Thiết kế phần mềm tra cứu hóa học phát triển năng lực tự học THPT

Phan Hoài Thanh

Luận án tiến sĩ: Thiết kế phần mềm tra cứu hóa học phát triển năng lực tự học cho học sinh THPT - Phan Hoài Thanh, ĐH Vinh

Luận án TS: Thiết kế phần mềm tra cứu kiến thức hóa học phát triển năng lực tự học cho HS THPT. Khám phá cách học hiệu quả.

Trường ĐH

Trường Đại học Vinh

Chuyên ngành

Lí luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học

Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án tiến sĩ

Năm xuất bản

2020

Số trang

266

Thời gian đọc

40 phút

Lượt xem

0

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

50 Point

Tổng quan nhanh

Chủ đề:: 1. Ứng dụng tra cứu hóa học THPT thúc đẩy tự học hiệu quả
Số trang:: 266 trang
Trường:: Trường Đại học Vinh
Chuyên ngành:: Lí luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học
Tác giả:: Phan Hoài Thanh
Năm:: 2020

Tóm tắt nội dung luận án

I. Ứng dụng tra cứu hóa học THPT thúc đẩy tự học hiệu quả

Công nghệ số đang thay đổi phương thức giáo dục hiện đại. Nhu cầu tìm kiếm thông tin của học sinh tăng nhanh mỗi ngày. Môn Hóa học chứa lượng kiến thức lớn và phức tạp. Học sinh thường gặp khó khăn khi ghi nhớ lý thuyết. Việc xây dựng ứng dụng tra cứu hóa học THPT là giải pháp cấp thiết. Hệ thống cung cấp kho dữ liệu chuẩn xác và kịp thời. Người học có thể chủ động tìm kiếm kiến thức mọi lúc. Công cụ giúp giảm tải áp lực ghi nhớ máy móc. Học sinh rèn luyện thói quen tự giải quyết vấn đề. Nền tảng số tạo môi trường học tập linh hoạt và sáng tạo. Việc tiếp cận kiến thức trở nên nhanh chóng và khoa học hơn. Đây là bước tiến quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục.

1.1. Thực trạng dạy học và nhu cầu tra cứu hóa học hiện nay

Phương pháp dạy học truyền thống bộc lộ nhiều hạn chế. Học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động. Thời lượng trên lớp không đủ giải đáp mọi thắc mắc. Nguồn tài liệu tham khảo còn phân tán và thiếu kiểm chứng. Học sinh mất nhiều thời gian tra cứu sách vở truyền thống. Thói quen ỷ lại vào giáo viên vẫn còn phổ biến. Kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin chưa cao. Việc thiếu công cụ hỗ trợ làm giảm hứng thú học tập. Do đó, nhu cầu về một hệ thống dữ liệu số hóa rất lớn. Một công cụ tiện ích sẽ đáp ứng đòi hỏi học tập liên tục. Học sinh cần phương tiện tra cứu nhanh để tự học hiệu quả.

1.2. Vai trò của ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Hóa học

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Hóa học đem lại nhiều giá trị thiết thực. Công nghệ giúp trực quan hóa các khái niệm trừu tượng. Hình ảnh và video mô phỏng thí nghiệm sinh động tạo hứng thú cho người học. Giáo viên dễ dàng tổ chức các hoạt động dạy học tương tác. Học sinh tiếp cận bài giảng đa phương tiện thuận tiện hơn. Môi trường số hóa thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức. Thời gian tra cứu và xử lý bài tập được rút ngắn đáng kể. Công nghệ số còn hỗ trợ đánh giá quá trình học tập chính xác. Đây là công cụ đắc lực thúc đẩy đổi mới phương pháp giảng dạy. Hiệu quả dạy và học được nâng cao rõ rệt.

II. Cơ sở lý luận phát triển năng lực tự học cho học sinh

Năng lực tự học là yếu tố cốt lõi của sự phát triển cá nhân. Học sinh cần làm chủ tri thức trong thời đại mới. Tự học giúp người học thích ứng với sự thay đổi của khoa học. Quá trình tự học đòi hỏi tính kỷ luật và sự kiên trì. Lý luận dạy học hiện đại đề cao vai trò trung tâm của học sinh. Việc phát triển năng lực tự học cho học sinh THPT là mục tiêu trọng tâm. Người học tự xác định mục tiêu và lập kế hoạch học tập. Kỹ năng tìm kiếm và đánh giá thông tin được hình thành vững chắc. Cơ sở lý luận vững chắc định hướng đúng cho việc xây dựng công cụ số.

