Luận án tiến sĩ nghiên cứu hiệu quả can thiệp cho trẻ vẹo cột sống không rõ nguy

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI TRỊNH QUANG DŨNG NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ CAN THIỆP CHO TRẺ VẸO CỘT SỐNG KHÔNG RÕ NGUYÊN NHÂN BẰNG ÁO NẸP CHỈNH HÌNH TLSO Chuyên ngành: Phục hồi chức năng Mã số: 62720165 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Cao Minh Châu 2. Nguyễn Thanh Liêm HÀ NỘI – 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BVNTW Bệnh viện Nhi Trung ương CS Cộng sự CSHQ Chỉ số hiệu quả HS Học sinh PHCN Phục hồi chức năng QLPSD Bộ câu hỏi đánh giá chất lượng cuộc sống của các biến dạng cột sống TH Tiểu học THCS Trung học cơ sở PTTH Phổ thong Trung học TK Thần kinh TLSO Áo nẹp chỉnh hình ngực - thắt lưng – cùng (Thoraco-lumbo-sacran-orthosis) VCS Vẹo cột sống LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 Chương 1: TỔNG QUAN.

Sơ lược về giải phẫu và chức năng cột sống. Đặc điểm chung của các đốt sống. Đặc điểm riêng của từng loại đốt sống. Xương lồng ngực.

Cử động của cột sống. Các dấu hiệu lâm sàng, hình ảnh X quang và tỷ lệ vẹo cột sống. Dấu hiệu lâm sàng. Phân loại vẹo cột sống.

Hình ảnh Xquang của vẹo cột sống. Tỷ lệ vẹo cột sống tại Việt Nam và trên thế giới. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của vẹo cột sống. Các giả thuyết về nguyên nhân của vẹo cột sống không rõ nguyên nhân.

Một số yếu tố nguy cơ. Các biện pháp đánh giá vẹo cột sống. Đo trên phim X-quang. Các biện pháp can thiệp điều trị vẹo cột sống.

Điều trị vẹo cột sống không phẫu thuật. Điều trị VCS bằng phẫu thuật. 36 Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu.

Bệnh nhân VCS. Cha/mẹ bệnh nhân VCS. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu:.

39 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cỡ mẫu và cách chọn mẫu. Kỹ thuật và công cụ thu thập số liệu. Biến số nghiên cứu.

Phương pháp can thiệp. Phân tích và xử lý số liệu. Thời gian tiến hành nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Các biện pháp hạn chế sai số. Đạo đức trong nghiên cứu. 56 Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm lâm sàng của vẹo cột sống không rõ nguyên nhân của trẻ.

Thông tin chung của trẻ. Đặc điểm lâm sàng đường cong vẹo cột sống. Một số yếu tố ảnh hưởng đến mức độ cong vẹo cột sống. Kết quả phục hồi chức năng vẹo cột sống không rõ nguyên nhân.

Thay đổi kiến thức, thái độ và thực hành của cha/mẹ trẻ. Các phương pháp can thiệp phục hồi chức năng. Kết quả điều trị vẹo cột sống. Một số yếu tố liên quan của trẻ và cha mẹ đến kết quả can thiệp.

84 Chương 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm lâm sàng vẹo cột sống không rõ nguyên nhân của trẻ. Thông tin chung của trẻ. Thực trạng vẹo cột sống.

Kết quả điều trị phục hồi chức năng vẹo cột sống không rõ nguyên nhân. Các phương pháp điều trị. Kết quả điều trị vẹo cột sống. Một số yếu tố liên quan của trẻ và cha mẹ đến kết quả can thiệp 110 KẾT LUẬN.

119 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Cách đánh giá mức độ vẹo cột sống theo phương pháp Cobb. Đánh giá kiến thức phục hồi chức năng vẹo cột sống không rõ nguyên nhân. Đánh giá thái độ phục hồi chức năng vẹo cột sống không rõ nguyên nhân.

Thực hành phục hồi chức năng vẹo cột sống không rõ nguyên nhân. Thực hành tập luyện phục hồi chức năng vẹo cột sống không rõ nguyên nhân tại nhà của trẻ. Phân loại mức độ vẹo cột sống. Phân bố các thông tin chung của trẻ vẹo cột sống.

Phân bố một số đặc điểm phát triển thể lực của trẻ vẹo cột sống 58 Bảng 3. Phân bố đường cong ngực và đường cong thắt lưng trong tổng số các đường cong. Phân bố đỉnh các đường cong ở trẻ vẹo cột sống. Phân bố trung bình về bất cân xứng ở một số vị trí của trẻ VCS.

Mối liên quan giữa tuổi của trẻ và mức độ cong vẹo cột sống. Mối liên quan giữa giới của trẻ và mức độ cong vẹo cột sống. Mối liên quan giữa thứ tự của trẻ và mức độ cong vẹo cột sống. Mối liên quan giữa chỉ số BMI và mức độ vẹo cột sống.

Mối liên quan giữa mức độ cốt hoá và mức độ vẹo cột sống. Mối liên quan giữa vùng cong và mức độ vẹo cột sống. Mối liên quan giữa loại đường cong và mức độ vẹo cột sống. Thay đổi về kiến thức của cha/mẹ về các triệu chứng của vẹo cột sống trước và sau can thiệp.

Thay đổi về kiến thức của cha/mẹ về điều trị phục hồi chức năng vẹo cột sống trước và sau can thiệp. Thay đổi về thái độ của cha/mẹ về điều trị phục hồi chức năng vẹo cột sống trước và sau can thiệp. 70 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thay đổi về thực hành của cha/mẹ về điều trị phục hồi chức năng vẹo cột sống trước và sau can thiệp.

Tỷ lệ trẻ có tiến bộ sau khi can thiệp. Kết quả can thiệp cho đường cong ngực ở trẻ theo góc Cobb và Scoliometer theo vùng cong của trẻ. Kết quả can thiệp cho đường cong thắt lưng ở trẻ theo góc Cobb và Scoliometer theo vùng cong của trẻ. Kết quả can thiệp cho đường cong ngực-thắt lưng ở trẻ theo góc Cobb và Scoliometer theo vùng cong của trẻ.

So sánh trung bình độ tiến bộ góc Cobb và Scoliometer đường cong ngực của trẻ trước và sau can thiệp. So sánh trung bình độ tiến bộ góc Cobb và Scoliometer đường cong thắt lưng của trẻ trước và sau can thiệp. So sánh trung bình độ tiến bộ góc Cobb và Scoliometer đường cong ngực-thắt lưng của trẻ trước và sau can thiệp. So sánh góc Cobb và Scoliometer theo phân bố của đường cong ngực và thắt lưng trước can thiệp và sau can thiệp.

So sánh trung bình độ tiến bộ theo phân bố của đường cong ngực và thắt lưng. So sánh trung bình góc Cobb và Scoliometer giữa đương cong ngực và đường cong thắt lưng tại các giai đoạn đánh giá. So sánh trung bình độ tiến bộ góc Cobb và Scoliometer giữa đường cong ngực và đường cong thắt lưng tại các giai đoạn đánh giá. Phân loại tiến bộ của trẻ theo vùng cong ngực và thắt lưng sau can thiệp.

Phân loại tiến bộ của trẻ theo đường cong ngực và đường cong thắt lưng sau can thiệp. Phân loại tiến bộ chung cho cả đường cong ngực và thắt lưng sau can thiệp. Mối liên quan giữa các yếu tố cá nhân của trẻ và mức độ tiến bộ sau can thiệp. 84 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Mối liên quan giữa tình trạng dinh dưỡng, loại đường cong và thực hành tập luyện tại nhà và mức độ tiến bộ sau can thiệp. Mối liên quan giữa các đặc trưng cá nhân của cha/mẹ trẻ với mức độ tiến bộ sau can thiệp. Mô hình hồi quy logistic dự đoán những yếu tố liên quan đến mức độ tiến bộ sau can thiệp PHCN trẻ vẹo cột sống không rõ nguyên nhân. So sánh tỷ lệ vẹo cột sống với các tác giả khác ở Việt Nam và trên thế giới.

91 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Phân bố vùng cong cột sống của trẻ được can thiệp. Phân bố các loại đường cong ở trẻ vẹo cột sống ở trẻ được can thiệp. Phân bố hình dạng đường cong ở trẻ được can thiệp.

Phân bố mức độ vẹo cột sống trước can thiệp. Phân bố các phương pháp điều trị trước khi vào viện. Phân bố các phương pháp can thiệp điều trị tại bệnh viện. Phân bố tỷ lệ trẻ tập luyện và đeo nẹp tại nhà trước can thiệp.

72 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1. Hình ảnh đốt sống. Khung xương lồng ngực. Gấp, duỗi, nghiêng và xoay cột sống.

Một số hình ảnh vẹo cột sống trên lâm sàng. Hình ảnh vẹo cột sống trên Xquang. Cách đo góc vẹo cột sống trên Xquang. Cách đo góc VCS trên Xquang.

Đo vẹo cột sống bằng thước Scolio meter. Hình ảnh giường kéo Trendelenburg. Hình ảnh khung kéo Halo-walker được sử dụng để đi lại được. Hình ảnh xe lăn HaLo.

Áo nẹp chỉnh hình Milwaukee. Nguyên tắc nắn chỉnh 3 điểm của áo nẹp Chêneau. Phẫu thuật vẹo cột sống .1a Thước đo góc Cobb. Thước đo độ xoay của cột sống.

Hình ảnh nẹp Chỉnh hình TLSO. Hình ảnh máy kéo dãn cột sống Eltract. Độ vẹo (xoay) được đo trực tiếp trên trẻ. Độ vẹo (xoay) được đo trực tiếp trên trẻ.

53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Vẹo cột sống (Scoliosis) là thuật ngữ để chỉ tình trạng cong của cột sống sang phía bên của trục cơ thể và vẹo của các thân đốt sống theo trục của mặt phẳng ngang, khác với tình trạng gù (Kyphosis) hoặc ưỡn (Lordosis) là biến dạng của cột sống theo trục trước sau. Vẹo cột sống có thể xuất hiện rất sớm ngay sau khi trẻ mới sinh hoặc trong quá trình phát triển và trưởng thành của trẻ nhưng đều dẫn đến hậu quả nặng nề về thể chất và tâm lý, làm giảm hoặc mất khả năng lao động và độc lập trong sinh hoạt, là nguyên nhân dẫn đến nhiều tình trạng bệnh lý như tim mạch, hô hấp, bệnh của hệ thống vận động nếu như không được phát hiện sớm, điều trị đúng và kịp thời. Theo một số các công trình nghiên cứu của một số tác giả nước ngoài như Lonstein, Lehmann, tỷ lệ người mắc bệnh vẹo cột sống tương đối cao, chiếm 3-4% số người có độ vẹo cột sống lớn hơn 10o; 2,5 - 5% số người có độ cong vẹo lớn hơn 20o [1], [2], [58], [95]. Tại Việt Nam theo kết quả điều tra do nhóm nghiên cứu của trường Đại học Y Hà Nội thực hiện tại 3 tỉnh là Phú Thọ, Quảng Bình, Đồng Nai cho thấy tỷ lệ học sinh bị mắc bệnh vẹo cột sống chiếm tỷ lệ từ 15 - 25% [3].