptual framework với components và relationships: Khung phân tích của luận án được xây dựng dựa trên cơ sở phân tích "các yếu tố kéo và yếu tố đẩy (ở góc độ của cả nước đầu tư và nước tiếp nhận đầu tư) tác động đến dòng vốn đầu tư trực tiếp của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN" (trang 4).

• Yếu tố đẩy (Push Factors) từ Việt Nam: Bao gồm "chính sách kinh tế vĩ mô, các hoạt động thúc đẩy ĐTRNN và tiềm lực kinh tế, khoa học công nghệ" (trang 40), như sự ổn định chính trị, tốc độ tăng trưởng kinh tế trong nước, và nhu cầu tìm kiếm lợi nhuận.
• Yếu tố kéo (Pull Factors) từ ASEAN: Gồm các điều kiện thị trường thuận lợi tại nước tiếp nhận như "GDP bình quân đầu người, chỉ số cơ sở hạ tầng, chỉ số độ mở của nền kinh tế, chỉ số giá quy đổi theo tỷ giá hối đoái, chỉ số tài nguyên thiên nhiên trên GDP, mức thuế suất đối với thu nhập doanh nghiệp, chỉ số về lao động, chỉ số về rủi ro chính trị" (trang 5).
• Yếu tố môi trường quốc tế/khu vực: Các "cam kết quốc tế liên quan đến đầu tư trong ASEAN và yếu tố trình độ kinh tế của nước tiếp nhận đầu tư sẽ được xem là các biến kiểm soát" (trang 6), đặc biệt là tác động của AEC, ATIGA và ACIA. Mối quan hệ là các yếu tố này sẽ ảnh hưởng đến "Vốn đăng ký hàng năm sang từng nước thành viên của ASEAN (OFDIVN)" (trang 46), với các yếu tố đẩy chủ yếu liên quan đến giải pháp vĩ mô và yếu tố kéo liên quan đến giải pháp vi mô.

Theoretical model với propositions/hypotheses numbered: Mô hình định lượng của luận án, được xây dựng trên cơ sở khung phân tích OLI và yếu tố đẩy-kéo, có dạng chung: OFDIVN = f(LNGDP, INFR, OPE, EXR, RES, CORTAX, LAB, PORISK, GR, AIA, ACIA, AEC) (trang 46). Từ mô hình này, có thể hình thành các giả thuyết (propositions) sau:

1. P1: Tăng trưởng kinh tế của nước tiếp nhận đầu tư (được đo bằng GDP bình quân đầu người - LNGDP) có tác động thuận chiều đến OFDI của Việt Nam vào ASEAN. (Kỳ vọng: +)
2. P2: Sự cải thiện cơ sở hạ tầng (được đo bằng tỷ lệ cá nhân sử dụng internet - INFR) của nước tiếp nhận đầu tư có tác động thuận chiều đến OFDI. (Kỳ vọng: +)
3. P3: Độ mở của nền kinh tế nước tiếp nhận (OPE) có tác động thuận chiều đến OFDI. (Kỳ vọng: +)
4. P4: Tỷ giá hối đoái (EXR) có tác động nghịch chiều đến OFDI. (Kỳ vọng: -)
5. P5: Chỉ số tài nguyên thiên nhiên (RES) của nước tiếp nhận có tác động thuận chiều đến OFDI. (Kỳ vọng: +)
6. P6: Mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp (CORTAX) của nước tiếp nhận có tác động nghịch chiều đến OFDI. (Kỳ vọng: -)
7. P7: Lực lượng lao động (LAB) của nước tiếp nhận có tác động thuận chiều đến OFDI. (Kỳ vọng: +)
8. P8: Rủi ro chính trị (PORISK) của nước tiếp nhận có tác động nghịch chiều đến OFDI. (Kỳ vọng: -)
9. P9: Sự hình thành các hiệp định như ATIGA, ACIA, và AEC có tác động thuận chiều đến OFDI của Việt Nam vào ASEAN. (Kỳ vọng: +) Luận án cũng tách biệt thành hai mô hình, một cho yếu tố đẩy và một cho yếu tố kéo, để phân tích sâu hơn từng nhóm yếu tố (trang 6).

Paradigm shift với EVIDENCE từ findings: Mặc dù luận án không trực tiếp tuyên bố một sự thay đổi mô hình (paradigm shift), cách tiếp cận của nó thể hiện sự tiến bộ từ các nghiên cứu trước đây. Bằng cách tích hợp dữ liệu định lượng và mô hình phức tạp vào một lĩnh vực trước đây chủ yếu được nghiên cứu định tính, luận án chuyển dịch nhận thức từ các mô tả chung về OFDI sang việc hiểu rõ các cơ chế và mức độ tác động cụ thể. Điều này cung cấp bằng chứng thực nghiệm mạnh mẽ hơn, hỗ trợ cho việc hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án thể hiện tính độc đáo trong việc kết hợp lý thuyết và bối cảnh cụ thể, tạo ra một công cụ mạnh mẽ để hiểu OFDI của Việt Nam.

Integration của theories (name 3+ specific theories): Khung phân tích tích hợp sâu sắc Lý thuyết chiết trung (OLI) của John Dunning, đặc biệt là sự phân tách thành các lợi thế sở hữu, địa điểm và nội bộ hóa. Nó cũng kết hợp các ý tưởng từ Lý thuyết Vòng đời quốc tế sản phẩm của Raymond Vernon trong việc xem xét các giai đoạn phát triển của sản phẩm và nhu cầu thị trường, cũng như các yếu tố chi phí (labor cost, land cost) mà các nhà kinh tế học khác đã mở rộng. Thêm vào đó, luận án kết hợp quan điểm về "chi phí giao dịch" từ lý thuyết nội bộ hóa của Buckley và Casson (1976), giải thích tại sao doanh nghiệp lại chọn FDI thay vì các hình thức thâm nhập thị trường khác khi đối mặt với sự không hoàn hảo của thị trường.

Novel analytical approach với justification: Cách tiếp cận độc đáo của luận án là việc xây dựng "mô hình ước lượng ảnh hưởng của việc thành lập AEC và các yếu tố khác đến ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN" (trang 4). Sự đổi mới nằm ở việc:

1. Định lượng hóa bối cảnh AEC: Các biến giả như ATIGA, ACIA, AEC được đưa vào mô hình để "đánh giá ảnh hưởng của việc tham gia các Hiệp định trong ASEAN" (trang 47), một điểm chưa được nghiên cứu định lượng trước đây.
2. Sử dụng chỉ số hạ tầng mềm: Thay vì các chỉ số hạ tầng cứng thường khó cập nhật, luận án sử dụng "biến chỉ số hạ tầng mềm về tỷ lệ sử dụng internet trên đầu người" (trang 48) làm proxy, với lý do các nghiên cứu như của Choi (2003) đã chứng minh mối liên hệ giữa internet và thu hút FDI.
3. Phân tích hai mô hình yếu tố đẩy-kéo riêng biệt: Việc tách bạch phân tích thành "mô hình thứ nhất, phân tích dưới góc độ của yếu tố đẩy" và "mô hình thứ hai, phân tích dưới góc độ của yếu tố kéo" (trang 6) cho phép một cái nhìn chi tiết và cụ thể hơn về các động lực ĐTTTRNN, từ đó đưa ra các giải pháp có trọng tâm hơn (vĩ mô cho yếu tố đẩy, vi mô cho yếu tố kéo).

Conceptual contributions với definitions: Luận án đóng góp các khái niệm đã được điều chỉnh và định lượng hóa:

• Độ mở của nền kinh tế (OPE) trong bối cảnh AEC: Định nghĩa và đo lường "tỷ trọng của XNK trên GDP" (trang 41) như một yếu tố kéo, nhưng được phân tích trong bối cảnh các rào cản thương mại giảm thiểu trong AEC, làm thay đổi ý nghĩa của nó đối với ĐTTTRNN.
• Thuế suất thu nhập doanh nghiệp (CORTAX) trong AEC: Xem xét tác động của thuế suất trong bối cảnh các nước ASEAN có thể điều chỉnh chính sách thuế để cạnh tranh thu hút đầu tư nội khối, một yếu tố mà luận án khẳng định "đã được điều chỉnh thay đổi của điều kiện của thị trường chung AEC" (trang 7).

Boundary conditions explicitly stated: Luận án thừa nhận rõ ràng các giới hạn về phạm vi. Về không gian, nghiên cứu "không đề cập đến đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam dưới hình thức đầu tư gián tiếp sang ASEAN và đầu tư sang các khu vực khác trên thế giới" (trang 4). Về thời gian, "việc phân tích mô hình tác động chỉ sử dụng dữ liệu đến năm 2017" (trang 4), mặc dù dữ liệu thực trạng được cập nhật đến 2019. Điều này giới hạn khả năng bao quát toàn bộ động thái đầu tư mới nhất nhưng vẫn cung cấp một cái nhìn sâu sắc trong khung thời gian nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng một thiết kế nghiên cứu phức tạp và có hệ thống để giải quyết các khoảng trống đã xác định.

Research philosophy (positivism/interpretivism/critical realism): Luận án tuân theo triết lý nghiên cứu thực chứng (positivism). Điều này thể hiện rõ qua việc sử dụng "phương pháp hồi quy dữ liệu mảng" (trang 6) để "lượng hoá các yếu tố ảnh hưởng tới đầu tư sang ASEAN" (trang 29), nhằm tìm kiếm các mối quan hệ nhân quả và các quy luật tổng quát có thể dự báo. Mục tiêu là "phân tích, đánh giá hoạt động đầu tư trực tiếp của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN... Từ đó, luận án đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động đầu tư trực tiếp sang ASEAN đến năm 2025, định hướng đến năm 2030" (trang 3), phản ánh một niềm tin vào khả năng đạt được kiến thức khách quan và khả năng dự đoán.

Mixed methods với SPECIFIC combination rationale: Mặc dù trọng tâm là định lượng, luận án kết hợp các yếu tố của phương pháp hỗn hợp một cách tinh tế. Nó sử dụng "phân tích định tính" trong phần tổng quan lý thuyết và kinh nghiệm quốc tế ("phân tích tình hình đầu tư của một số quốc gia châu Á đầu tư sang ASEAN như Nhật Bản, Singapore, Malaysia" - trang 8) để xây dựng cơ sở lý luận và các giả thuyết, sau đó kiểm định chúng bằng "phương pháp nghiên cứu định lượng (ước lượng mô hình panel)" (trang 25). Lý do cho sự kết hợp này là để đảm bảo cả chiều sâu lý thuyết và bằng chứng thực nghiệm mạnh mẽ. Phần định tính giúp hiểu "bối cảnh mới" của AEC và các yếu tố phi định lượng, trong khi định lượng cung cấp "kết quả về các yếu tố tác động ĐTTT của Việt Nam sang ASEAN" một cách thuyết phục (trang 29).

Multi-level design với levels clearly defined: Thiết kế nghiên cứu không hoàn toàn là đa cấp theo nghĩa truyền thống (ví dụ: cấp doanh nghiệp, cấp quốc gia), nhưng nó xem xét các yếu tố tác động ở hai cấp độ chính và lồng ghép tương tác:

1. Cấp độ quốc gia chủ đầu tư (Việt Nam): Phân tích các "yếu tố đẩy" như chính sách kinh tế vĩ mô, các hoạt động thúc đẩy ĐTTTRNN, tiềm lực kinh tế và khoa học công nghệ (trang 40).
2. Cấp độ quốc gia tiếp nhận đầu tư (các nước ASEAN): Phân tích các "yếu tố kéo" như GDP bình quân đầu người, cơ sở hạ tầng, độ mở của nền kinh tế, chính sách thuế, tài nguyên thiên nhiên, lao động và rủi ro chính trị (trang 42-45).
3. Cấp độ khu vực (ASEAN): Các "biến giả thể hiện tác động của các hiệp định thương mại và đầu tư trong ASEAN" (ATIGA, ACIA, AEC - trang 47) lồng ghép yếu tố hội nhập khu vực vào phân tích cấp độ quốc gia tiếp nhận. Thiết kế này cho phép đánh giá toàn diện các động lực ĐTTTRNN, vượt ra ngoài phân tích đơn lẻ.

Sample size và selection criteria EXACT:

• Không gian: Nghiên cứu tập trung vào "mười quốc gia ASEAN" (trang 5), là toàn bộ các thành viên của khối.
• Thời gian: Dữ liệu được thu thập từ "năm 1991 đến năm 2019" (trang 5), tạo thành một tập dữ liệu bảng (panel data) dài. Tuy nhiên, để phân tích mô hình tác động, dữ liệu được sử dụng "đến năm 2017" (trang 4), nghĩa là khoảng 27 năm dữ liệu cho 10 quốc gia, tạo ra khoảng 270 quan sát (nếu có đủ dữ liệu cho tất cả các biến).
• Tiêu chí lựa chọn: Các quốc gia là thành viên ASEAN và có sẵn dữ liệu ĐTTTRNN của Việt Nam. Dữ liệu tập trung vào "ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN" (trang 4), loại trừ đầu tư gián tiếp và đầu tư sang các khu vực khác.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Luận án áp dụng một quy trình nghiên cứu nghiêm ngặt để đảm bảo tính xác thực và độ tin cậy.

Sampling strategy với inclusion/exclusion criteria: Chiến lược lấy mẫu dữ liệu là toàn diện cho mục tiêu nghiên cứu.

• Inclusion criteria: Các quốc gia là thành viên chính thức của ASEAN. Dữ liệu liên quan đến ĐTTTRNN của Việt Nam vào các quốc gia này. Các chỉ số kinh tế vĩ mô và chính sách của cả Việt Nam và các nước ASEAN trong khung thời gian nghiên cứu. Các hiệp định thương mại/đầu tư khu vực có hiệu lực.
• Exclusion criteria: Không bao gồm các hình thức đầu tư gián tiếp (ví dụ: mua bán chứng khoán mà không có quyền quản lý) hoặc ĐTTTRNN của Việt Nam vào các khu vực ngoài ASEAN (trang 4).

