Luận án phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại Kon Tum - Giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ----------------------------------- LÊ ĐỨC TÍN PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO TẠI KON TUM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội, năm 2020 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ----------------------------------- LÊ ĐỨC TÍN PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO TẠI KON TUM Ngành: Kinh tế phát triển Mã số: 9.05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. Đặng Thị Thu Hoài Hà Nội, năm 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi, các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận của luận án chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào. Tác giả luận án Lê Đức Tín i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và nghiên cứu tại Học viện Khoa học xã hội thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội (KHXH) Việt Nam.

Tôi luôn được sự giúp đỡ của cơ quan và các đồng nghiệp trong quá trình thực hiện luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Học viện KHXH và Khoa Kinh tế học, đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận án. Tôi xin bày tỏ lòng tri ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn TS. Nguyễn Bá Ân và TS.

Đặng Thị Thu Hoài đã tận tình chỉ dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận án. Xin chân thành cảm ơn các chuyên gia trong lĩnh vực nôngnghiệp, các cơ quan quản lý nhà nước nông nghiệp ở địa phương và các Viện nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn các doanh nghiệp và hộ nông dân đã giúp tôi trong quá trình thu thập số liệu và thông tin phục vụ cho luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các đồng nghiệp, bè bạn và gia đình đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ, động viên khích lệ tôi, đồng thời có những ý kiến đóng góp trong quá trình tôi thực hiện và hoàn thành luận án.

Kon Tum, ngày tháng 12 năm 2020 Tác giả luận văn Lê Đức Tín ii MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Kết cấu của luận án.

9 Chƣơng 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN VỀ NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO. Tình hình nghiên cứu ở nƣớc ngoài:.2 Tình hình nghiên cứu trong nƣớc.1 Nhóm các công trình nghiên cứu phát triển nông nghiệp công nghệ cao liên quan đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Các công trình nghiên cứu liên quan đến phát triển nông nghiệp công nghệ cao theo nhu cầu thị trường. Các công trình nghiên cứu liên quan đến phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các công trình nghiên cứu liên quan đến phát triển nông nghiệp ứng dụng nghệ cao:. Các công trình nghiên cứu liên quan đến phát triển nông nghiệp công nghệ cao theo chuỗi giá trị nông sản.6 Các công trình nghiên cứu liên quan đến phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với liên kết ngành, liên kết vùng. Đánh giá chung về những nghiên cứu liên quan đến phát triển NNCNC và những vấn đề tiếp tục nghiên cứu của luận án. Đánh giá chung về những nghiên cứu liên quan đến luận án.

Những khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu.22 iii Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO. Các khái niệm và lý thuyết về phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Khái niệm về phát triển nông nghiệp công nghệ cao (CNC, NN hiện đại, NNCNC, phát triển NNCNC).2 Lý thuyết liên quan đến phát triển NNCNC. Đặc điểm và sự cần thiết phát triển nông nghiệp công nghệ cao.3 Những đặc trƣng chủ yếu của nông nghiệp công nghệ cao.

Nội dung, hình thức và tiêu chí đánh giá phát triển NNCNC. Nội dung phát triển NNCNC.2 Hình thức phát triển NNCNC.Error! Bookmark not defined. Tiêu chí đánh giá phát triển NNCNC. Các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển NNCNC.1 Nhân tố nội lực của các chủ thể ứng dụng NNCNC.2 Các nhân tố vĩ mô ảnh hưởng đến phát triển NNCNC.

Kinh nghiệm phát triển NNCNC và rút ra bài học kinh nghiệm. Phát triển NNCNC ở một số nước. Phát triển NNCNC ở một số tỉnh thành trong nước. Những bài học rút ra cho Việt Nam nói chung và Kon Tum nói riêng.63 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO TẠI KON TUM.

Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội tác động đến phát triển NNCNC. Các yếu tố điều kiện tự nhiên tác động đến phát triển NNCNCError! Bookmark no 3. Các yếu tố về hạ tầng kỹ thuật, xã hội tác động đến phát triển NNCNCError! Book 3. Cơ cấu kinh tế và thực trạng phát triển nông nghiệp tại Kon TumError! Bookmark n 3.

Cơ cấu kinh tế, tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp. Thực trạng tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi tại tỉnh Kon Tum. Thực trạng phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại Kon Tum. Khai thác các yếu tố tự nhiên, xã hội phát triển nông nghiệp công nghệ caoError! Book iv 3.

Thực trạng nghiên cứu chuyển giao, ứng dụng khoa học công nghệ phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Thực trạng nguồn nhân lực phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Thực trạng hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao. Thực trạng liên kết chuỗi trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao.

Thị trường tiêu thụ nông sản của Kon Tum. Tác động của các chính sách và nguồn vốn đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại Kon Tum.Error! Bookmark not defined. Đánh giá chung về những thành quả, những khó khăn và hạn chế về phát triển NNCNC tại Kon Tum.1 Những kết quả đạt được.2 Những mặt chưa được, hạn chế phát triển NNCNC ở Kon Tum. Những khó khăn, thách thức đối với phát triển NNCNC ở Kon TumError! Bookma 3.

Nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém và những vấn đề đặt ra về phát triển NNCNC tại Kon Tum.Error! Bookmark not defined. Những vấn đề đặt ra đối với phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại Kon Tum:.109 Chƣơng 4: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO Ở KON TUM. Bối cảnh quốc tế, trong nƣớc và dự báo các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển NNCNC tại Kon Tum.1 Bối cảnh quốc tế, trong nước tác động đến phát triển NNCNC tại Kon Tum 114 4.2 Hội nhập kinh tế quốc tế mở ra thị trường tiêu thụ nông sản cho Việt Nam và Kon Tum.3 Chủ trương phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở Việt Nam mang lại cơ hội cho phát triển NNCNC của Kon Tum. Đánh giá các điểm mạnh, điểm yếu tác động đến phát triển NNCNC v (Phân tích SWOT).

Quan điểm và định hƣớng phát triển NNCNC ở Kon Tum. Quan điểm về phát triển NNCNC ở Kon Tum. Mục tiêu và định hướng phát triển NNCNC cho tỉnh Kon Tum. Giải pháp chủ yếu phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại Kon Tum.

Nâng cao chất lượng các quy hoạch phát triển SXNN nói chung và quy hoạch phát triển NNCNC nói riêng và đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu. Đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu, chuyển giao, tăng cường ứng dụng công nghệ cao và quy trình sản xuất tiên tiến để phát triển NNCNC. Đẩy nhanh việc thực hiện tích tụ, tập trung ruộng đất đáp ứng yêu cầu phát triển NNCNC. Phát triển thị trường cả trong và ngoài nước gắn với việc xây dựng thương hiệu nông sản của Kon Tum.

Đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất, quản lý sản xuất theo chuỗi sản phẩm và chuỗi giá trị nông nghiệp để phát triển NNCNC. Giải pháp về huy động và sử dụng hiệu quả nguồn vốn cho phát triển NNCNC. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển NNCNC. Giải pháp phát triển NNCNC đảm bảo yếu tố xã hội và bảo vệ môi trường thích ứng với biến đổi khí hậu.9 Về cơ chế chính sách:.

152 CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ.154 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.163 vii BẢNG CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa của chữ viết tắt CNC Công nghệ cao CNH-HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa DN Doanh nghiệp DNNNCNC Doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao ND Nông dân NNCNC Nông nghiệp công nghệ cao NNƯDCNC Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao KTQT Kinh tế quốc tế KHCN Khoa học công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật HTX Hợp tác xã THT Tổ hợp tác BĐKH Biến đổi khí hậu UBND Ủy ban Nhân dân WTO Tổ chức thương mại quốc tế TƯ Trung ương viii DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1 Kết quả chăn nuôi giai đoạn 2010-2018 (Giá hiện hành).2: Hiệu quả ứng dụng KHCN trong sản xuất lúa.3: Hiệu quả ứng dụng KHCN trong sản xuất rau.4: Hiệu quả ứng dụng KHCN trong sản xuất cà phê niên vụ 2018-2019.: Hiệu quả ứng dụng KHCN trong chăn nuôi heo.6: Ứng dụng KHCN và CNC trên 1 số cây trồng vật nuôi (2018). Trình độ người ND. Trình độ quản lý của DN.9: Lao động thường xuyên của 1 DNNN.10: Lao động mùa vụ của 1 DNNN.11: Hiệu quả ứng dụng KHCN trong sản xuất mía.12: Ứng dụng KHCN và CNC của các hộ ND trong SXNN Kon Tum (Năm 2018).13: Tỷ lệ ứng dụng KHCN và CNC của DN.14: Tỷ lệ ứng dụng KHCN và CNC của hộ ND. ND đánh giá về những chính sách thúc đẩy phát triển NNCNC.

DN đánh giá về những chính sách thúc đẩy phát triển NNCNC. Nguồn vốn và vốn đầu tư cho nông nghiệp. Thực trạng liên kết DN và ND theo chuỗi phát triển NNCNC.103 ix DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1: Tổng sản phẩm phân theo khu vực kinh tế (giá hiện hành). Giá trị sản xuất và Cơ cấu nông lâm thủy sản 2010-2018 (Giá hiện hành).

GTSX và Cơ cấu ngành nông nghiệp (Giá hiện hành).4 Giá trị sản xuất và Cơ cấu cây hàng năm (Giá hiện hành). Kết quả của chăn nuôi giai đoạn 2010 -2018. Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum 2018. 70 x PHẦN MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Qua 35 năm đổi mới, nền nông nghiệp hàng hóa Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, giá trị sản phẩm nông nghiệp hàng hóa gia tăng nhiều lần và ngày càng đa dạng. Nông nghiệp luôn đóng vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là cơ sở để phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo Quốc phòng, An ninh.