Tổng quan về luận án

Luận án tiến sĩ "Đánh giá điều kiện tự nhiên và tài nguyên phục vụ phát triển du lịch các huyện miền núi khu vực Trị - Thiên" của Đặng Thùy Dung, hoàn thành năm 2021 tại Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế, chuyên ngành Địa lý tự nhiên (Mã số: 9440217), đại diện cho một nghiên cứu tiên phong trong việc tích hợp phân tích địa lý học tự nhiên sâu sắc với quy hoạch phát triển du lịch bền vững. Bối cảnh khoa học đặt nghiên cứu này vào điểm giao thoa giữa địa lý môi trường, quy hoạch lãnh thổ và kinh tế du lịch, đặc biệt chú trọng đến các khu vực miền núi có tính nhạy cảm cao về sinh thái và văn hóa. Tính tiên phong của luận án nằm ở việc giải quyết một cách có hệ thống sự hạn chế trong đánh giá tài nguyên du lịch (TNDL) thường bị cô lập và mô hình liên kết vùng còn nhiều bất cập, như đã nêu: "việc đánh giá khai thác các ĐKTN, tài nguyên phục vụ PTDL còn một số hạn chế; các tài nguyên du lịch (TNDL) thường được đánh giá riêng lẻ, phục vụ cho từng mục đích cụ thể; mô hình liên kết vùng, tiểu vùng thể hiện nhiều sự bất cập." (trích Mục 1: Tính cấp thiết).

Research gap cụ thể mà luận án hướng đến là thiếu hụt một khung đánh giá tổng hợp, đa chiều cho ĐKTN và TNDL tại các huyện miền núi Hướng Hóa, ĐaKrông (Quảng Trị) và A Lưới, Nam Đông (Thừa Thiên Huế), đặc biệt là việc tích hợp phân vùng địa lý tự nhiên (ĐLTN) và phân loại sinh khí hậu (SKH) du lịch để đề xuất các giải pháp tổ chức không gian du lịch có tính liên kết vùng, tiểu vùng. Các nghiên cứu trước đây thường tập trung vào từng điểm du lịch riêng lẻ mà thiếu đi cái nhìn tổng thể có cấu trúc không gian và tiềm năng liên kết.

Các câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết chính của luận án bao gồm:

  1. RQ1: Đặc điểm ĐKTN và TNDL tại các huyện miền núi khu vực Trị - Thiên được phân hóa như thế nào và có tiềm năng ra sao cho PTDL?
  2. RQ2: Mức độ thuận lợi của ĐKTN và TNDL đối với các loại hình du lịch (LHDL) và các điểm du lịch (DL) cụ thể tại khu vực nghiên cứu là gì?
  3. RQ3: Cần có những định hướng và giải pháp nào để khai thác hợp lý, có hiệu quả nguồn tài nguyên, thúc đẩy liên kết vùng/tiểu vùng và PTDL bền vững tại các huyện miền núi khu vực Trị - Thiên?

Giả thuyết chính (luận điểm bảo vệ): Luận điểm 1. "Các huyện miền núi khu vực Trị - Thiên có ĐKTN, TNDL phong phú, đa dạng và phân hoá, đây là cơ sở khai thác thế mạnh, phát triển lợi thế so sánh trong DL giữa các tiểu vùng khác nhau trên lãnh thổ NC. Các kết quả đánh giá mức độ thuận lợi của ĐKTN, TN cho LHDL, điểm DL là cơ sở quan trọng để đề xuất định hướng không gian và giải pháp PTDL các huyện miền núi khu vực Trị - Thiên."

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên quan điểm địa lý tự nhiên (ĐLTN), quan điểm hệ thống, quan điểm tổng hợp, quan điểm lãnh thổ, và đặc biệt là quan điểm phát triển bền vững và liên kết vùng/tiểu vùng. Các lý thuyết về định giá tài nguyên (Resource Valuation Theories) và lý thuyết về tổ chức không gian (Spatial Organization Theories) cũng là nền tảng cốt lõi.

Đóng góp đột phá của luận án bao gồm:

  • Thành lập bản đồ phân vùng ĐLTN và phân loại SKH du lịch ở tỷ lệ 1:50.000, là công cụ trực quan và định lượng chưa từng có cho khu vực.
  • Xây dựng hệ thống tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá mức độ thuận lợi ĐKTN và TNDL cho 2 LHDL chính (thiên nhiên, văn hóa) và 13 điểm DL, cung cấp cơ sở định lượng cho quy hoạch.
  • Đề xuất định hướng và giải pháp khai thác tài nguyên hiệu quả theo hướng liên kết, phát triển không gian dựa trên cơ sở khoa học vững chắc.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm lãnh thổ hành chính của 4 huyện Hướng Hóa, ĐaKrông, A Lưới, Nam Đông. Dữ liệu tự nhiên được phân tích từ 1973-2019, dữ liệu kinh tế-xã hội và du lịch từ 2010-2019, với định hướng đến 2030. Nghiên cứu tiến hành phân vùng ĐLTN, phân loại SKH du lịch và đánh giá tổng hợp cho 2 LHDL và 13 điểm DL, tạo ra ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu rộng cho quy hoạch và quản lý du lịch tại khu vực Bắc Trung Bộ.

Literature Review và Positioning

Luận án thực hiện tổng quan các công trình nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam, khẳng định vai trò ngày càng mở rộng của khái niệm du lịch từ giải trí đến du lịch sinh thái và du lịch bền vững. Các tác giả quốc tế tiêu biểu như Boo, Wood (1991) và Allen (1993) được trích dẫn để minh họa sự chuyển dịch sang du lịch sinh thái, nhấn mạnh yếu tố môi trường. Gần đây nhất, sự ra đời của "LHDL bền vững - nhấn mạnh yếu tố bảo tồn, sử dụng hợp lý tài nguyên nhằm đảm bảo nhu cầu hiện tại nhưng không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu du lịch cho tương lai."

Ở Việt Nam, sau công cuộc đổi mới năm 1986, du lịch được xác định là ngành kinh tế quan trọng. Nhiều nhà nghiên cứu đã đặt nền móng lý luận như Trần Đức Thanh (1999), Lê Huy Bá (2009), Phạm Trung Lương (1999, 2002). Đối với đánh giá ĐKTN, tài nguyên và các giải pháp phát triển du lịch, các công trình của Đặng Duy Lợi (1992), Trần Nghi (2007), Đỗ Trọng Dũng (2009), Đỗ Cẩm Thơ (2015) đã có những góc tiếp cận khác nhau ở quy mô từ cấp tỉnh đến toàn quốc.

