Đỗ Trung Hiếu: Cơ sở khoa học địa lý quản lý tài nguyên, môi trường sông Cái Nha Trang

ĐẠI HỌC QUÓC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN Đỗ Trung Hiếu XÁC LẬP CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỊA LÝ CHO SỬ DỤNG HỢP LÝ TÀI NGUYÊN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG LƯU VỰC SÔNG CÁI NHA TRANG, TÍNH KHÁNH HÒA Hà Nội - 2022 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN Đỗ Trung Hiếu XÁC LẬP CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỊA LÝ CHO SỬ DỤNG HỢP LÝ TÀI NGUYÊN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG LƯU VUC SONG CAI NHA TRANG, TINH KHÁNH HÒA Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trường Mã số: 9850101.01 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Đặng Văn Bào Hà Nội - 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các sô liệu, kêt quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bô trong bât kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Đỗ Trung Hiếu LỜI CẢM ƠN Trước tiên, NCS trân trọng cảm ơn PGS.

Đặng Văn Bào — thay hướng dẫn, người đã tận tình, trách nhiệm, định hướng khoa học cho NCS trong suốt quá trình thực hiện luận án. Xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo, các nhà khoa học trong Khoa Địa lý, Trường Dai học Khoa hoc Tự nhiên, DHQGHN; Viện Dia lý, Viện Han lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Viện Hải dương học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Cục Quản lý tài nguyên nước - Bộ TNM&MT; các đồng chí lãnh đạo và cán bộ các sở, ban, ngành của tỉnh Khánh Hòa. Trong thời gian vừa công tác vừa học tập và nghiên cứu, tác giả cũng nhận được sự quan tâm động viên và tạo điều kiện từ lãnh dao Khoa Dia lý; Phòng Sau Đại học; Khoa Dia lý và các Bộ môn. Cảm ơn Đề tài TN3/T19, Đề tài KC.12/11-15 và Đề tài KC.17/16-20 đã tạo điều kiện cho tác giả tham gia và sử dụng số liệu.

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy cô, các nhà khoa học, các đồng chí, đồng nghiệp về sự giúp đỡ vô cùng quý báu đó. Cuối cùng, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, bạn bè đã động viên tác giả rất nhiều trong suốt quá trình nhiều năm thực hiện luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Tác giả Đỗ Trung Hiếu il MỤC LỤC 909. ii MỤC LUC .-- - - Ă GG 00001211111 ili DANH MỤC CHU VIET TAT ou.

eessesesssesssssesssseessneessnseesnscesnscesnecessneessneessneeesneessness vi DANH MỤC BẢNG. ke vii DANH MUC HINH 05. Tinh cấp thiết của đề tai. Nội dung nghiÊn CỨU.- - -G c1 1H HH HH nhện 2 4.

Điểm mới của luận án.----:--+¿+2+++222+++22EEYE222E127EE12EE. Luận điểm bảo vỆ. Phạm vi nghiÊn CỨU.Ý nghĩa khoa học và thực tiễn .--- ¿+ 2 SE+E£EE£EEEEEEEEEEEEEEEEEE21 E12. Cấu trúc luận ấn.- - St kSk+EEEkEEEEKEEEEEEEEEEEEEEEE11 111111 111171111111111111E1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. TONG QUAN CAC VAN DE NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN. Các nghiên cứu về tài nguyên, môi trường lưu vực sông. Các nghiên cứu định hướng không gian sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường ÏƯU VỰC SÔNØ.

- -Ă 2 199101119101 1910119 111911 ng HH He 12 1. Các nghiên cứu về lưu vực sông Cái Nha Trang.----:-s¿csz5csz5cs¿ 21 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CUU DIA LY CHO ĐỊNH HƯỚNG SỬ DUNG HỢP LY TÀI NGUYEN VA BAO VỆ MOI TRƯỜNG LƯU VUC SONG. Lưu vực sông và tai nguyên, môi trường lưu vực sông.

Phân vùng địa lý tự nhiên phục vụ quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường TUU VUC 10:58 Náia444. Đánh giá xói mòn đất lưu vực sÔng. Dịch vụ hệ sinh thái và đánh giá tiềm năng dịch vụ hệ sinh thai. Định hướng không gian sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường lưu VUC SONG 07777 I:.

QUAN DIEM TIẾP CAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Quan điểm tiếp cận. Phương pháp nghiên CỨU. - --- 5 5c 32+ 3231391139 E111 Ekrrerrrrke 38 Tiểu kết chương L.

DAC DIEM DIEU KIEN TỰ NHIÊN, TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VA MOI TRƯỜNG LƯU VUC SÔNG CAI NHA TRANG 47 2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN LƯU VỰC SÔNG CAT NHA TRANG. 5: SE SE SE E2E12E12152121E71111111211211211 1111111111110 xe. Vị trí địa LY cece cccccccecsessecsesssessessecsessusssessecsecsussssssessessessussseesessussusssessessesanseeess 41 2.