2.1. Cấu trúc năng lực tự học Hóa học theo định hướng mới

Cấu trúc năng lực tự học môn Hóa học gồm nhiều thành tố quan trọng. Thứ nhất là năng lực xác định mục tiêu và lập kế hoạch học tập. Thứ hai là năng lực tìm kiếm và chọn lọc nguồn tư liệu hóa học. Thứ ba là năng lực thực hiện nhiệm vụ và giải quyết bài tập. Thứ tư là năng lực tự kiểm tra và đánh giá kết quả học tập. Cuối cùng là năng lực điều chỉnh phương pháp học tập cho phù hợp. Các thành tố này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Việc kết hợp công nghệ giúp đo lường từng tiêu chí cụ thể. Học sinh từng bước làm chủ kiến thức và kỹ năng chuyên môn. Quá trình tự học diễn ra có hệ thống và đạt kết quả bền vững.

2.2. Yêu cầu của chương trình Giáo dục phổ thông 2018 môn Hóa học

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 môn Hóa học chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực. Học sinh không chỉ học thuộc lý thuyết suông. Chương trình yêu cầu vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống. Người học cần phát triển năng lực tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hóa học. Năng lực tự chủ và tự học được xếp ở vị trí hàng đầu. Đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi nguồn học liệu số phong phú. Giáo viên đóng vai trò người hướng dẫn và định hướng. Học sinh chủ động khám phá và xây dựng tri thức. Các công cụ hỗ trợ học tập số hóa là cầu nối quan trọng. Nền tảng công nghệ giúp hiện thực hóa các yêu cầu của chương trình mới.

III. Thiết kế ứng dụng hỗ trợ học tập môn Hóa học phổ thông

Quá trình thiết kế ứng dụng hỗ trợ học tập đòi hỏi quy trình nghiêm ngặt. Hệ thống phần mềm cần bám sát chương trình phổ thông hiện hành. Giao diện người dùng phải thân thiện, rõ ràng và dễ thao tác. Nội dung kiến thức đảm bảo tính chính xác khoa học tuyệt đối. Tốc độ xử lý thông tin cần nhanh chóng và ổn định. Cấu trúc phần mềm phải linh hoạt để cập nhật dữ liệu thường xuyên. Ứng dụng hướng tới phục vụ đa dạng đối tượng học sinh. Việc tích hợp các tính năng tương tác giúp nâng cao trải nghiệm học tập. Sản phẩm hoàn thiện đóng vai trò như cuốn cẩm nang số tiện ích cho mỗi học sinh.

3.1. Nguyên tắc xây dựng và thiết kế ứng dụng hỗ trợ học tập

Thiết kế phần mềm phải tuân thủ các nguyên tắc sư phạm và kỹ thuật cơ bản. Tính khoa học và tính sư phạm luôn được đặt lên hàng đầu. Nội dung kiến thức phải chuẩn hóa theo sách giáo khoa. Tính trực quan giúp học sinh dễ quan sát và ghi nhớ kiến thức. Giao diện cần tối giản để hạn chế gây phân tán sự chú ý. Tính tiện dụng đảm bảo thao tác tìm kiếm chỉ trong vài cú nhấp chuột. Hệ thống có khả năng tương thích trên nhiều cấu hình máy tính. Tính mở của phần mềm cho phép bổ sung dữ liệu mới thuận lợi. Mỗi chức năng đều hướng tới mục tiêu phát triển khả năng tự học độc lập của học sinh.

3.2. Cấu trúc cơ sở dữ liệu trên Microsoft Access và VBA

Phần mềm được xây dựng trên nền tảng Microsoft Access kết hợp ngôn ngữ VBA. Hệ quản trị Access lưu trữ dữ liệu dạng bảng có cấu trúc logic. Ngôn ngữ Visual Basic for Application điều khiển các luồng xử lý thông tin phức tạp. Mã lệnh VBA giúp tự động hóa các thao tác tra cứu nhanh chóng. Các form giao diện được thiết kế khoa học và thẩm mỹ cao. Dữ liệu bao gồm lý thuyết, bài tập, phản ứng hóa học và hình ảnh minh họa. Hệ thống truy vấn SQL tối ưu hóa tốc độ xuất dữ liệu tức thì. Khả năng bảo mật thông tin và phân quyền người dùng được bảo đảm. Cấu trúc kỹ thuật vững chắc tạo nền tảng cho phần mềm vận hành mượt mà.