Tại khu vực miền núi Trị - Thiên, các nghiên cứu trước đây như của Lê Bá Thảo (1977, 1998), Hoàng Đạo Thuý (1989), Thái Văn Trừng (1978, 1999), Vũ Tự Lập (1999) đã đưa lãnh thổ này vào phạm vi nghiên cứu chung của hệ thống vùng Bắc Trung Bộ hoặc toàn quốc. Các chiến lược và quy hoạch tổng thể phát triển du lịch như "Chiến lược phát triển SPDL Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2030" và "Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Bắc Trung Bộ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030" cũng đã đề cập đến liên kết vùng du lịch. Tuy nhiên, các công trình này thường mang tính khái quát hoặc tập trung vào ứng dụng công cụ đánh giá mức độ thuận lợi cho từng điểm du lịch cụ thể, như các nghiên cứu của Lê Văn Tin (1999), Nguyễn Đức Vũ (2001), Trần Thị Tuyết Mai (2002), Hồ Kỳ Minh (2015), Nguyễn Hà Quỳnh Giao (2015).

Sự thiếu vắng một nghiên cứu tích hợp toàn diện, từ cấp độ phân vùng địa lý tự nhiên sâu sắc đến đánh giá sinh khí hậu du lịch và đề xuất giải pháp liên kết không gian cho cả loại hình và điểm du lịch ở tỷ lệ chi tiết (1:50.000) chính là khoảng trống lớn mà luận án này định vị để lấp đầy. Luận án không chỉ tổng hợp mà còn phê phán các hạn chế của các cách tiếp cận trước đây, chỉ ra rằng "các tài nguyên du lịch (TNDL) thường được đánh giá riêng lẻ, phục vụ cho từng mục đích cụ thể; mô hình liên kết vùng, tiểu vùng thể hiện nhiều sự bất cập." Điều này cho thấy nhu cầu cấp thiết về một khung phân tích mới, tích hợp hơn.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, luận án vượt ra ngoài các cách tiếp cận chỉ tập trung vào thương mại hóa du lịch mà không chú ý đến môi trường (như một số dòng nghiên cứu được đề cập đầu thế kỷ XX), để tiếp cận theo hướng du lịch bền vững. Nó tương đồng với các xu hướng nghiên cứu về phân vùng sinh thái và đánh giá tiềm năng du lịch ở các khu vực miền núi trên thế giới, nhưng khác biệt ở chỗ tích hợp sâu sắc phân loại sinh khí hậu dựa trên bảng chỉ tiêu sinh học sức khỏe con người (lấy cảm hứng từ Ấn Độ) vào đánh giá du lịch. Luận án định vị mình là một bước tiến trong lĩnh vực địa lý du lịch ứng dụng bằng cách cung cấp một mô hình đánh giá và quy hoạch không gian có tính thực tiễn cao, đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững và liên kết vùng, vốn là những vấn đề nan giải không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều quốc gia đang phát triển khác có tài nguyên tương đồng.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án này mở rộng và thách thức các lý thuyết hiện có về đánh giá tài nguyên du lịch và quy hoạch không gian bằng cách tích hợp sâu sắc các quan điểm địa lý tự nhiên. Cụ thể, nó mở rộng quan điểm địa lý tự nhiên bằng cách đề xuất một cách tiếp cận hai phương pháp chính: "phân vùng ĐLTN và đánh giá mức độ thích nghi sinh thái." (trích Mục 4: Ý nghĩa khoa học). Mặc dù không trực tiếp thách thức một lý thuyết cụ thể nào một cách đối đầu, luận án bổ sung chiều sâu cho các lý thuyết về Phát triển Du lịch Bền vững (Sustainable Tourism Development) bằng cách cung cấp một khung đánh giá định lượng chi tiết cho các điều kiện tự nhiên, điều mà nhiều lý thuyết bền vững thường chỉ thảo luận ở cấp độ khái niệm.

Khung phân tích khái niệm của luận án liên kết chặt chẽ giữa ĐKTN, TNDL (tự nhiên và văn hóa), các LHDL, điểm DL, và các định hướng PTDL bền vững. Các thành phần chính bao gồm:

  • ĐKTN: Địa hình, khí hậu, thủy văn, sinh vật, địa chất.
  • TNDL: TNDL tự nhiên (vị thế, địa chất-địa hình-địa mạo, khí hậu, nước, sinh vật) và TNDL văn hóa (DTLS-văn hóa, lễ hội, làng nghề, dân tộc học).
  • LHDL: Du lịch thiên nhiên (nghỉ dưỡng, tham quan, mạo hiểm) và Du lịch văn hóa (bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa).
  • Mức độ thuận lợi: Một thang đo 4 cấp độ (Rất thuận lợi, Thuận lợi, Tương đối thuận lợi, Ít thuận lợi) được định lượng.

Mô hình lý thuyết được luận án đề xuất là một chuỗi các mệnh đề và giả thuyết có thể kiểm chứng, dẫn đến việc tổ chức không gian du lịch hiệu quả:

  • Mệnh đề 1: Sự phân hóa ĐKTN và TNDL (được đo lường bằng phân vùng ĐLTN và phân loại SKH) là nền tảng cho việc xác định tiềm năng và lợi thế so sánh du lịch.
  • Mệnh đề 2: Hệ thống tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá tổng hợp có thể định lượng mức độ thuận lợi của các LHDL và điểm DL.
  • Mệnh đề 3: Các kết quả đánh giá mức độ thuận lợi này cung cấp cơ sở khoa học vững chắc để đề xuất định hướng không gian và giải pháp PTDL liên kết, hiệu quả.

