Luận án tiến sĩ đánh giá kết quả học tập của học sinh trong dạy học địa lí 12 ở

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI NGUYỄN VĂN THÁI §¸NH GI¸ KÕT QU¶ HäC TËP CñA HäC SINH TRONG D¹Y HäC §ÞA LÝ 12 ë tr-êng TRUNG HäC PHæ TH¤NG THEO §ÞNH H¦íNG PH¸T TRIÓN N¡NG LùC Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Địa lí Mã số: 9140111 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1. Đặng Duy Lợi 2. Nguyễn Đức Vũ Hà Nội – 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác.

Tác giả luận án Nguyễn Văn Thái LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đối với các cán bộ hướng dẫn khoa học của tôi là PGS.TS Đặng Duy Lợi và PGS.TS Nguyễn Đức Vũ về sự định hướng nghiên cứu, cũng như những hỗ trợ có tính chuyên nghiệp và liên tục trong suốt quá trình tôi thực hiện đề tài. Tất cả những điều đó, cùng với sự khích lệ của quý thầy là cơ sở và động lực quan trọng để tôi có thể hoàn thành luận án này. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới phòng Sau đại học, khoa Địa lý của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đặc biệt là Ban Chủ nhiệm Khoa và bộ môn Lý luận và phương pháp dạy học Địa lý về sự hỗ trợ và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất trên cả phương diện quản lý và chuyên môn trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu của tôi. Tôi xin gửi lời cảm ơn đặc biệt của mình đến các giáo viên địa lý và các em học sinh đã chia sẻ các quan điểm cũng như tham gia nghiên cứu này.

Không có sự sẵn sàng tham gia của họ, nghiên cứu này sẽ không thể thực hiện được. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến cơ quan nơi tôi đang công tác là Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng, Ban chủ nhiệm khoa Địa lý đã cho tôi cơ hội được học tập, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành nhiệm vụ. Sau cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, các anh chị em đồng nghiệp, bạn bè những năm qua đã ủng hộ, giúp đỡ và động viên tôi trong học tập và nghiên cứu. Tác giả luận án Nguyễn Văn Thái LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Giả thuyết khoa học.

Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Quan điểm và phương pháp nghiên cứu. Các điểm mới và đóng góp của luận án. Cấu trúc luận án.

20 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ 12 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC. Những vấn đề đổi mới giáo dục phổ thông ở nước ta hiện nay. Đổi mới Chương trình giáo dục phổ thông theo tiếp cận năng lực. Đổi mới PPDH và đánh giá KQHT của HS theo định hướng phát triển năng lực.

Năng lực và dạy học theo định hướng phát triển năng lực ở trường THPT. Dạy học theo định hướng phát triển năng lực ở trường trung học phổ thông. Đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học phổ thông. Một số khái niệm cơ bản.

Vai trò, chức năng và các loại hình đánh giá kết quả học tập của học sinh. Mối quan hệ giữa đánh giá với các yếu tố khác của quá trình dạy học 36 1. Các nguyên tắc đánh giá kết quả học tập của học sinh. Phương pháp, công cụ đánh giá kết quả học tập của học sinh .39 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực. Đặc điểm tâm sinh lí và khả năng nhận thức của học sinh lớp 12. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh lớp 12. Khả năng nhận thức của học sinh lớp 12 trung học phổ thông.

Mục tiêu, nội dung chương trình Địa lí 12. Mục tiêu chương trình môn Địa lí 12. Nội dung chương trình Địa lí lớp 12. Khả năng thực hiện đánh giá KQHT của HS theo định hướng phát triển năng lực trong dạy học Địa lí 12.

Thực trạng đánh giá KQHT của HS trong dạy học Địa lí 12 ở trường THPT. Kết quả điều tra giáo viên. Kết quả điều tra học sinh. Kết luận về thực trạng đánh giá kết quả học tập của học sinh .65 Tiểu kết chương 1.

66 CHƯƠNG 2: QUY TRÌNH VÀ BIỆN PHÁP ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ 12. 67 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC. Các yêu cầu đối với đánh giá kết quả học tập của học sinh trong dạy học Địa lí 12 ở trường trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực. Đánh giá kết quả học tập của học sinh phải dựa trên các tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá cụ thể và được công khai.

Hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh phải được thực hiện liên tục trong suốt quá trình dạy học. Đánh giá kết quả học tập của học sinh phải được thực hiện dựa trên các phương pháp và công cụ đa dạng. Phải khuyến khích và tạo cơ hội cho các đối tượng khác tham gia đánh giá kết quả học tập của học sinh .68 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hệ thống năng lực đặc thù, các tiêu chuẩn đánh giá và cơ hội đánh giá các năng lực trong dạy học Địa lí 12 ở trường trung học phổ thông.