IV. Tính năng phần mềm học tập môn Hóa học cho học sinh

Hệ thống phần mềm học tập môn Hóa học cung cấp nhiều tính năng đa dạng. Mỗi mô-đun chức năng giải quyết một nhu cầu học tập cụ thể. Học sinh dễ dàng tra cứu lý thuyết từ cơ bản đến nâng cao. Khả năng tương tác thông minh kích thích tư duy độc lập của người học. Dữ liệu được liên kết logic giúp học sinh hiểu sâu bản chất hóa học. Phần mềm tích hợp các công cụ tính toán và kiểm tra kiến thức tự động. Giao diện trực quan hỗ trợ ghi nhớ thông tin nhanh chóng. Việc tự ôn tập tại nhà trở nên đơn giản và thú vị hơn. Công cụ số đồng hành cùng học sinh trong suốt quá trình học tập phổ thông.

4.1. Phần mềm bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học trực quan

Tính năng phần mềm bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học mang lại trải nghiệm tra cứu hiện đại. Mỗi ô nguyên tố chứa đầy đủ thông tin chi tiết. Người học có thể xem số hiệu nguyên tử, nguyên tử khối và cấu hình electron. Thông tin về độ âm điện, tính kim loại hay phi kim hiển thị rõ nét. Màu sắc phân loại các nhóm nguyên tố rất khoa học và bắt mắt. Hình ảnh minh họa và ứng dụng thực tế của nguyên tố được tích hợp đầy đủ. Học sinh chỉ cần nhấp chuột để khám phá quy luật biến đổi tuần hoàn. Công cụ giúp việc học bảng tuần hoàn không còn khô khan và phức tạp.

4.2. Công cụ cân bằng phương trình hóa học và tra cứu phản ứng

Phần mềm cung cấp công cụ cân bằng phương trình hóa học tự động và chuẩn xác. Người học chỉ cần nhập các chất tham gia và sản phẩm phản ứng. Thuật toán thông minh sẽ tự động gán hệ số cân bằng chỉ sau vài giây. Bên cạnh đó, hệ thống lưu trữ hàng nghìn phương trình phản ứng vô cơ và hữu cơ. Mỗi phản ứng đều ghi rõ điều kiện xảy ra và hiện tượng quan sát được. Học sinh nhanh chóng tra cứu tính chất hóa học của các chất liên quan. Tính năng này hỗ trợ đắc lực cho việc giải bài tập định tính và định lượng. Kỹ năng viết phương trình của học sinh tiến bộ rõ rệt.

4.3. Hệ thống tài liệu tự học Hóa học 10 11 12 toàn diện

Kho tài liệu tự học Hóa học 10 11 12 được biên soạn công phu và chuẩn mực. Hệ thống bao quát toàn bộ chương trình giáo dục phổ thông ba khối lớp. Kiến thức được phân chia theo từng chủ đề và chuyên đề mạch lạc. Mỗi bài học đều có tóm tắt lý thuyết trọng tâm và ví dụ minh họa. Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm kèm lời giải chi tiết giúp tự đánh giá. Dạng bài tập đa dạng từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng cao. Tài liệu số này tạo điều kiện cho học sinh tự học theo tốc độ cá nhân. Việc ôn thi học kỳ và ôn thi tốt nghiệp trở nên hiệu quả hơn bao giờ hết.

V. Chuyển đổi số trong giáo dục môn Hóa học đạt kết quả cao

Việc chuyển đổi số trong giáo dục môn Hóa học khẳng định xu thế tất yếu. Công nghệ mở ra phương thức tương tác học tập không giới hạn. Mô hình lớp học kết hợp phát huy tối đa tính chủ động của người học. Giáo viên chuyển từ truyền thụ kiến thức sang vai trò điều phối và định hướng. Học sinh chủ động làm chủ tiến độ và lộ trình học tập cá nhân. Kết quả học tập được cải thiện rõ rệt qua từng giai đoạn thực nghiệm. Năng lực giải quyết vấn đề và tư duy sáng tạo phát triển vượt bậc. Chuyển đổi số thực sự nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở trường trung học phổ thông.