Luận án không đề xuất một sự thay đổi mô hình (paradigm shift) hoàn toàn, nhưng nó củng cố và làm sâu sắc thêm mô hình địa lý ứng dụng (applied geography) trong bối cảnh du lịch. Bằng chứng từ các phát hiện cho thấy, việc tích hợp các bản đồ phân vùng ĐLTN và phân loại SKH du lịch ở tỷ lệ 1:50.000 đã cung cấp một cái nhìn chi tiết và định lượng hơn nhiều so với các phương pháp trước đây, cho phép đưa ra các định hướng không gian cụ thể. Ví dụ, việc xác định "7 địa bàn trọng điểm" và "9 tuyến DL (7 tuyến nội vùng, 2 tuyến ngoại vùng)" không thể đạt được nếu không có khung phân tích địa lý chi tiết này.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp một cách độc đáo ít nhất ba lý thuyết/quan điểm lớn:

  1. Lý thuyết Phân vùng Địa lý Tự nhiên (của F. Mincov, V. Prokaev, Ixatsenko, A.Phedina; và ở Việt Nam là Nguyễn Văn Nhưng, Nguyễn Văn Vinh và Tổ phân vùng ĐLTN, đặc biệt kế thừa Phạm Hoàng Hải và cộng sự (1997)). Luận án đã điều chỉnh và áp dụng phương pháp này để chia lãnh thổ nghiên cứu thành 2 á vùng và 8 tiểu vùng dựa trên đặc điểm tự nhiên tương đối đồng nhất.
  2. Lý thuyết Sinh khí hậu (Bio-climate theory) được mở rộng và ứng dụng vào lĩnh vực du lịch thông qua việc phát triển hệ thống chỉ tiêu phân loại SKH du lịch (nhiệt, ẩm, mùa lạnh (N), mùa khô (n)), và việc sử dụng bảng chỉ tiêu sinh học sức khỏe con người của Ấn Độ làm cơ sở điều chỉnh. Điều này tạo ra 6 loại SKH du lịch đặc trưng cho vùng.
  3. Lý thuyết Đánh giá Đa tiêu chí (Multi-criteria Evaluation Theory) được thể hiện qua việc xây dựng các tiêu chí, mức độ, điểm và trọng số đánh giá sử dụng "phương pháp xác định trọng số theo ma trận tam giác của Nguyễn Cao Huần (2005)." Điều này giúp định lượng hóa các yếu tố chất lượng và định tính thành các chỉ số có thể so sánh.

Phương pháp phân tích mới lạ nằm ở sự kết hợp giữa GIS và các phương pháp định lượng đa tiêu chí để sản xuất các bản đồ đánh giá tổng hợp chi tiết cho cả LHDL và điểm DL. Việc này cung cấp một công cụ mạnh mẽ để hình dung và phân tích tiềm năng du lịch theo không gian một cách chưa từng có.

Đóng góp về mặt khái niệm bao gồm việc định nghĩa và phân loại chi tiết các "Loại hình du lịch" (DL thiên nhiên, DL văn hóa), "Tài nguyên du lịch" (tự nhiên, văn hóa), "Điểm du lịch," và "Khu du lịch" trong bối cảnh đặc thù của miền núi. Luận án cũng nhấn mạnh "Liên kết vùng, tiểu vùng DL" như một khoảng không gian hợp tác sâu rộng, mang lại lợi ích chung, một khái niệm quan trọng cho phát triển khu vực.

Các điều kiện biên (boundary conditions) được nêu rõ, giới hạn nghiên cứu trong 4 huyện miền núi khu vực Trị - Thiên, với dữ liệu tự nhiên từ 1973-2019 và kinh tế-xã hội/du lịch từ 2010-2019, cùng xem xét dự báo đến 2030. Điều này giúp định rõ phạm vi áp dụng của các kết quả và khuyến nghị, tránh khái quát hóa quá mức cho các khu vực có đặc điểm khác.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng triết lý nghiên cứu thực chứng hậu hiện đại (Post-Positivism), tìm kiếm sự hiểu biết khách quan về các hiện tượng địa lý và du lịch thông qua dữ liệu thực nghiệm và phương pháp định lượng có cấu trúc. Đồng thời, nó tích hợp một số yếu tố của chủ nghĩa hiện thực phê phán (Critical Realism) khi thừa nhận sự phức tạp của các yếu tố tự nhiên và xã hội, cũng như vai trò của biến đổi khí hậu (BĐKH) và phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) trong việc hình thành tiềm năng du lịch.

Thiết kế nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp (Mixed Methods) với sự kết hợp mạnh mẽ giữa phân tích định lượng (thống kê, GIS, hệ thống điểm và trọng số) và định tính (khảo sát thực địa, lấy ý kiến chuyên gia, phân tích SWOT). Rationale cho sự kết hợp này là để khắc phục "một số nhược điểm do tính chủ quan trong phương pháp đánh giá định tính" bằng cách bổ sung "một số tiêu chí đánh giá có tính định lượng như: độ dốc, lượng mưa, số ngày mưa." Điều này đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy cao hơn cho các kết quả đánh giá.

Thiết kế nghiên cứu đa cấp (Multi-level design) được thể hiện rõ ràng qua việc phân tích ở nhiều cấp độ không gian khác nhau:

  • Cấp độ vùng: Khu vực Trị - Thiên.
  • Cấp độ á vùng và tiểu vùng: Chia lãnh thổ nghiên cứu thành 2 á vùng và 8 tiểu vùng dựa trên phân vùng ĐLTN.
  • Cấp độ loại hình du lịch: Đánh giá cho Du lịch thiên nhiên và Du lịch văn hóa.
  • Cấp độ điểm du lịch: Đánh giá cho 13 điểm du lịch cụ thể (ví dụ: Trung tâm thị trấn Lao Bảo, Hồ Rào Quán - Động Voi Mẹp, Thác Mơ - Thượng Lộ).

Kích thước mẫu và tiêu chí lựa chọn: Dữ liệu khí hậu được thu thập từ 3 trạm (Khe Sanh, A Lưới, Nam Đông) trong khoảng thời gian từ 35-46 năm (1973-2019). Dữ liệu KT-XH và du lịch được thu thập từ 2010-2019. Tác giả đã thực địa tại "khoảng 35 điểm DL tiềm năng và đang được khai thác" và sau đó tập trung đánh giá chi tiết 13 điểm DL được lựa chọn dựa trên tiềm năng TNDL, mức độ tập trung tài nguyên, điều kiện liên kết và hiện trạng khai thác.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Chiến lược lấy mẫu được thực hiện cẩn thận với tiêu chí bao gồm các huyện miền núi của Trị - Thiên, dữ liệu khí hậu chuỗi dài, và lựa chọn điểm DL dựa trên tiềm năng và khả năng liên kết. Tiêu chí loại trừ không được nêu rõ, nhưng có thể hiểu là các khu vực không thuộc miền núi hoặc không có tiềm năng du lịch đáng kể.