Hệ thống năng lực đặc thù và tiêu chuẩn đánh giá các năng lực trong dạy học Địa lí 12 ở trường trung học phổ thông. Cơ hội đánh giá các năng lực đặc thù, các tiêu chuẩn đánh giá trong dạy học Địa lí 12 ở trường trung học phổ thông. Quy trình đánh giá KQHT của HS trong dạy học Địa lí 12 ở trường THPT theo định hướng phát triển năng lực. Giai đoạn xây dựng kế hoạch đánh giá.

Giai đoạn xây dựng công cụ đánh giá. Giai đoạn thực hiện đánh giá. Biện pháp đánh giá kết quả học tập của học sinh trong dạy học Địa lí 12 ở trường trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực. Nhóm các biện pháp đối với xây dựng kế hoạch đánh giá.

Nhóm các biện pháp đối với xây dựng công cụ đánh giá. Nhóm các biện pháp trong thực hiện đánh giá .111 Tiểu kết chương 2 .121 CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Mục đích thực nghiệm. Nội dung thực nghiệm.

Tổ chức thực nghiệm. Nhiệm vụ thực nghiệm. Đối tượng thực nghiệm. Nội dung bài học thực nghiệm.

Phương pháp thực nghiệm. Phương pháp đánh giá kết quả thực nghiệm. Tiến trình thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm.

Kết quả các bài kiểm tra thực nghiệm. Kết quả khảo sát ý kiến của GV và HS sau thực nghiệm. Đánh giá định tính kết quả thực nghiệm .143 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tiểu kết chương 3. 144 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .145 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

149 TÀI LIỆU THAM KHẢO .150 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CTGDPT: Chương trình Giáo dục Phổ thông GD&ĐT: Giáo dục và Đào tạo GV: Giáo viên HS: Học sinh KQHT: Kết quả học tập Nxb: Nhà xuất bản PPDH: Phương pháp dạy học QTDH: Quá trình dạy học SGK: Sách giáo khoa TC: Tiêu chuẩn THPT: Trung học phổ thông TTPH: Thông tin phản hồi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.1: So sánh dạy học trong chương trình định hướng nội dung và dạy học trong chương trình định hướng năng lực .2: So sánh đánh giá năng lực và đánh giá kiến thức, kĩ năng.3: Phân bổ các nội dung kiến thức trong chương trình Địa lí 12 .4: Thông tin cơ bản về mẫu điều tra đối tượng GV về thực trạng đánh giá KQHT của HS trong dạy học Địa lí 12 ở trường THPT .5: Quan điểm của GV về mức độ quan trọng của các mục đích đánh giá KQHT của HS trong dạy học .6: Mức độ thực hiện một số công việc liên quan đến xây dựng kế hoạch đánh giá KQHT của HS trong dạy học Địa lí 12 ở trường THPT.7: Mức độ sử dụng một số phương pháp đánh giá KQHT của HS .8: Mức độ sử dụng các công cụ đánh giá KQHT của HS .9: Mức độ thực hiện một số công việc trong đánh giá KQHT của HS trong dạy học Địa lí 12 ở trường THPT .10: Một số khó khăn của GV khi thực hiện đánh giá KQHT của HS .11: Thông tin cơ bản về mẫu điều tra đối tượng HS về thực trạng đánh giá KQHT của HS trong dạy học Địa lí 12 ở trường THPT .1: Cơ hội đánh giá các năng lực, các TC đánh giá trong dạy học Địa lí 12 ở trường THPT qua các bài học và chủ đề dạy học .2: Một số ý tưởng về nhiệm vụ nghiên cứu trong dạy học Địa lí 12 .3: Mẫu bảng kiểm sử dụng để chấm điểm trong đánh giá.4: Mẫu rubric phân tích sử dụng chấm điểm trong đánh giá .5: Một số kiểu và chiến lược cung cấp phản hồi trong dạy học Địa lí 12 .1: Một số thông tin về các lớp thực nghiệm và đối chứng được lựa chọn .2: Phân phối tần suất mức độ năng lực của các nhóm lớp thực nghiệm .3: Kết quả kiểm định T-test năng lực của HS các lớp thực nghiệm .4: Các bài học và nội dung liên quan đến thực nghiệm sư phạm .128 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5: Phân phối tần suất mức độ năng lực của HS các nhóm lớp thực nghiệm và đối chứng ở bài kiểm tra thứ nhất (%) .6: Kết quả tổng hợp các tham số thống kê và kiểm định T-test năng lực của HS các lớp thực nghiệm và đối chứng sau ở kiểm tra thứ nhất .7: Phân phối tần suất mức độ năng lực của HS các nhóm lớp .8: Kết quả tổng hợp các tham số thống kê và kiểm định T-test năng lực của HS các lớp thực nghiệm và đối chứng sau ở kiểm tra thứ hai .9: Kết quả phân tích tương quan điểm kiểm tra thường xuyên .