Luận án Tiến sĩ Địa lý: Cơ sở khoa học ranh giới biển bằng GIS (Bình Thuận-Cà Mau)

ĐẠI HỌC QUÓC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN we RK Phan Thi Nguyét Qué LUẬN ÁN TIEN SY DIA LÝ Hà Nội - 2023 ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NOI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN Ct Phan Thi Nguyét Qué NGHIEN CUU CO SO KHOA HOC PHUC VU XAC DINH RANH GIOI TREN BIEN VỚI SU TRỢ GIÚP CUA CÔNG NGHỆ GIS (CÁC TỈNH TỪ BÌNH THUAN DEN CÀ MAU) Chuyên ngành đào tạo: Bản đồ, Viễn thám và Hệ thông tin địa lý Mã số: 9440211.01 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Đinh Thị Bảo Hoa 2. Hoàng Ngọc Lâm XÁC NHAN CUA NGƯỜI T/M XÁC NHAN TAP THẺ HƯỚNG DAN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐÒNG PGS. Dinh Thị Bao Hoa PGS.

Nhữ Thị Xuân Hà Nội - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của Tác giả dưới sự hướng dẫn của PGS. Đinh Thị Bảo Hoa và TS. Hoàng Ngọc Lâm. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định.

Các hình sử dụng trong công trình là của Tác giả và đồng nghiệp. Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Tác giả luận án Phan Thị Nguyệt Quế LỜI CẢM ƠN Lời đâu tiên, Tác giả xin trân trọng cảm ơn quý thây cô giáo Khoa Địa lý - Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội và các Thây, Cô giáo Bộ môn Bản do và Địa thông tin đã trực tiếp giảng dạy, trao đối và đóng góp nhiều ý kiến quy báu cũng như động viên tinh than dé Tác giả hoàn thành luận án. Tác giả xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam, Ban lãnh đạo Trung tâm Biên giới và Địa giới - nơi Tác giả đang công tác cùng toàn thể các đồng nghiệp, bạn bè đã tạo điều kiện giúp đỡ, chia sẻ công việc dé Tác giả có thé hoàn thành luận án này. Lời cảm ơn sâu sắc nhất xin được gửi đến PGS.

Dinh Thị Bảo Hoa va TS. Hoàng Ngọc Lâm, những người thay đã tận tình giúp đỡ Tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận án, cho Tác giả nhiêu lời khuyên và kinh nghiệm quý báu dé hoàn tat chương trình theo đúng yêu cau đặt ra. Tác giả xin gui loi cảm ơn tới các Nhà khoa học thuộc các cơ quan: Hội Trắc địa - Ban đô - Viễn thám Việt Nam, Viện Địa lý - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Viện Khoa học Đo đạc và Bản đồ, Học viện Kỹ thuật quân sự, Cục Đo đạc, Bản đồ và Tihông tin địa lý Việt Nam, Cục Bản đồ Bộ Tổng Tham mưu, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã truyền thụ thêm kiến thức, đóng góp nhiều ý kiến dé Tác giả bồ sung, hoàn thiện luận án này. Cuối cùng, Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn tới Gia đình, đặc biệt là Chong và hai con đã luôn ở bên cạnh, chia sẻ và động viên tinh thân, giúp do về vật chất, tiếp thêm cho Tác giả năng lượng tích cực vượt qua mọi khó khăn đề hoàn thành luận án.

Mặc dù đã có nhiều cổ gắng song luận án không thể tránh khỏi những han chế và thiếu sót. Kính mong quý thay cô giáo, bạn bè và đồng nghiệp tiếp tục góp ý để công trình nghiên cứu của Tác giả ngày càng hoàn thiện hơn và phục vụ cho các hướng nghiên cứu tiếp theo. Một lần nữa Tác giả xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận án Phan Thị Nguyệt Qué il MỤC LLỤC. vi DANH MỤC HÌNH.2110 viii DANH MỤC CHU VIET TẮTT.--2-© ¿+ 2+SEEE£EE£+EE£EE£EEEEEEEEEEEtEErrErrrkerkrree xii MỞ ĐẦU.1011 rreg 1 CHƯƠNG 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH RANH GIỚI TREN BIỂN. TONG QUAN CAC NGHIEN CUU CO LIEN QUAN DEN XAC DINH RANH GIỚI TREN BIEN. Tình hình nghiên cứu trên thé giới. Tình hình nghiên cứu trong THƯỚC.

CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH RANH GIỚI TREN BIEN21 1. Các cơ sở pháp lý về vùng biển và ranh giới trên biền. Cơ sở địa lý - Một số khái niệm và thuật ngữ liên quan. Cơ sở kỹ thuật công nghệ - GIS trong việc xác định ranh giới trên bién.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VAN DỤNG TRONG LUẬN ÁN. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU.- 2 SE k£SE+EEEE£EE+EEEEEEEEEEEEEEEExrkerkererkes 65 Ti6u két 80188 ẽaDDs5. CƠ SỞ KHOA HOC CUA VIỆC XÁC ĐỊNH RANH GIGI TREN BIEN VOI SU TRỢ GIÚP CUA GIS. PHAN TICH DAC DIEM DIEU KIEN TU NHIEN VA DIEU KIEN KINH TE - XÃ HỘI KHU VUC NGHIÊN CUU.