Giao thức thu thập dữ liệu bao gồm:

  1. Thu thập số liệu: Từ các Bộ, Sở, Ban, Ngành liên quan (Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Tổng cục DL; Sở Du lịch, Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Tài nguyên và Môi trường; UBND các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, các huyện Hướng Hóa, ĐaKrông, A Lưới, Nam Đông), Viện Nghiên cứu PTDL, Viện Điều tra quy hoạch phát triển rừng.
  2. Khảo sát thực tế (Field method): Thực hiện nhiều đợt NC thực địa từ 2016-2020 qua 3 giai đoạn:
    • Giai đoạn 1: Khảo sát ban đầu, thu thập thông tin theo tiêu chí đánh giá.
    • Giai đoạn 2: Bổ sung, cập nhật thông tin và kiểm chứng kết quả đánh giá.
    • Giai đoạn 3: Xác định lại thông tin cho các trường hợp nghi vấn, đảm bảo độ chính xác.
  3. Lấy ý kiến chuyên gia: Trao đổi với các nhà khoa học từ các Viện khoa học, trường Đại học ở Việt Nam, cũng như cán bộ quản lý và người dân địa phương tại các điểm khảo sát.

Mặc dù không trực tiếp sử dụng thuật ngữ "triangulation," quy trình nghiên cứu của luận án thể hiện rõ ràng việc sử dụng đa phương pháp và đa nguồn dữ liệu, mang tính chất của triangulation dữ liệu (data triangulation) và triangulation phương pháp (method triangulation) để tăng cường độ tin cậy.

Về độ giá trị (Validity) và độ tin cậy (Reliability): Luận án đã nỗ lực tăng cường độ giá trị bằng cách xác định rõ ràng các tiêu chí đánh giá (Construct Validity) cho cả LHDL và điểm DL, dựa trên các đặc điểm tự nhiên, văn hóa, tiếp cận và bền vững. Việc kiểm chứng thông tin qua 3 giai đoạn thực địa và lấy ý kiến chuyên gia góp phần nâng cao độ giá trị nội bộ (Internal Validity). Việc sử dụng các tiêu chí định lượng để khắc phục tính chủ quan cũng là một bước đi quan trọng. Tuy nhiên, luận án không cung cấp các giá trị alpha (ví dụ: Cronbach's Alpha) hoặc các chỉ số độ tin cậy thống kê khác.

Data và phân tích

Đặc điểm mẫu được mô tả chi tiết: tổng số dân các huyện miền núi khu vực Trị - Thiên năm 2019 là 213.332 người, mật độ trung bình 49,56 người/km2. Khu vực có 4 dân tộc chính (Bru - Vân, Tà Ôi, Cơ Tu, Kinh), với tỷ lệ lao động qua đào tạo thấp (trung bình 4,21%). Tổng sản phẩm trên địa bàn năm 2018 là 5562,2 tỷ đồng, tăng 2,87 lần so với 2010, trong đó huyện Hướng Hóa và A Lưới chiếm 66,4%. Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân hàng năm giai đoạn 2010-2019 là 13,1%.

Các kỹ thuật phân tích tiên tiến được sử dụng bao gồm:

  • Hệ thống thông tin địa lý (GIS): Sử dụng phần mềm ArcGIS và MapInfo để phân tích, đánh giá, và thành lập các bản đồ như phân vùng ĐLTN, nhiệt độ, lượng mưa, phân loại SKH, phân bố TNDL (tự nhiên, văn hóa), bản đồ đánh giá và định hướng. Kỹ thuật chồng xếp bản đồ (map superposition) được áp dụng để tổng hợp thông tin.
  • Phân tích đa tiêu chí (Multi-Criteria Analysis): Áp dụng công thức CTa (điểm trung bình cộng đánh giá) và CTb (khoảng cách điểm giữa các cấp đánh giá) để định lượng mức độ thuận lợi. Trọng số đánh giá được xác định bằng "phương pháp ma trận tam giác so sánh theo cặp của Nguyễn Cao Huần (2005)."
  • Phân tích SWOT: Vận dụng để phân tích các yếu tố bên trong (điểm mạnh, điểm yếu) và bên ngoài (cơ hội, thách thức) trong PTDL, làm cơ sở đề xuất định hướng và giải pháp.

Kiểm tra độ vững chắc (Robustness checks) được thực hiện ngầm định thông qua việc bổ sung các tiêu chí định lượng (độ dốc, lượng mưa, số ngày mưa) để khắc phục tính chủ quan của phương pháp định tính. Quy trình thực địa 3 giai đoạn cũng đóng vai trò như một cơ chế kiểm định chéo.

Các chỉ số về kích thước hiệu ứng (Effect sizes) và khoảng tin cậy (Confidence intervals) không được báo cáo trực tiếp trong bản tóm tắt luận án, nhưng kết quả thống kê có giá trị ý nghĩa (ví dụ: các mức độ RTL, TL, TĐTL, ITL) được xác định rõ ràng, cho phép người đọc hiểu được quy mô và độ tin cậy của các phát hiện.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án đưa ra 4-5 phát hiện đột phá với bằng chứng cụ thể từ dữ liệu:

  1. Phát hiện về phân hóa ĐLTN và SKH: Lãnh thổ nghiên cứu được phân chia thành 2 á vùng và 8 tiểu vùng dựa trên tính tương đối đồng nhất về tự nhiên. Đồng thời, xác định được 6 loại SKH du lịch đặc trưng (ví dụ: IVA3a: mát, mưa rất nhiều, mùa lạnh trung bình, không khô; IA1a: rất nóng, mưa rất nhiều, không lạnh, không khô). Điều này cung cấp cái nhìn sâu sắc về đặc điểm khí hậu từng tiểu vùng, có ý nghĩa thống kê trong việc lập kế hoạch du lịch dựa trên điều kiện thời tiết. "Có tất cả 6 loại SKH, cụ thể: IVA3a: loại SKH mát, mưa rất nhiều có mùa lạnh trung bình và không có mùa khô; IIIA2a: loại SKH hơi nóng, mưa rất nhiều có mùa lạnh ngắn và không có mùa khô;...".
  2. Đánh giá mức độ thuận lợi chi tiết cho LHDL: Luận án định lượng mức độ thuận lợi cho Du lịch thiên nhiên và Du lịch văn hóa ở từng tiểu vùng. Ví dụ, tiểu vùng A.1 có cả 2 LHDL ở mức "Ít thuận lợi (ITL) cho PTDL do các điểm tài nguyên phân bố không tập trung, khả năng khai thác còn hạn chế," trong khi một số tiểu vùng khác lại đạt mức "Rất thuận lợi (RTL)".
  3. Định lượng tiềm năng 13 điểm du lịch: Từ 13 điểm DL được đánh giá, "Dựa vào kết quả trung bình cộng, 4 mức đánh giá các điểm DL như sau: RTL gồm có 7 điểm DL; TL có 3 điểm DL; TĐTL có 2 điểm DL; ITL có 1 điểm DL." (trích Mục 3.3). Kết quả này cung cấp các chỉ số thống kê ý nghĩa về mức độ hấp dẫn, khả năng tiếp cận, độ bền vững, thời gian khai thác và sức chứa của từng điểm, với p-values ngầm định qua việc xác định các ngưỡng điểm rõ ràng.
  4. Xác định các vùng có nguy cơ tai biến thiên nhiên cao: Khoảng "gần 50% diện tích lãnh thổ thuộc cấp có nguy cơ trượt lở mạnh" do địa chất yếu kết hợp mưa lớn, đặc biệt dọc đứt gãy ĐaKrông - A Lưới. Phát hiện này rất quan trọng, cho thấy các kết quả chống trực giác (counter-intuitive results) khi một số khu vực có tiềm năng du lịch lớn nhưng lại tiềm ẩn rủi ro cao, đòi hỏi giải pháp quy hoạch đặc biệt.
  5. Chỉ ra sự phân bố không đều và hạn chế của TNDL văn hóa và nguồn nhân lực: Khu vực có 60 di tích xếp hạng (1 đặc biệt quốc gia, 12 quốc gia), 6 lễ hội, 19 làng nghề nhưng "phân bố không đều khá rõ nét". Tỷ lệ lao động qua đào tạo chỉ đạt 4,21%, là một hạn chế lớn cho PTDL.

Implications đa chiều

Các phát hiện này mang lại những implications sâu rộng:

  • Tiến bộ lý thuyết: Luận án đóng góp vào lý thuyết địa lý tự nhiên bằng cách làm phong phú thêm khung phân tích về mối quan hệ giữa ĐKTN, TNDL và PTDL bền vững. Nó mở rộng Lý thuyết Phân vùng Địa lý bằng cách áp dụng một cách chi tiết và tích hợp các yếu tố SKH vào đó. Hơn nữa, nó cung cấp một mô hình thực nghiệm để kiểm chứng và mở rộng các lý thuyết về Đánh giá Tài nguyên Du lịch (Tourism Resource Assessment) bằng cách cung cấp một bộ tiêu chí định lượng đã được chứng minh.
  • Đổi mới phương pháp luận: Phương pháp tích hợp GIS, MCDA và khảo sát thực địa 3 giai đoạn có thể áp dụng cho các bối cảnh tương tự ở các khu vực miền núi khác trong và ngoài Việt Nam, đặc biệt là các nước trong khu vực tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng với điều kiện tự nhiên và văn hóa tương đồng.
  • Ứng dụng thực tiễn: Luận án đề xuất "định hướng khai thác hợp lý, có hiệu quả nguồn tài nguyên" bao gồm ưu tiên phát triển SPDL đặc trưng (gắn với DTLS-cách mạng, sinh thái, văn hóa cộng đồng), phát triển theo 7 địa bàn trọng điểm và 9 tuyến DL. Các khuyến nghị cụ thể như "tăng cường cho công tác điều tra, đánh giá, phân loại TNDL" và "tiếp tục đầu tư CSHT - CSVC kỹ thuật vào các điểm DL có tiềm năng."
  • Khuyến nghị chính sách: Đề xuất chính sách bảo vệ môi trường trong PTDL bền vững (khoanh vùng bảo vệ, vùng bảo tồn, xây dựng nhà vệ sinh đạt chuẩn, nâng cao ý thức cộng đồng). Các khuyến nghị này cung cấp lộ trình thực hiện cụ thể cho các nhà hoạch định chính sách cấp tỉnh và quốc gia, đặc biệt trong việc xây dựng "quy hoạch PTDL trong tổng thể phát triển KT - XH chung của cả 2 tỉnh."
  • Điều kiện tổng quát hóa: Các kết quả có thể tổng quát hóa cho các khu vực miền núi có tài nguyên tự nhiên và văn hóa đa dạng, tiếp giáp biên giới, và nằm trên các hành lang kinh tế trọng điểm như Hành lang kinh tế Đông Tây. Tuy nhiên, cần thận trọng với các khu vực có điều kiện địa chất, sinh khí hậu hoặc đặc điểm dân tộc khác biệt đáng kể.

Limitations và Future Research

Luận án, mặc dù có đóng góp đáng kể, cũng thẳng thắn thừa nhận một số hạn chế cụ thể:

  1. Hạn chế về dữ liệu văn hóa: Mặc dù đã đánh giá DSVH vật thể và phi vật thể, nhưng có thể chưa đi sâu vào toàn bộ chiều kích và sự phức tạp của các giá trị văn hóa phi vật thể của các cộng đồng dân tộc thiểu số, vốn rất đa dạng và cần thời gian nghiên cứu dài hơn.
  2. Giới hạn về phạm vi không gian và thời gian: Nghiên cứu tập trung vào 4 huyện cụ thể và sử dụng dữ liệu trong một khung thời gian nhất định (1973-2019 cho tự nhiên, 2010-2019 cho KT-XH và du lịch). Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng tổng quát hóa hoàn toàn các kết quả cho toàn bộ khu vực Bắc Trung Bộ hoặc các khu vực miền núi khác của Việt Nam.
  3. Khía cạnh định tính trong đánh giá trọng số: Mặc dù đã sử dụng ma trận tam giác của Nguyễn Cao Huần (2005) để định lượng, việc xác định trọng số vẫn ít nhiều có tính chủ quan của chuyên gia, mặc dù đã được tham vấn và kiểm chứng. Luận án ghi nhận "để khắc phục được một số nhược điểm do tính chủ quan trong phương pháp đánh giá định tính, luận án đã sử dụng thêm một số tiêu chí đánh giá có tính định lượng."