5.1. Quy trình sử dụng phần mềm phát triển năng lực tự học cho học sinh THPT

Quy trình phát triển năng lực tự học cho học sinh THPT gồm bốn bước chuẩn hóa. Bước một, giáo viên giao nhiệm vụ học tập gắn với phần mềm tra cứu. Bước hai, học sinh chủ động mở ứng dụng, tìm kiếm tư liệu và xử lý vấn đề. Bước ba, học sinh hoàn thành phiếu học tập và tự kiểm tra kết quả trên hệ thống. Bước bốn, người học thảo luận nhóm và trình bày kết quả trước lớp. Giáo viên nhận xét, chuẩn hóa kiến thức và đánh giá sự tiến bộ. Chu trình khép kín này giúp học sinh hình thành thói quen tư duy độc lập. Tính tự giác và khả năng nghiên cứu khoa học được rèn luyện thường xuyên.

5.2. Kết quả thực nghiệm sư phạm và hiệu quả giáo dục

Quá trình thực nghiệm sư phạm được tiến hành tại nhiều trường trung học phổ thông trọng điểm. Kết quả kiểm tra lớp thực nghiệm cao hơn rõ rệt so với lớp đối chứng. Điểm số bài kiểm tra định kỳ và mức độ hiểu bài của học sinh tăng lên đáng kể. Khảo sát cho thấy học sinh hứng thú hơn với môn Hóa học khi dùng phần mềm. Năng lực tự học, kỹ năng tra cứu và xử lý thông tin có sự chuyển biến tích cực. Giáo viên đánh giá cao tính ứng dụng và độ tin cậy của phần mềm. Công trình nghiên cứu chứng minh tính khả thi và giá trị thực tiễn to lớn của giải pháp công nghệ.

05/07/2026

Mục lục chi tiết luận án

MỞ ĐẦU

1. Lí do chọn đề tài

2. Mục đích nghiên cứu

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

3.2. Đối tượng nghiên cứu

4. Phạm vi nghiên cứu

5. Giả thuyết khoa học

6. Nhiệm vụ nghiên cứu

7. Nghiên cứu, đề xuất cấu trúc năng lực tự học và bộ công cụ đánh giá năng lực tự học của học sinh ở các trường phổ thông thông qua phần mềm tra cứu kiến thức hóa học

8. Phương pháp nghiên cứu

9. Điểm mới của luận án

10. Cấu trúc của luận án

1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH.

1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1. Những kết quả nghiên cứu trên thế giới

1.1.1.1. Các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.

1.1.1.2. Các nghiên cứu về phát triển năng lực tự học

1.1.2. Những kết quả nghiên cứu ở Việt Nam

1.1.2.1. Các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin

1.1.2.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc phát triển năng lực tự học

1.2. Đổi mới nền giáo dục Việt Nam

1.2.1. Xu hướng phát triển giáo dục ở Việt Nam

1.2.2. Những định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông

1.2.3. Đổi mới phương pháp dạy học ở bậc THPT

1.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học hoá học

1.3.1. Giáo án điện tử, bài giảng điện tử và các phương tiện hỗ trợ

1.3.1.1. Giáo án và giáo án điện tử

1.3.1.2. Bài giảng và bài giảng điện tử

1.3.1.3. Phương tiện hỗ trợ

1.3.2. Phần mềm dạy và học

1.3.3. Vai trò của Microsoft Access

1.3.3.1. Các đặc điểm của Microsoft Access

1.3.4. Năng lực ICT của giáo viên và học sinh

1.3.4.1. Thực trạng về năng lực ICT của giáo viên theo UNESCO và của học sinh

1.3.4.2. Những lợi ích của công nghệ thông tin trong dạy và học

1.4. Năng lực và năng lực tự học của học sinh với môn hóa học

1.4.1. Khái niệm năng lực. Đánh giá năng lực người học.

1.4.2. Khái niệm về tự học. Vai trò của tự học

1.4.2.1. Đặc điểm của tự học

1.4.2.2. Kỹ năng tự học

1.4.2.3. Năng lực tự học

1.4.2.4. Năng lực tự học hoá học

1.5. Dạy học định hướng phát triển năng lực

1.5.1. Một số lí thuyết học tập định hướng phát triển năng lực

1.5.1.1. Lí thuyết hoạt động

1.5.1.2. Lí thuyết nhận thức

1.5.1.3. Lí thuyết kiến tạo

1.5.2. Một số phương pháp và quan điểm dạy học phát triển năng lực người học

1.5.2.1. Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề.

1.5.2.2. Dạy học phân hóa

1.5.2.3. Sử dụng thí nghiệm trong dạy học

1.5.2.4. Dạy học theo dự án

1.5.2.5. Phương pháp dạy học WebQuest

1.6. Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin phát triển năng lực tự học cho học sinh trong dạy học hoá học.

1.6.1. Mục đích điều tra

1.6.2. Nội dung điều tra

1.6.3. Đối tượng điều tra. Địa bàn điều tra

1.6.4. Phương pháp điều tra

1.6.5. Phân tích và đánh giá kết quả điều tra

1.6.5.1. Thực trạng về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở các trường phổ thông

1.6.5.2. Thực trạng về phát triển NLTH của HS ở các trường phổ thông

1.7. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHẦN MỀM TRA CỨU KIẾN THỨC HOÁ HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

2.1. Thiết kế phần mềm tra cứu kiến thức hoá học

2.1.1. Mục tiêu của phần mềm

2.1.2. Mục tiêu, lựa chọn nội dung, ngôn ngữ lập trình và dữ liệu phần mềm

2.1.2.1. Mục tiêu của phần mềm

2.1.3. Nguyên tắc và quy trình xây dựng phần mềm

2.1.3.1. Nguyên tắc thiết kế

2.1.3.2. Quy trình thiết kế phần mềm

2.1.3.3. Chu trình thử nghiệm, hoàn thiện và triển khai phần mềm

2.1.4. Thiết kế giao diện của phần mềm

2.1.4.1. Form phần mềm

2.1.5. Thiết kế cấu trúc lệnh Visual Basic for Application của phần mềm

2.1.5.1. Giới thiệu về Visual Basic

2.1.5.2. Visual Basic for Application

2.1.5.3. Lí do sử dụng Visual Basic for Application thay cho macro

2.1.5.4. Thiết kế cấu trúc lệnh Visual Basic for Application cho phần mềm.

2.1.6. Xây dựng nội dung, dữ liệu phần mềm

2.2. Xây dựng khung năng lực tự học với sự hỗ trợ của phần mềm tra cứu kiến thức hóa học

2.2.1. Nguyên tắc xây dựng

2.2.2. Quy trình xây dựng

2.2.3. Cấu trúc khung năng lực tự học hóa học với sự hỗ trợ của phần mềm

2.3. Sử dụng phần mềm phát triển năng lực tự học cho học sinh

2.3.1. Sử dụng trước khi lên lớp

2.3.2. Sử dụng trong khi lên lớp

2.3.2.1. Trong các giờ thực hành

2.3.2.2. Trong các giờ ôn tập và luyện tập

2.3.2.3. Trong các giờ kiểm tra.

2.3.3. Sử dụng sau khi lên lớp

2.3.4. Một số nội dung tự học khác có trong phần mềm

2.4. Thiết kế công cụ đánh giá năng lực tự học của học sinh với sự hỗ trợ của phần mềm tra cứu kiến thức hóa học

2.4.1. Sử dụng thang đánh giá năng lực

2.4.2. Đánh giá năng lực học sinh (dùng cho giáo viên đánh giá)

2.4.3. Phiếu tự đánh giá năng lực của học sinh

2.4.4. Đánh giá thông qua bài kiểm tra năng lực

2.4.4.1. Quy trình thiết kế bài kiểm tra năng lực

2.4.4.2. Đề kiểm tra minh họa

2.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

3.1. Mục đích thực nghiệm

3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm

3.3. Cách tiến hành thực nghiệm sư phạm

3.3.1. Chọn đối tượng và địa bàn thực nghiệm sư phạm

3.3.1.1. Chọn địa bàn thực nghiệm sư phạm

3.3.1.2. Chọn giáo viên thực nghiệm sư phạm

3.3.1.3. Chọn đối tượng thực nghiệm sư phạm

3.3.2. Kế hoạch bài học minh họa

3.3.3. Quy trình thực nghiệm sư phạm

3.3.3.1. Chuẩn bị thực nghiệm

3.3.3.2. Tổ chức dạy thực nghiệm sư phạm

3.4. Phân tích, xử lí và đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm

3.4.1. Đánh giá định tính

3.4.2. Đánh giá định lượng

3.4.2.1. Kết quả thực nghiệm sư phạm

3.4.2.1.1. Đánh giá năng lực học tập của học sinh trước thực nghiệm

3.4.2.1.2. Đánh giá năng lực tự học khi sử dụng phần mềm

3.4.2.1.3. Kết quả khảo sát học sinh và biểu điểm chấm của giáo viên

3.4.2.1.4. Đánh giá kết quả khảo sát, thăm dò

3.4.2.1.5. Kết quả điểm thực nghiệm sư phạm lần 1

3.4.2.1.6. Kết quả điểm thực nghiệm sư phạm lần 2

3.4.2.2. Phân tích kết quả định lượng thực nghiệm sư phạm

3.4.3. Đánh giá năng lực sử dụng phần mềm của học sinh các lớp thực nghiệm

3.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

BẢNG GHI CHÚ VÀ CỤM TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC HÌNH

Xem trước tài liệu

Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Luận án tiến sĩ thiết kế và sử dụng phần mềm tra cứu kiến thức hóa học nhằm phát triển năng lực tự học cho học sinh trung học phổ thông

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (266 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH PHAN HOÀI THANH THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHẦN MỀM TRA CỨU KIẾN THỨC HÓA HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC NGHỆ AN - 2020 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH PHAN HOÀI THANH THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHẦN MỀM TRA CỨU KIẾN THỨC HÓA HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Chuyên ngành: Lí luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học Mã số: 9140111 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS. CAO CỰ GIÁC NGHỆ AN - 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả của luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Tác giả Phan Hoài Thanh luan an LỜI CẢM ƠN Trong quá trình hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự giúp đỡ vô cùng quý báu của các tập thể và cá nhân. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến thầy PGS.TS Cao Cự Giác, người đã nhiệt tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận án.

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Sau đại học, tập thể Bộ môn Phương pháp dạy học Hóa học - Trường Đại học Vinh, đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các giáo viên và học sinh của các Trường THPT Nguyễn Đức Mậu - Nghệ An, Quỳnh Lưu 1 - Nghệ An, Lê Lợi - Thanh Hóa và Nguyễn Du - Đắk Lắk đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi tiến hành thực nghiệm sư phạm đề tài. Xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã động viên, khuyến khích và hỗ trợ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Nghệ An, tháng 08 năm 2020 Tác giả Phan Hoài Thanh luan an MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU.

Lí do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Nghiên cứu, đề xuất cấu trúc năng lực tự học và bộ công cụ đánh giá năng lực tự học của học sinh ở các trường phổ thông thông qua phần mềm tra cứu kiến thức hóa học. Phương pháp nghiên cứu.

Điểm mới của luận án. Cấu trúc của luận án. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH. Tổng quan vấn đề nghiên cứu.

Những kết quả nghiên cứu trên thế giới. Các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Các nghiên cứu về phát triển năng lực tự học. Những kết quả nghiên cứu ở Việt Nam.

Các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin. Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc phát triển năng lực tự học. Đổi mới nền giáo dục Việt Nam. Xu hướng phát triển giáo dục ở Việt Nam.

Những định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông. Đổi mới phương pháp dạy học ở bậc THPT. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học hoá học. Giáo án điện tử, bài giảng điện tử và các phương tiện hỗ trợ.

Giáo án và giáo án điện tử. Bài giảng và bài giảng điện tử. Phương tiện hỗ trợ. Phần mềm dạy và học.

Vai trò của Microsoft Access. Các đặc điểm của Microsoft Access. Năng lực ICT của giáo viên và học sinh. Thực trạng về năng lực ICT của giáo viên theo UNESCO và của học sinh.

