Bồi dưỡng năng lực tự học của học sinh trong dạy học một số kiến thức cơ học và

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYỄN VĂN KIỆT BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỰ HỌC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC MỘT SỐ KIẾN THỨC CƠ HỌC VÀ ĐIỆN TỪ HỌC VẬT LÍ THPT VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THỪA THIÊN HUẾ, 2022 ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYỄN VĂN KIỆT BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỰ HỌC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC MỘT SỐ KIẾN THỨC CƠ HỌC VÀ ĐIỆN TỪ HỌC VẬT LÍ THPT VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK Ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Vật lí Mã số: 9140111 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. TRẦN HUY HOÀNG 2. MAI VĂN TRINH THỪA THIÊN HUẾ, 2022 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu được sử dụng trong luận án là trung thực, được các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng công bố trong bất kỳ một công trình nào khác.

Tác giả luận án Nguyễn Văn Kiệt ii LỜI CẢM ƠN Hoàn thành luận án này, trước hết tôi trân trọng và kính biết ơn sâu sắc PGS. Trần Huy Hoàng và PGS. Mai Văn Trinh đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, động viên và chỉ bảo tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, thực hiện và hoàn thành luận án. Tôi trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc Đại học Huế; Ban Đào tạo và Công tác sinh viên Đại học Huế; Ban Giám hiệu Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế; Phòng Đào tạo Sau Đại học, Ban Chủ nhiệm Khoa Vật lí Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế; Sở Giáo dục và Đào tạo Tỉnh Đồng Tháp, Ban Giám hiệu và Tổ chuyên môn Vật lí - Công nghệ Trường THPT Lấp Vò 2, THPT Lai Vung 1, tỉnh Đồng Tháp.

Tôi chân thành cảm ơn quý Thầy giáo, Cô giáo thuộc Khoa Vật lí, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế, đã giảng dạy, giúp đỡ và đóng góp ý kiến cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu. Đồng cảm ơn quý Thầy giáo, Cô giáo và các em học sinh đã giúp tôi thực nghiệm đề tài, đặc biệt tại Trường THPT Lấp Vò 2, THPT Lai Vung 1, tỉnh Đồng Tháp. Tôi rất hạnh phúc, biết ơn và sẽ nỗ lực hơn nữa để xứng đáng với tình yêu thương, tin tưởng, động viên, hết lòng hỗ trợ của tất cả thành viên trong gia đình, người thân! Thừa Thiên Huế, năm 2022 Tác giả luận án Nguyễn Văn Kiệt iii MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa. i Lời cam đoan.

ii Lời cảm ơn. iii Mục lục. iv Danh mục chữ viết tắt. viii Danh mục bảng trong luận án.

ix Danh mục biểu đồ trong luận án. xi Danh mục hình ảnh trong luận án. xii Danh mục sơ đồ trong luận án. xiii Danh mục đồ thị trong luận án.

xiv MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Giả thuyết khoa học.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Những đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Các nghiên cứu về tự học và năng lực tự học.

Các kết quả nghiên cứu trên thế giới. Các kết quả nghiên cứu ở Việt Nam. Các nghiên cứu về dạy học với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và mạng xã hội. Các kết quả nghiên cứu trên thế giới.

Các kết quả nghiên cứu ở Việt Nam. Vấn đề nghiên cứu của luận án.31 iv Chương 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK. Dạy học theo định hướng bồi dưỡng năng lực tự học.

Đặc điểm của năng lực tự học. Cấu trúc năng lực tự học. Các hình thức tự học. Dạy học với sự hỗ của mạng xã hội Facebook.

Sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook trong dạy học. Thực trạng của việc tự học của học sinh khi sử dụng mạng xã hội. Kết quả điều tra, khảo sát. Nguyên nhân của thực trạng.

Những vấn đề đặt ra cần giải quyết. Xây dựng khung năng lực tự học của học sinh với sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook. Nguyên tắc xây dựng khung năng lực tự học của học sinh với sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook. Quy trình xây dựng khung năng lực tự học của học sinh với sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook.

Khung năng lực tự học của học sinh với sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook. Biện pháp bồi dưỡng năng lực tự học cho học sinh với sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook. Nguyên tắc đề xuất. Các biện pháp bồi dưỡng.

Kết luận chương 2. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC MỘT SỐ KIẾN THỨC CƠ HỌC VÀ ĐIỆN TỪ HỌC VẬT LÍ THPT VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK. Thiết kế ý tưởng chủ đề dạy học một số kiến thức Cơ học và Điện từ học Vật lí THPT với sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook. Cấu trúc nội dung một số kiến thức Cơ học và Điện từ học Vật lí THPT.

Cấu trúc nội dung chương “Các định luật bảo toàn”. Cấu trúc nội dung phần “Từ trường” và “Cảm ứng điện từ”. Xây dựng và sử dụng mạng xã hội Facebook trong dạy học. Nguyên tắc xây dựng mạng xã hội Facebook trong dạy học.