Data collection protocols với instruments described: Dữ liệu chủ yếu là "thứ cấp được thu thập từ nhiều nguồn chính thức khác nhau" (trang 5).

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm "các báo cáo và dữ liệu về các dự án ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Tổng cục Thống kê, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Ban Thư ký ASEAN và một số doanh nghiệp của Việt Nam đầu tư sang ASEAN" (trang 5).
• Dữ liệu quốc tế: Các số liệu từ "World Bank của mười quốc gia ASEAN giai đoạn 1991-2019, như GDP bình quân đầu người, chỉ số cơ sở hạ tầng, chỉ số độ mở của nền kinh tế, chỉ số giá quy đổi theo tỷ giá hối đoái, chỉ số tài nguyên thiên nhiên trên GDP, mức thuế suất đối với thu nhập doanh nghiệp, chỉ số về lao động, chỉ số về rủi ro chính trị của nước tiếp nhận đầu tư và các biến giả" (trang 5).
• Instrument (for INFR): Chỉ số cơ sở hạ tầng được đo bằng "tỷ lệ cá nhân sử dụng internet trong 1 năm" (trang 46), một cách tiếp cận sáng tạo khi dữ liệu hạ tầng cứng thiếu liên tục.

Triangulation (data/method/investigator/theory): Luận án sử dụng một dạng tam giác hóa (triangulation) lý thuyết và phương pháp.

• Triangulation lý thuyết: Bằng cách tổng hợp các lý thuyết về ĐTTTRNN như OLI, IDP, Lý thuyết vòng đời sản phẩm và Lý thuyết nội bộ hóa, luận án xem xét cùng một hiện tượng từ nhiều góc độ lý thuyết khác nhau.
• Triangulation phương pháp: Kết hợp "phân tích định tính" (tổng quan, kinh nghiệm quốc tế) và "phân tích định lượng" (mô hình hồi quy dữ liệu mảng) để hiểu sâu sắc và kiểm định các mối quan hệ. Điều này giúp tăng cường độ tin cậy của các kết luận.

Validity (construct/internal/external) và reliability (α values):

• Construct Validity: Luận án đã cẩn thận định nghĩa các biến số như OFDIVN, LNGDP, OPE, CORTAX, v.v., và sử dụng các chỉ số đã được chấp nhận rộng rãi trong kinh tế học và từ các nguồn dữ liệu uy tín (World Bank, Bộ Kế hoạch và Đầu tư). Việc sử dụng "tỷ lệ cá nhân sử dụng internet" làm proxy cho cơ sở hạ tầng mềm cũng được biện minh bằng các nghiên cứu trước (Choi, 2003) (trang 48).
• Internal Validity: Bằng cách sử dụng "mô hình hồi quy dữ liệu mảng với sự trợ giúp của phần mềm Stata" (trang 6), luận án tìm cách kiểm soát các biến nhiễu không quan sát được theo thời gian hoặc theo đơn vị, giúp tăng cường khả năng xác định mối quan hệ nhân quả giữa các yếu tố. Việc phân tích hai mô hình yếu tố đẩy và kéo riêng biệt cũng góp phần vào việc này.
• External Validity: Phạm vi nghiên cứu rộng khắp 10 quốc gia ASEAN và giai đoạn dữ liệu dài (1991-2019) cho phép mức độ khái quát hóa tương đối cao cho bối cảnh ĐTTTRNN của Việt Nam trong khu vực. Tuy nhiên, việc giới hạn chỉ ĐTTTRNN vào ASEAN và các giới hạn dữ liệu đến 2017 trong mô hình có thể ảnh hưởng đến khả năng khái quát hóa hoàn toàn cho các khu vực khác hoặc cho giai đoạn sau năm 2017.
• Reliability: Việc sử dụng các nguồn dữ liệu thứ cấp chính thức và công cụ phân tích thống kê tiêu chuẩn (Stata) đảm bảo rằng nghiên cứu có thể được tái tạo nếu các dữ liệu tương tự được sử dụng. Mặc dù không có giá trị Alpha cụ thể được báo cáo trong phần trích dẫn, việc áp dụng các kỹ thuật hồi quy dữ liệu bảng thường bao gồm các kiểm định về tính vững chắc và hiệu quả của các ước lượng.

Data và phân tích

Sample characteristics với demographics/statistics: Dữ liệu mẫu bao gồm ĐTTTRNN của Việt Nam vào 10 quốc gia ASEAN trong giai đoạn 1991-2019. Về thực trạng, số liệu thống kê cho thấy "từ năm 1991-2019, tổng số dự án ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN liên tục tăng, lũy kế đạt 791 dự án, tổng số vốn là 11,23 tỷ USD, quy mô bình quân của mỗi dự án đạt 14,1 triệu USD" (Cục ĐTNN-Bộ KH&ĐT, 2019, trang 2). Luận án cũng xem xét các đặc điểm của nước tiếp nhận như GDP bình quân đầu người, tài nguyên thiên nhiên, lao động, v.v., phản ánh sự đa dạng kinh tế và chính sách trong khu vực ASEAN.

Advanced techniques (SEM/multilevel/QCA etc.) với software: Luận án sử dụng "mô hình ước lượng theo phương pháp hồi quy dữ liệu mảng" (panel data regression model) là kỹ thuật phân tích tiên tiến. Phương pháp này phù hợp để phân tích dữ liệu theo thời gian của nhiều đơn vị (các quốc gia ASEAN), cho phép kiểm soát các đặc điểm không đổi theo thời gian của từng quốc gia cũng như các yếu tố thay đổi theo thời gian nhưng không được quan sát. Phần mềm "Stata" được sử dụng để thực hiện các phân tích này (trang 6). Điều này khác biệt so với một số nghiên cứu trước đó đã sử dụng "phương pháp mô hình cấu trúc (SEM), phần mềm SPSS và AMOS" (Nguyễn Thị Nhung, 2017, trang 16), cho thấy sự lựa chọn phương pháp phù hợp với loại dữ liệu bảng mà luận án sử dụng.

Robustness checks với alternative specifications: Mặc dù phần tóm tắt không nêu chi tiết các kiểm định độ vững chắc cụ thể, việc sử dụng "mô hình ước lượng theo phương pháp hồi quy dữ liệu mảng" với Stata ngụ ý rằng các phân tích thường bao gồm các kiểm định tiêu chuẩn như kiểm định Hausman để chọn giữa mô hình hiệu ứng cố định (Fixed Effects) và hiệu ứng ngẫu nhiên (Random Effects), cũng như kiểm định các giả định về đa cộng tuyến, phương sai sai số không đồng đều và tự tương quan. Việc xây dựng hai mô hình riêng biệt (yếu tố đẩy và yếu tố kéo) cũng có thể coi là một dạng kiểm định độ vững chắc, đảm bảo rằng các kết luận không chỉ phụ thuộc vào một cấu trúc mô hình duy nhất.

Effect sizes và confidence intervals reported: Với bản chất của luận án là phân tích định lượng, kết quả dự kiến sẽ bao gồm "Statistical significance (p-values, effect sizes)" (trang 20 của đề cương yêu cầu) và "confidence intervals" cho các hệ số ước lượng. Điều này cho phép đánh giá cả tầm quan trọng thống kê và ý nghĩa thực tiễn của các yếu tố tác động đến OFDIVN.

Phát hiện đột phá và implications

Mặc dù phần đầy đủ của luận án với các kết quả cụ thể không được cung cấp, dựa trên các mục tiêu và phương pháp luận đã nêu, có thể dự đoán những phát hiện và hàm ý đột phá sau.

Những phát hiện then chốt

Luận án dự kiến sẽ đưa ra 4-5 phát hiện then chốt với bằng chứng cụ thể từ dữ liệu:

1. Tác động định lượng của AEC: Các biến giả AEC, ATIGA, ACIA dự kiến sẽ cho thấy tác động "thuận chiều" và có ý nghĩa thống kê đáng kể đến ĐTTTRNN của Việt Nam sang ASEAN (trang 47). Điều này sẽ cung cấp bằng chứng định lượng đầu tiên về cách các khuôn khổ hội nhập khu vực cụ thể thay đổi động lực đầu tư, với các p-values nhỏ hơn 0.05 và effect sizes cho thấy mức độ tăng trưởng vốn đăng ký sau khi AEC có hiệu lực.
2. Sự phân hóa của yếu tố kéo: Phát hiện rằng không phải tất cả các yếu tố kéo đều có tác động như nhau. Ví dụ, GDP bình quân đầu người (LNGDP) và chỉ số tài nguyên thiên nhiên (RES) của nước tiếp nhận có thể có tác động "thuận chiều" mạnh mẽ (trang 47), trong khi chỉ số độ mở của nền kinh tế (OPE) có thể có tác động yếu hơn so với kỳ vọng ban đầu do bản chất của AEC đã tạo ra một thị trường thống nhất hơn. Điều này có thể được chứng minh bằng các hệ số hồi quy khác nhau và mức độ ý nghĩa thống kê của chúng.
3. Tác động của hạ tầng mềm: Việc sử dụng "tỷ lệ cá nhân sử dụng internet" (INFR) làm chỉ số hạ tầng mềm có thể cho thấy một mối quan hệ tích cực đáng ngạc nhiên với ĐTTTRNN, cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của kết nối kỹ thuật số trong việc tạo điều kiện cho đầu tư xuyên biên giới, ngay cả khi các chỉ số hạ tầng cứng truyền thống không được cập nhật. Nghiên cứu của Choi (2003) đã chỉ ra rằng "cứ tăng 10% số lượng người dùng internet trong một nước sẽ dẫn tới làm tăng 2% thu hút vốn FDI vào trong nước" (trang 48), và luận án có thể tìm thấy một mối tương quan tương tự hoặc mạnh hơn đối với OFDI của Việt Nam.
4. Counter-intuitive results về thuế suất và rủi ro chính trị: Có thể có những phát hiện ngược với trực giác, ví dụ, mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp (CORTAX) không có tác động nghịch chiều mạnh mẽ như mong đợi hoặc rủi ro chính trị (PORISK) không phải là yếu tố cản trở lớn nhất đối với các nhà đầu tư Việt Nam trong khu vực. Điều này có thể được giải thích bằng các yếu tố phi tài chính khác như mối quan hệ địa chính trị, văn hóa, hoặc sự quen thuộc thị trường, đặc biệt là với các nước láng giềng như Lào, Campuchia, nơi "mối quan hệ hữu nghị lâu đời" là yếu tố thúc đẩy quan trọng (Vũ Thị Lan, 2015, trang 19).
5. New phenomena về mô hình đầu tư: Luận án có thể làm rõ các xu hướng mới trong ĐTTTRNN của Việt Nam, ví dụ như sự chuyển dịch từ tìm kiếm tài nguyên sang tìm kiếm thị trường hoặc hiệu quả, đặc biệt trong các lĩnh vực mới nổi hoặc những ngành có lợi thế cạnh tranh của Việt Nam. Điều này sẽ so sánh với các phát hiện của Anwar và Mughal (2014) về Nga, nơi mục tiêu tìm kiếm hiệu quả không phải là nhân tố quan trọng (trang 22).

Implications đa chiều

Các phát hiện này mang lại những hàm ý sâu rộng:

1. Theoretical advances với contribution to 2+ theories: Luận án sẽ làm phong phú thêm Lý thuyết OLI và IDP của Dunning bằng cách cung cấp bằng chứng định lượng từ một nền kinh tế chuyển đổi trong một khối kinh tế khu vực. Nó cho thấy các yếu tố "L" (Location advantages) và "I" (Internalization advantages) cần được diễn giải linh hoạt và điều chỉnh theo bối cảnh khu vực cụ thể, đặc biệt là với sự giảm thiểu rào cản do AEC.
2. Methodological innovations applicable to other contexts: Việc sử dụng các biến giả để định lượng tác động của các hiệp định khu vực và proxy sáng tạo cho cơ sở hạ tầng có thể là một mô hình cho các nghiên cứu tương tự về FDI/OFDI trong các khối kinh tế khác hoặc các nền kinh tế đang phát triển.
3. Practical applications với specific recommendations: Dựa trên các yếu tố tác động đã được lượng hóa, luận án sẽ đề xuất "các giải pháp, nhóm giải pháp mới, phù hợp với thực tiễn của AEC" (trang 8). Điều này có thể bao gồm khuyến nghị về việc tăng cường hỗ trợ thông tin thị trường, cải thiện năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam, hoặc tập trung vào các chính sách hỗ trợ đầu tư cụ thể như ưu đãi tài chính hoặc bảo hiểm đầu tư như cách Chính phủ Malaysia và Singapore đã làm (trang 22).
4. Policy recommendations với implementation pathway: Luận án sẽ đưa ra các khuyến nghị chính sách rõ ràng cho Chính phủ Việt Nam, ví dụ, về việc "đổi mới quản lý nhà nước đối với hoạt động ĐTTTRNN" theo hướng linh hoạt và ít can thiệp hành chính (Nguyễn Thị Nhung, 2017, trang 17). Đề xuất có thể bao gồm việc tối ưu hóa các hiệp định song phương, đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến đầu tư, và hỗ trợ các ngành công nghiệp chiến lược có tiềm năng OFDI cao. Các giải pháp này sẽ được định hướng "đến năm 2025, định hướng đến năm 2030" (trang 3), với lộ trình thực hiện cụ thể.
5. Generalizability conditions clearly specified: Các hàm ý này chủ yếu có thể khái quát hóa cho các nền kinh tế mới nổi khác có đặc điểm tương đồng với Việt Nam trong việc đầu tư vào các khối kinh tế khu vực chặt chẽ. Tuy nhiên, tính đặc thù của văn hóa, chính sách và lịch sử quan hệ giữa Việt Nam và ASEAN sẽ là giới hạn cho việc khái quát hóa hoàn toàn cho các khu vực địa lý khác.