Những lợi ích của công nghệ thông tin trong dạy và học. Năng lực và năng lực tự học của học sinh với môn hóa học. Khái niệm năng lực. Đánh giá năng lực người học.

Khái niệm về tự học. Vai trò của tự học. Đặc điểm của tự học. Kỹ năng tự học.

Năng lực tự học. Năng lực tự học hoá học. Dạy học định hướng phát triển năng lực. Một số lí thuyết học tập định hướng phát triển năng lực.

Lí thuyết hoạt động. Lí thuyết nhận thức. Lí thuyết kiến tạo. Một số phương pháp và quan điểm dạy học phát triển năng lực người học.

Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề. Dạy học phân hóa. Sử dụng thí nghiệm trong dạy học. Dạy học theo dự án.

Phương pháp dạy học WebQuest. Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin phát triển năng lực tự học cho học sinh trong dạy học hoá học. Mục đích điều tra. Nội dung điều tra.

Đối tượng điều tra. Địa bàn điều tra. Phương pháp điều tra. Phân tích và đánh giá kết quả điều tra.

Thực trạng về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở các trường phổ thông. Thực trạng về phát triển NLTH của HS ở các trường phổ thông .45 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHẦN MỀM TRA CỨU KIẾN THỨC HOÁ HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Thiết kế phần mềm tra cứu kiến thức hoá học.

Mục tiêu của phần mềm. Mục tiêu, lựa chọn nội dung, ngôn ngữ lập trình và dữ liệu phần mềm. Mục tiêu của phần mềm. Nguyên tắc và quy trình xây dựng phần mềm.

Nguyên tắc thiết kế. Quy trình thiết kế phần mềm. Chu trình thử nghiệm, hoàn thiện và triển khai phần mềm. Thiết kế giao diện của phần mềm.

Form phần mềm. Thiết kế cấu trúc lệnh Visual Basic for Application của phần mềm. Giới thiệu về Visual Basic. Visual Basic for Application.

Lí do sử dụng Visual Basic for Application thay cho macro. Thiết kế cấu trúc lệnh Visual Basic for Application cho phần mềm. Xây dựng nội dung, dữ liệu phần mềm. Xây dựng khung năng lực tự học với sự hỗ trợ của phần mềm tra cứu kiến thức hóa học.

Nguyên tắc xây dựng. Quy trình xây dựng. Cấu trúc khung năng lực tự học hóa học với sự hỗ trợ của phần mềm. Sử dụng phần mềm phát triển năng lực tự học cho học sinh.

Sử dụng trước khi lên lớp. Sử dụng trong khi lên lớp. Trong các giờ thực hành. Trong các giờ ôn tập và luyện tập.

Trong các giờ kiểm tra. Sử dụng sau khi lên lớp. Một số nội dung tự học khác có trong phần mềm. Thiết kế công cụ đánh giá năng lực tự học của học sinh với sự hỗ trợ của phần mềm tra cứu kiến thức hóa học.

Sử dụng thang đánh giá năng lực. Đánh giá năng lực học sinh (dùng cho giáo viên đánh giá). Phiếu tự đánh giá năng lực của học sinh. Đánh giá thông qua bài kiểm tra năng lực.

Quy trình thiết kế bài kiểm tra năng lực. Đề kiểm tra minh họa .96 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Mục đích thực nghiệm.

Nhiệm vụ thực nghiệm. Cách tiến hành thực nghiệm sư phạm. Chọn đối tượng và địa bàn thực nghiệm sư phạm. Chọn địa bàn thực nghiệm sư phạm.

Chọn giáo viên thực nghiệm sư phạm. Chọn đối tượng thực nghiệm sư phạm. Kế hoạch bài học minh họa. Quy trình thực nghiệm sư phạm.

Chuẩn bị thực nghiệm. Tổ chức dạy thực nghiệm sư phạm. Phân tích, xử lí và đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm. Đánh giá định tính.

Đánh giá định lượng. Kết quả thực nghiệm sư phạm. Đánh giá năng lực học tập của học sinh trước thực nghiệm. Đánh giá năng lực tự học khi sử dụng phần mềm.

Kết quả khảo sát học sinh và biểu điểm chấm của giáo viên. Đánh giá kết quả khảo sát, thăm dò. Kết quả điểm thực nghiệm sư phạm lần 1. Kết quả điểm thực nghiệm sư phạm lần 2.

