Luận án Tiến sĩ Kinh tế: Phát triển ngành trồng trọt CNC ở Việt Nam - Nghiên cứu Nghệ An

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ------------*****---------- HỒ KHÁNH DUY PHÁT TRIỂN NGÀNH TRỒNG TRỌT THEO HƯỚNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO Ở VIỆT NAM: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP Ở TỈNH NGHỆ AN LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI – 2023 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ------------*****---------- HỒ KHÁNH DUY PHÁT TRIỂN NGÀNH TRỒNG TRỌT THEO HƯỚNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO Ở VIỆT NAM: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP Ở TỈNH NGHỆ AN Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 9.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS BÙI NHẬT QUANG HÀ NỘI - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án là công trình nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi. Ngoài những thông tin thứ cấp có liên quan đến nghiên cứu đã được trích dẫn nguồn, toàn bộ kết quả nghiên cứu trình bày trong luận án được phân tích từ nguồn dữ liệu đáng tin cậy. Tất cả các dữ liệu nghiên cứu và nội dung luận án đáp ứng quy định về sự trung thực trong học thuật. Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan của mình.

i MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Những công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài luận án. Phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao.

Chính sách phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng CNC. Tình hình phát triển ngành trồng trọt tại tỉnh Nghệ An. Đánh giá về các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và khoảng trống nghiên cứu. Đánh giá chung các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.

Khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án. 24 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. 27 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGÀNH TRỒNG TRỌT THEO HƯỚNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO. Khái niệm, đặc điểm của phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao.

Khái niệm phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao. Đặc điểm phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao. Nội dung phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn cấp tỉnh và tiêu chí đánh giá. Nội dung phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn cấp tỉnh.

Các tiêu chí đánh giá phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn cấp tỉnh. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn cấp tỉnh. Kinh nghiệm quốc tế và trong nước về phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở địa phương cấp tỉnh và bài học cho tỉnh Nghệ An. Kinh nghiệm quốc tế.

Kinh nghiệm của các địa phương trong nước. Bài học kinh nghiệm. 74 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. 78 Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGÀNH TRỒNG TRỌT THEO HƯỚNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO Ở TỈNH NGHỆ AN.

Đặc điểm tự nhiên kinh tế xã hội ảnh hưởng đến phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Khái quát về ngành trồng trọt ở tỉnh Nghệ An. Đặc điểm tự nhiên ảnh hưởng đến phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Đặc điểm kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An.

Những thuận lợi và khó khăn xuất phát từ đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội đến phát triển trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Thực trạng tình hình thực hiện các nội dung phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Thực trạng quy hoạch phát triển ngành trồng trọt ứng dụng công nghệ cao ở tình Nghệ An. Thực trạng đầu tư hoàn thiện cơ sở hạ tầng kinh tế cho ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An.

Thực trạng hỗ trợ phát triển khoa học công nghệ ứng dụng trong trồng trọt công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Thực trạng huy động các nguồn lực tài chính cho phát triển trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Thực trạng bồi dưỡng đội ngũ nhân lực phục vụ phát triển trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Thực trạng thúc đẩy phát triển thị trường nông sản từ ngành trồng trọt ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An.

Đánh giá chung về phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Những thành tựu đạt được. Những hạn chế và nguyên nhân. 132 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.

138 Chương 4: GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN NGÀNH TRỒNG TRỌT THEO HƯỚNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO Ở TỈNH NGHỆ AN. Bối cảnh kinh tế - xã hội và quan điểm, định hướng phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Bối cảnh thế giới, trong nước, trong tỉnh ảnh hưởng đến thúc đẩy phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Quan điểm và định hướng thúc đẩy phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An.

Yêu cầu đặt ra đối với phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao ở Việt Nam và tỉnh Nghệ An trong bối cảnh mới đến năm 2030. Giải pháp phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao tại Nghệ An. Hoàn thiện tổng thể quy hoạch phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao. Thiết kế cơ sở hạ tầng kinh tế đồng bộ cho phát triển ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao.

Tăng cường các cơ chế hỗ trợ khu vực tư nhân đầu tư vào ngành trồng trọt ứng dụng công nghệ cao. Gia tăng nguồn vốn ngân sách nhà nước phân bổ vào nghiên cứu khoa học công nghệ ứng dụng trong ngành trồng trọt công nghệ cao. Xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành trồng trọt theo hướng ứng dụng công nghệ cao. Nâng cao vị thế thương hiệu nông sản từ ngành trồng trọt ứng dụng công nghệ cao.

Hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp bảo quản, chế biến nông sản từ ngành trồng trọt ứng dụng công nghệ cao. Đào tạo đội ngũ nhân lực đủ điều kiện phục vụ quá trình PTNTT ứng dụng công nghệ cao. Phát triển thị trường cho ngành trồng trọt ứng dụng công nghệ cao ở tỉnh Nghệ An. Kiến nghị với Quốc hội.

Kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan ban ngành liên quan. 178 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4. 181 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ. 183 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

184 PHỤ LỤC 1 - MẪU PHIẾU KHẢO SÁT. 189 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1. BVTV Bảo vệ thực vật 2. CNC Công nghệ cao 3.

CNH – HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa 4. GAP Quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt 5. ICM Quản lý cây trồng tổng hợp 7. IPM Quản lý dịch hại Tổng hợp 8.

KHCN Khoa học công nghệ 9. NCS Nghiên cứu sinh 10. NNCNC Nông nghiệp công nghệ cao 11. NSNN Ngân sách nhà nước 12.

PTTT Phát triển trồng trọt 13. SRI Kỹ thuật canh tác lúa cải tiến 14. TTCNC Trồng trọt công nghệ cao 15. WTO Tổ chức kinh tế thế giới vi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Diện tích và sản lượng cây hàng năm của tỉnh Nghệ An .2: Diện tích và sản lượng cây lâu năm của tỉnh Nghệ An .3: Cơ cấu ngành kinh tế của Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020 .4: Lao động từ 15 tuổi trở lên tại Nghệ An .5: Biến động đất sản xuất nông nghiệp tại Nghệ An .6: Một số mô hình trồng trọt theo hướng ứng dụng CNC ở Nghệ An theo cánh đồng mẫu lớn được thống kê đến 01/01/2020 .7: Một số mô hình áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt tự động .8: Chi NSNN cho PTNTT ứng dụng CNC tại Nghệ An .9: Dư nợ cho vay dự án trồng trọt ứng dụng CNC tại các NHTM ở Nghệ An .10: Các lớp tập huấn cho người nông dân về cách thức áp dụng KHCN vào ngành trồng trọt .11: Kết quả khảo sát về các chính sách phát triển cơ sở hạ tầng cho phát triển trồng trọt theo hướng ứng dụng CNC của tỉnh Nghệ An .12: Đánh giá trình độ khoa học công nghệ và khả năng tiếp cận khoa học công nghệ trong trồng trọt ứng dụng CNC tại Nghệ An .13: Đánh giá chất lượng nguồn lao động và mức độ đáp ứng của lao động trong PTNTT theo hướng ứng dụng CNC .14: Đánh giá chương trình tập huấn kiến thức về trồng trọt ứng dụng CNC của tỉnh Nghệ An cho cán bộ quản lý/nông hộ/hợp tác xã/doanh nghiệp tham gia ngành trồng trọt ứng dụng CNC .15: Đánh giá về các chương trình xúc tiến thương mại để đẩy mạnh tiêu thụ nông sản từ trồng trọt ứng dụng CNC của tỉnh Nghệ An .16: Đánh giá về chính sách quy hoạch đất đai của tỉnh Nghệ An đến PTNTT ứng dụng CNC.

132 vii DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Mô hình phát triển trồng trọt ứng dụng CNC .2: Trung gian tiêu thụ nông sản điện tử .1: Cơ cấu Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Nghệ An .2: Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm của Nghệ An (2016-2020) .3: Số lao động qua đào tạo ở thành thị và nông thôn tại Nghệ An .4: Mức độ cần thiết của việc thực hiện các biện pháp hỗ trợ người sản xuất trong việc tiếp cận mặt bằng để phát triển trồng trọt theo hướng ứng dụng CNC .5: Mức độ cần thiết của chính sách hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng cho nông hộ/hợp tác xã/ doanh nghiệp tham gia trồng trọt theo hướng ứng dụng CNC .1: Tốc độ tăng trưởng GDP và lạm phát toàn cầu 2016-2020 .2: Máy trồng cây đậu tương tại Mỹ.3: Công nghệ điện toán đám mây được ứng dụng trong trồng trọt .159 viii LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trồng trọt là một trong những ngành kinh tế xuất hiện sớm nhất trong lịch sử loài người, gắn bó mật thiết với sự ra đời của nhiều nền văn hóa thế giới.