Tác động chính sách đất đai đến phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn - Nghiên cứu của Đặng Tiến Sĩ

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐẶNG TIẾN SĨ NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI HUYỆN VÂN ĐỒN, TỈNH QUẢNG NINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐẶNG TIẾN SĨ NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI HUYỆN VÂN ĐỒN, TỈNH QUẢNG NINH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 62 85 01 03 Người hướng dẫn khoa học: GS. Đặng Hùng Võ PGS. Đỗ Thị Tám NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày. năm 2017 Tác giả luận án Đặng Tiến Sĩ i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của nhiều tập thể, cá nhân. Nhân dịp này tôi xin gửi lời cảm ơn đến tập thể các thầy cô giáo Khoa Quản lý đất đai, Bộ môn Quy hoạch đất đai, Ban Quản lý đào tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS.

Đặng Hùng Võ và PGS. Đỗ Thị Tám đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án. Tôi cũng xin gửi lòng biết ơn chân thành tới lãnh đạo và các cán bộ UBND, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Vân Đồn, cán bộ và nhân dân các xã thuộc huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình điều tra khảo sát thực địa, tổ chức các cuộc họp thu thập ý kiến và phỏng vấn trực tiếp người dân. Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các tập thể và cơ quan, ban ngành, bạn bè, gia đình và người thân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu luận án.

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn tất cả sự đóng góp quý báu của các tập thể, cá nhân đã động viên khích lệ và giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này. Hà Nội, ngày. năm 2017 Tác giả luận án Đặng Tiến Sĩ ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục biểu đồ. ix Danh mục sơ đồ.

ix Trích yếu luận án .1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục đích nghiên cứu .3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .4 Những đóng góp mới của luận án .5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Tổng quan tài liệu .1 Cơ sở lý luận về chính sách đất đai .1 Khái quát về đất đai .2 Khái niệm và đặc điểm chính sách đất đai .3 Nội dung chính sách đất đai .2 Cơ sở thực tiễn về chính sách đất đai .1 Chính sách đất đai ở Trung Quốc .2 Chính sách đất đai ở Hàn Quốc .3 Chính sách đất đai tại Malaysia .4 Chính sách đất đai ở Việt Nam .3 Tác động của chính sách đất đai đến sự phát triển kinh tế xã hội .1 Tác động của chính sách quy hoạch sử dụng đất.2 Tác động của chính sách giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất .3 Tác động của chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư .4 Một số công trình nghiên cứu về chính sách đất đai .1 Một số công trình nghiên cứu về chính sách đất đai trên thế giới .2 Một số công trình nghiên cứu về chính sách đất đai ở Việt Nam.5 Hướng tiếp cận nghiên cứu của đề tài .1 Bài học về tác động của chính sách đất đai tới phát triển kinh tế xã hội .2 Định hướng nghiên cứu của đề tài. Nội dung và phương pháp nghiên cứu .1 Nội dung nghiên cứu .1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Vân Đồn .2 Tình hình thực hiện chính sách đất đai tại huyện Vân Đồn.3 Đánh giá tác động của chính sách đất đai đến sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn .4 Đề xuất một số giải pháp tăng cường tác động tích cực của chính sách đất đai đến sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn .2 Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp điều tra thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp .2 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu .3 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp .4 Phương pháp phân tích và xử lý số liệu .5 Phương pháp chuyên gia. Kết quả nghiên cứu và thảo luận .1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội huyện Vân Đồn .1 Điều kiện tự nhiên .2 Điều kiện kinh tế xã hội .3 Đánh giá chung .2 Tình hình thực hiện chính sách đất đai tại huyện Vân Đồn .1 Công tác quản lý và sử dụng đất tại huyện Vân Đồn .2 Đánh giá tình hình thực hiện chính sách đất đai tại huyện Vân Đồn .3 Đánh giá tác động của chính sách đất đai tới sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn .1 Sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn giai đoạn 2005-2015 .2 Tác động của chính sách quy hoạch sử dụng đất đến sự phát triển kinh tế xã hội tại huyện Vân Đồn .3 Tác động của chính sách giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn .4 Tác động của chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đến sự phát triển kinh tế xã hội tại huyện Vân Đồn .5 Tổng hợp tác động của chính sách đất đai đến sự phát triển kinh tế xã hội theo các vùng huyện Vân Đồn .4 Đề xuất một số giải pháp tăng cường tác động tích cực của chính sách đất đai đến sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn .1 Nhóm giải pháp về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất .2 Nhóm giải pháp về giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất .3 Nhóm giải pháp về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Kết luận và đề nghị. 149 Danh mục các công trình công bố. 150 Tài liệu tham khảo. 161 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BĐS Bất động sản CNH-HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa CSHT Cơ sở hạ tầng GCN Giấy chứng nhận GPMB Giải phóng mặt bằng HTX Hợp tác xã KTXH Kinh tế xã hội KHSDD Kế hoạch sử dụng đất KKT Khu kinh tế QH Quy hoạch QHSDĐ Quy hoạch sử dụng đất QSDĐ Quyền sử dụng đất SDĐ Sử dụng đất TB Trung bình TĐC Tái định cư TNMT Tài nguyên môi trường THĐ Thu hồi đất UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 3.1 Phân cấp mức độ của mối quan hệ giữa 2 biến .1 Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế giai đoạn 2010-2015 huyện Vân Đồn .2 Kết quả điều tra về dân số năm 2015 huyện Vân Đồn .3 Dân số và mật độ dân số phân theo xã năm 2015 huyện Vân Đồn .4 Tình hình lao động huyện Vân Đồn năm 2015 .5 Kết quả đăng ký, cấp giấy chứng nhận đất ở trên địa bàn huyện Vân Đồn giai đoạn 2008-2015 .6 Biến động sử dụng đất huyện Vân Đồn giai đoạn 2005 – 2015 .7 Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 huyện Vân Đồn .8 So sánh hiện trạng sử dụng đất phi nông nghiệp của huyện Vân Đồn với định mức sử dụng đất cấp huyện của Bộ Tài nguyên và Môi trường .9 Ý kiến đánh giá của cán bộ về các yếu tố tác động đến việc thực hiện chính sách đất đai tại huyện Vân Đồn .10 Phương án quy hoạch sử dụng đất huyện Vân Đồn đến năm 2020 .11 Kết quả thực hiện các chỉ tiêu sử dụng đất đến năm 2015 huyện Vân Đồn .12 Các công trình, dự án đã thực hiện theo phương án quy hoạch đến năm 2015 huyện Vân Đồn .13 Các công trình, dự án chưa thực hiện theo phương án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2015 huyện Vân Đồn .14 Đánh giá tình hình thực hiện chính sách quy hoạch sử dụng đất đai tại huyện Vân Đồn .15 Tình hình cấp giấy chứng nhận huyện Vân Đồn đến năm 2015 .16 Đánh giá về tình hình thực hiện chính sách giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại huyện Vân Đồn .17 Mức hỗ trợ tiền thuê nhà trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh .18 Kết quả thực hiện bồi thường, hỗ trợ tại 03 dự án nghiên cứu .19 Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại 03 dự án nghiên cứu .20 Đánh giá của hộ gia đình về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại 03 dự án nghiên cứu.21 Đánh giá tình hình thực hiện chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại huyện Vân Đồn .22 Danh mục dự án ưu tiên theo quy hoạch xây dựng vùng tỉnh đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 .23 Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế giai đoạn 2005-2015 huyện Vân Đồn .24 Ý kiến đánh giá của hộ gia đình về sự phát triển kinh tế xã hội tại huyện Vân Đồn .25 Tình hình thực hiện chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Vân Đồn .26 Tác động của chính sách quy hoạch sử dụng đất đến sự phát triển kinh tế xã hội tại huyện Vân Đồn .27 Tác động của chính sách giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn .28 Tác động của chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đến sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn .29 Tác động của chính sách đất đai đến sự phát triển kinh tế xã hội vùng 1 .30 Tác động của chính sách đất đai đến sự phát triển kinh tế xã hội vùng 2 .31 Tác động của chính sách đất đai đến sự phát triển kinh tế xã hội vùng 3 .32 Một số chính sách đất đai tác động ở mức độ cao và rất cao đến sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn .