Luận án danh mục tương tác thuốc đáng chú ý - Điều trị Hà Nam

BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC DƢỢC HÀ NỘI Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC NGUYỄN THỊ THÁI HÀ XÂY DỰNG DANH MỤC TƢƠNG TÁC THUỐC ĐÁNG CHÚ Ý TRONG ĐIỀU TRỊ TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN BÌNH LỤC – HÀ NAM LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP DƢỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I HÀ NỘI - 2019 luan an BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC DƢỢC HÀ NỘI NGUYỄN THỊ THÁI HÀ Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC XÂY DỰNG DANH MỤC TƢƠNG TÁC THUỐC ĐÁNG CHÚ Ý TRONG ĐIỀU TRỊ TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN BÌNH LỤC – HÀ NAM LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP DƢỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH : DƯỢC LÝ- DƯỢC LÂM SÀNG MÃ SỐ : CK60720405 Người hướng dẫn khoa học : Vũ Đình Hòa Nơi thực hiện : Trường ĐH Dược Hà Nội Trung tâm Y tế huyện Bình Lục tỉnh Hà Nam Thời gian thực hiện : Từ 22/7/2019 đến 22/11/2019 HÀ NỘI – 2019 luan an LỜI CẢM ƠN Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Vũ Đình Hòa - Giảng viên bộ môn Dược lực, Phó giám đốc Trung tâm DI&ADR Quốc gia, người thầy đã định hướng và cho tôi những nhận xét quý báu trong suốt quá trình tôi thực hiện khóa luận này. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến PGS. Nguyễn Hoàng Anh Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC – Giảng viên bộ môn Dược lực, Giám đốc Trung tâm DI&ADR Quốc gia, thầy là người luôn tận tình hướng dẫn và dìu dắt tôi từng bước trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu.

Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ths. Nguyễn Phương Thúy – Cán bộ Trung tâm DI & ADR Quốc gia. đã luôn theo sát và tận tình hướng dẫn tôi ngay từ những ngày đầu thực hiện khóa luận này. Tôi xin cảm ơn các cán bộ Trung tâm DI & ADR Quốc gia đã luôn nhiệt tình quan tâm, giúp đỡ tôi.

Tôi xin được gửi lời cảm ơn đến toàn thể các thầy cô giáo Trường Đại học Dược Hà Nội, những người thầy nhiệt huyết, yêu nghề, luôn tận tâm với học viên chúng tôi. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ban Giám đốc, các khoa phòng chức năng, các bác sĩ lâm sàng tại trung tâm y tế huyện Bình Lục đã luôn quan tâm, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện cho tôi thực hiện đề tài. Và cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình tôi, bạn bè tôi, những người luôn ở bên và là chỗ dựa vững chắc cho tôi trong cuộc sống. Hà Nội, tháng 11 năm 2019 Học viên Nguyễn Thị Thái Hà luan an MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC ĐẶT VẤN ĐỀ………………………………………………………………….

Định nghĩa tương tác thuốc…………………………………………………3 1. Phân loại tương tác thuốc. Dịch tễ tương tác thuốc……………………………………….Ý nghĩa của tương tác thuốc trên thực hành lâm sàng.Các yếu tố ảnh hưởng đến xuất hiện tương tác thuốc……………….Các biện pháp kiểm soát tương tác thuốc trong thực hành lâm sàng……….Các cơ sở dữ liệu tra cứu tương tác thuốc……………………………………….2 Xây dựng danh mục tương tác thuốc đáng chú ý. Một số khuyến cáo chung để kiểm soát tương tác.15 CHƢƠNG II.

ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ……. Giai đoạn 1: Xây dựng danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi cần chú ý dựa trên lí thuyết từ danh mục thuốc sử dụng tại trung tâm y tế huyện Bình Lục…………………………………………………………………………………17 2. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu…………….

Phương pháp nghiên cứu………………. Giai đoạn 2 : Xây dựng danh mục tƣơng thuốc có tần suất xuất hiện cao qua khảo sát bệnh án nội trú. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu…………………………………………….

Phương pháp nghiên cứu……………………………………. Giai đoạn 3: Xây dựng danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi cần chú ý trong thực hành lâm sàng tại trung tâm y tế huyện Bình Lục bằng việc tổng hợp danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi thu đƣợc ở giai đoạn 1 và giai đoạn 2 ……23 2. Đối tượng nghiên cứu. 23 Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC 2.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. 23 CHƢƠNG III. Giai đoạn 1: Xây dựng danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi đáng chú ý dựa trên lý thuyết từ danh mục thuốc sử dụng tại trung tâm Y tế huyện Bình Lục……….

Giai đoạn 2: Xây dựng danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi cần chú ý qua khảo sát bệnh án nội trú. Giai đoạn 3: Xây dựng danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi đáng chú ý trong điều trị tại trung tâm Y tế huyện Bình Lục bằng việc tổng hợp danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi thu đƣợc ở mục tiêu 1 và mục tiêu 2 ………………34 CHƢƠNG IV. Xây dựng danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi cần chú ý dựa trên lý thuyết từ danh mục thuốc sử dụng tại trung tâm y tế huyện Bình Lục, Hà Nam. Xây dựng danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi cần chú ý qua khảo sát bệnh án nội trú.

Xây dựng danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi cần chú ý trong thực hành lâm sàng tại trung tâm y tế huyện Bình Lục bằng việc tổng hợp danh mục tƣơng tác thuốc bất lợi thu đƣợc ở mục tiêu 1 và mục tiêu 2 ………….43 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 45 TÀI LIỆU THAM KHẢO luan an PHỤ LỤC Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC Phụ lục 1: Danh sách 16 thuốc trong danh mục thuốc bệnh viện thuộc tiêu chuẩn loại trừ. Phụ lục 2: Danh sách 38 thuốc trong danh mục thuốc bệnh viện sử dụng tên khác khi tra cứu trong Micromedex. Phụ lục 3: Danh sách 16 thuốc trong danh mục thuốc bệnh viện không có trong Micromedex.

Phụ lục 4: Danh mục 45 cặp tương tác cần chú ý dựa trên lý thuyết và hậu quả. Phụ lục 5: Danh mục 9 cặp tương tác có tần suất gặp cao và hậu quả. Phụ lục 6: Danh mục 44 tương tác thuốc cần chú ý và biện pháp xử trí trong thực hành lâm sàng tại Trung tâm Y tế huyện Bình Lục Phụ lục 7: Phiếu thu thập thông tin bệnh án. luan an Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ADR Phản ứng có hại của thuốc (Adverse Drug Reaction).

BNF Dược thư Quốc gia Anh (British National Formulary). CSDL Cơ sở dữ liệu. DIF Drug Interaction Facts.` HH Hansten and Horn’s Drug Interactions Analysis and Management. ICC Hệ số tương quan nhóm (Intraclass Correlation Coefficient).

INR International Normalized Ratio. IV Đường tĩnh mạch (Intravenous). MM Drug interactions – Micromedex® Solutions. SDI Stockley’s Drug Interactions.

STT Số thứ tự. TDKMM TDKMM TKTƢ Thần kinh trung ương. luan an Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC DANH MỤC CÁC BẢNG Tên bảng Trang Một số cơ sở dữ liệu tra cứu tương tác thuốc thường dùng.1 Bảng phân loại mức độ nặng của tương tác trong 10 Bảng 1. Bảng phân loại mức độ y văn ghi nhận trong Micromedex.1 Danh mục 45 cặp tương tác cần chú ý trên lý thuyết.

26 Danh mục 9 cặp tương tác thuốc có tần suất gặp cao.3 Danh mục 45 cặp tương tác cần chú ý trong thực hành lâm 35 sàng tại trung tâm Y tế Bình Lục, Hà Nam luan an DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Tên hình Trang Hình 2.1 Sơ đồ tóm tắt quá trình thực hiện giai đoạn 1. 18 Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC Hình 2.2 Sơ đồ tóm tắt quá trình thực hiện giai đoạn 2.1 Quá trình lựa chọn thuốc đưa vào duyệt tương tác. 24 Tỷ lệ các cặp tương tác xuất ra từ Micromedex ở giai đoạn Hình 3.3 Tỷ lệ các cặp tương tác qua khảo sát bệnh án.4 Tỷ lệ các lượt tương tác qua khảo sát bệnh án. 33 luan an ĐẶT VẤN ĐỀ Tương tác thuốc là vấn đề thường gặp trong thực hành lâm sàng và là một trong những yếu tố quan trọng có thể dẫn đến thất bại điều trị hoặc tăng khả năng xuất hiện các phản ứng có hại (ADR) ở mức độ nặng.

Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến sai sót trong điều trị, tăng tỷ lệ nhập viện trên mọi đối tượng Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC bệnh nhân [33]. Việc phối hợp thuốc là không thể tránh khỏi, nhất là trong điều kiện đa bệnh lý, đa triệu chứng. Đó là nguyên nhân làm cho nguy cơ gặp tương tác thuốc bất lợi dễ dàng xảy ra. Tỷ lệ các phản ứng có hại (ADR) khi kết hợp nhiều loại thuốc sẽ tăng theo cấp số nhân.

Một thống kê dịch tễ học cho thấy tỷ lệ ADR là 7% ở bệnh nhân dùng phối hợp 6-10 loại thuốc, nhưng tỷ lệ này sẽ là 40% khi phối hợp 16-20 loại. Trong đa số trường hợp người thầy thuốc chủ động phối hợp thuốc để có hiệu quả cao nhất và giảm thiểu tác dụng phụ, hoặc trong một số trường hợp vẫn phải kết hợp thuốc sau khi đã thận trọng cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ. Tuy nhiên, tương tác thuốc bất lợi có thể phòng tránh được bằng cách chú ý thận trọng đặc biệt hoặc tiến hành các biện pháp can thiệp để giảm thiểu nguy cơ. Vì vậy việc sàng lọc, phát hiện, đánh giá và quản lý tương tác thuốc luôn là nhiệm vụ quan trọng của nhân viên y tế trong quá trình sử dụng thuốc cho người bệnh.

Trung tâm Y tế huyện Bình Lục là cơ sở y tế công lập trực thuộc Sở Y tế Hà Nam, hoạt động theo mô hình Trung tâm Y tế tuyến huyện hai chức năng (khám, chữa bệnh và dự phòng). Hàng năm trung tâm tiếp nhận trung bình 80.000 lượt khám ngoại trú và 3.000 lượt bệnh nhân điều trị nội trú. Với mô hình bệnh tật đa dạng, việc phối hợp thuốc là tất yếu không tránh khỏi nên nguy cơ gặp ADR do tương tác thuốc là điều luôn được nhân viên y tế quan tâm. Xuất phát từ yêu cầu thực tế trên, chúng tôi thực hiện đề tài “Xây dựng danh mục tƣơng tác 1 luan an thuốc đáng chú ý trong điều trị tại trung tâm Y tế huyện Bình Lục – Hà Nam ” với các mục tiêu sau: 1.

Xây dựng danh mục tương tác thuốc bất lợi cần chú ý dựa trên lí thuyết từ danh mục thuốc sử dụng tại trung tâm y tế huyện Bình Lục 2.