Luận án Tiến sĩ: Tổng hợp tạp chuẩn Captopril, Amlodipin, Nifedipin - Trần Văn Mười

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN VĂN MƯỜI TỔNG HỢP VÀ THIẾT LẬP TẠP CHUẨN CAPTOPRIL DISULFID, 7-ADCA, D-PHENYLGLYCIN, TẠP D CỦA AMLODIPIN, TẠP A VÀ B CỦA NIFEDIPIN DÙNG TRONG KIỂM NGHIỆM THUỐC LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC TP. HỒ CHÍ MINH, Năm 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN VĂN MƯỜI TỔNG HỢP VÀ THIẾT LẬP TẠP CHUẨN CAPTOPRIL DISULFID, 7-ADCA, D-PHENYLGLYCIN, TẠP D CỦA AMLODIPIN, TẠP A VÀ B CỦA NIFEDIPIN DÙNG TRONG KIỂM NGHIỆM THUỐC NGÀNH: KIỂM NGHIỆM THUỐC MÃ SỐ: 62720410 LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN ĐỨC TUẤN PGS. ĐẶNG VĂN TỊNH TP.

HỒ CHÍ MINH, Năm 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả trong luận án này là trung thực và chưa từng công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả TRẦN VĂN MƯỜI i DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu, Từ nguyên Tiếng Việt chữ viết tắt ACN Acetonitrile Asean chemical reference Chất chuẩn đối chiếu hóa ACRS substance học Asean 7-amino-3- 7-ADCA desacetoxycephalosporanic acid As Asymmetric factor Hệ số ấ đố 1-Buthyl-3-methylimidazolium BMIM-BF4 tetrafluoroborate BP British Pharmacopoeia Dược đ ển Anh CĐC Chấ đối chiếu CCĐC Chất chuẩn đối chiếu CP Captopril CPDS Captopril disulfide CTCL Chỉ tiêu chấ lượng d Doublet Đỉnh đô DCM Dichloromethane dd Doublet of doublets Đỉnh đô - đô DĐVN Dược đ ển V ệ Nam DSC Differential scanning calorimetry Phân ích nh ệ quét vi sai dt Doublet of triplets Đỉnh đô - ba EtOAc Ethyl acetate EP European Pharmacopoeia Dược đ ển Châu Âu Năng lực r ền quang ở 25 ) hoặc 20 oC GTAĐ Giá trị ấn định ii HĐDĐ Hộ đồng Dược đ ển High performance liquid HPLC Sắc ký lỏng h ệu năng cao chromatography Hz Hertz International chemical reference Chất chuẩn đối chiếu hóa ICRS standard học quốc tế IR Infrared Hồng ngoạ LOD Limit of detection G ớ hạn phá h ện LOQ Limit of quantitation G ớ hạn định lượng M Phân ử lượng m Multiplet Đỉnh ộ MS Mass spectrum Phổ khố N Number of theoretical plates Số đĩa lý huyết NMR Nuclear magnetic resonance Cộng hưởng ừ hạ nhân NLĐC Nguyên liệu đối chiếu NSX Nhà sản xuất Primary chemical reference Chất chuẩn đối chiếu hóa PCRS standard học gốc PDA Photo diode array Dãy diod quang PGA Penicillin G acylase Phổ cộng hưởng ừ hạ Phổ 1H-NMR nhân proton 1H Phổ cộng hưởng ừ hạ Phổ 13C-NMR nhân carbon 13C ppm Part per million Phần r ệu PTN Phòng hí ngh ệm q Quadruplet Đỉnh ốn Rs Resolution Độ phân g ả RSD Relative standard deviation Độ lệch chuẩn ương đố iii S Peak area D ện ích p c s Singlet Đỉnh đơn Secondary chemical reference Chất chuẩn đối chiếu hóa SCRS standard học thứ cấp SD Standard deviation Độ lệch chuẩn SKĐ Sắc ký đồ SKLM Sắc ký lớp mỏng S/N Signal/Noise Tỷ số ín h ệu/nh ễu t Triplet Đỉnh a TB Trung bình TCCL Tiêu chuẩn chấ lượng Phân ích nh ệ rọng TGA Thermo gravimetric analysis lượng tt/tt Thể ích/ hể ích tt/tt/tt Thể ích/ hể ích/ hể ích tR Retention time Thờ g an lưu Ubb Uncertainty Độ không đảm ảo đo USP United States Pharmacopoeia Dược đ ển Mỹ UV Ultraviolet Tử ngoạ UV-Vis Ultraviolet - Visible Tử ngoạ – khả k ến Độ dịch chuyển hóa học δC (δH) Chemical ship của 13C và 1H iv DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1. Phương pháp và g ớ hạn các ạp rong nguyên l ệu và hành phẩm theo dược đ ển V ệ Nam và dược đ ển ham ch ếu.

Mộ số nguyên l ệu, chấ chuẩn dùng rong ngh ên cứu. Mộ số dung mô , hóa chấ dùng rong ngh ên cứu. Trang h ế ị chính dùng rong ngh ên cứu. Kế quả khảo sá ảnh hưởng của nồng độ sắ (III) clor d đến h ệu suấ ổng hợp cap opr l d sulf d (n = 3).

Kế quả khảo sá ảnh hưởng của hể ích acid hydrocloric đậm đặc vớ nồng độ sắ (III) clor d 8% đến h ệu suấ ổng hợp cap opr l d sulf d. Kế quả khảo sá ảnh hưởng của khố lượng od đến h ệu suấ ổng hợp cap opr l d sulf d (n = 3). Kế quả khảo sá ảnh hưởng của khố lượng kali iodid đến h ệu suấ ổng hợp cap opr l d sulfid (n = 3). Kế quả khảo sá ảnh hưởng của khố lượng kal permangana đến h ệu suấ ổng hợp cap opr l d sulf d (n = 3).

Kế quả khảo sá ảnh hưởng của hể ích ac d sulfur c đậm đặc vớ khố lượng kal permangana đến h ệu suấ ổng hợp cap opr l d sulf d. Kế quả khảo sá ảnh hưởng của khố lượng kali dicromat đến h ệu suấ ổng hợp cap opr l d sulf d (n = 3). Kế quả khảo sá ảnh hưởng của hể ích ac d sulfur c đậm đặc, khố lượng kali dicromat đến h ệu suấ ổng hợp cap opr l d sulf d (n = 3). Kế quả khảo sá ảnh hưởng của hể ích hydrogen peroxyd 30% (100 hể ích) đến h ệu suấ ổng hợp cap opr l d sulf d (n = 3).

H ệu suấ ổng hợp, nh chế và oàn qu trình (n = 3). Mã hóa các yếu ố khảo sá qu rình ổng hợp cap opr l d sulf d. Bố rí hí ngh ệm Box-Behnken mức cơ ản k ểu ề mặ đáp ứng và h ệu suấ rung ình oàn qu rình ương ứng vớ ừng hí ngh ệm. Kế quả ố ưu hóa qu rình ổng hợp cap opr l d sulf d.

H ệu suấ phản ứng ổng hợp cap opr l d sulf d heo đ ều k ện dự đoán. Khố lượng sản phẩm hô hu được sau phản ứng hủy phân cephalex n vớ enzym PGA. H ệu suấ đ ều chế ha ạp chấ của cephalex n. Kế quả khảo sá ảnh hưởng của khố lượng hỗn hợp SiO2 – HNO3.

Kế quả khảo sá ảnh hưởng của hờ g an phản ứng. Khố lượng sản phẩm D sau khi tinh chế. H ệu suấ ổng hợp tạp A của nifedipin. H ệu suấ tổng hợp ạp B của nifedipin.

H ệu suấ nh chế sản phẩm A ng sắc ký cộ. Hiệu suấ đ ều chế các tạp. Giá trị các thông số sắc ký với các tỷ lệ pha động khảo sát. Giá trị các thông số sắc ký với các nhiệ độ cột khảo sát.

Bảng tóm tắ đ ều kiện sắc ký của các qui trình kiểm ra độ tinh khiết các tạp tổng hợp b ng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao. Kết quả khảo sát tính phù hợp hệ thống. Kết quả xác định miền giá trị, độ đúng, độ chính xác của các qui trình phân tích các tạp chất. Kết quả xác định độ tinh khiết (%) tính theo chế phẩm nguyên trạng của các tạp chất b ng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao.

Kết quả xác định độ tinh khiết (%) các tạp chất b ng phương pháp DSC và hàm ẩm b ng phương pháp TGA. Kết quả đánh g á cap opr l d sulf d. Kết quả đánh g á ạp D của amlodipin. Kết quả đánh g á D-phenylglycin và 7-ADCA.

Kết quả đánh giá tạp A và B của nifedipin. Khố lượng chất khảo sát đóng rong 1 lọ và số lọ đóng được. Kết quả đánh g á đồng nhất lọ của các chất khảo sát sau kh đóng gói. Kết quả phân tích robust A của captopril disulfid.

Kết quả phân tích robust A của 7-ADCA. Kết quả phân tích robust A của D-phenylglycin. Kết quả phân tích robust A của tạp D amlodipin. Kết quả phân tích robust A của tạp A nifedipin.

Kết quả phân tích robust A của tạp B nifedipin. Tóm tắt kết quả xác định giá trị ấn định và công bố các tạp đối chiếu 116 Bảng 3. Kết quả kiểm tra tính phù hợp hệ thống của qui trình định lượng tạp captopril disulfid trên mẫu chuẩn, mẫu thử và mẫu thử giả lập. Kết quả xác định miền giá trị, giới hạn phát hiện, giới hạn định lượng, độ đúng, độ chính xác của qui trình kiểm ra ạp chấ cap opr l d sulf d rong nguyên l ệu và hành phẩm chứa captopril.

Kết quả định lượng tạp captopril disulfid trong một số nguyên liệu và chế phẩm captopril trên thị rường (n = 3). Kết quả kiểm tra tính phù hợp hệ thống của qui trình định lượng 7-ADCA và D-phenylglycin trong nguyên liệu và thành phẩm cephalexin. Kết quả kiểm tra tạp 7-ADCA và D-phenylglycin trong một số nguyên liệu và chế phẩm cephalexin trên thị rường (n = 6). Kết quả kiểm tra tính phù hợp hệ thống của qui trình định lượng tạp D của amlodipin trong nguyên liệu và thành phẩm amlodipin.

Kết quả kiểm tra tạp D của amlodipin trong một số nguyên liệu và chế phẩm chứa amlodipin besilat trên thị rường (n = 6). Kết quả kiểm tra tính phù hợp hệ thống của qui trình định lượng tạp A và tạp B của nifedipin trong thành phẩm chứa nifedipin trên mẫu chuẩn (n = 6). Kết quả k ểm ra ính phù hợp hệ thống của qu rình định lượng ạp A và tạp B của nifedipin trong nguyên liệu nifedipin trên mẫu chuẩn. Kết quả kiểm tra tạp A và tạp B của B nifedipin trong một số nguyên liệu và chế phẩm nifedipin trên thị rường.

129 viii DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1. Cấu trúc hóa học của captopril disulfid. Phản ứng phân hủy captopril với tác nhân oxy không khí. Tổng hợp captopril disulfid với tác nhân oxy không khí, mô rường [BMIM]-BF4 và Na2CO3.

Các phương pháp cố định enzym phổ biến. Cấu trúc hóa học của acid 7-aminodesacetoxycephalosporanic. Sơ đồ đ ều chế cephalexin b ng phương pháp hóa học. Sơ đồ tổng hợp cephalexin với xúc tác enzym PGA.

Sơ đồ tổng hợp 7-ADCA theo Yeh và cộng sự. Cấu trúc hóa học của D-phenylglycin. Sơ đồ tổng hợp D-phenylglycin từ benzaldehyd. Tổng hợp D-phenylglycin b ng phương pháp v s nh vật.

Cấu trúc hóa học của 3-ethyl 5-methyl 2-[(2-aminoethoxy)methyl] -4-(2-clorophenyl)-6-methylpyridin-3,5-dicarboxylat (tạp D amlodipin). Nguồn gốc hình thành tạp D của amlodipin. Tổng hợp ethyl-4-[2-phthalimido ethoxy] acetoacetat [III]. Tổng hợp e hyl-2-(clorobenzylidin)-4-[2- (phthalimido)ethoxy]acetoacetat [IV].

Tổng hợp ph haloyl amlod p n [V]. xy hóa ph haloyl amlod p n. Thủy phân sản phẩm [VI] ạo 3-ethyl 5-methyl 2-[(2-aminoethoxy)methyl]-4-(2-clorophenyl)-6-methylpyridin-3,5- dicarboxylat [VII]. Cấu trúc hóa học của tạp A nifedipin.

Sự hình thành tạp A của nifedipin. Cấu trúc hóa học của tạp B nifedipin. Sự hình thành tạp B của nifedipin. Phản ứng oxy hóa captopril b ng hydrogen peroxyd .