VỊ trí địa lý khu vực nghiÊn CỨU. Điều kiện tự nhiên .--2--2¿+EV++++2EE+++tEEEEEEEEEEEEEEEE112. Điều kiện kinh tế xã hội. UNG DUNG GIS PHAN TÍCH DU LIEU XÁC ĐỊNH RANH GIỚI TREN BIEN VUNG NỘI THUY.

2-2 + +E£+EE+EE£EE£EEE2EEEEEE7E211221271712711 2212 re. Nguyên tắc áp Cuing. Công nghệ GIS được sử dụng trong việc xác lập ranh giới.- 96 Tiểu kết chương 2o.ccccccccsssessssssssssssssecssecsssssecssecssecsucssecssecssscsecssecssecsuscsecssecssessess 100 CHƯƠNG 3. PHƯƠNG ÁN XÁC ĐỊNH RANH GIỚI TREN BIEN KHU VUC NỘI THỦY TỪ TINH BÌNH THUAN DEN TINH CÀ MAU.

QUY TRÌNH XÁC ĐỊNH RANH GIỚI TREN BIEN VUNG NỘI THUY 102 3. XÁC ĐỊNH HƯỚNG CHUNG CUA BO BIẺN. XÁC ĐỊNH RANH GIỚI VÙNG NỘI THỦY DỰA VÀO CÁC ĐẶC ĐIÊM DIA LY. Tỉnh Bình Thuận với tỉnh Bà Rịa - Vũng Tầu.

Tinh Bà Rịa - Vũng Tàu với thành phố Hồ Chí Minh. Thành phó Hồ Chí Minh với tỉnh Tiền Giang. Tỉnh Tiền Giang với tinh Bến Tre. Tỉnh Bến Tre với tỉnh Trà Vinh.

Tinh Trà Vinh với tinh Sóc Trăng. Tỉnh Sóc Trăng với tỉnh Bạc LIÊU. Tỉnh Bạc Liêu với tỉnh Ca Mau. Huyện đảo Côn Đảo thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu với các tỉnh liên quan 125 3.

KIEM CHUNG KẾT QUẢ.- - ¿c5 SSk‡EE+EEEE+EEEEEEEEEEEErEerkrkerkererkee 130 3. XÂY DUNG CƠ SỞ DU LIEU VE DIA GIỚI HANH CHÍNH. Dữ liệu đầu vào. Xây dựng cơ sở dữ liỆu.

Hệ thống quan lý cơ sở dữ liệu địa giới hành chính Việt Nam. Xây dựng ban đồ địa giới hành chính tra cứu trên Web.-- 140 Tiểu kết chương 3. - 2-5256 SE E9E12112112111711111111111 11111111 1xx 144 KET LUẬN VÀ KIÊN NGHHỊ.- 2-2 £+SE£EE£EE£EE2EEEEEEEEEEEEEEErkrrkrrrrrred 145 DANH MỤC CÔNG TRINH KHOA HOC CUA TÁC GIA ĐÃ CONG BO LIÊN QUAN TỚI LUẬN ÁN. 148 TÀI LIEU THAM KHẢO.--- 2-2 5£2S£2SE2EE‡EEEEESEEEEEEEEEEEEEEEerkrrkrrrrerree 150 iv PHU LUC 1.

CƠ SỞ PHAP LY CUA VIỆC XÁC ĐỊNH RANH GIỚI TREN BIEN KHU VUC NỘI THỦY VIỆT NAM.- 7: c+x2EEtSEvESEErErrrrersrrsree 166 PHỤ LỤC 2. VAI TRÒ CỦA CÁC ĐẢO TRONG PHÂN ĐỊNH RANH GIỚI TREN BIEN .ccccccccscscsesescececscsescscscscsvsvsucucscscacscsesvacavavevenessasacacscssavavavaveansasacacseee 175 DANH MỤC BANG Bảng 1. Thứ bậc về độ ưu tiên trong nguồn dữ liệu được nhập vào xử lý. Các bên liên quan của In-d6-né-xi-a trong việc xác định ranh giới biên Bảng 1.

Tọa độ các điểm chuẩn đường cơ sở dùng dé tính chiều rộng lãnh hải 34 Bảng 2. Số liệu dân số và phát triển của các tỉnh từ tỉnh Bình Thuận đến tỉnh Cà Bang 2. Danh sách các điểm là điểm địa giới cuối cùng trên dat liền. Danh sách các điểm là điểm giao của đường ranh giới với đường mép nước biên thấp nhất trung bình nhiều năm hoặc đường đóng cửa sông, cửa vịnh ở những khu vực đường ranh giới đi theo sông đồ ra biển.

