Giáo dục hành vi văn hóa học tập cho SV sư phạm - ThS. Vũ Thị Thúy Hằng (ĐH Thái Nguyên, 2015)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN VŨ THỊ THÚY HẰNG GIÁO DỤC HÀNH VI VĂN HÓA HỌC TẬP CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THÁI NGUYÊN - 2015 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN VŨ THỊ THÚY HẰNG GIÁO DỤC HÀNH VI VĂN HÓA HỌC TẬP CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM Chuyên ngành: LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ GIÁO DỤC Mã số: 62.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1. Phan Thanh Long THÁI NGUYÊN - 2015 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong Luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào. Tác giả Luận án Vũ Thị Thúy Hằng ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.vi DANH MỤC CÁC BẢNG.vii DANH MỤC CÁC BIỂU. ix MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu.

Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Giới hạn phạm vi nghiên cứu.

Phƣơng pháp nghiên cứu. Luận điểm bảo vệ. Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc luận án.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC HÀNH VI VĂN HOÁ HỌC TẬP CHO SINH VIÊN CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM. Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề. Trên thế giới. Một số khái niệm công cụ của đề tài.

Văn hoá và văn hóa học tập. Hành vi văn hóa học tập. Giáo dục hành vi văn hóa học tập. Cơ sở tâm lý của việc giáo dục hành vi văn hóa học tập cho sinh viên ĐHSP.

Cấu trúc của hành vi văn hóa học tập. Cơ chế hình thành hành vi văn hóa học tập của SV trong nhà trƣờng. Đặc điểm tâm lý của sinh viên. Đặc điểm hoạt động học tập có tính chất nghiên cứu của SV các trường ĐHSP 34 1.

Tiếp cận giá trị - hoạt động - nhân cách trong giáo dục HVVHHT cho sinh viên đại học sư phạm. Tiếp cận giá trị trong giáo dục HVVHHT cho sinh viên. Tiếp cận hoạt động với việc giáo dục HVVHHT cho sinh viên Sƣ phạm. Quá trình giá o dụ c hà nh vi văn hó a hcọtậ p cho sinh viên cá c trƣờ ng ĐHS.

Mục đích, ý nghĩa của việc giáo dục HVVHHT cho sinh viên trƣờng ĐHSP. Nhiệm vụ giáo dục hành vi văn hóa học tập. Nội dung giáo dục hành vi văn hóa học tập cho sinh viên trong trƣờng sƣ phạm. Phƣơng pháp giáo dục hành vi văn hóa học tập.

Con đƣờng giáo dục hành vi VHHT cho sinh viên ĐHSP. Các yếu tố ảnh hƣởng tới quá trình giáo dục HVVHHT cho sinh viên các trƣờng ĐHSP. Nhóm yếu tố từ phía ngƣời học. Nhóm yếu tố từ phía giảng viên và tập thể sƣ phạm.

Môi trƣờng học tập trong nhà trƣờng Sƣ phạm. Ảnh hƣởng của các nhân tố từ cuộc sống hiện đại.53 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. THỰC TRẠNG GIÁO DỤC HÀNH VI VĂN HÓA HỌC TẬP CHO SINH VIÊN CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM. Khái quát về khảo sát thực trạng.

Mục tiêu khảo sát. Đối tƣợng và quy mô khảo sát. Nội dung khảo sát. Phƣơng pháp khảo sát và xử lý kết quả.

Thực trạng hành vi văn hóa học tập của sinh viên đại học sƣ phạm. Thực trạng nhận thức chung của sinh viên đại học sƣ phạm về HVVHHT. Thực trạng một số hành vi văn hóa học tập của sinh viên ĐHSP. Đánh giá chung.

Thực trạng giáo dục hành vi văn hóa học tập cho sinh viên các trƣờng ĐHSP. Nhận thức về giáo dục hành vi văn hóa học tập cho sinh viên ở các trƣờng ĐHSP. Thực trạng giáo dục hành vi văn hóa học tập cho sinh viên tại các trƣờng Đại học sƣ phạm. Thực trạng thái độ tham gia giáo dục HVVHHT của GV, CBQL và SV trƣờng ĐHSP.

Các yếu tố ảnh hƣởng đến giáo dục HVVHHT cho sinh viên tại các trƣờng ĐHSP. Nhận xét chung về thực trạng giáo dục HVVHHT cho SV ở các trƣờng ĐHSP. 101 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. BIỆN PHÁP GIÁO DỤC HÀNH VI VĂN HÓA HỌC TẬP CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƢ PHẠM.

Nguyên tắc đề xuất các biện pháp giáo dục hành vi văn hóa học tập cho sinh viên Đại học sƣ phạm. Đảm bảo tính thực tiễn. Đảm bảo tính kế thừa. Đảm bảo phát huy vai trò chủ thể học tập của sinh viên.

Biện pháp giáo dục hành vi văn hóa học tập cho sinh viên đại học sƣ phạm. Nâng cao nhận thức về giáo dục VHHT cho sinh viên trong cá c trƣờ ng ĐHSP qua truyền thông. Lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục HVVHHT cho SV vào nội dung GD và ĐT trong nhà trƣờng ĐHSP. Áp dụng phƣơng pháp kỷ luật tích cực trong tổ chức dạy học các môn khoa học ở trƣờng ĐHSP.

Tổ chức luyện tập hành vi văn hóa học tập cho SV trong các hoạt động dạy học, giáo dục. Tổ chức cho SV tham gia các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong học tập. Kiểm tra, đánh giá và nhân rộng điển hình hành vi văn hóa học tập trong sinh viên. Xây dựng môi trƣờng học tập thân thiện, nghiêm túc, tích cực trong nhà trƣờng ĐHSP.

Mối quan hệ giữa các biện pháp giáo dục hành vi VHHT cho sinh viên ĐHSP. Thực nghiệm sƣ phạm. Khái quát về quá trình thực nghiệm. Phân tích kết quả thực nghiệm.146 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3.147 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.

149 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.151 TÀI LIỆU THAM KHẢO.158 vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CBQL : Cán bộ quản lý ĐHSP : Đại học sư phạm GD : Giáo dục GV : Giáo viên HVVH : Hành vi văn hóa HVVHHT : Hành vi văn hóa học tập HĐGDNGLL : Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp NVSP : Nghiệp vụ sƣ phạm SV : Sinh viên VHHT : Văn hóa học tập vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Nhận thức của SV về hành vi văn hóa nề nếp học tập.2: Thái độ của SV khi thực hiện nề nếp học tập trong nhà trƣờng.3: Tần suất thực hiện quy định nề nếp học tập của sinh viên ĐHSP.4: Nhận thức của SV về hành vi văn hóa học hỏi trong nhà trƣờng.5: Mức độ chủ động của SV khi thực hiện hành vi học hỏi.6: Tần suất sử dụng các phƣơng thức học hỏi của SV ĐHSP.7: Nhận thức của SV về hành vi văn hóa chia sẻ trong học tập.8: Đối tƣợng chia sẻ trong học tập của SV đại học sƣ phạm.9: Nội dung chia sẻ của sinh viên ĐHSP trong học tập.10: Nhận thức của SV về ý nghĩa giáo dục HVVHHT ở các trƣờng ĐHSP hiện nay.11: Đánh giá của SV về nội dung cần quan tâm giáo dục HVVHHT cho SVSP hiện nay.12: Nhận thức của GV, CBQL về ý nghĩa giáo dục hành vi VHHT cho SV trƣờng ĐHSP.13: Đánh giá của GV, CBQL về nội dung cần quan tâm giáo dục HVVHHT cho SV ĐHSP.14: Đánh giá của GV, CBQL về các hình thức tổ chức giáo dục HVVHHT cho SV.15: Đánh giá của GV, CBQL và SV về thực trạng nội dung giáo dục HVVHHT ở trƣờng ĐHSP.16: Đánh giá của GV và SV về các hoạt động giáo dục hành vi VHHT ở trƣờng đại học sƣ phạm.17: Cách thức giáo dục HVVHHT cho SV thông qua tổ chức hoạt động dạy học.18: Đánh giá của GV, CBQL và SV về lực lƣợng tham gia giáo dục HVVHHT ở trƣờng ĐHSP.19: Đánh giá của GV, CBQL và SV về hiệu quả giáo dục HVVHHT ở trƣờng ĐHSP.20: Tự đánh giá của GV, CBQL các trƣờng ĐHSP về thái độ tham gia giáo dục HVVHHT.21: Thái độ của SV đối với các hoạt động giáo dục HVVHHT trong trƣờng ĐHSP.22: Nguyện vọng của SV về hoạt động giáo dục HVVHHT trong nhà trƣờng.23: Đánh giá của GV, CBQL và SV về các yếu tố ảnh hƣởng đến hoạt động giáo dục HVVHHT.1: Kết quả đo hành vi VH nề nếp và hành vi VH hợp tác học tập của sinh viên trƣớc thực nghiệm.2: Hành vi văn hóa nề nếp học tập của sinh viên sau thực nghiệm vòng 1 và vòng 2.3: Kết quả tính tƣơng quan Pearson giữa điểm TB học tập và hành vi VHNN học tập của sinh viên sau thực nghiệm lần 2.4: Hành vi văn hóa hợp tác của sinh viên sau thực nghiệm lần 1 và lần 2.5: Kết quả tính tƣơng quan Pearson giữa điểm TB học tập và hành vi văn hóa hợp tác học tập của sinh viên sau thực nghiệm vòng 2.145 ix DANH MỤC CÁC BIỂU Biểu đồ 3.1: Nhận thức của sinh viên về hành vi nề nếp trƣớc TN và sau TN lần 1.2: Thái độ khi thực hiện hành vi nề nếp của sinh viên trƣớc TN và sau TN lần 1.3: Kỹ năng thực hiện hành vi nề nếp của sinh viên trƣớc TN và sau thực nghiệm lần 1.4: Nhận thức về hành vi nề nếp của sinh viên trƣớc thực nghiệm và sau thực nghiệm lần 1, lần 2.5: Thái độ thực hiện hành vi nề nếp của sinh viên trƣớc TN, sau TN lần 1 và sau TN lần 2.6: Kỹ năng thực hiện hành vi nề nếp của sinh viên trƣớc TN, sau TN lần 1 và sau TN lần 2.7: Nhận thức của sinh viên về hành vi văn hóa hợp tác học tập trƣớc TN và sau TN lần 1.8: Thái độ khi thực hiện hành vi VHHT học tập của SV trƣớc TN và sau TN lần 1.9: Kỹ năng thực hiện hành vi VHHT học tập của SV trƣớc TN và sau TN lần 1.10: Nhận thức về hành vi VHHT học tập của SV trƣớc TN, sau TN lần 1 và sau TN lần 2.11: Thái độ khi thực hiện hành vi VHHT học tập của SV trƣớc TN, sau TN lần 1 và sau TN lần 2.12: Kỹ năng thực hiện hành vi VHHT học tập của SV trƣớc TN, sau TN lần 1, sau TN lần 2. Tính cấp thiết của đề tài Văn hóa đóng vai trò hết sức quan trọng trong sự phát triển kinh tế, vì nó là nền tảng tinh thần của xã hội. Văn hóa nhà trƣờng là nền tảng tinh thần để nhà trƣờng tồn tại và phát triển, tạo nên cái “tôi” của nhà trƣờng và định hƣớng cho các thành viên nhà trƣờng cùng nhau làm việc. Vì lẽ đó, xây dựng văn hóa nhà trƣờng luôn đƣợc các nhà trƣờng quan tâm.

Giáo dục và phát triển hành vi văn hóa học tập trong nhà trƣờng là yếu tố quan trọng trong quá trình xây dựng và gìn giữ văn hóa nhà trƣờng. Hành vi văn hóa học tập là biểu hiện cụ thể sự phát triển của văn hóa học tập - thành phần cốt lõi của văn hóa nhà trƣờng, góp phần quan trọng trong việc xây dựng bộ mặt văn hóa của nhà trƣờng.