Luận án tiến sĩ kinh tế: Nghiên cứu phát triển dịch vụ bảo hiểm cây lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long - Trường Đại học Cần Thơ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ -------o0o------- NGUYỄN VĂN TẠC NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO HIỂM CÂY LÚA Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP MÃ NGÀNH: 62620115 NĂM 2021 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ -------o0o------- NGUYỄN VĂN TẠC MÃ SỐ NCS: P0816008 NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO HIỂM CÂY LÚA Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP MÃ NGÀNH: 62620115 HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. NGUYỄN TRI KHIÊM NĂM 2021 luan an LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện để hoàn thành luận án, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, hỗ trợ, giúp đỡ và động viên quý báu của nhiều người. Tôi xin chân thành, trân trọng và gửi lời cảm ơn sâu sắc đến: Giáo viên hướng dẫn PGS. Nguyễn Tri Khiêm đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận án.

Quý Thầy/Cô Khoa Kinh tế và Khoa Sau đại học của Trường Đại học Cần Thơ đã giảng dạy và truyền đạt nhiều kinh nghiệm quý báu trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án. Cảm ơn chân thành nhất đến Hội Đồng Quản Trị, Ban Giám Hiệu, Anh/Chị các phòng/ban và quý Thầy/Cô các khoa của Trường Đại học Nam Cần Thơ, đặc biệt là quý Thầy/Cô Khoa Kinh tế đã hỗ trợ và chia sẻ nhiều kinh nghiệm hữu ích trong việc thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học. Cảm ơn đến Ban lãnh đạo, Anh/Chị phòng Nông nghiệp các huyện đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình tiếp cận phỏng vấn nông hộ ở địa phương. Ngoài ra, Tôi chân thành cảm ơn Lãnh đạo các công ty bảo hiểm, trong đó đặc biệt là anh Nguyên - Giám đốc công ty Bảo Minh An Giang đã giúp đỡ rất nhiệt tình và có nhiều ý kiến đóng góp quý báu cho luận án.

Cảm ơn các Anh/Chị và các em sinh viên đã không ngại khó khăn, hỗ trợ và giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập dữ liệu phục vụ cho luận án. Cảm ơn gia đình, người thân, đặc biệt là vợ, con và ba mẹ đã luôn ủng hộ, động viên, giúp tôi trong suốt quá trình học và thực hiện luận án. Kính chúc quý Thầy/Cô, gia đình, bạn bè và mọi người luôn dồi dào sức khỏe và thành công trong cuộc sống. Cần Thơ, ngày 25 tháng 10 năm 2021 Nghiên cứu sinh Nguyễn Văn Tạc i luan an TÓM TẮT Nghiên cứu này nhằm phát triển dịch vụ bảo hiểm cây lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Luận án sử dụng dữ liệu được thu thập ngẫu nhiên từ 505 nông hộ trồng lúa ở 4 tỉnh Hậu Giang, Sóc Trăng, An Giang và Đồng Tháp và dữ liệu thứ cấp về năng suất lúa các tỉnh. Nhằm đạt được mục tiêu đề ra, luận án sử dụng phương pháp lý thuyết tin cậy Bayes để tính phí bảo hiểm cây lúa, phương pháp định giá ngẫu nhiên (CVM) xác định mức sẵn lòng trả phí bảo hiểm của nông hộ và các yếu tố ảnh hưởng đến mức sẵn lòng trả. Luận án sử dụng số liệu năng suất lúa vụ Đông Xuân giai đoạn 12 năm (2007- 2018) các xã ở tỉnh Hậu Giang, An Giang và Sóc Trăng, áp dụng lý thuyết tin cậy Bayes, kết hợp thời gian-không gian của dữ liệu nhằm tăng hiệu quả trong ước tính thống kê và các phép tính linh hoạt khác để tính phí bảo hiểm chỉ số năng suất vùng cho cây lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long. Các chỉ tiêu quan trọng trong hợp đồng bảo hiểm chỉ số năng suất vùng đã được tính như năng suất ngưỡng, mức bồi thường, tỷ lệ phí thuần và tỷ lệ phí thương mại.

Kết quả cho thấy tỷ lệ phí bảo hiểm phần lớn là tương đồng giữa các huyện trong tỉnh và có khác biệt giữa các tỉnh trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tỷ lệ phí bảo hiểm của tỉnh An Giang (0,5%) thấp nhất trong các tỉnh và thấp hơn nhiều so với tỷ lệ phí áp dụng thí điểm bảo hiểm cây lúa của Chính phủ (2,19%). Tỉnh Hậu Giang và Sóc Trăng có tỷ lệ phí cao hơn tỷ lệ phí ở An Giang, trong đó tỷ lệ phí huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang là cao nhất (2,1%). Phân loại rủi ro và áp dụng tỷ lệ phí phù hợp cho các vùng khác nhau là rất quan trọng.

Điều này tạo sự công bằng, động lực cho người tham gia bảo hiểm và tránh sự lựa chọn sai lầm từ hiện tượng thông tin bất đối xứng trong bảo hiểm. Nguồn dữ liệu phỏng vấn trực tiếp là 505 nông hộ, trong đó có 463 nông hộ trồng lúa ở 4 tỉnh Hậu Giang, Sóc Trăng, An Giang và Đồng Tháp đồng ý tham gia chương trình bảo hiểm khi được giới thiệu. Luận án kiểm tra sự phản ứng của nông hộ đối với các mức phí bảo hiểm đầu tiên, kết quả cho thấy sự phản ứng này phù hợp với lý thuyết cầu. Phương pháp định giá ngẫu nhiên được áp dụng dưới dạng lựa chọn nhị phân kép để xác định mức sẵn lòng trả phí bảo hiểm và các yếu tố ảnh hưởng đến mức sẵn lòng trả của nông hộ.

Kết quả cho thấy 47,5% hộ trả lời đồng ý mức phí đầu tiên và mức phí cao hơn tiếp theo khi được đề nghị, 17,1% cá nhân không đồng ý cho cả hai mức phí mặc dù mức phí thứ hai được đề nghị thấp hơn và 35,4% các trường hợp khác. Mức sẵn lòng trả trung bình ước tính là 68.000m2/vụ và mức phí ước tính này tương đồng với kết quả một số nghiên cứu trước đây. Kết quả còn chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến mức sẵn lòng trả của nông hộ trồng lúa như trình độ học vấn, chi phí sản xuất trung bình, đê bao, vay vốn, thu nhập khác và thái độ đối với rủi ro. Từ các kết quả tính phí bảo hiểm, tình hình sản xuất lúa và thực trạng bảo hiểm cây lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long, luận án xác định 5 vấn đề cơ bản ảnh hưởng đến ii luan an bảo hiểm cây lúa như sau: (i) Hiện tượng thông tin bất đối xứng và lựa chọn sai lầm trong bảo hiểm, (ii) rủi ro cơ bản của sản phẩm bảo hiểm chỉ số năng suất vùng, (iii) các đặc điểm sản xuất và cá nhân của nông hộ, (iv) nhận thức của nông hộ về rủi ro và bảo hiểm, (v) sự hỗ trợ từ Chính phủ.

Từ các vấn đề trên, luận án đưa ra các giải pháp để có thể khắc phục nhằm góp phần phát triển dịch vụ bảo hiểm cây lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian tới. iii luan an ABSTRACT This study aims to develop a rice crop insurance service in the Mekong Delta. The thesis uses data collected randomly from 505 rice farmers in 4 provinces of Hau Giang, Soc Trang, An Giang, and Dong Thap and secondary data on rice yields of the provinces. In order to achieve the set goals, the thesis uses the Bayes reliability method to calculate the rice insurance premium, the contingent valuation method (CVM) to determine the farmers' willingness to pay insurance premiums and factors affecting the willingness to pay.

The thesis used rice yield data of winter-spring crop in the 12-year period (2007- 2018) of communes in Hau Giang, An Giang, and Soc Trang provinces, Bayes reliability theory approach, time-spatial integration of data to increase efficiency in statistical estimation, and other flexible calculations to for calculating area-yield index rice insurance in the Mekong Delta. Key indicators of the area-yield index insurance contract have been calculated such as threshold yields, indemnity level, pure premium rate, and commercial premium rate. The results show that the premium rates are largely similar across districts within the province but different between provinces in the Mekong Delta. The estimated premium rate of An Giang province of 0.5% is the lowest among the provinces and much lower than the pilot rate of application of rice insurance by the Government (2.

Estimated premium rates of Hau Giang and Soc Trang were higher than those of An Giang, in which the highest premium rates in Phung Hiep district, Hau Giang province (2. This implies that it is important to classify risks and apply the appropriate rates for different regions. It creates fairness and motivation for insured farmers and avoids adverse selections from asymmetric information in insurance. Direct interview data sources were 505 farmers, of which 463 rice farmers in four provinces of Hau Giang, Soc Trang, An Giang, and Dong Thap agreed to join the insurance program when they were introduced.

The thesis examines the response of the farmer to the first premiums, the results show that this response is consistent with demand theory. The contingent valuation method is applied to determine the willingness to pay a premium and the factors that influence the farmer's willingness to pay. Results show that 47.5% of respondents agreed with both the first premium and the next highest premium when asked, 17.1% of individuals disagree for both premium even though the second is recommended lower and 35. The average willingness to pay was estimated to be 68.633 VND/1000m2/crop which is quite similar to the previous research results.

The factors that positively affected the willingness to pay of rice farmers in the Mekong Delta were education level, the average cost of production, dyke, borrowing, other income, and risk attitudes iv luan an With the results of calculating insurance premiums, the situation of rice production, and the situation of rice insurance in the Mekong Delta, the thesis identifies 5 problems affecting rice insurance as follows: (i) asymmetric information and adverse selections in insurance, (ii) basic risks of the area-yield index insurance product, (iii) individual and production characteristics of the farmer, (iv) farmer perceptions of risks and insurance, (v) support from the government. With the results obtained from the practice of calculating the premium of area- yield index rice insurance and insurance needs of rice farmers in the Mekong Delta provinces combined with the situation of rice production and the situation of rice insurance in the Mekong Delta in recent years, the thesis summarizes 5 basic issues affecting rice insurance as follows: (i) asymmetric information and adverse selection in insurance, (ii) basic risks of the area-yield index insurance product, (iii) individual and production characteristics of the farmer, (iv) farmer perceptions of risks and insurance and (v) support from the government. The thesis then proposed solutions to overcome in order to contribute to the development of rice insurance service in the Mekong Delta in the future. v luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là Nguyễn Văn Tạc, là NCS ngành Kinh Tế Nông Nghiệp, khóa 2016.

Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu khoa học thực sự của bản thân tôi được sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Tri Khiêm. Các thông tin sử dụng tham khảo trong luận án được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy, đã được kiểm chứng, được công bố rộng rãi và được tôi trích dẫn nguồn gốc rõ ràng ở phần danh mục Tài liệu tham khảo.