Luận án Phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao - Nguyễn Thị Nhung, Học viện Nông nghiệp Việt Nam

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ NHUNG PHÁT TRIỂN VÙNG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC GIANG LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2024 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ NHUNG PHÁT TRIỂN VÙNG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC GIANG Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 9 62 01 15 Người hướng dẫn: PGS. Quyền Đình Hà HÀ NỘI - 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 25 tháng 04 năm 2024 Tác giả luận án Nguyễn Thị Nhung i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của Ban giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Ban Quản lý Đào tạo, Ban chủ nhiệm cùng tập thể các thầy giáo, cô giáo Khoa Kinh tế và phát triển nông thôn, Bộ môn Phát triển nông thôn để tôi có những điều kiện thuận lợi nhất thực hiện và hoàn thành luận án.

Tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ quý báu này. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS Quyền Đình Hà đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo và cán bộ, công chức Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Giang nơi tôi công tác và các cơ quan, ban ngành, đoàn thể trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu luận án. Đặc biệt, xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi khắc phục khó khăn để hoàn thành luận án này.

Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày 25 tháng 04 năm 2024 Tác giả luận án Nguyễn Thị Nhung ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

viii Danh mục hình. xii Trích yếu luận án. xiii Thesis abstract. Tính cấp thiết nghiên cứu của luận án.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Giới hạn phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Về thực tiễn.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án. Tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Cơ sở lý luận về phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Nông nghiệp công nghệ cao và phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.

Vai trò của phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Đặc điểm của phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Tiêu chí xác định vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Nội dung phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Cở sở thực tiễn về phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Kinh nghiệm phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao của một số quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Kinh nghiệm phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao ở một số địa phương của Việt Nam.

Một số bài học kinh nghiệm cho phát triển vùng sản xuất nông nghiệp cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Các công trình nghiên cứu có liên quan. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến luận án. Các công trình nghiên cứu ở trong nước liên quan đến luận án.

Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án cần nghiên cứu. Khoảng trống nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế-xã hội của tỉnh Bắc Giang. Đánh giá thuận lợi, khó khăn đối với phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao tỉnh Bắc Giang. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp tiếp cận. Khung phân tích. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp phân tích thông tin.

Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Quy hoạch phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.

Phát triển quy mô diện tích và các hình thức tổ chức sản xuất vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Phát triển kết cấu hạ tầng và nguồn nhân lực vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Phát triển ứng dụng khoa học-công nghệ trong các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo liên kết chuỗi.

Kết quả và hiệu quả kinh tế sản phẩm trong vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Các yếu tố khách quan. Các yếu tố chủ quan.

Quan điểm, phương hướng, giải pháp phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang thời gian tới. Các căn cứ định ra giải pháp. Giải pháp phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang thời gian tới. Kết luận và kiến nghị.

Đối với Chính phủ và các Bộ, ngành. Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang. 147 Danh mục các công trình đã công bố có liên quan đến luận án. 149 Tài liệu tham khảo.

165 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt The Asian Development Bank ADB (Ngân hàng Phát triển Châu Á) Artificial intelligence AI (Trí tuệ nhân tạo) Association of Southeast Asian Nations ASEAN (Hiệp hội các quốc gia Đông Á) Joint Stock Commercial Bank for Investment and Development of Vietnam BIDV (Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam) BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật CAQ Cây ăn quả CNC Công nghệ cao CNH, HĐH Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa CNTT Công nghệ thông tin DN Doanh nghiệp ĐVT Đơn vị tính DVTH Dịch vụ tổng hợp European Union EU (Liên minh Châu Âu) Food and Agricultural Organization FAO (Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc) Good Agricultural Practices GAP (Thực hành tốt nông nghiệp) Gross Domestic Product GDP (Tổng sản phẩm trong nước) GloBal GAP Global Good Agricultural Practice vi Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt (Thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu) Good manufacturing Practice GMP (Thực hành sản xuất tốt) HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã HTXNN Hợp tác xã nông nghiệp KHCN Khoa học công nghệ KT-XH Kinh tế-xã hội NNCNC Nông nghiệp công nghệ cao NNƯDCNC Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao NTTS Nuôi trồng thủy sản PTNT Phát triển nông thôn SWOT Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức SXNN Sản xuất nông nghiệp TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam THT Tổ hợp tác TMĐT Thương mại điện tử TP HCM Thành phố Hồ Chí Minh UBND Ủy ban nhân dân Vietnam Development Bank VDB (Ngân hàng Phát triển Việt Nam) Vietnam International Commercial Joint Stock VIB Bank (Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam) Good animal husbandry practices for swine in VietGAHP Vietnam (Thực hành chăn nuôi tốt) Vietnamese Good Agricultural Practices VietGap (Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam) vii DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 3. Thông tin, loại tài liệu và nguồn thu thập số liệu thứ cấp. Dung lượng mẫu khảo sát các tổ chức sản xuất. Dung lượng mẫu khảo sát cán bộ.

Bảng phân tích SWOT. Quy hoạch các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao giai đoạn 2017- 2025. Quy hoạch các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao giai đoạn 2025- 2030. Quy mô các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trong trồng trọt trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.

Diện tích một số vùng trồng trọt nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Quy mô vùng chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao.

Số lượng hộ nông dân sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Phát triển kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Kết quả đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cấp xã trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Nguồn lực sản xuất trong các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.

Công nghệ ứng dụng tại các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trong trồng trọt trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Công nghệ ứng dụng tại các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trong chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Công nghệ ứng dụng tại các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trong nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao của các hộ sản xuất.

Kết quả, hiệu quả kinh tế sản phẩm vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trong trồng trọt trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Hiệu quả chăn gà thịt công nghệ cao. Hiệu quả chăn nuôi lợn công nghệ cao. Hiệu quả nuôi cá rô phi đơn tính công nghệ cao.

Số việc làm trong vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Tỷ lệ phụ nữ tham gia sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Một số mô hình trong giai đoạn chuyển đổi theo tiêu chuẩn hữu cơ của nước ngoài (EU, JAS, USDA). Thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật tại các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trong trồng trọt trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.

Đánh giá của hộ nông dân về cơ chế, chính sách ảnh hưởng đến phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang (n=215) .