Đề xuất quy trình xây dựng và sử dụng mạng xã hội Facebook hỗ trợ dạy học. Giới thiệu mạng xã hội Facebook hỗ trợ dạy học. Thiết kế quy trình dạy học một số đơn vị kiến thức Cơ học và Điện từ học Vật lí THPT theo hướng bồi dưỡng năng lực tự học với sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook. Quy trình tổ chức dạy học chủ đề “Xe bong bóng chuyển động” (chủ đề 1) với sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook.

Quy trình tổ chức dạy học chủ đề “Khám phá từ trường trái đất” (chủ đề 2) với sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook. Quy trình tổ chức dạy học chủ đề “Sự kỳ diệu của lực từ” (chủ đề 3) với sự hỗ trợ của mạng xã hội Facebook. Kết luận chương 3. 121THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM.

Mục tiêu thực nghiệm sư phạm. Mục tiêu thực nghiệm sư phạm vòng 1. Mục tiêu thực nghiệm sư phạm vòng 2. Phạm vi, đối tượng thực nghiệm sư phạm.

Phạm vi thực nghiệm. Đối tượng thực nghiệm. Tiến trình thực nghiệm. Chọn mẫu thực nghiệm.

Tổ chức thực nghiệm. Phương pháp đánh giá năng lực tự học của học sinh với sự hỗ trợ của Mạng xã hội. Phương pháp định tính. Phương pháp định lượng.

Kết quả thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm sư phạm vòng 1. Kết quả thực nghiệm sư phạm vòng 2. Nhận xét chung.

Kết luận chương 4 .147 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .148 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ .152 TÀI LIỆU THAM KHẢO .153 PHỤ LỤC vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Cha mẹ học sinh : CMHS Công nghệ thông tin : CNTT Dạy học : DH Đại học Sư phạm : ĐHSP Đối chứng : ĐC Giáo dục : GD Giáo dục và Đào tạo : GD&ĐT Giáo viên : GV Học sinh : HS Kết quả học tập : KQHT Kiểm tra đánh giá : KTĐG Mạng xã hội : MXH Năng lực : NL Năng lực tự học : NLTH Nhà xuất bản : NXB Phương pháp dạy học : PPDH Quá trình dạy học : QTDH Sách giáo khoa : SGK Trung bình : TB Trung học cơ sở : THCS Trung học phổ thông : THPT Tự học : TH Tài liệu tham khảo : TLTK Thực nghiệm : TN Thực nghiệm sư phạm : TNSP viii DANH MỤC BẢNG TRONG LUẬN ÁN Trang Bảng 2. Các NL thành tố của NLTH. Kết quả điều tra nội dung về TH. Kết quả điều tra các yếu tố về môi trường tác động đến hoạt động TH.

Kết quả điều tra thái độ, xúc cảm động cơ, hứng thú, ý chí học tập của HS. Kết quả điều tra xây dựng kế hoạch TH. Kết quả điều tra phương tiện và các công cụ hỗ trợ TH. Kết quả điều tra MXH Facebook.

Kết quả điều tra GV về TH của HS. Kết quả điều tra GV về môi trường tác động đến HĐ TH của HS. Kết quả điều tra GV các yếu tố ảnh hưởng đến việc TH của HS. Kết quả điều tra GV về động cơ, hứng thú, học tập của HS.

Kết quả điều tra GV về MXH Facebook. Kết quả điều tra GV về việc hỗ trợ cho HS trong TH. Kết quả điều tra CMHS nội dung về TH của HS. Kết quả điều tra CMHS về việc HS sử dụng MXH Facebook.

Kết quả điều tra CMHS về môi trường tác động đến hoạt động TH. Kết quả điều tra CMHS về động cơ, ý thức học tập của HS. Khung năng lực tự học của HS với sự hỗ trợ của MXH Facebook. Bảng tham chiếu quy trình tổ chức DH chủ đề “Xe bong bóng chuyển động”.

Bảng tham chiếu quy trình tổ chức DH chủ đề “Khám phá từ trường trái đất”. Bảng tham chiếu quy trình tổ chức DH chủ đề “Sự kỳ diệu của lực từ”. Các lớp TN và ĐC vòng 1. Bảng thống kê sĩ số và KQHT môn Vật lí ở các lớp TN và ĐC vòng 2.

Xếp loại học lực và NLTH của HS với sự hỗ trợ của MXH Facebook trước TNSP. Bảng đánh giá NLTH của các HS với sự hỗ trợ của MXH Facebook sau khi TNSP chủ đề “Khám phá từ trường trái đất”. Ý kiến nhận xét của các thành viên trong lớp. Bảng đánh giá NLTH của nhóm HS với sự hỗ trợ của MXH Facebook sau khi TNSP chủ đề “Sự kỳ diệu của lực từ”.

Ý kiến nhận xét của các thành viên trong lớp. Bảng phân phối tần suất tổng hợp của bài kiểm tra đầu vào. Bảng phân phối tần suất tổng hợp của bài kiểm tra đầu ra chủ đề 1. Bảng phân phối tần suất tổng hợp của bài kiểm tra đầu vào và bài kiểm tra đầu ra của chủ đề 1.

Bảng phân phối tần suất % HS đạt điểm xi kiểm tra chủ đề 1. Bảng phân phối tần suất lũy tích các bài kiểm tra chủ đề 1. Kết quả các thông số thống kê chủ đề 1 .