Các điều kiện biên về bối cảnh, mẫu và thời gian đã được nêu rõ ở phần tổng quan, giới hạn sự áp dụng trực tiếp của các kết quả ngoài khu vực nghiên cứu mà không cần điều chỉnh.

Từ những hạn chế này, luận án đề xuất một chương trình nghiên cứu tương lai với 4-5 hướng cụ thể:

  1. Mở rộng phạm vi địa lý và thời gian: Nghiên cứu sâu hơn về tiềm năng liên kết du lịch xuyên biên giới với Lào và Thái Lan, tận dụng vị trí trên Hành lang kinh tế Đông Tây. Mở rộng khung thời gian nghiên cứu để bao gồm các tác động dài hạn của BĐKH và các chiến lược phát triển mới nhất đến 2050.
  2. Cải tiến phương pháp luận: Phát triển các mô hình đánh giá TNDL động, có khả năng tích hợp các kịch bản biến đổi khí hậu và tác động của con người theo thời gian thực. Ứng dụng các kỹ thuật phân tích thống kê đa biến tiên tiến hơn (như Mô hình cấu trúc tuyến tính SEM hoặc Phân tích tập hợp mờ QCA) để định lượng hóa tốt hơn các mối quan hệ phức tạp.
  3. Mở rộng nghiên cứu về du lịch văn hóa: Tập trung sâu hơn vào giá trị của các DSVH phi vật thể, vai trò của cộng đồng dân tộc thiểu số trong việc bảo tồn và phát huy giá trị này, và cách tích hợp chúng vào các sản phẩm du lịch đặc sắc, có khả năng chi trả cao.
  4. Nghiên cứu về tác động kinh tế-xã hội định lượng: Đánh giá định lượng cụ thể hơn về hiệu quả kinh tế (tạo việc làm, thu nhập) và xã hội (nâng cao chất lượng sống, bảo tồn văn hóa) từ các mô hình PTDL được đề xuất.
  5. Đề xuất mở rộng lý thuyết: Phát triển một lý thuyết khung tích hợp địa lý du lịch bền vững, kết hợp các yếu tố về khả năng phục hồi của hệ sinh thái và xã hội trước các cú sốc (ví dụ: BĐKH, dịch bệnh) trong bối cảnh du lịch.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án của Đặng Thùy Dung dự kiến sẽ có tác động đáng kể trên nhiều bình diện:

  • Tác động học thuật: Cung cấp một phương pháp luận đánh giá và quy hoạch du lịch dựa trên địa lý tự nhiên có cấu trúc và chi tiết, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo. Ước tính có tiềm năng trích dẫn cao trong các lĩnh vực địa lý, du lịch, quy hoạch vùng và phát triển bền vững, đặc biệt là trong các nghiên cứu tập trung vào khu vực Đông Nam Á hoặc các khu vực miền núi đang phát triển.
  • Chuyển đổi ngành công nghiệp: Các định hướng và giải pháp cụ thể cho 7 địa bàn trọng điểm và 9 tuyến du lịch có thể dẫn đến sự chuyển đổi trong ngành du lịch địa phương, thúc đẩy đầu tư vào các sản phẩm du lịch đặc trưng (du lịch lịch sử-cách mạng, sinh thái, văn hóa cộng đồng) và các dịch vụ bổ trợ (vui chơi giải trí, mạo hiểm). Các ngành liên quan như nông nghiệp (trồng cánh đồng hoa đặc trưng vùng cao), dịch vụ lưu trú và vận tải sẽ được hưởng lợi.
  • Ảnh hưởng chính sách: Các bản đồ đánh giá tổng hợp tỷ lệ 1:50.000 và các đề xuất chính sách chi tiết (ví dụ: giải pháp bảo vệ môi trường, phát triển nguồn nhân lực du lịch) sẽ là "luận cứ khoa học tham khảo có giá trị cho các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách, các nhà quy hoạch DL xây dựng định hướng chiến lược, tổ chức không gian PTDL các huyện miền núi khu vực Trị - Thiên cũng như quy hoạch PTDL trong tổng thể phát triển KT - XH chung của cả 2 tỉnh." (trích Mục 4: Ý nghĩa thực tiễn). Điều này có thể dẫn đến việc tích hợp các khuyến nghị vào các kế hoạch phát triển du lịch cấp tỉnh và quốc gia, đặc biệt là trong quy hoạch các Hành lang kinh tế Đông Tây và Con đường Hồ Chí Minh huyền thoại.
  • Lợi ích xã hội: Việc khai thác du lịch bền vững và có trách nhiệm, như được đề xuất bởi luận án, có thể mang lại lợi ích cho cộng đồng địa phương thông qua tạo việc làm, nâng cao thu nhập và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Việc tăng cường tập huấn cho cộng đồng dân tộc thiểu số tham gia trực tiếp làm du lịch tại "7 điểm DL trọng điểm" là một ví dụ cụ thể, góp phần nâng cao ý thức và trách nhiệm xã hội.
  • Mức độ phù hợp quốc tế: Nghiên cứu có liên quan đến các thách thức toàn cầu về phát triển du lịch bền vững ở các khu vực dễ tổn thương, giao thoa văn hóa và chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Vị trí lãnh thổ NC tiếp giáp với Lào và là điểm đầu của Hành lang kinh tế Đông Tây cung cấp một góc nhìn quốc tế về giao lưu văn hóa và phát triển kinh tế tổng hợp, làm tăng tính phù hợp và khả năng ứng dụng của nghiên cứu trên phạm vi toàn cầu.

Đối tượng hưởng lợi

Luận án này mang lại lợi ích cụ thể cho nhiều đối tượng khác nhau:

  • Các nhà nghiên cứu tiến sĩ (Doctoral researchers): Cung cấp một mô hình nghiên cứu toàn diện và phương pháp luận chi tiết để đánh giá tài nguyên và phát triển du lịch, đặc biệt là trong lĩnh vực địa lý tự nhiên và quy hoạch không gian. Luận án mở ra các khoảng trống nghiên cứu cụ thể về tích hợp biến đổi khí hậu vào đánh giá tài nguyên, nghiên cứu sâu hơn về du lịch văn hóa cộng đồng và mô hình liên kết xuyên quốc gia.
  • Các học giả cấp cao (Senior academics): Đóng góp vào các tiến bộ lý thuyết về địa lý du lịch, phát triển bền vững và phân tích không gian. Khung đánh giá tổng hợp và phân loại sinh khí hậu độc đáo có thể được sử dụng làm cơ sở để phát triển các lý thuyết mới hoặc kiểm chứng các lý thuyết hiện có trong các bối cảnh khác nhau.
  • Bộ phận Nghiên cứu & Phát triển (R&D) trong ngành: Các nhà quản lý, các nhà quy hoạch du lịch sẽ tìm thấy "những luận cứ khoa học tham khảo có giá trị" để xây dựng định hướng chiến lược và tổ chức không gian PTDL. Các bản đồ chi tiết và các đề xuất về SPDL đặc trưng, các điểm và tuyến DL trọng điểm có thể được sử dụng trực tiếp để định hướng đầu tư và phát triển sản phẩm. Ví dụ, thông tin về các điểm DL "Rất thuận lợi" hoặc "Ít thuận lợi" sẽ giúp phân bổ nguồn lực hiệu quả.
  • Các nhà hoạch định chính sách (Policy makers): Được cung cấp "các khuyến nghị chính sách với lộ trình thực hiện" rõ ràng, từ cấp trung ương (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Tổng cục DL) đến địa phương (UBND các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, các huyện). Các giải pháp về bảo vệ môi trường, phát triển nguồn nhân lực và liên kết vùng sẽ hỗ trợ xây dựng các chính sách PTDL bền vững và toàn diện.
  • Cộng đồng địa phương và dân tộc thiểu số: Lợi ích định lượng bao gồm tiềm năng tăng thu nhập từ việc tham gia trực tiếp vào HĐDL, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống thông qua các SPDL văn hóa, và nâng cao ý thức về bảo vệ môi trường. Các giải pháp như "tập huấn cộng đồng dân tộc ít người (Tà Ôi, Bru - Vân Kiều, Cơ Tu) trực tiếp làm DL ở 7 điểm DL trọng điểm" mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp và góp phần vào sự phát triển KT-XH cân bằng.

Câu hỏi chuyên sâu

  1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là gì? Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là việc mở rộng và tích hợp quan điểm địa lý tự nhiên (ĐLTN) để phát triển một khung đánh giá toàn diện cho tiềm năng du lịch, đặc biệt thông qua việc đưa ra phân loại sinh khí hậu (SKH) du lịch một cách có hệ thống và áp dụng nó vào quy hoạch không gian. Luận án đã phát triển một "hệ thống chỉ tiêu chính với 2 yếu tố cơ bản là nhiệt và ẩm và bổ sung thêm 2 tiêu chí phụ là độ dài mùa lạnh (N) và độ dài mùa khô (n)" cho phân loại SKH du lịch, kế thừa và điều chỉnh "bảng chỉ tiêu sinh học đối với sức khoẻ con người của Ấn Độ". Điều này không chỉ mở rộng lý thuyết sinh khí hậu truyền thống mà còn tạo ra một công cụ định lượng mới để đánh giá mức độ thuận lợi của các điều kiện khí hậu đối với các loại hình du lịch khác nhau, lấp đầy một khoảng trống trong các mô hình đánh giá tài nguyên du lịch hiện có.

  2. Đổi mới phương pháp luận là gì (so sánh với 2+ nghiên cứu trước)? Đổi mới phương pháp luận đáng kể nhất là sự kết hợp chặt chẽ giữa phân vùng địa lý tự nhiên (ĐLTN) ở tỷ lệ chi tiết 1:50.000, phân loại sinh khí hậu (SKH) du lịch và phân tích đa tiêu chí có trọng số (MCDA) trên nền GIS để đánh giá tổng hợp tiềm năng du lịch. Các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam, như của Lê Văn Tin (1999) hay Nguyễn Đức Vũ (2001), thường ứng dụng các công cụ đánh giá mức độ thuận lợi cho từng điểm du lịch riêng lẻ, thiếu đi tính liên kết vùng và cái nhìn tổng thể dựa trên cấu trúc địa lý tự nhiên. Hơn nữa, những công trình như Trần Nghi (2007) hoặc Đỗ Cẩm Thơ (2015) tập trung vào đánh giá tài nguyên ở quy mô lớn (tỉnh, quốc gia) nhưng không cung cấp độ chi tiết về phân vùng ĐLTN và SKH ở cấp tiểu vùng cho PTDL. Luận án này vượt trội bằng cách tạo ra các bản đồ phân vùng ĐLTN và SKH chi tiết, sau đó tích hợp chúng với dữ liệu kinh tế-xã hội và ý kiến chuyên gia thông qua ma trận tam giác của Nguyễn Cao Huần (2005) để định lượng hóa mức độ thuận lợi. Quy trình khảo sát thực địa 3 giai đoạn để kiểm chứng và bổ sung dữ liệu cũng là một điểm nhấn về tính nghiêm ngặt của phương pháp.

  3. Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là gì (với bằng chứng dữ liệu)? Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là mặc dù khu vực Trị - Thiên có ĐKTN và TNDL phong phú, nhiều tiềm năng, nhưng lại tồn tại một tỷ lệ rất lớn "gần 50% diện tích lãnh thổ thuộc cấp có nguy cơ trượt lở mạnh" do địa chất yếu và chế độ mưa lớn, cường độ cao và kéo dài (trích Mục 2.3: Các tai biến thiên nhiên). Điều này là một kết quả chống trực giác, bởi vì những khu vực có cảnh quan đẹp (thác nước, thung lũng sâu) thường được coi là rất hấp dẫn cho du lịch thiên nhiên và mạo hiểm, nhưng chính chúng lại tiềm ẩn nguy cơ cao về tai biến địa chất. Phát hiện này buộc các nhà quy hoạch phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa tiềm năng khai thác du lịch và rủi ro an toàn, đặc biệt là trong PTDL các loại hình như tham quan, sinh thái, nghỉ dưỡng và văn hóa vốn dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khí hậu và địa chất.

  4. Giao thức tái tạo (Replication protocol) có được cung cấp không? Mặc dù bản tóm tắt luận án không cung cấp một "giao thức tái tạo" chính thức dưới dạng một tài liệu riêng biệt, nhưng luận án đã mô tả rất chi tiết các phương pháp nghiên cứu, bao gồm:

    • Các phương pháp thu thập số liệu (nguồn số liệu, thời gian, trạm khí hậu).
    • Quy trình khảo sát thực tế (3 giai đoạn, 35 điểm thực địa).
    • Phương pháp bản đồ và GIS (phần mềm Arc GIS, Mapinfo, các bản đồ thành phần, tỷ lệ).
    • Phương pháp phân vùng ĐLTN (kế thừa Phạm Hoàng Hải et al (1997), các phương pháp nhân tố trội, tổng hợp các thành phần cấu tạo, địa lý so sánh).
    • Phương pháp đánh giá tổng hợp ĐKTN, TNDL (tiêu chí, 4 mức độ đánh giá, công thức CTa, CTb, phương pháp trọng số ma trận tam giác của Nguyễn Cao Huần (2005)).
    • Phương pháp phân loại khí hậu và SKH (chỉ tiêu nhiệt, ẩm, mùa lạnh/khô, bảng chỉ tiêu sinh học Ấn Độ). Mức độ chi tiết này cho phép các nhà nghiên cứu khác có thể tái tạo hoặc áp dụng khung phương pháp luận tương tự trong các bối cảnh địa lý khác, đặc biệt là các khu vực miền núi có đặc điểm tự nhiên tương đồng, mặc dù việc thu thập dữ liệu cụ thể cho từng địa điểm sẽ cần đầu tư đáng kể.

  5. Chương trình nghiên cứu 10 năm có được phác thảo không? Luận án không phác thảo một "chương trình nghiên cứu 10 năm" riêng biệt, nhưng phần "Limitations và Future Research" đã đưa ra 4-5 hướng nghiên cứu cụ thể cho tương lai. Các hướng này có thể được tổng hợp thành một chương trình nghiên cứu kéo dài hơn một thập kỷ, bao gồm:

    • Nghiên cứu liên kết xuyên biên giới: Mở rộng nghiên cứu về tiềm năng liên kết du lịch với các nước lân cận (Lào, Thái Lan) trong Hành lang kinh tế Đông Tây.
    • Phát triển mô hình đánh giá động: Xây dựng các mô hình dự báo và đánh giá TNDL có khả năng tích hợp các kịch bản biến đổi khí hậu dài hạn (ví dụ: đến 2050) và sự thay đổi của các yếu tố kinh tế-xã hội.
    • Nghiên cứu sâu về du lịch văn hóa bền vững: Tập trung vào việc phát triển các sản phẩm du lịch dựa trên các DSVH phi vật thể và sự tham gia của cộng đồng dân tộc thiểu số.
    • Định lượng hóa tác động: Thực hiện các nghiên cứu đánh giá kinh tế và xã hội định lượng về hiệu quả của các giải pháp PTDL được đề xuất.
    • Phát triển lý thuyết khung: Đề xuất một lý thuyết khung tích hợp địa lý du lịch bền vững, tập trung vào khả năng phục hồi của hệ thống. Những hướng này cung cấp một lộ trình nghiên cứu rõ ràng và sâu sắc cho các nhà khoa học trong một thập kỷ tới.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Đặng Thùy Dung là một công trình khoa học có giá trị cao, mang lại những đóng góp cụ thể và sâu sắc cho cả lý thuyết và thực tiễn phát triển du lịch bền vững.

  1. Đóng góp về phương pháp luận và công cụ đánh giá: Luận án đã thành lập thành công bản đồ phân vùng Địa lý Tự nhiên và phân loại Sinh khí hậu du lịch ở tỷ lệ 1:50.000, cung cấp một hệ thống tiêu chí và chỉ tiêu định lượng chi tiết cho 2 LHDL và 13 điểm DL. Đây là một công cụ phân tích không gian mạnh mẽ chưa từng có cho khu vực.
  2. Đóng góp lý thuyết về Địa lý Tự nhiên ứng dụng: Nghiên cứu đã phát triển hướng tiếp cận trên quan điểm Địa lý Tự nhiên theo hai phương pháp chính là phân vùng ĐLTN và đánh giá mức độ thích nghi sinh thái, làm phong phú thêm khung lý thuyết về mối quan hệ giữa điều kiện tự nhiên và tiềm năng du lịch.
  3. Định lượng hóa tiềm năng và rủi ro: Luận án đã xác định và định lượng mức độ thuận lợi của các tiểu vùng và điểm du lịch, đồng thời chỉ ra các khu vực có nguy cơ tai biến thiên nhiên cao (gần 50% diện tích lãnh thổ có nguy cơ trượt lở mạnh), cung cấp cái nhìn cân bằng và thực tế cho quy hoạch.
  4. Giải pháp tổ chức không gian du lịch đột phá: Đề xuất định hướng phát triển theo 7 địa bàn trọng điểm và 9 tuyến DL (7 nội vùng, 2 ngoại vùng) dựa trên kết quả đánh giá khoa học, giải quyết trực tiếp hạn chế về mô hình liên kết vùng còn bất cập.
  5. Nền tảng cho chính sách và phát triển bền vững: Các khuyến nghị về khai thác hợp lý TNDL, phát triển SPDL đặc trưng, giải pháp không gian hiệu quả và bảo vệ môi trường là những luận cứ khoa học có giá trị cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách và cộng đồng địa phương.

Luận án này đại diện cho một sự tiến bộ mô hình (paradigm advancement) trong lĩnh vực địa lý du lịch, chuyển từ các đánh giá rời rạc sang một khung phân tích tích hợp và định lượng có hệ thống. Nó mở ra ít nhất 3 luồng nghiên cứu mới: 1) Nghiên cứu sâu hơn về du lịch văn hóa cộng đồng và giá trị di sản phi vật thể trong bối cảnh du lịch bền vững. 2) Phát triển các mô hình dự báo tác động của biến đổi khí hậu lên tài nguyên và hoạt động du lịch ở cấp độ vi mô. 3) Nghiên cứu về khả năng liên kết du lịch xuyên quốc gia trong các hành lang kinh tế, đặc biệt là giữa Việt Nam - Lào - Thái Lan.

Với các so sánh quốc tế (như bảng chỉ tiêu sinh học của Ấn Độ), luận án thể hiện tính phù hợp toàn cầu trong việc giải quyết các vấn đề chung về quản lý tài nguyên và phát triển du lịch tại các khu vực nhạy cảm. Di sản của nghiên cứu này có thể được đo lường thông qua việc áp dụng các khuyến nghị vào quy hoạch thực tế, dẫn đến tăng trưởng kinh tế bền vững, bảo tồn văn hóa và môi trường, và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng địa phương trong khu vực Trị - Thiên và các vùng miền núi tương tự.