Dia chất và tài nguyên khoáng sản. Dia mạo và tài nguyên dia hìnhh. Khí hậu và tài nguyên khí hậẬu. Thủy văn va tai nguyÊn TNƯỚC.- --- -- 2c 311v v9 vn ng ng rikp 59 2.

Thổ nhưỡng và tài nguyên đất .----- ¿5c s+Sx+EE+EE2E2EEEEEEEEEEEEErkrrrrrerree 64 2. Tài nguyên rừng và hệ sinh that. DIEU KIEN KINH TE - XÃ HỘI LƯU VUC SONG CAI NHA TRANG. Dac diém dan cu va lao h7.

Điều kiện kinh tẾ. MỘT SO VAN DE VE MOI TRƯỜNG VÀ TAI BIEN THIÊN NHIÊN LƯU VỤC SÔNG CAI NHA TRANG.- ¿2-2 S‡SE9EEEEE2EE2E21217171 21111. Các vấn đề môi trường trong sử dụng tài nguyên. Tai biến thiên nhiên.

2-2 2© £+E£+EE+EE£EEEEEEEEEEEEEE21121127171211 11T. PHAN VUNG DIA LY TU NHIEN LUU VUC SONG CAI NHA TRANG. Hệ thống phân vi và chi tiêu phân Ving. Đặc điểm các đơn vị phân vùng địa lý tự nhiên lưu vực sông Cái Nha Trang ¬ 91 Tiểu kết chương 2 ooecceccccccesessessessessscssessessecsscssessssessusssessessessuessessessscsnessessessscaeeeseess 95 CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG KHÔNG GIAN SỬ DỤNG HỢP LÝ VÀ BẢO VỆ MOI TRƯỜNG LƯU VUC SONG CAI NHA TRANG.

ĐÁNH GIÁ XÓI MON ĐẤT LƯU VUC SONG CAI NHA TRANG. Phân tích các nhân tố xói mòn đất. Đánh giá xói mòn đất lưu vực sông Cái Nha Trang. Phân tích xói mòn đất theo các tiêu vùng địa lý lưu vực sông Cái Nha Trang ¬ 105 3.

ĐÁNH GIÁ TIEM NANG DỊCH VỤ HỆ SINH THÁI LƯU VỰC SONG CAI NHA TRANG. Cơ sở và nguyên tắc đánh giá dịch vụ hệ sinh thái lưu vực sông Cái Nha TYAING oo. Kết quả đánh giá dịch vụ hệ sinh thái lưu vực sông Cái Nha Trang. Phan tich tiém năng dịch vụ hệ sinh thái theo các tiểu vùng địa lý lưu vực SOng ©-:18)Ì:::1§r:ì:1-2Hã=AIIIIa.

ĐỊNH HƯỚNG KHÔNG GIAN SỬ DỤNG HỢP LÝ LÃNH THÔ LƯU VỰC SÔNG CAI NHA TRANG.-- 2-2 ©kSE+EE+E2EEEEEEEEEEEEE11211211211 111111111. Cơ sở cho đề xuất định hướng.-- 2-2222 s+E+EE££E2EE+EEerErrEerrrrrxerxee 120 3. Dinh hướng không gian sử dụng hợp lý lưu vực sông Cái Nha Trang. 127 Tiểu kết chương 3.

T11 11111111 111 cv 136 TÀI LIEU THAM KHẢO. xe, 140 PHU LUC 1: MOT SO BẢN ĐỎ CHUYEN Đ. - 2-52 S2+Et2E£EEEeExeEkerkerree i PHU LUC 2: CAC BANG SO LIEU THONG KẼ.-- 2-2 2 +E+£E££z£xzEzzz PHU LUC 3: MOT SO HINH ANH THUC DIA TREN LUU VUC SONG CAI NHA DANH MỤC CHU VIET TAT BVMT Bảo vệ môi trường CSKH Cơ sở khoa học DVHST Dịch vụ hệ sinh thái DVCC_ Dịch vụ cung cấp DVĐT_ Dịch vụ điều tiết DVVH_ Dịch vụ văn hóa ĐKTN Điều kiện tự nhiên HST Hệ sinh thái KT-XH Kinh tế - xã hội KVNC_ Khu vực nghiên cứu LVS_ Luu vực sông SDHL Sử dụng hợp lý TNTN Tài nguyên thiên nhiên TNN Tài nguyên nước QLLVS Quản lý lưu vực sông QLTHLVS Quản lý tổng hợp lưu vực sông XMTN Xói mòn tiềm năng XMTT Xói mòn thực tế vi DANH MỤC BANG Bảng 1. Cac dịch vụ hệ sinh thái của LVS.

