Luận án TS: Bài tập vật lý trị liệu phục hồi chấn thương cổ chân cho VĐV - Nguyễn Mạnh Thắng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ­­­­­­­­  ­­­­­­­­ NGUYỄN MẠNH THẮNG “NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN VÀ ỨNG DỤNG CÁC BÀI TẬP KẾT HỢP VẬT LÝ TRỊ LIỆU PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VẬN ĐỘNG SAU CHẤN THƯƠNG KHỚP CỔ CHÂN CHO VẬN ĐỘNG VIÊN” LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ­­­­­­­­  ­­­­­­­­ NGUYỄN MẠNH THẮNG “NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN VÀ ỨNG DỤNG CÁC BÀI TẬP KẾT HỢP VẬT LÝ TRỊ LIỆU PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VẬN ĐỘNG SAU CHẤN THƯƠNG KHỚP CỔ CHÂN CHO VẬN ĐỘNG VIÊN” Nganh: ̀ Giáo dục học Mãsô:́ 9140101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Cán bộ hướng dẫn khoa học: Hướng dẫn 1: GS.TS Lưu Quang Hiệp Hướng dẫn 2: TS. Trần Hiếu THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ­ 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trình bày trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Tất cả những nội dung được kế thừa, tham khảo từ nguồn tài liệu khác đều được trích dẫn đầy đủ và ghi nguồn cụ thể trong danh mục tài liệu tham khảo Tác giả luận án Nguyễn Mạnh Thắng MỤC LỤC Trang DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN.

10 DANH MỤC CÁC BẢNG .Một số vấn đề về chấn thương và chấn thương khớp cổ chân ở vận động viên.Khái niệm về chấn thương và chấn thương thể thao. Một số chấn thương thể thao và khớp cổ chân thường gặp [], [], []. Các nguyên nhân chấn thương thể thao thường gặp [], [], [], []. Đặc điểm giải phẫu khớp cổ chân [], [],[], [], [].1: Khớp cổ chân và bàn chân, nhìn từ trên xuống.2: Nhìn bên các dây chằng cổ chân.3: Nhìn giữa các dây chằng delta sâu.4: Nhìn giữa dây chằng delta nông.6: Mặt sau của khớp cổ chân.7: Mặt sau khớp cổ chân bị kéo giãn.8 Mặt sau ­ trong cổ chân.9: Mặt ngoài xương cổ chân.10: Mặt ngoài cổ chân.

Một số vấn đề về bài tập thể chất, phục hồi chức năng và vật lý trị liệu. Bài tập thể chất và bài tập thể lực. Phân loại theo cấu trúc kỹ thuật [, [].1: Phân loại sinh lý các bài tập thể lực (theo Pharphell). Phục hồi chức năng và một số bài tập phục hồi sau chấn thương khớp cổ chân.

Vật lý trị liệu hồi phục chức năng sau chấn thương [], [], [], [], [].46 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu [], [].

Phương pháp phỏng vấn bằng phiếu []. Phương pháp quan sát mô tả lâm sàng. Phương pháp ứng dụng bài tập phục hồi kết hợp vật lý trị liệu. Phương pháp thử nghiệm lâm sàng.

Phương pháp toán học thống kê. Tổ chức nghiên cứu. 57 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN. Đánh giá thực trạng chấn thương khớp cổ chân và thực trạng các bài tập phục hồi chức năng sau chấn thương khớp cổ chân cho VĐV.Tình hình và đặc điểm chấn thương khớp cổ chân của bệnh nhân đến khám và điều trị tại Bệnh viện thể thao Việt Nam.

Đặc điểm giới tính, lứa tuổi, vị trí chấn thương khớp cổ chân. Đặc điểm bệnh học và mức độ chấn thương khớp cổ chân.1: Test đối với sự mất vững dây chằng bằng test ngăn kéo trước. Nắm giữ gót bàn chân bệnh nhân và kéo về trước trong khi giữ mặt trước đầu xa xương chày ở vị trí cố định bằng tay kia. Sự xê dịch hơn 3mm hay có khác biệt khi xê dịch ra trước so với cổ chân bên lành gợi ý có rách dây chằng sên gót trước (SGT).2: Sự xê dịch quá mức theo hướng trước sau của xương chày trên xương sên trong test ngăn kéo trước cho thấy bệnh nhân có một chấn thương dây chằng sên gót trước.3: Test nghiêng xương sên (test ép lật trong) lượng giá sự toàn vẹn của dây chằng gót mác.

