Luận án tiến sĩ: Hiệu quả của bài tập Hatha Yoga đối với sức khỏe người cao tuổi nữ tại Hà Nội - Nguyễn Đức Dũng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH VIỆN KHOA HỌC THỂ DỤC THỂ THAO NGUYỄN ĐỨC DŨNG NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ CỦA BÀI TẬP HATHA YOGA ĐỐI VỚI SỨC KHỎE NGƯỜI CAO TUỔI NỮ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC HÀ NỘI - 2021 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH VIỆN KHOA HỌC THỂ DỤC THỂ THAO NGUYỄN ĐỨC DŨNG NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ CỦA BÀI TẬP HATHA YOGA ĐỐI VỚI SỨC KHỎE NGƯỜI CAO TUỔI NỮ TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI Tên ngành: Giáo dục học Mã ngành: 9140101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC Cán bộ hướng dẫn khoa học: 1. Lê Quý Phượng 2. Nguyễn Kim Lan HÀ NỘI - 2021 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trình bày trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào.

Tác giả luận án Nguyễn Đức Dũng luan an MỤC LỤC Trang bìa Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt Danh mục các đơn vị đo lường sử dụng trong luận án Danh mục các biểu bảng trong luận án PHẦN MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Khái quát về người cao tuổi ở Việt Nam hiện nay. Khái niệm về người cao tuổi.

Tình hình người cao tuổi ở Việt Nam hiện nay. Chính sách của Đảng và Nhà nước về người cao tuổi hiện nay. Những biến đổi chức năng tâm - sinh lý và đặc điểm các giai đoạn của người cao tuổi. Những biến đổi chức năng tâm - sinh lý của người cao tuổi.

Đặc điểm các giai đoạn của người cao tuổi. Cơ sở lý luận về tập luyện TDTT đối với người cao tuổi. Ý nghĩa của tập luyện TDTT đối với người cao tuổi. Xác định mục tiêu tập luyện cụ thể.

Lựa chọn môn thể thao hay biện pháp thể dục phù hợp. Lập kế hoạch tập luyện. Phương pháp đánh giá hiệu quả của tập luyện. Khái quát về cơ sở khoa học của Hatha Yoga đối với sức khỏe.

Sơ lược về Yoga. Khái quát về Hatha Yoga. Đặc điểm và các phương thức tập luyện Hatha Yoga đối với người cao tuổi nữ. Đặc điểm của tập luyện Hatha Yoga.

Các phương thức tập luyện Hatha Yoga phổ biến. Các hoạt động trong bộ môn Hatha Yoga. Một số hệ thống bài tập Hatha Yoga phổ biến. Vai trò tập luyện Hatha Yoga đối với sức khỏe người cao tuổi.

Các bài tập Hatha Yoga phù hợp với người cao tuổi nữ. Cơ sở lý luận lựa chọn bài tập Hatha Yoga cho người cao tuổi nữ. Yêu cầu lựa chọn bài tập Hatha Yoga cho người cao tuổi nữ. Các nguyên tắc giảng dạy Hatha Yoga cho người cao tuổi nữ.

Tổng quan một số công trình nghiên cứu có liên quan. Các công trình nghiên cứu ngoài nước. Các công trình nghiên cứu trong nước. ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU.

Đối tượng và khách thể nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Khách thể nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu. Phương pháp phỏng vấn toạ đàm. Phương pháp điều tra xã hội học. Phương pháp kiểm tra y sinh học.

Phương pháp kiểm tra tâm lý. Phương pháp kiểm tra sư phạm. Phương pháp thực nghiệm sư phạm. Phương pháp toán học thống kê.

Tổ chức nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

74 luan an CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN. Đánh giá thực trạng phong trào tập luyện môn Hatha Yoga và sức khỏe của người cao tuổi nữ tại thành phố Hà Nội. Đánh giá thực trạng phong trào tập luyện môn Hatha Yoga của người cao tuổi nữ tại thành phố Hà Nội.

Đánh giá thực trạng sức khỏe người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội tham gia tập luyện môn Hatha Yoga. Bàn luận về thực trạng phong trào tập luyện môn Hatha Yoga và sức khỏe của người cao tuổi nữ tại thành phố Hà Nội. Lựa chọn hệ thống bài tập Hatha Yoga nâng cao sức khỏe cho người cao tuổi nữ tại thành phố Hà Nội. Căn cứ ý kiến chuyên gia lựa chọn bài tập.

Lựa chọn bài tập Hatha Yoga cho người cao tuổi nữ. Bàn luận về hệ thống bài tập Hatha Yoga nâng cao sức khỏe cho người cao tuổi nữ tại Thành phố Hà Nội. Ứng dụng, đánh giá hiệu quả hệ thống bài tập Hatha Yoga đối với sức khỏe người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội. Tổ chức thực nghiệm sư phạm.

Xây dựng tiến trình thực nghiệm trên cơ sở bài tập Hatha Yoga lựa chọn cho người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội. Kết quả thực nghiệm sư phạm. Bàn luận về ứng dụng và đánh giá hiệu quả hệ thống bài tập Hatha Yoga đối với sức khỏe người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội. 132 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

138 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 139 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 149 luan an DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN BMI : Body Mass Index (Chỉ số khối cơ thể) CHA : Cao huyết áp CLB : Câu lạc bộ CNCT : Chỉ tiêu chức năng CSVC : Cơ sở vật chất GDTC : Giáo dục thể chất GĐ : Giai đoạn HDV : Hướng dẫn viên HATT : Huyết áp tâm thu HATTr : Huyết áp tâm trương HTCT : Chỉ tiêu hình thái LVĐ : Lượng vận động mi : Tần suất lặp lại NCT : Người cao tuổi PGS. : Phó giáo sư TDTT : Thể dục thể thao TS.

: Tiến sĩ TTN : Trước thực nghiệm TW : Trung ương VC : Dung tích sống WHO : World Health Organization (Tổ chức y tế thế giới) luan an DANH MỤC CÁC ĐƠN VỊ ĐO LƯỜNG SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN cm : Centimet h : Giờ kg : Kilogam kg/m2 : Kilogam/mét bình phương l : Lít m : Mét mmHg : Milimet thủy ngân s : Giây VNĐ : Việt Nam đồng luan an DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG TRONG LUẬN ÁN Thể loại Số Nội dung Trang 1.1 Hệ thống các tư thế trong Hatha Yoga Pradipika 36 Hệ thống Shatkarmas và Pranayama trong Hatha 1.2 Yoga 37 Hệ thống bài tập Hatha Yoga cơ bản của Sivananda 1.3 Yoga 39 Hệ thống bài tập Hatha Yoga sơ cấp của Ashtanga 1.5 Hệ thống bài tập Hatha Yoga của Bikram Yoga 43 1.6 Hệ thống bài tập Hatha Yoga cơ bản của Yin Yoga 44 Hệ thống bài tập Hatha Yoga cơ bản của Iyengar 1.7 Yoga 46 Kết quả điều tra động cơ tham gia tập luyện Hatha 3.1 Yoga của người cao tuổi nữ tại thành phố Hà Nội (n = 2676) 76 Biểu Tần suất tập luyện hatha yoga và thâm niên tham bảng 3.2 gia tập luyện Hatha Yoga của người cao tuổi nữ thành phố hà nội(n = 2676) 78 Thực trạng về thời gian, hình thức tập luyện Hatha 3.3 Yoga hàng ngày của người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội (n = 2676) 80 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến việc tập 3.4 luyện Hatha Yoga và nhu cầu tham gia tập luyện tại các câu lạc bộ (n = 2676) 81 Tình trạng bệnh lý thường gặp của người cao tuổi 3.5 nữ tham gia tập luyện Hatha Yoga tại Hà Nội (n = 490) 83 Thực trạng về một số chỉ số hình thái, chức năng, 3.6 tâm lý, tố chất thể lực của người cao tuổi nữ tham gia tập luyện Hatha Yoga tại Hà Nội(n = 490) Sau 84 luan an Thể loại Số Nội dung Trang Kết quả khảo sát về thực trạng các triệu chứng cơ 3.7 năng của người cao tuổi nữ tham gia tập luyện Hatha Yoga tại Hà Nội(n = 490) 87 Kết quả phỏng vấn chuyên gia về cấu trúc một buổi 3.8 tập trong chương trình giảng dạy Hatha Yoga (n = 50) 102 Kết quả phỏng vấn chuyên gia về xác định nội 3.9 dung chương trình giảng dạy Hatha Yoga (n = 50) 103 Kết quả phỏng vấn chuyên gia về thời gian tổ chức 3.10 tập luyện chương trình giảng dạy Hatha Yoga (n = 50) 104 Kết quả xác định các bài tập Hatha Yoga nhằm 3.11 nâng cao sức khỏe cho người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội Sau 105 Biểu Kết quả phỏng vấn lần 1 về mức độ ưu tiên lựa bảng chọn các bài tập Hatha Yoga nhằm nâng cao sức 3.12 khỏe cho người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội (n = 50) Sau 106 Kết quả phỏng vấn lần 2 về mức độ ưu tiên lựa chọn các bài tập Hatha Yoga nhằm nâng cao sức 3.13 khỏe cho người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội (n = 50) Sau 106 Kết quả kiểm định theo phương pháp Wilcoxon qua hai lần phỏng vấn về mức độ ưu tiên lựa chọn 3.14 hệ thống bài tập Hatha Yoga cho người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội (n = 50) Sau 107 Bảng phân bổ thời gian theo từng giai đoạn trong chương trình thực nghiệm ứng dụng các bài tập 3.15 Hatha Yoga nâng cao sức khỏe cho người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội 121 luan an Thể loại Số Nội dung Trang Cấu trúc buổi tập thực hành Yoga ở giai đoạn cơ 3.16 bản trong chương trình thực nghiệm cho người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội 122 Cấu trúc buổi tập thực hành Yoga ở giai đoạn 3.17 chuyên sâu trong chương trình thực nghiệm cho người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội 123 Cấu trúc buổi tập thực hành Yoga ở giai đoạn duy 3.18 trì trong chương trình thực nghiệm cho người cao tuổi nữ thành phố Hà Nội 123 Kết quả kiểm tra các chỉ số hình thái, chức năng, 3.19 tâm lý và tố chất thể lực của đối tượng nghiên cứu trước thực nghiệm (n = 60) 124 Kết quả kiểm tra các triệu chứng cơ năng của đối 3.20 tượng nghiên cứu trước thực nghiệm (n = 60) 125 Biểu Kết quả kiểm tra các chỉ số hình thái, chức năng, bảng 3.21 tâm lý và tố chất thể lực của đối tượng nghiên cứu sau giai đoạn cơ bản (n = 60) 126 Kết quả kiểm tra các triệu chứng cơ năng của đối 3.22 tượng nghiên cứu sau giai đoạn cơ bản (n = 60) 127 Kết quả kiểm tra các chỉ số hình thái, chức năng, 3.23 tâm lý và tố chất thể lực của đối tượng nghiên cứu sau giai đoạn chuyên sâu (n = 60) 128 Kết quả kiểm tra các triệu chứng cơ năng của đối 3.24 tượng nghiên cứu sau giai đoạn chuyên sâu (n = 60) 129 Kết quả kiểm tra các chỉ số hình thái, chức năng, 3.25 tâm lý và tố chất thể lực của đối tượng nghiên cứu sau giai đoạn duy trì (n = 60) 130 Kết quả kiểm tra các triệu chứng cơ năng của đối 3.