Danh sách các điêm là giao điêm của đường ranh giới với đường cơ sở Ắñũ. Danh sách các điểm đặc trưng khác .---- 2 2s x+cs+cs+rxzrszcee 91 Bang 2. Danh sách các điểm đóng cửa sông, cửa vịnh. Danh sách các điểm định hướng chung cho bờ biển.

Bảng nguyên tắc xác định ranh giới khu vực nghiên cứu dựa trên các Gac GIG f0. Tọa độ các điểm trên ranh giới giữa tỉnh Bình Thuận và tỉnh Bà Rịa - mã. Tọa độ các điểm trên ranh giới giữa thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh ¡"ch aä3,. Tọa độ các điểm trên đường ranh giới giữa tinh Tiền Giang và tinh Bến VI Bảng 3.

Tọa độ các điểm trên đường ranh giới giữa tỉnh Bến Tre và tinh Trà Vinh Bảng 3. Tọa độ các điểm trên đường ranh giới giữa huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu với các tỉnh có liên quan (trường hop 1). Tọa độ các điểm trên đường ranh giới giữa huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu với các tỉnh có liên quan (trường hợp 2).-----«++-««++ 126 vil DANH MỤC HÌNH Hình 1. Các đường trung tuyến (median lines) khác nhau được tạo ra [127].

Vùng được tạo ra từ kết quả cuối cùng [127] .----------z©cscs+csz 11 Hình 1. Phương pháp xác định ranh giới đối với đơn vị hành chính có bờ bién liền kề [LILO]. Phương pháp xác định đối với đơn vị hành chính có đường bờ biển đối diện [LILO]. Tra cứu vùng nội thủy của Việt Nam [80].

Sơ đồ các vùng biển và thềm lục địa của quốc gia ven biển [40]. Phân cấp hành chính Việt Nam. 2-2-2 +£+E2+E++EE+zEzEzrxerxrree 23 Hình 1. Hồ sơ địa giới hành chính cấp xã.----- 2 2 2 2+E+xe£xerxerxererree 25 Hình 1.

Địa phương xác nhận hồ sơ địa giới hành chính. Điểm mốc cơ sở Al - Hòn Nhạn - Thổ Chu - Kiên Giang (Nguồn: Vũ Tiến Quang). Điểm mốc cơ sở Al (Nguồn:https://huongvietmart.vn/du-lich-dao-tho- Hình 1. Xây dựng đường bình đăng nghiêm ngặt đối với hai đơn vị hành chính có đối diện [86] .---¿- - 6 St EEE 11111111111 1111 1111111111111 1E11 11111 xe 45 Hình 1.

Ba tình huống có thé được quan sát thấy khi xây dựng một đường trung bình (trung tuyến): Giữa hai điểm, giữa điểm và đường thang, giữa hai đường thắng [ 100] .- -- - 6 5sSESE2EE2E2EEEEE XE 12112112112111111 1111111111111 11 111 xe rec 45 Hình 1. Xây dựng đường cách đều giữa hai đơn vị hành chính liền kề [82]. Xác định điểm là tri-junction point hoặc tri-point [84]. Đường trung tuyến giữa các quốc gia ven biển được xây dựng từ các khu vực Voronoi lân cận [ IŨ H].------ + << * + + * + +22 EEE+£+seeeeeeeseeeeeres 55 Hình 1.

Xác định đường trung tuyến từ ba tình huống địa lý giữa đường cơ sở thường và đường cơ sở thắng [ 1Ú Ï].-- 2-2 5£ ©5£+E£+EE+EEt£E£EE+EEerxerreersrrxrree 58 Hình 1. Khung lý thuyết và phương pháp nghiên cứu của luận án. VỊ trí địa lý khu vực nghiên cứu [1 I7].----«++-«++<<<+ex+sex+e++ 69 Hình 2. Đường bờ cửa sông dang estuary [42] .- --- -- 6xx sessessersessrske 77 Hình 2.

Đường bờ cửa sông dang delta [42]. Các công đoạn trong việc xác định ranh giới trên biển. Sơ đồ các bước trong quy trình xác định ranh giới vùng nội thủy. Điểm (BT-BRVT) là điểm địa giới cuối cuối cùng trên đất liền giữa tỉnh Bình Thuận và tỉnh Bà Ria - Vũng Tàu (trích mảnh ban đồ địa hình hệ VN-2000, tỷ lệ 1:10.---2: 2 5+2c+2++zx++rxzrxeee 106 Hình 3.

Điểm (BT-BRVT) là điểm xác định ranh giới giữa tỉnh Bình Thuận và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trên bản đồ địa hình tỷ lệ 1:50. Điểm (BRVT-TP.