Cac định nghĩa về dịch vụ HST. Ma trận đánh giá dịch vụ hệ sinh thai LVS Cái Nha Trang. Phan cấp độ dốc LVS Cái Nha Trang.----2--s¿©2z©s++cxe+cea 53 Bảng 2. Danh sách các nhà máy thủy điện trên lưu vực sông Cái Nha Trang.

Phan bố lượng mưa tháng trung bình nhiều năm (1977 — 2019). Hệ thống các phụ lưu của sông Cái Nha Trang. Dac trưng chế độ dòng chảy LVS Cái Nha Trang. _ Diện tích và các loại đất LVS Cái Nha Trang.

Diện tích va độ che phủ rừng tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2010-2020. Dan số LVS Cái Nha Trang giai đoạn 2013-2019. Giá trị sản phẩm từ nông nghiệp thu được trên 1ha đất trồng trọt LVS 0-0005. _ Hiện trạng phân bồ diện tích cây công nghiệp lâu năm.

_ Diện tích rừng trồng mới tập trung phân theo loại rừng. Tổng doanh thu giai đoạn 2016 — 6 tháng đầu năm 2020. Lưu lượng nước thải ngành dich vụ qua các năm. Số vụ tai biến thiên nhiên toàn tinh Khánh Hòa.

Các vùng/tiểu vùng địa lý tự nhiên LVS Cái Nha Trang. Lượng mưa trung bình năm tại các trạm quan trắc, tỉnh Khánh Hòa. Hệ số K các đơn vị thô nhưỡng lưu vực sông Cái Nha Trang. - Giá tri hệ số P khi áp dụng đồng thời các biện pháp kiểm soát xói mòn trén LVS 0.

Phân cấp xói mòn tiềm nang LVS Cai Nha Trang. Phan cấp xói mòn thực tế LVS Cái Nha Trang. Cac loại hệ sinh thái LVS Cái Nha 'Trang. Phan cấp tiềm năng DVHST trên LVS Cái Nha Trang.

Phân hóa về chức năng và các vấn đề trong khai thác tài nguyên của các tiêu vùng LVS Cái Nha Trang.---- 2-5 sSE+SE‡EEEEE2EE2E22E2E2EEEEEEEEEErrrrrree 121 Bảng 3. Định hướng SDHLTN & BVMT theo các tiểu vùng địa lý tự nhiên I A60. 133 vil DANH MỤC HÌNH Hình I. So đồ xây dựng ban đồ xói mòn đất LVS Cái Nha Trang.

Quy trình nghiÊn CỨU. vn ng kg re 45 Hình 2. So đồ vị trí khu vực nghiên cứu LVS Cái Nha Trang. Ban đồ địa chat và khoáng sản LVS Cái Nha Trang.

Ban đồ Địa mao LVS Cái Nha ¡ —. So đồ phân vùng khí hậu LVS Cái Nha Trang. Biểu đồ thé hiện độ duc (hàm lượng bùn cát, g/m3) TB tháng lưu vực sông Cái Nha Trang. G0 211991191 9 1n HH ng 61 Hình 2.

Ban đồ hệ thống thủy văn LVS Cái Nha Trang. Ban đồ thổ nhưỡng và trầm tích LVS Cái Nha Trang. Biểu đồ diện tích rừng hiện có LVS Cái Nha Trang. Bản đồ hiện trạng rừng LVS Cái Nha Trang.

Bản đồ hệ sinh thái LVS Cái Nha Trang. Tổng số lao động trong các doanh nghiệp tại thời điểm 31/12 hàng năm phân theo huyện, thi xã, thành phô. Tổng thu nhập của ngừời lao động trong doanh nghiệp. Số doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh tại thời điểm 31/12 hang năm phân theo huyện, thi xã, thành phô.

Biểu đồ thay đổi diện tích các loại đất LVS Cái Nha Trang. Ban đồ hiện trang sử dụng đất LVS Cái Nha Trang. Biểu đồ thay đổi diện tích nuôi trồng thủy sản qua các năm. Biểu đồ thé hiện phân bố về diện tích của các vùng DLTN theo hành chính cap Huyện lưu vực sông Cái Nha 'Trang.-- 5 5s se csssssersersrrke 93 Hình 2.

Bản đồ phân vùng địa lý tự nhiên LVS Cái Nha Trang. Ban đồ xói mòn tiềm năng LVS Cái Nha Trang. Ban đồ xói mòn thực tế LVS Cái Nha Trang. Biểu đồ thé hiện diện tích (%) của các cấp xói mòn tiềm năng tương ứng với các tiêu vùng DLTN trên LVS Cái Nha Trang.

Biểu đồ thé hiện diện tích (%) của các cấp xói mòn thực tế tương ứng với các tiêu vùng DLTN trên LVS Cái Nha Trang.- 5555 +s+ss++s+sxssess 107 Hình 3.