Luận án Phát triển Sinh Kế Bền Vững - Nghiên cứu Ngoại Thành Hà Nội

BÞ GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O BÞ KÀ HO¾CH VÀ ĐÀU T¯ VIÈN CHIÀN L¯þC PHÁT TRIÄN _____________________________ NGUYÆN CÔNG NAM PHÁT TRIÄN SINH KÀ THEO H¯àNG BÂN VĀNG TRONG L)NH VĂC NÔNG NGHIÈP ä NGO¾I THÀNH HÀ NÞI LUÂN ÁN TIÀN S) NGÀNH KINH TÀ PHÁT TRIÄN HÀ NÞI – 2024 BÞ GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O BÞ KÀ HO¾CH VÀ ĐÀU T¯ VIÈN CHIÀN L¯þC PHÁT TRIÄN _____________________________ NGUYÆN CÔNG NAM PHÁT TRIÄN SINH KÀ THEO H¯àNG BÂN VĀNG TRONG L)NH VĂC NÔNG NGHIÈP ä NGO¾I THÀNH HÀ NÞI Chuyên ngành: KINH TÀ PHÁT TRIÄN Mã sá: 9310105 LUÂN ÁN TIÀN S) NGÀNH KINH TÀ PHÁT TRIÄN NG¯âI H¯àNG DÀN KHOA HâC 1: PGS. Bùi Huy Nh°ÿng 2: PGS. NguyÇn Thá NguyÉt HÀ NÞI – 2024 i LâI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án <Phát triển sinh kế theo hướng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp ở ngo¿i thành Hà Nội= là công trình nghiên cău cá nhân cāa tôi. Số liệu, kết quÁ nghiên cău cāa các tổ chăc, cá nhân đ°ợc tham khÁo đ°ợc trích dẫn trung thực.

Số liệu và kết quÁ khÁo sát trong luận án là hoàn toàn trung thực và ch°a từng sử dÿng hoặc công bố trong bÃt că công trình nghiên cău nào khác. Hà Nội, ngày tháng 01 năm 2024 Nghiên cąu sinh NguyÇn Công Nam ii LâI CÀM ¡N Ngoài nỗ lực cāa bÁn thân, tác giÁ còn nhận đ°ợc sự giúp đỡ, hỗ trợ tích cực cāa các tập thể và cá nhân để hoàn thành luận án <Phát triển sinh kế theo hướng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp ở ngo¿i thành Hà Nội=. Tr°ớc hết, tôi xin gửi lßi cÁm ¡n chân thành và sâu sắc đến thầy, cô: PGS. Bùi Huy Nh°ợng và PGS.

Nguyễn Thị Nguyệt, ng°ßi trực tiếp h°ớng dẫn tôi hoàn thành luận án. Thầy, cô đã chỉ bÁo, h°ớng dẫn và giúp đỡ tận tình trong suốt quá trình làm luận án. Tôi xin chân thành cÁm ¡n Viện tr°áng Viện Chiến l°ợc phát triển, Ban Lãnh đ¿o Viện, Ban Lãnh đ¿o và tập thể Văn phòng Viện và các các thầy, cô giÁng d¿y t¿i Viện Chiến l°ợc phát triển, các thầy, cô giÁng d¿y t¿i tr°ßng Đ¿i học Kinh tế Quốc dân, Lãnh đ¿o và tập thể các phòng chuyên môn Sá Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng kinh tế UBND các huyện trên địa bàn Hà Nội, Sá Du lịch Hà Nội, các nhà khoa học và đ¡n vị liên quan đã giúp đỡ tôi thu thập số liệu, đóng góp những ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận án. Tôi cũng gửi lßi cÁm ¡n chân thành đến gia đình, b¿n bè, đồng nghiệp t¿i Viện Chiến l°ợc phát triển đã động viên, t¿o điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án.

Hà Nội, ngày tháng 01 năm 2024 Nghiên cąu sinh NguyÇn Công Nam iii MĀC LĀC LâI CAM ĐOAN .iii DANH MĀC TĆ VIÀT TÄT. vi DANH MĀC BÀNG .viii DANH MĀC HÌNH. xi PHÀN Mä ĐÀU. 1 CH¯¡NG 1: TàNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HâC Đà CÔNG Bà CÓ LIÊN QUAN ĐÀN PHÁT TRIÄN SINH KÀ THEO H¯àNG BÂN VĀNG TRONG L)NH VĂC NÔNG NGHIÈP.

Táng quan và sinh kÁ theo h°áng bÃn vāng. Về sinh kế. Về sinh kế theo h°ớng bền vững. Táng quan và các yÁu tá Ánh h°ång đÁn phát triÅn sinh kÁ theo h°áng bÃn vāng.

Đô thị hóa cāa thành phố và Ánh h°áng cāa nó tới sinh kế cāa ngo¿i thành. Chính sách phát triển khu vực ngo¿i thành. Phát triển kết cÃu h¿ tầng á ngo¿i thành. KhÁ năng tài chính để phát triển sinh kế cāa khu vực ngo¿i thành.

Yếu tố con ng°ßi cāa vùng ngo¿i thành. Táng quan và hiÉu quÁ phát triÅn sinh kÁ. Về bÁn chÃt hiệu quÁ phát triển sinh kế. Về đánh giá hiệu quÁ phát triển sinh kế.

Đánh giá kÁt quÁ táng quan. Những điểm có thể kế thừa cho luận án. Những vÃn đề luận án cần tiếp tÿc nghiên cău làm rõ. 38 CH¯¡NG 2: C¡ Sä LÝ LUÂN VÀ KINH NGHIÈM THĂC TIÆN V PHÁT TRIÄN SINH KÀ THEO H¯àNG BÂN VĀNG TRONG L)NH VĂC NÔNG NGHIÈP ä NGO¾I THÀNH THÀNH PHà TRĂC THUÞC TRUNG ¯¡NG.

C¢ så lý luÃn và phát triÅn sinh kÁ theo h°áng bÃn vāng trong l*nh văc nông nghiÉp å ngo¿i thành căa thành phá trăc thußc trung °¢ng. Khái niệm về sinh kế theo h°ớng bền vững á ngo¿i thành. Các yếu tố Ánh h°áng đến phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp á ngo¿i thành thành phố trực thuộc trung °¡ng. Đánh giá phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp á ngo¿i thành cāa thành phố trực thuộc trung °¡ng.

Kinh nghiệm phát triển sinh kế theo hướng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp ở ngoại thành của một số thành phố trực thuộc trung ương ở trong nước. Kinh nghiệm cāa thành phố Hồ Chí Minh. Kinh nghiệm cāa thành phố HÁi Phòng. Bài học cho thành phố Hà Nội đối với phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp á ngo¿i thành.

70 CH¯¡NG 3: THĂC TR¾NG PHÁT TRIÄN SINH KÀ THEO H¯àNG BÂN VĀNG TRONG L)NH VĂC NÔNG NGHIÈP ä NGO¾I THÀNH HÀ NÞI. Khái quát ảnh hưởng từ đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội ngoại thành Hà Nội và tình hình thực hiện chức năng của các cấp chính quyền thành phố Hà Nội đối với phát triển sinh kế theo hướng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội ngo¿i thành Hà Nội và Ánh h°áng cāa các yếu tố tới phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp á ngo¿i thành Hà Nội. Tình hình thực hiện chăc năng cāa chính quyền thành phố Hà Nội để phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp.

Thăc tr¿ng phát triÅn sinh kÁ theo h°áng bÃn vāng trong l*nh văc nông nghiÉp å ngo¿i thành Hà Nßi. Khái quát phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp. Đánh giá phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp á ngo¿i thành Hà Nội thông qua điều tra khÁo sát. Đánh giá táng quát thăc tr¿ng phát triÅn sinh kÁ theo h°áng bÃn vāng trong l*nh văc nông nghiÉp å ngo¿i thành Hà Nßi.

Kết quÁ đ¿t đ°ợc và nguyên nhân đối với phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp á ngo¿i thành Hà Nội. H¿n chế và nguyên nhân cāa h¿n chế trong phát triển sinh kế lĩnh vực nông nghiệp theo h°ớng bền vững á ngo¿i thành Hà Nội. 120 CH¯¡NG 4 ĐàNH H¯àNG VÀ GIÀI PHÁP PHÁT TRIÄN SINH KÀ THEO H¯àNG BÂN VĀNG TRONG L)NH VĂC NÔNG NGHIÈP ä NGO¾I THÀNH HÀ NÞI ĐÀN NM 2030. Đánh h°áng phát triÅn kinh tÁ - xã hßi và phát triÅn sinh kÁ theo h°áng bÃn vāng trong l*nh văc nông nghiÉp å ngo¿i thành Hà Nßi.

Bối cÁnh và định h°ớng phát triển kinh tế - xã hội ngo¿i thành thành phố Hà Nội đến năm 2030. Định h°ớng phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp ngo¿i thành Hà Nội đến năm 2030. GiÁi pháp gia tng phát triÅn sinh kÁ theo h°áng bÃn vāng trong l*nh văc nông nghiÉp å ngo¿i thành phá Hà Nßi đÁn nm 2030. Các căn că đề xuÃt giÁi pháp.

