Luận án: Phát triển nông nghiệp tỉnh Sóc Trăng theo hướng bền vững của NCS. Trịnh Văn Thơm

i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu, các số liệu đƣợc trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chƣa từng đƣợc bảo vệ ở bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận án đã đƣợc cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều đƣợc chỉ rõ nguồn gốc. Tác giả luận án NCS. Trịnh Văn Thơm ii LỜI CẢM ƠN Lời cảm ơn trân trọng đầu tiên và sâu sắc nhất, tác giả xin gửi tới PGS.

Nguyễn Minh Tuệ, GS. Nguyễn Viết Thịnh ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn khoa học với những gợi ý, chỉ bảo tận tình và định hƣớng trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy, cô giáo của tổ Địa lý Kinh tế - xã hội, Khoa Địa lý, Phòng Sau đại học và Ban Giám hiệu Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội đã trực tiếp giảng dạy, góp ý kiến và tạo điều kiện thuận lợi trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận án. Tác giả xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của: UBND tỉnh Sóc Trăng, Ban Tuyên giáo tỉnh Sóc Trăng, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở Nội vụ, Cục Thống kê, Sở Kế hoạch và Đầu tƣ, Sở Khoa học - Công nghệ, Sở Tài nguyên – Môi trƣờng, Trung tâm khuyến nông, Công ty chế biến thủy sản, Các hộ nuôi trồng, … đã cung cấp số liệu, tƣ liệu và các thông tin, các câu trả lời liên quan đến nội dung đề tài.

Cuối cùng, xin gởi lời cảm ơn đến bạn bè, đồng nghiệp trƣờng Cao đẳng Sƣ phạm Sóc Trăng, các anh chị NCS khóa 32, trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội, Ban quản lý Đề án Sóc Trăng 150, gia đình và ngƣời thân… luôn quan tâm, động viên tinh thần và vật chất cho NCS trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và góp phần tạo nên sự thành công của luận án. Tác giả luận án NCS. Trịnh Văn Thơm iii MỤC LỤC TRANG BÌA TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU. viii DANH MỤC HÌNH. x DANH MỤC BẢN ĐỒ. xi MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Quan điểm và phƣơng pháp nghiên cứu.

Những đóng góp mới của đề tài. Cấu trúc của đề tài. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP THEO HƢỚNG BỀN VỮNG. TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP THEO HƢỚNG BỀN VỮNG.

Về phát triển nông nghiệp. Về phát triển nông nghiệp bền vững. 37 Tiểu kết chƣơng 1. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH SÓC TRĂNG THEO HƢỚNG BỀN VỮNG.

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH SÓC TRĂNG. Vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ. Nhân tố tự nhiên. Nhân tố kinh tế - xã hội.

Đánh giá chung. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH SÓC TRĂNG THEO HƢỚNG BỀN VỮNG. Khái quát chung. Thực trạng phát triển nông nghiệp theo ngành.

Một số hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp tỉnh Sóc Trăng. Đánh giá kết quả phát triển nông nghiệp theo hƣớng bền vững. 103 Tiểu kết chƣơng 2. ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH SÓC TRĂNG THEO HƢỚNG BỀN VỮNG.

CƠ SỞ CỦA ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH SÓC TRĂNG THEO HƢỚNG BỀN VỮNG. Quy hoạch phát triển kinh tế vùng đồng bằng sông Cửu Long. Chiến lƣợc phát triển nông nghiệp vùng đồng bằng sông Cửu Long. Quy hoạch phát triển kinh tế tỉnh Sóc Trăng.

Kinh nghiệm từ thực trạng phát triển nông nghiệp tỉnh Sóc Trăng theo hƣớng bền vững. QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU VÀ ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH SÓC TRĂNG THEO HƢỚNG BỀN VỮNG. Giải pháp chung. Giải pháp cho từng nhóm ngành và ngành chủ lực.

Một số khuyến nghị. 147 Tiểu kết chƣơng 3. 149 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Giải nghĩa ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á ADB Ngân hàng phát triển Châu Á ANLT An ninh lƣơng thực ATVSTP An toàn vệ sinh thực phẩm BVMT Bảo vệ môi trƣờng BĐKH Biến đổi khí hậu BVTV Bảo vệ thực vật NNPTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn CĐL Cánh đồng lớn CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa Cty TNHH Công ty trách nhiệm hữu hạn Cty CP Công ty cổ phần Cây CNHN Cây công nghiệp hàng năm CLN Cây lâu năm CBNLTS Chế biến nông lâm thủy sản DTTN Diện tích tự nhiên ĐKTN Điều kiện tự nhiên ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức Lƣơng thực - Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc FDI Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài GDP Tổng sản phẩm quốc nội GRDP Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh GTSX Giá trị sản xuất GAP Quy trình sản xuất nông nghiệp tốt GlobalGAP Thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu vii HTX Hợp tác xã IPM Chƣơng trình quản lý dịch hại tổng hợp KHKT Khoa học kỹ thuật KT-XH Kinh tế - xã hội KHCN Khoa học công nghệ LHQ Liên Hiệp Quốc NTTS Nuôi trồng thủy sản NNCNC Nông nghiệp công nghệ cao N,L, TS Nông, lâm, thủy sản PTBV Phát triển bền vững PTNNBV Phát triển nông nghiệp bền vững PTNN Phát triển nông nghiệp QCCT Quảng canh cải tiến RVAC Ruộng Vƣờn Ao Chuồng TCLT Tổ chức lãnh thổ TCLTNN Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp UBND Ủy ban nhân dân VSTP Vệ sinh thực phẩm VTĐL Vị trí địa lý VietGAP Quy trình thực hành nông nghiệp tốt tại Việt Nam WTO Tổ chức thƣơng mại thế giới WCED Ủy ban thế giới về môi trƣờng và phát triển viii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Các nhóm đất tỉnh Sóc Trăng.