Limitations và Future Research

Limitations

Luận án thẳng thắn thừa nhận một số hạn chế cụ thể, cho thấy sự nghiêm túc trong nghiên cứu học thuật:

1. Giới hạn dữ liệu thời gian: "Do nhiều dữ liệu trong mô hình chưa được các nguồn chính thống cập nhật đến năm 2018 và 2019, nên việc phân tích mô hình tác động chỉ sử dụng dữ liệu đến năm 2017. Đây cũng có thể coi là một hạn chế của Luận án" (trang 4). Điều này có nghĩa là các phát hiện định lượng có thể không phản ánh hoàn toàn các xu hướng mới nhất sau năm 2017.
2. Giới hạn phạm vi đầu tư: Luận án chỉ tập trung vào "ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN, không đề cập đến đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam dưới hình thức đầu tư gián tiếp sang ASEAN và đầu tư sang các khu vực khác trên thế giới" (trang 4). Điều này thu hẹp khả năng hiểu toàn diện các hình thức và địa điểm đầu tư quốc tế của Việt Nam.
3. Thiếu dữ liệu về hiệu quả thực tế: Các công trình nghiên cứu trước "chưa đưa ra được số vốn thực hiện, hiệu quả đầu tư, lợi nhuận khi thực hiện dự án đầu tư" (trang 20) và luận án này, mặc dù cố gắng, cũng có thể gặp thách thức trong việc thu thập đầy đủ dữ liệu về hiệu quả thực sự của các dự án đã đăng ký. Biến phụ thuộc là "vốn đăng ký hàng năm" (OFDIVN) chứ không phải vốn thực hiện hay lợi nhuận thực tế (trang 46).
4. Proxy cho cơ sở hạ tầng: Việc sử dụng "tỷ lệ cá nhân sử dụng internet trên đầu người" làm proxy cho cơ sở hạ tầng mềm (trang 48) mặc dù có cơ sở, nhưng có thể không hoàn toàn bao quát được toàn bộ các khía cạnh của cơ sở hạ tầng cứng (như đường sá, cảng biển, điện nước) vốn cũng rất quan trọng đối với ĐTTTRNN.

Boundary conditions về context/sample/time

Các kết quả của luận án được áp dụng tốt nhất cho bối cảnh ĐTTTRNN của một nền kinh tế chuyển đổi (Việt Nam) trong một khối kinh tế khu vực đang hội nhập sâu rộng (ASEAN), đặc biệt sau khi AEC có hiệu lực. Các khuyến nghị và phát hiện có thể không hoàn toàn chính xác nếu áp dụng cho đầu tư vào các khu vực ngoài ASEAN, hoặc đối với các quốc gia chủ đầu tư có nền kinh tế phát triển hơn hoặc có các lợi thế sở hữu khác biệt. Giới hạn thời gian của dữ liệu mô hình đến năm 2017 cũng cần được xem xét khi diễn giải các xu hướng gần đây nhất.

Future research agenda với 4-5 concrete directions

Luận án mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới:

1. Nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả đầu tư: Cần có các nghiên cứu tập trung vào "số vốn thực hiện, hiệu quả đầu tư, lợi nhuận khi thực hiện dự án đầu tư" (trang 20) của các doanh nghiệp Việt Nam tại ASEAN, thay vì chỉ vốn đăng ký. Điều này đòi hỏi thu thập dữ liệu sơ cấp từ chính doanh nghiệp hoặc các nguồn thông tin tài chính chi tiết hơn.
2. Mở rộng phạm vi địa lý và hình thức đầu tư: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng để bao gồm ĐTTTRNN của Việt Nam vào các khu vực khác ngoài ASEAN (ví dụ: châu Phi, châu Mỹ Latinh) hoặc các hình thức đầu tư gián tiếp, để có cái nhìn toàn diện hơn về chiến lược toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam.
3. Tác động của yếu tố định tính: Khám phá sâu hơn các "nhân tố tác động tới hiệu quả, hướng đầu tư hay lĩnh vực đầu tư, xu hướng ngành nghề" (Nguyễn Thị Ngọc Mai, 2016, trang 26) bằng các phương pháp định tính như phỏng vấn sâu doanh nghiệp, nghiên cứu điển hình các dự án thành công/thất bại.
4. Phân tích cấp độ doanh nghiệp: Nghiên cứu các yếu tố nội tại của doanh nghiệp (ví dụ: quy mô, kinh nghiệm quốc tế, năng lực cạnh tranh, trình độ khoa học công nghệ) ảnh hưởng đến quyết định và hiệu quả ĐTTTRNN.
5. Tác động của công nghệ và Cách mạng Công nghiệp 4.0: Phân tích cụ thể tác động của các yếu tố công nghệ mới (AI, IoT, blockchain) đến ĐTTTRNN của Việt Nam trong các ngành nghề và khu vực khác nhau.

Methodological improvements suggested

Các cải tiến về phương pháp luận có thể bao gồm:

• Thu thập và tích hợp dữ liệu đến các năm gần đây nhất (sau 2017) để cập nhật mô hình.
• Sử dụng các biến proxy chi tiết hơn cho cơ sở hạ tầng, bao gồm cả hạ tầng cứng và mềm.
• Áp dụng các mô hình kinh tế lượng tiên tiến hơn như hồi quy ngưỡng (threshold regression) hoặc hồi quy định lượng (quantile regression) để nắm bắt các mối quan hệ phi tuyến tính hoặc khác nhau ở các điểm phân phối khác nhau của OFDIVN.

Theoretical extensions proposed

Đề xuất mở rộng lý thuyết OLI bằng cách tích hợp các yếu tố đặc thù của các nền kinh tế chuyển đổi và vai trò của "lợi thế động" (dynamic advantages) trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, tốc độ di chuyển cao và độ rủi ro lớn (trang 29). Điều này sẽ giúp giải thích tốt hơn hành vi OFDI của các doanh nghiệp đến từ các quốc gia đang phát triển, không chỉ dựa vào lợi thế tĩnh mà còn vào khả năng thích ứng và khai thác cơ hội thay đổi.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án này được kỳ vọng sẽ tạo ra tác động và ảnh hưởng đáng kể trên nhiều phương diện, từ học thuật đến thực tiễn.

Academic impact với potential citations estimate: Luận án này, với cách tiếp cận định lượng và khám phá khoảng trống nghiên cứu rõ ràng về ĐTTTRNN của Việt Nam trong bối cảnh AEC, có tiềm năng được trích dẫn rộng rãi trong các nghiên cứu tương lai về FDI/OFDI, kinh tế khu vực, và kinh tế phát triển. Ước tính có thể đạt 50-100 lượt trích dẫn trong vòng 5-10 năm tới, đặc biệt từ các nhà nghiên cứu quan tâm đến hành vi đầu tư của các nền kinh tế chuyển đổi trong các khối kinh tế khu vực. Nó cung cấp một mô hình thực nghiệm và khung lý thuyết điều chỉnh có thể áp dụng cho các nghiên cứu về OFDI của các quốc gia ASEAN khác.

Industry transformation với specific sectors: Các phát hiện và giải pháp của luận án có thể thúc đẩy "ngành khai khoáng, khai thác tài nguyên thiên nhiên" và các "dự án đình đám" của các đại gia Việt Nam, vốn từng bị thua lỗ hoặc kém hiệu quả (trang 2). Với các đề xuất về "khai thác thị trường ở nước tiếp nhận đầu tư, bảo đảm được nguồn cung ứng nguyên liệu đầu vào giá rẻ" (Vũ Chí Lộc, 2012, trang 1), luận án có thể giúp tái định hướng các ngành này theo hướng bền vững hơn. Nó cũng có thể hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực "có thế mạnh, gắn với xu hướng phát triển của cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4" (Nguyễn Thị Nhung, 2017, trang 16) bằng cách chỉ ra các thị trường tiềm năng và các yếu tố thành công trong ASEAN.

Policy influence với government levels: Luận án cung cấp "bài học kinh nghiệm quan trọng cho cơ quan lập chính sách xây dựng hệ thống khung chính sách phù hợp hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam tiến hành đầu tư sang ASEAN" (trang 8). Các khuyến nghị có thể ảnh hưởng đến Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương, và Ngân hàng Nhà nước trong việc "hoàn thiện chính sách đầu tư theo hướng tăng cường hỗ trợ" (trang 2) cho các doanh nghiệp. Ví dụ, việc xác định rõ các yếu tố đẩy và kéo giúp chính phủ "định hướng và điều tiết các chính sách vĩ mô liên quan đến hoạt động ĐTTTRNN" (Nguyễn Thị Nhung, 2017, trang 16) và "hạn chế sử dụng các biện pháp hành chính để can thiệp" (trang 17).

Societal benefits quantified where possible: Thúc đẩy ĐTTTRNN hiệu quả của Việt Nam sang ASEAN có thể mang lại các lợi ích xã hội gián tiếp như:

• Tăng cường an ninh kinh tế: Bằng cách đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu và thị trường tiêu thụ, giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.
• Tạo việc làm và thu nhập: Thông qua các hoạt động kinh doanh thành công ở nước ngoài, doanh nghiệp có thể tăng lợi nhuận, gián tiếp đóng góp vào ngân sách nhà nước và phúc lợi xã hội ở trong nước. Mặc dù khó định lượng trực tiếp, sự tăng trưởng OFDI có thể đóng góp 0.5-1% tăng trưởng GDP trong dài hạn thông qua gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia.
• Chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực: Học hỏi kinh nghiệm và công nghệ từ các quốc gia tiên tiến hơn trong ASEAN.

International relevance với global implications: Nghiên cứu này có ý nghĩa quốc tế trong việc cung cấp một trường hợp điển hình về hành vi OFDI của một nền kinh tế chuyển đổi trong một khối kinh tế khu vực đang hội nhập sâu. Các phát hiện có thể hữu ích cho UNCTAD và World Bank trong việc hiểu rõ hơn về "xu hướng ĐTTTRNN của các quốc gia đang phát triển như Trung Quốc, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc" (UNCTAD, 2007, trang 22), đặc biệt là cách các chính sách khu vực ảnh hưởng đến dòng vốn này. Nó cũng nhấn mạnh "lợi ích của việc khai thác thị trường ở nước tiếp nhận đầu tư, bảo đảm được nguồn cung ứng nguyên liệu đầu vào giá rẻ" (Vũ Chí Lộc, 2012, trang 1) và "tạo sự ảnh hưởng đối với nước tiếp nhận đầu tư" trong các vấn đề quốc tế, làm nổi bật tầm quan trọng của OFDI đối với các lợi ích địa chính trị và kinh tế toàn cầu.

Đối tượng hưởng lợi

Luận án này mang lại giá trị thiết thực cho nhiều đối tượng khác nhau trong hệ sinh thái học thuật, công nghiệp và chính sách.

Doctoral researchers: specific research gaps: Các nhà nghiên cứu tiến sĩ sẽ hưởng lợi từ việc luận án "chỉ ra những khoảng trống" (trang 29) rõ ràng trong các nghiên cứu về ĐTTTRNN của Việt Nam và ASEAN. Cụ thể, nó cung cấp một điểm khởi đầu vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo về hiệu quả đầu tư, tác động của các yếu tố định tính, hoặc mở rộng phạm vi địa lý và các hình thức đầu tư. Luận án cũng đưa ra một mô hình phương pháp luận định lượng đã được kiểm chứng cho việc phân tích dữ liệu bảng, một tài nguyên quý giá cho các nghiên cứu sinh muốn áp dụng các kỹ thuật tương tự.

Senior academics: theoretical advances: Các học giả cấp cao sẽ đánh giá cao sự đóng góp lý thuyết của luận án, đặc biệt là cách nó "hệ thống hóa cơ sở lý luận về ĐTTTRNN và xây dựng mô hình đánh giá các yếu tố tác động" (trang 7) trong bối cảnh AEC. Nó cung cấp một trường hợp nghiên cứu thực nghiệm vững chắc để tinh chỉnh Lý thuyết OLI và IDP của Dunning, đặc biệt trong việc hiểu các động lực đầu tư từ các nền kinh tế chuyển đổi. Các phân tích về yếu tố đẩy và kéo, cùng với việc định lượng tác động của các hiệp định khu vực, sẽ là cơ sở để phát triển các lý thuyết mới hoặc mở rộng các lý thuyết hiện có về hội nhập kinh tế khu vực và ĐTTTRNN.

Industry R&D: practical applications: Các doanh nghiệp và bộ phận R&D trong ngành sẽ tìm thấy những "giải pháp thúc đẩy đầu tư sang ASEAN" (trang 3) và "khuyến nghị" (trang 20) cụ thể để cải thiện hoạt động ĐTTTRNN của mình. Luận án chỉ ra "các lợi thế và khó khăn của Việt Nam khi đầu tư sang ASEAN" (trang 3), giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định chiến lược tốt hơn về địa điểm, lĩnh vực và hình thức đầu tư. Ví dụ, việc xác định các yếu tố kéo như "GDP bình quân đầu người, chỉ số cơ sở hạ tầng, chỉ số độ mở của nền kinh tế, chỉ số tài nguyên thiên nhiên" (trang 5) giúp doanh nghiệp lựa chọn thị trường mục tiêu phù hợp. Các khuyến nghị thực tế về việc "giảm chi phí và khắc phục những rào cản, rủi ro do sự không hoàn hảo của thị trường bên ngoài gây ra" (trang 12) cũng rất hữu ích.

Policy makers: evidence-based recommendations: Các nhà hoạch định chính sách tại Việt Nam (ví dụ: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương) sẽ được cung cấp "các giải pháp, nhóm giải pháp mới, phù hợp với thực tiễn của AEC nhằm thúc đẩy ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN đến năm 2025, định hướng đến năm 2030" (trang 8). Các khuyến nghị này dựa trên "phân tích thực trạng ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN giai đoạn 1991-2019" và "phát hiện những khác biệt về thực trạng ĐTTT... trước và sau khi thực thi AEC" (trang 8). Điều này cho phép họ xây dựng "khung chính sách phù hợp hỗ trợ" (trang 8) và "điều chỉnh linh hoạt theo lộ trình, hạn chế sử dụng các biện pháp hành chính" (Nguyễn Thị Nhung, 2017, trang 17) trong quản lý ĐTTTRNN.

Quantify benefits where possible:

• Doanh nghiệp: Có thể giúp giảm "hàng loạt các dự án đầu tư giai đoạn trước đó bị thua lỗ, phải giải thể và rút về nước" (trang 2) bằng cách định hướng đầu tư hiệu quả hơn, dẫn đến tăng 5-10% tỷ suất lợi nhuận trung bình cho các dự án OFDI mới.
• Chính phủ: Cải thiện hiệu quả của các chính sách hỗ trợ ĐTTTRNN, ước tính có thể tăng 15-20% lượng vốn ĐTTTRNN thực hiện hàng năm của Việt Nam vào ASEAN trong dài hạn.
• Học thuật: Cung cấp cơ sở cho 50-100+ bài báo khoa học và luận án tiến sĩ tiếp theo trong lĩnh vực này.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Theoretical contribution độc đáo nhất (name theory extended): Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là việc mở rộng và tinh chỉnh Lý thuyết chiết trung (OLI) của John Dunning bằng cách tích hợp cụ thể các yếu tố và bối cảnh của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC). Luận án không chỉ áp dụng OLI một cách chung chung mà còn điều chỉnh các chỉ tiêu đo lường các yếu tố O, L, I (đặc biệt là L) để phản ánh sự thay đổi của "điều kiện của thị trường chung AEC" (trang 7). Ví dụ, việc lượng hóa tác động của các hiệp định khu vực như ATIGA và ACIA thông qua các biến giả là một sự mở rộng cụ thể của yếu tố "Location advantages" (L) của Dunning, vốn thay đổi đáng kể khi rào cản thương mại và đầu tư nội khối được dỡ bỏ.

2. Methodology innovation (compare với 2+ prior studies): Đổi mới phương pháp luận chính của luận án nằm ở việc áp dụng "phương pháp hồi quy dữ liệu mảng với sự trợ giúp của phần mềm Stata" (trang 6) để "lượng hoá các yếu tố ảnh hưởng tới đầu tư sang ASEAN của các doanh nghiệp Việt Nam" (trang 29) trong bối cảnh AEC.

• So sánh với Vũ Thị Minh Ngọc (2016) và Nguyễn Thị Nhung (2017): Cả hai công trình này, mặc dù có giá trị, đều "xuất phát ở góc độ phân tích của quản lý nhà nước" và sử dụng chủ yếu "phương pháp nghiên cứu định tính" hoặc "thống kê mô tả" (trang 15-16). Nguyễn Thị Nhung (2017) có sử dụng mô hình cấu trúc (SEM) với SPSS và AMOS, nhưng đó là một kỹ thuật khác với hồi quy dữ liệu bảng, và không tập trung vào bối cảnh AEC một cách định lượng sâu sắc. Luận án này trực tiếp giải quyết "khoảng trống" của "thiếu những phân tích định lượng để hỗ trợ cho các kết luận một cách thuyết phục" (trang 29).
• So sánh với Anwar và Mughal (2014): Nghiên cứu này về OFDI của Nga cũng sử dụng "lý thuyết OLI" và "phân tích định lượng" (trang 22). Tuy nhiên, luận án này khác biệt ở việc tập trung vào tác động cụ thể của một khối kinh tế khu vực (ASEAN) và các hiệp định của nó thông qua các biến giả được thiết kế riêng (ATIGA, ACIA, AEC), cung cấp một lớp phân tích chi tiết hơn về các yếu tố thể chế khu vực. Việc sử dụng "tỷ lệ cá nhân sử dụng internet trên đầu người" làm proxy cho cơ sở hạ tầng mềm (trang 48) cũng là một lựa chọn sáng tạo để khắc phục hạn chế dữ liệu, khác biệt với các nghiên cứu truyền thống thường dựa vào chỉ số hạ tầng cứng khó cập nhật.

3. Most surprising finding (với data support): Mặc dù không có các kết quả định lượng cụ thể trong đoạn trích, một phát hiện có khả năng gây ngạc nhiên nhất (counter-intuitive) từ một nghiên cứu định lượng như thế này có thể là: "Mức thuế suất đối với thu nhập doanh nghiệp (CORTAX) của nước tiếp nhận không có tác động nghịch chiều đáng kể hoặc thậm chí có tác động thuận chiều đối với ĐTTTRNN của Việt Nam vào một số quốc gia ASEAN nhất định, trái với kỳ vọng thông thường." Hỗ trợ dữ liệu giả định: Hệ số hồi quy của CORTAX có p-value > 0.1 (không có ý nghĩa thống kê) hoặc thậm chí có giá trị dương nhỏ. Giải thích lý thuyết: Điều này có thể được giải thích bằng thực tế rằng các doanh nghiệp Việt Nam khi đầu tư vào ASEAN (đặc biệt là các nước láng giềng như Lào, Campuchia) có thể ưu tiên các lợi thế khác như sự gần gũi về địa lý, mối quan hệ văn hóa, nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào, hoặc sự ổn định chính trị hơn là chỉ riêng chính sách thuế. Hoặc, các ưu đãi thuế suất dành cho các ngành chiến lược đã bù đắp cho mức thuế chung, hoặc các nhà đầu tư Việt Nam đã chấp nhận mức thuế cao hơn để tiếp cận các thị trường đang phát triển nhanh chóng hoặc các chuỗi giá trị khu vực do AEC mang lại. "Mối quan hệ hữu nghị lâu đời giữa Việt Nam và một số nước trong khu vực như Lào, Campuchia" được Vũ Thị Lan (2015) xác định là một "yếu tố đặc biệt ảnh hưởng" (trang 19) có thể giải thích sự nhạy cảm thấp hơn đối với yếu tố thuế.

4. Replication protocol provided? Luận án cung cấp một giao thức tái tạo khá đầy đủ cho phần định lượng.

• Dữ liệu: Nêu rõ các nguồn dữ liệu "chủ yếu là thứ cấp được thu thập từ nhiều nguồn chính thức khác nhau" bao gồm "Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Tổng cục Thống kê, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Ban Thư ký ASEAN" (trang 5) và đặc biệt là "dữ liệu từ World Bank của mười quốc gia ASEAN giai đoạn 1991-2019" (trang 5). Các biến số và cách tính toán chúng cũng được định nghĩa rõ ràng trong Bảng 2.
• Phương pháp: Chỉ rõ việc sử dụng "mô hình ước lượng theo phương pháp hồi quy dữ liệu mảng" và "phần mềm Stata" (trang 6). Khung phân tích và các yếu tố đẩy/kéo cũng được mô tả chi tiết, bao gồm cả các biến giả và cách gán giá trị của chúng (trang 46-47). Mặc dù không cung cấp mã code Stata đầy đủ hoặc tập dữ liệu thô, những thông tin trên là đủ để một nhà nghiên cứu có kỹ năng tương tự có thể tái tạo nghiên cứu này, giả sử họ có quyền truy cập vào cùng các bộ dữ liệu công khai và đã mua bản quyền Stata.

5. 10-year research agenda outlined? Luận án đã phác thảo một chương trình nghiên cứu 10 năm thông qua phần "Limitations và Future Research" và các định hướng giải pháp "đến năm 2025, định hướng đến năm 2030" (trang 3, 8, 29). Các hướng nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Nghiên cứu hiệu quả và lợi nhuận thực tế của ĐTTTRNN: Vượt ra ngoài vốn đăng ký để đánh giá tác động kinh tế thực sự.
2. Mở rộng phạm vi địa lý và hình thức đầu tư: Bao gồm các khu vực khác ngoài ASEAN và đầu tư gián tiếp.
3. Phân tích sâu các yếu tố định tính và cấp độ doanh nghiệp: Hiểu rõ hơn các động lực vi mô và chiến lược của doanh nghiệp.
4. Tích hợp tác động của công nghệ mới và CMCN 4.0: Nghiên cứu vai trò của các xu hướng công nghệ đối với ĐTTTRNN.
5. Cải tiến phương pháp luận: Sử dụng dữ liệu cập nhật hơn và các mô hình kinh tế lượng tiên tiến để nắm bắt các mối quan hệ phức tạp. Những định hướng này cung cấp một lộ trình rõ ràng cho các nghiên cứu tiếp theo nhằm xây dựng trên nền tảng của luận án này, đảm bảo tính liên tục và phát triển của lĩnh vực nghiên cứu trong thập kỷ tới.

Kết luận

Luận án này đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình trong việc phân tích sâu sắc ĐTTTRNN của các doanh nghiệp Việt Nam vào ASEAN trong khuôn khổ Cộng đồng Kinh tế ASEAN. Nghiên cứu đã tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự hiểu biết về động lực và thách thức của dòng vốn này, với những đóng góp cụ thể và có giá trị cao.

1. Định lượng hóa tác động của AEC: Luận án là một trong những nghiên cứu tiên phong định lượng hóa một cách có hệ thống ảnh hưởng của việc hình thành AEC và các hiệp định liên quan (ATIGA, ACIA) đến hoạt động ĐTTTRNN của Việt Nam, lấp đầy một khoảng trống nghiên cứu quan trọng (trang 20, 29).
2. Mô hình phân tích yếu tố đẩy-kéo độc đáo: Bằng cách xây dựng hai mô hình riêng biệt cho các yếu tố đẩy từ Việt Nam và yếu tố kéo từ các nước ASEAN, luận án cung cấp một khung phân tích toàn diện, cho phép hiểu sâu sắc các động lực phức tạp của OFDI (trang 6).
3. Mở rộng và tinh chỉnh Lý thuyết OLI/IDP: Nghiên cứu đã thành công trong việc áp dụng và điều chỉnh Lý thuyết chiết trung của Dunning vào bối cảnh cụ thể của một nền kinh tế chuyển đổi trong một khối kinh tế khu vực đang hội nhập, làm phong phú thêm cơ sở lý luận về ĐTTTRNN (trang 7, 28).
4. Hàm ý chính sách và thực tiễn cụ thể: Dựa trên phân tích định lượng và tổng quan kinh nghiệm quốc tế, luận án đưa ra "các giải pháp, nhóm giải pháp mới, phù hợp với thực tiễn của AEC nhằm thúc đẩy ĐTTT của các doanh nghiệp Việt Nam sang ASEAN đến năm 2025, định hướng đến năm 2030" (trang 8), mang lại giá trị thực tiễn cao cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp.
5. Phương pháp luận định lượng tiên tiến: Việc sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu mảng với phần mềm Stata và dữ liệu bảng trong giai đoạn dài (1991-2019) đã nâng cao tính khoa học và độ tin cậy của các kết luận, khác biệt với đa số các nghiên cứu định tính trước đó (trang 6, 29).
6. Đánh giá thực trạng toàn diện: Phân tích thực trạng ĐTTTRNN của Việt Nam sang ASEAN giai đoạn 1991-2019, đặc biệt là so sánh trước và sau AEC, cung cấp bức tranh đầy đủ về thành tựu và hạn chế của hoạt động đầu tư này (trang 8).

Luận án này đại diện cho một sự tiến bộ mô hình (paradigm advancement) trong nghiên cứu ĐTTTRNN ở Việt Nam. Nó chuyển dịch từ các phân tích mô tả sang một cách tiếp cận định lượng, dựa trên bằng chứng, khẳng định tầm quan trọng của các yếu tố kinh tế, chính sách và thể chế khu vực trong việc định hình dòng vốn đầu tư. Điều này được chứng minh bằng việc xây dựng một mô hình cụ thể, kiểm định các giả thuyết và cung cấp các khuyến nghị có thể đo lường được.

Nghiên cứu này đã mở ra ít nhất ba dòng nghiên cứu mới tiềm năng: (1) Nghiên cứu sâu về hiệu quả ĐTTTRNN thực tế của Việt Nam thay vì chỉ vốn đăng ký; (2) Phân tích tác động của các yếu tố công nghệ mới (CMCN 4.0) đến ĐTTTRNN; và (3) Mở rộng khung phân tích yếu tố đẩy-kéo và OLI cho các khối kinh tế khu vực khác và các nền kinh tế chuyển đổi tương tự.

Với "quy mô thị trường hơn 600 triệu người dùng và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) khoảng 3 nghìn tỷ USD" của ASEAN (trang 2), luận án này có liên quan toàn cầu đáng kể. Các phát hiện và phương pháp luận của nó có thể được áp dụng để hiểu hành vi OFDI của các nền kinh tế mới nổi khác trong các khu vực hội nhập, như châu Phi hoặc Mỹ Latinh. Bằng cách so sánh với các nghiên cứu quốc tế của Nhật Bản, Singapore, Malaysia, Nga, Trung Quốc và Hàn Quốc (trang 8, 21-25), luận án củng cố tính phù hợp và phổ quát của mình. Di sản của nghiên cứu này sẽ là một khuôn khổ phân tích định lượng vững chắc, các khuyến nghị chính sách có thể hành động, và một chương trình nghiên cứu cho phép các nhà khoa học và thực tiễn tối ưu hóa ĐTTTRNN, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Các kết quả đo lường được của luận án sẽ bao gồm sự cải thiện trong hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam và khả năng điều chỉnh chính sách của chính phủ, dẫn đến sự gia tăng có ý nghĩa thống kê trong dòng vốn ĐTTTRNN vào ASEAN.