Các giÁi pháp chā yếu phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp á ngo¿i thành Hà Nội. 158 DANH MĀC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CĄU CĂA TÁC GIÀ LIÊN QUAN ĐÀN Đ TÀI LUÂN ÁN. 159 DANH MĀC TÀI LIÈU THAM KHÀO. 174 vi DANH MĀC TĆ VIÀT TÄT Tć viÁt tÅt Tć viÁt đÁy đă ATTP An toàn thực phẩm BĐKH Biến đổi khí hậu CMCN 4.0 Cách m¿ng công nghiệp 4.0 CNH Công nghiệp hóa CSHT C¡ sá h¿ tầng CTRSH ChÃt thÁi rắn sinh ho¿t DFID Bộ Phát triển Quốc tế Anh DN Doanh nghiệp DTTS Dân tộc thiểu số ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSH Đồng bằng sông Hồng ĐTH Đô thị hóa GRDP Tổng sÁn phẩm trên địa bàn GTSL Giá trị sÁn l°ợng HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã IDS Viện Nghiên cău Phát triển IFAD Quỹ phát triển nông nghiệp quốc tế KHCN Khoa học công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật LLLĐ Lực l°ợng lao động MHSKBV Mô hình sinh kế bền vững NSLĐ Năng suÃt lao động vii Tć viÁt tÅt Tć viÁt đÁy đă NTM Nông thôn mới OCOP Mỗi xã một sÁn phẩm RAT Rau an toàn SPSS Thống kê cho các ngành khoa học xã hội TCH Toàn cầu hóa THCS Trung học c¡ sá THPT Trung học phổ thông TMĐT Th°¡ng m¿i điện tử TNHH Trách nhiệm hữu h¿n TNBQ Thu nhập bình quân UDCNC Ăng dÿng công nghệ cao UNDP Ch°¡ng trình Phát triển Liên Hợp Quốc UNESCO Tổ chăc Giáo dÿc, Khoa học và Văn hóa cāa Liên Hợp Quốc UBND Āy ban nhân dân VietGAP Thực hành sÁn xuÃt nông nghiệp tốt á Việt Nam WCED Āy ban Môi tr°ßng và Phát triển Thế giới viii DANH MĀC BÀNG BÁng 1: Mẫu khÁo sát các ý kiến đối với các lĩnh vực sinh kế tiêu biểu á ngo¿i thành Hà Nội.

8 BÁng 2: BÁng giá trị cāa thang đo .1: Tổng hợp sinh kế trong lĩnh vực nông nghiệp có thể phát triển á ngo¿i thành cāa thành phố trực thuộc trung °¡ng .1: Hiện tr¿ng sử dÿng đÃt nông, lâm nghiệp cāa các huyện ngo¿i thành Hà Nội .2: Dân số thành thị, diện tích đÃt nông nghiệp giÁm cāa Hà Nội giai đo¿n 2011-2022 .3: Tổng hợp các chā tr°¡ng, chính sách phát triển sinh kế bền vững á ngo¿i thành Hà Nội đến năm 2022 .4: Một số chỉ tiêu về hệ thống giao thông khu vực ngo¿i thành Hà Nội .5: Hệ thống thāy lợi trên địa bàn ngo¿i thành Hà Nội .6: Một số tác động cāa toàn cầu hóa và cách m¿ng công nghiệp 4.0 tới phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp á ngo¿i thành Hà Nội .7: Lao động làm việc theo lo¿i hình sinh kế trong lĩnh vực nông nghiệp á ngo¿i thành Hà Nội .8: Một số chỉ tiêu về xuÃt khẩu nông sÁn cāa Hà Nội đến năm 2022 .9: Tổng hợp phát triển sinh kế bền vững đối với lĩnh vực trồng trọt .10: Thu nhập cāa các d¿ng sinh kế quan trọng trong lĩnh vực trồng trọt, năm 2022 .11: Một số chỉ tiêu về sinh kế trong lĩnh vực chăn nuôi á ngo¿i thành Hà Nội .12: Thu nhập cāa sinh kế trong lĩnh vực chăn nuôi, năm 2022 .13: Phát triển sinh kế theo h°ớng bền vững trong lĩnh vực chăn nuôi .14: Một số chỉ tiêu về sinh kế trong chăn nuôi á ngo¿i thành Hà Nội .15: Lĩnh vực và đối t°ợng mẫu khÁo sát .16: Một số chỉ tiêu về lao động sinh kế trong các lĩnh vực nông nghiệp á ngo¿i thành Hà Nội .