Hiện trạng sử dụng đất tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 - 2015. Quy mô dân số và dân số phân theo thành thị, nông thôn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 - 2015. Nguồn lao động, lao động đang làm việc và cơ cấu lao động đang làm việc phân theo nhóm ngành và thành thị nông thôn tỉnh Sóc Tăng 2005 - 2015. Vốn đầu tƣ trên địa bàn theo giá hiện hành phân theo nhóm ngành kinh tế tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 - 2015.

GRDP và tốc độ tăng trƣởng GRDP tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015 (giá so sánh 2010). Quy mô và cơ cấu GRDP phân theo nhóm ngành kinh tế tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 - 2015. GTSX và tốc độ tăng trƣởng GTSX nông, lâm, thủy sản sản tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015 (tỉ đồng, giá so sánh). GTSX và cơ cấu GTSX nông nghiệp, lâm, thủy sản tỉnh Sóc Trăng.

Giá trị sản phẩm thu hoạch trên 1 ha đất trồng trọt và 1 ha mặt nƣớc NTTS giai đoạn 2005 – 2015 (giá hiện hành). Quỹ đất và hiện trạng sử dụng đất tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 - 2015. GTSX và cơ cấu GTSX nông nghiệp tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015. GTSX và cơ cấu GTSX ngành trồng trọt tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015.

Diện tích và cơ cấu diện tích các loại cây trồn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005-2015. Diện tích, năng suất và sản lƣợng lúa tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015. Diện tích lúa cả năm phân theo huyện/thị xã/thành phố tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015. Diện tích, năng suất và sản lƣợng rau đậu tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015.

Diện tích và sản lƣợng mía phân theo huyện, thị xã, thành phố tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015. Diện tích các cây ăn quả chủ lực ở tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015. GTSX và cơ cấu GTSX ngành chăn nuôi tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015. Số đàn vật nuôi và sản phẩm chăn nuôi tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015.

GTSX thủy sản và cơ cấu giá GTSX thủy sản tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015. Sản lƣợng thủy sản tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015. Diện tích, năng suất, sản lƣợng nuôi trồng thủy sản tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 - 2015. Diện tích, năng suất, sản lƣợng tôm nuôi tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015.

Diện tích, năng suất, sản lƣợng cá nuôi tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015. Thu nhập trung bình phân theo hình thức và đối tƣợng nuôi. Thu nhập trung bình phân theo huyện và đối tƣợng nuôi. GTSX và cơ cấu GTSX lâm nghiệp tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2005 – 2015 (giá hiện hành).

Sản lƣợng gỗ và lâm sản ngoài gỗ giai đoạn 2005 – 2015. Số lƣợng hộ nông, lâm, thủy sản ở khu vực nông thôn tỉnh Sóc Trăng năm 2006 – 2011 – 2016. Số hộ nông, lâm, thủy sản phân theo đơn vị hành chính tỉnh Sóc Trăng năm 2016. TNBQĐN/tháng theo nguồn thu ở tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2010 – 2016.

Hoạt động sản xuất và hiệu quả của cánh đồng lớn tỉnh Sóc Trăng. Số lƣợng trang trại tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2006 - 2016. Giá trị sản phẩm thu đƣợc trên 1 ha giai đoạn 2005 – 2015. Hiệu quả kinh tế trung bình của các hộ tham gia mô hình cánh đồng lớn.

Tỉ lệ hộ nghèo tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2010 - 2016. Dự báo GTSX, GRDP ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản tỉnh Sóc Trăng đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Diện tích lúa tỉnh Sóc Trăng theo đơn vị hành chính năm 2020. Diện tích một số cây chủ lực tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2020 – 2030.

Dự báo quy mô sử dụng đất tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2020 - 2030.127 x DANH MỤC HÌNH Hình 2. Biểu đồ quy mô dân số và cơ cấu dân tộc tỉnh Sóc Trăng giai năm 2005 và 2015. Giá trị và cơ cấu giá trị hàng hóa xuất khẩu trên địa bàn tỉnh năm 2005 và 2015. Diện tích và cơ cấu diện tích nuôi trồng thủy sản tỉnh Sóc Trăng năm 2005 và 2015.

Tỉ lệ vụ nuôi có lãi và vụ nuôi thất bại trong quan hệ với số vụ tôm .91 xi DANH MỤC BẢN ĐỒ Trang 2. Bản đồ hành chính tỉnh Sóc Trăng. Bản đồ các nhân tố tự nhiên ảnh hƣởng đến phát triển nông nghiệp tỉnh Sóc Trăng…. Bản đồ các nhân tố kinh tế - xã hội ảnh hƣởng đến phát triển nông nghiệp tỉnh Sóc Trăng .