Phân tích kết quả định lượng thực nghiệm sư phạm. Đánh giá năng lực sử dụng phần mềm của học sinh các lớp thực nghiệm .133 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 .135 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.136 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ .138 TÀI LIỆU THAM KHẢO .139 luan an BẢNG GHI CHÚ VÀ CỤM TỪ VIẾT TẮT Stt Chữ viết tắt Viết đầy đủ 1 CNTT Công nghệ thông tin 2 CSDL Cơ sở dữ liệu 3 ĐC Đối chứng 4 GV Giáo viên 5 HS Học sinh 6 HSG Học sinh giỏi 7 ICT Công nghệ thông tin và truyền thông 8 MS Microsoft 9 NL Năng lực 10 NLTH Năng lực tự học 11 TC Tiêu chí 12 TH Tự học 13 THPT Trung học phổ thông 14 TN Thực nghiệm 15 TNSP Thực nghiệm sư phạm 16 VBA Visual Basic for Application United Nations Educational Scientific and 17 UNESCO Cultural Organization (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc) luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Mô tả chi tiết về NLTH hóa học với sự hỗ trợ của phần mềm. Danh sách trường, lớp, số HS tham gia TNSP thăm dò.

Danh sách GV tham gia TNSP thăm dò. Danh sách trường, lớp, số HS tham gia TNSP lần 1, lần 2. Danh sách GV tham gia TNSP lần 1, lần 2. Đánh giá của HS về phần mềm tra cứu kiến thức hóa học.

Kết quả kiểm tra trước TN. Bảng đánh giá điểm trung bình các NLTH sau tác động. Bảng mô tả so sánh dữ liệu điểm NLTH sau tác động. Bảng phân phối tần số, tần suất, tần suất tích lũy điểm của lớp TN và ĐC của trường THPT Quỳnh Lưu 1 (lần 1).

Bảng mô tả so sánh dữ liệu điểm TNSP của lớp TN và ĐC của trường THPT Quỳnh Lưu 1 (lần 1). Bảng phân phối tần số, tần suất, tần suất tích lũy điểm của lớp TN và ĐC của trường THPT Nguyễn Đức Mậu (lần 1). Bảng mô tả so sánh dữ liệu điểm TNSP của lớp TN và ĐC của trường THPT Nguyễn Đức Mậu (lần 1). Bảng phân phối tần số, tần suất, tần suất tích lũy điểm của lớp TN và ĐC của trường THPT Nguyễn Du (lần 1).

Bảng mô tả so sánh dữ liệu điểm TNSP của lớp TN và ĐC của trường THPT Nguyễn Du (lần 1). Bảng phân phối tần số, tần suất, tần suất tích lũy điểm của lớp TN và ĐC của trường THPT Lê Lợi (lần 1) .

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Phan Hoài Thanh (2020). Thiết kế phần mềm tra cứu hóa học phát triển năng lực tự học THPT [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Vinh]. LuanAn.net. https://luanan.net/giao-duc-hoc/phuong-phap-giang-day/luan-an-thiet-ke-phan-mem-tra-cuu-hoa-hoc-phat-trien-nang-luc-tu-hoc-thpt

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Thiết kế phần mềm tra cứu hóa học phát triển năng lực tự học THPT" nghiên cứu về vấn đề gì?

Luận án TS: Thiết kế phần mềm tra cứu kiến thức hóa học phát triển năng lực tự học cho HS THPT. Khám phá cách học hiệu quả.

Luận án "Thiết kế phần mềm tra cứu hóa học phát triển năng lực tự học THPT" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Vinh. Năm bảo vệ: 2020.

Luận án "Thiết kế phần mềm tra cứu hóa học phát triển năng lực tự học THPT" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Thiết kế phần mềm tra cứu hóa học phát triển năng lực tự học THPT" thuộc chuyên ngành Lí luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học. Danh mục: Phương Pháp Giảng Dạy.

Luận án "Thiết kế phần mềm tra cứu hóa học phát triển năng lực tự học THPT" có bao nhiêu trang?

Luận án "Thiết kế phần mềm tra cứu hóa học phát triển năng lực tự học THPT" có 266 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Thiết kế phần mềm tra cứu hóa học phát triển năng lực tự học THPT" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter