Luận án nghiên cứu hiệu quả kinh tế - xã hội FDI tại Vĩnh Phúc - Phạm Thị Thúy

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT PHẠM THỊ THÚY NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ KINH TẾ - XÃ HỘI ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT PHẠM THỊ THÚY NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ KINH TẾ - XÃ HỘI ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC NGÀNH : QUẢN LÝ KINH TẾ MÃ SỐ : 9340410 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. NGUYỄN DUY LẠC 2. PHAN THỊ THÁI HÀ NỘI, 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án này là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố ở bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Hà nội, ngày….… Tác giả Phạm Thị Thúy ii LỜI CẢM ƠN Qua quá trình học tập và nghiên cứu, được sự tận tình giúp đỡ của các thầy cô giáo, các nhà khoa học, các nhà quản lý, tôi đã hoàn thành chương trình học tập và nghiên cứu luận án với đề tài “Nghiên cứu hiệu quả kinh tế - xã hội đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc”. Tôi xin chân thành cảm ơn Trường đại học Mỏ - Địa chất, Phòng Sau đại học, khoa Kinh tế và quản trị kinh doanh; đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn TS.Nguyễn Duy Lạc và TS.Phan Thị Thái đã tạo mọi điều kiện và tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài.

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo trong khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh đã góp ý cho tôi hoàn thiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn Khoa Kinh tế - Trường Cao đẳng công nghiệp Phúc Yên, nơi tôi đang công tác và các đồng nghiệp đã tạo điều kiện, động viên và giúp đỡ tôi vượt qua những khó khăn trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh Vĩnh Phúc và các đồng chí lãnh đạo các sở, ban ngành của Tỉnh đã giúp đỡ tôi trong quá trình phỏng vấn và trao đổi về chủ trương chính sách và những thuận lợi và khó khăn trong việc đánh giá về hiệu quả kinh tế - xã hội FDI tại Vĩnh Phúc trong thời gian qua. Và cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình và người thân là những điểm tựa vững chắc để tôi học tập, nghiên cứu và phát triển chuyên môn nghề nghiệp.

Nghiên cứu sinh Phạm Thị Thúy iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ .ix MỞ ĐẦU .1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Các công trình nghiên cứu liên quan đến hiệu quả kinh tế - xã hội của đầu tư trực tiếp nước ngoài. Các công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý nhà nước đối với FDI. Khoảng trống cho các vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.

Quá trình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu. Quá trình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu .21 Kết luận chương 1 .25 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ KINH TẾ - XÃ HỘI ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI. Cơ sở lý luận hiệu quả kinh tế - xã hội đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài. Hiệu quả kinh tế - xã hội của đầu tư trực tiếp nước ngoài. Lựa chọn chỉ tiêu phù hợp để đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội FDI ở cấp địa phương. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế - xã hội đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương.

Thực tiễn hiệu quả kinh tế - xã hội của đầu tư trực tiếp nước ngoài ở một số địa phương khác và bài học kinh nghiệm cho tỉnh Vĩnh Phúc. Thực tiễn hiệu quả kinh tế - xã hội của đầu tư trực tiếp nước ngoài ở một số địa phương khác. Bài học rút ra cho tỉnh Vĩnh Phúc .79 Kết luận chương 2 .81 CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ KINH TẾ - XÃ HỘI ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC. Khái quát chung về tỉnh Vĩnh Phúc.

Sơ lược về vị trí địa lý, nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng và các chính sách ưu đãi đầu tư của tỉnh Vĩnh Phúc. Kết quả đầu tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Vĩnh Phúc. Thực trạng hiệu quả kinh tế - xã hội của đầu tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn 2011 – 2016. FDI đóng góp vào GRDP.

FDI đóng góp vào ngân sách. FDI đóng góp vào xuất nhập khẩu. FDI đóng góp vào tạo việc làm. FDI đóng góp vào mức độ cải thiện khoa học công nghệ.

FDI đóng góp vào mức độ cải thiện môi trường. FDI đóng góp vào mức độ cải thiện cơ sở hạ tầng. Phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế - xã hội đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Nhân tố khách quan.

Những nhân tố chủ quan. Đánh giá chung về hiệu quả kinh tế - xã hội của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Những kết quả đạt được và nguyên nhân. Những hạn chế và nguyên nhân.117 Kết luận chương 3 .120 CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH TẾ - XÃ HỘI ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC.

Dự báo triển vọng của đầu tư trực tiếp nước ngoài trong thời gian tới. Xu hướng thay đổi dòng đầu tư trực tiếp nước ngoài trên thế giới. Tác động của bối cảnh trong nước. Đường lối phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc.

Mục tiêu và định hướng nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội của đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Phát triển công nghiệp phụ trợ.

Đầu tư phát triển nguồn nhân lực. Giải pháp về quy hoạch các khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ và Bộ ban ngành. Kiến nghị đối với Quốc Hội.

Kiến nghị đối với Chính phủ và các bộ ngành có liên quan .140 Kết luận chương 4 .143 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ .146 TÀI LIỆU THAM KHẢO .155 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ CCN Cụm công nghiệp CNH-HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa DN Doanh nghiệp ĐTNN Đầu tư nước ngoài FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Investment) IMF Quỹ tiền tệ quốc tế (International Monetary Fund) KCN Khu công nghiệp KKT Khu kinh tế MNEs Công ty đa quốc gia (Multinational Enterprises) ODA Hỗ trợ phát triển chính thức (Official Development Assistance) OEDC Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (Organization for Economic Cooperation and Development) SXKD Sản xuất kinh doanh TNCs Công ty xuyên quốc gia (Transnational Corporation) TNHH Trách nhiệm hữu hạn UNCTAD Ủy ban thương mại và Phát triển của Liên hiệp quốc WTO Tổ chức Thương mại Thế giới XHCN Xã hội chủ nghĩa R&D Nghiên cứu và phát triển (Research anh Development) GRDP Tổng sản phẩm trên địa bàn (Gross Regional Domestic Product) GDP Tổng sản phẩm (Gross Domestic Product) VA Giá trị gia tăng (Value added) GO Giá trị sản xuất (Gross Output) vii DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Trang Bảng 1. Kết quả điều tra. FDI phân theo quốc gia tại tỉnh Phú Thọ. FDI phân theo ngành kinh tế tại tỉnh Phú Thọ.

Vốn đầu tư thực hiện tỉnh Phú Thọ theo nguồn vốn. GRDP tỉnh Phú Thọ theo thành phần kinh tế. Thu ngân sách tỉnh Phú Thọ theo thành phần kinh tế. Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tỉnh Phú Thọ theo thành phần kinh tế.

Lao động đang làm việc tỉnh Phú Thọ theo thành phần kinh tế. FDI phân theo quốc gia tại tỉnh Bắc Ninh (31/12/2016). FDI phân theo ngành kinh tế tại tỉnh Bắc Ninh. Vốn đầu tư thực hiện tỉnh Bắc Ninh theo nguồn vốn.

Tổng sản phẩm trong tỉnh (GRDP) tỉnh Bắc Ninh theo thành phần kinh tế. Thu ngân sách tỉnh Bắc Ninh theo thành phần kinh tế. Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tỉnh Bắc Ninh theo thành phần kinh tế. Lao động đang làm việc tỉnh Bắc Ninh theo thành phần kinh tế.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Vĩnh Phúc theo đối tác đầu tư. Các dự án FDI đầu tư trên tỉnh Vĩnh Phúc phân theo lĩnh vực đầu tư. Tổng hợp các dự án FDI phân theo các khu công nghiệp (31/12/2016). Cơ cấu vốn đầu tư tỉnh Vĩnh Phúc theo thành phần kinh tế.

Đóng góp của khu vực có vốn FDI vào cơ cấu vốn đầu tư thực hiện. Tổng sản phẩm trong tỉnh (GRDP) tỉnh Vĩnh Phúc theo thành phần kinh tế. Đóng góp của FDI vào GDP của một số địa phương và toàn quốc. Tỷ trọng đóng góp của FDI từng tỉnh vào GDP và GDPFDI toàn quốc.

Thu ngân sách tỉnh Vĩnh Phúc theo thành phần kinh tế. Đóng góp của khu vực có vốn FDI tỉnh vào ngân sách nhà nước của một số địa phương. Tỷ trọng đóng góp khu vực có vốn FDI tỉnh so với tổng FDI đóng góp vào ngân sách nhà nước. Xuất khẩu hàng hóa tỉnh Vĩnh Phúc theo thành phần kinh tế.

Đóng góp của khu vực có vốn FDI của các tỉnh vào thặng dư xuất khẩu toàn quốc. Lao động đang làm việc tỉnh Vĩnh Phúc theo thành phần kinh tế. Đóng góp của khu vực có vốn FDI vào tạo việc làm cho người lao động 103 Bảng 3. Kết quả khảo sát đánh giá mức độ gia tăng việc làm gián tiếp tại địa phương.

Kết quả khảo sát đánh giá mức độ cải thiện Khoa học, công nghệ của tỉnh. Kết quả khảo sát đánh giá mức độ cải thiện môi trường. Kết quả khảo sát đánh giá mức độ cải thiện cơ sở hạ tầng. Kết quả khảo sát đánh giá mức độ thuận lợi của các thủ tục hành chính đối với DN FDI.

Kết quả khảo sát đánh giá mức độ chuyên nghiệp của cán bộ quản lý.