Test này có lẽ được thực hiện bằng một giá đỡ hoặc bàn tay bằng chì có bán ngoài thị trường khi thực hiện chụp x quang. Lật trong bàn chân trong khi một tay cố định xương chày, tay kia giữ khớp dưới sên. Phương pháp điều trị, phục hồi chấn thương khớp cổ chân. Lựa chọn và xây dựng phác đồ các bài tập kết hợp vật lý trị liệu phục hồi chức năng vận động sau chấn thương khớp cổ chân cho VĐV.

Lựa chọn các bài tập điều trị, phục hồi, kết hợp với vật lý trị liệu cho các vận động viên/người tập thể thao sau chấn thương khớp cổ chân.4: Tỷ lệ thành phần các đối tượng phỏng vấn (n=40). Tỷ lệ thành các phần đối tượng phỏng vấn.5: Kết quả qua hai lần phỏng vấn (n=40).6: Kết quả kiểm định Wilcoxon giữa hai lần phỏng vấn. Xây dựng phác đồ điều trị và mô tả kỹ thuật thực hiện các bài tập phục hồi cho vận động viên sau chấn thương khớp cổ chân. Mô tả kỹ thuật và cách thức tiến hành các bài tập và lý liệu pháp phục hồi chức năng.4: Bài tập đứng một chân chịu toàn bộ trọng lượng cơ thể.1: Phác đồ điều trị tập phục hồi cho vận động viên.110 chấn thương khớp cổ chân.110 Đánh giá kết quả dựa trên thực tế lâm sàng bao gồm sự hồi phục lại biên độ vận động khớp cổ chân, Bảng lượng giá chức năng sinh hoạt của người bệnh, Luận án tiến hành phân tích kết quả nghiên cứu và hiệu quả điều trị phục hồi theo các nội dung sau:.

Đặc điểm khách thể nghiên cứu theo tuổi và giới. Môn thể thao và giới của vận động viên.8: Tỷ lệ phân bố theo môn thể thao và giới (n = 23). Tỷ lệ số lượng VĐV phân bố theo môn thể thao và giới. Vị trí chấn thương.9: Tỷ lệ phân bố vị trí chấn thương theo giới (n = 23).

Tỷ lệ phân bố vị trí chấn thương theo giới. Tổn thương đơn thuần hay phối hợp.10: Tỷ lệ bệnh nhân bị tổn thương đơn thuần hay phối hợp theo giới. Tỷ lệ bệnh nhân bị tổn thương đơn thuần. 116 hay phối hợp theo giới.

Triệu chứng lâm sàng khi nhập viện.11: Triệu chứng lâm sàng của VĐV khi nhập viện (n = 23). Triệu chứng lâm sàng của từng nhóm khi nhập viện.12: Đặc điểm bệnh học và mức độ chấn thương khớp cổ chân. Đánh giá kết quả điều trị theo bảng lượng giá chức năng sinh hoạt của người bệnh tại Bệnh viện thể thao Việt Nam. Đánh giá mức độ kết quả điều trị theo Bảng lượng giá nhóm A.16: Bảng lượng giá chức năng sinh hoạt của VĐV nhóm B (n=10).

Đánh giá mức độ kết quả điều trị theo Bảng lượng giá nhóm B. Kết quả phục hồi biên độ vận động khớp.17: Phục hồi tầm vận động gấp lòng, gấp mu khớp cổ chân của VĐV nhóm A (n=13). Phục hồi tầm vận động gấp lòng, gấp mu khớp cổ chân .18: Phục hồi tầm vận động vặn trong, vặn ngoài khớp cổ chân. Phục hồi tầm vận động.

123 vặn trong, vặn ngoài khớp cổ chân nhóm A.19: Phục hồi tầm vận động gấp lòng, gấp mu khớp cổ chân của VĐV nhóm B (n=10). Phục hồi tầm vận động. gấp mu khớp cổ chân của VĐV nhóm B.20: Phục hồi tầm vận động vặn trong, vặn ngoài khớp cổ chân của VĐV nhóm B (n=10). Phục hồi biên độ vận động duỗi khớp cổ chân nhóm B.

Đánh giá kết quả theo các triệu chứng lâm sàng.21: Triệu chứng lâm sàng của VĐV khi xuất viện (n = 23).126 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.130 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU.131 ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. Nguyễn Mạnh Thắng, Lưu Quang Hiệp, Trần Hiếu (2018), “Lựa chọn các bài tập, phương pháp điều trị, phục hồi, kết hợp với vật lý trị liệu cho các vận động viên/người tập thể thao sau chấn thương khớp cổ chân”, Tạp chí khoa học và đào tạo thể dục thể thao ­ Trường Đại học TDTT TP. 131 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 132 DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRON G LUẬN ÁN VIẾT TẮT THUẬT NGỮ TIẾNG VIỆT BN Bệnh nhân BVHTTDL Bộ Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch CHLB Cộng hòa liên bang CT Chụp cắt lớp vi tính (Computed Tomography) ĐH Đại học HLV Huấn luyện viên Kỹ thuật tạo hình cắt lớp sử dụng từ trường và sóng MRI radio PHCN Phục hồi chức năng QĐ Quyết định TDTT Thể dục thể thao Phác đồ RICE (R (Rest) ­ nghỉ ngơi; I (Ice) ­ chườm RICE lạnh; C (Compression) ­ băng ép; E (Elevation) ­ giữ cao tư thế.

ROM Biên độ khớp (Rank of Motion – ROM) TP HCM Thành phố Hồ Chí Minh TTVN Thể thao Việt Nam UBTDTT Ủy Ban Thể Dục Thể Thao VĐV Vận động viên BN Bệnh nhân DANH MỤC CÁC BẢNG BẢNG NỘI DUNG TRANG Error: Referenc Đặc điểm giới tính, lứa tuổi, vị trí chấn thương khớp Bảng 3.1 e source cổ chân not found Error: Referenc Đặc điểm bệnh học và mức độ chấn thương khớp cổ Bảng 3.2 e source chân not found Error: Referenc Kết quả kiểm định độ tin cậy nội tại của phiếu phỏng Bảng 3.3 e source vấn thử not found Error: Referenc Bảng 3.4 Tỷ lệ thành phần các đối tượng phỏng vấn e source not found Bảng 3.5 Kết quả qua hai lần phỏng vấn Sau 81 Bảng 3.6 Kết quả kiểm định Wilcoxon giữa hai lần phỏng vấn 81 Bảng 3.7 Tỷ lệ phân bố theo tuổi và giới (n =23) 111 Bảng 3.8 Tỷ lệ phân bố theo môn thể thao và giới (n = 23) 112 Bảng 3.9 Tỷ lệ phân bố vị trí chấn thương theo giới (n = 23) 114 Bảng 3.10 Tỷ lệ bệnh nhân bị tổn thương đơn thuần hay phối hợp 115 theo giới Bảng 3.11 Triệu chứng lâm sàng của VĐV khi nhập viện (n = 23) 117 Đặc điểm bệnh học và mức độ chấn thương khớp cổ Bảng 3.13 Thời gian điều trị của VĐV nhóm A 119 Bảng 3.14 Thời gian điều trị của VĐV nhóm B 119 Bảng lượng giá chức năng sinh hoạt của VĐV nhóm A Bảng 3.15 Sau 120 (n=13) Bảng lượng giá chức năng sinh hoạt của VĐV nhóm B Bảng 3.16 Sau 120 (n=10) Phục hồi tầm vận động gấp lòng, gấp mu khớp cổ Bảng 3.17 121 chân của VĐV nhóm A (n=13) Phục hồi tầm vận động vặn trong, vặn ngoài khớp cổ Bảng 3.18 122 chân Phục hồi tầm vận động gấp lòng, gấp mu khớp cổ Bảng 3.19 121 chân của VĐV nhóm B (n=10) Phục hồi tầm vận động vặn trong, vặn ngoài khớp cổ Bảng 3.20 124 chân của VĐV nhóm B (n=10) Bảng 3.21 Triệu chứng lâm sàng của VĐV khi xuất viện (n = 23) 126 DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, SƠ ĐỒ HÌNH, NỘI DUNG TRANG SƠ ĐỒ Error: Referenc Hình 1.