Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số (1996-2015)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TRẦN CAO NGUYÊN ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ NGƢỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở CÁC HUYỆN MIỀN NÚI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2015 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Hà Nội - 2017 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TRẦN CAO NGUYÊN ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ NGƢỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở CÁC HUYỆN MIỀN NÚI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2015 Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số: 62.15 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS. Đỗ Quang Hƣng Hà Nội - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dƣới sự hƣớng dẫn của GS. Các số liệu trong luận án là trung thực, bảo đảm tính khách quan. Các tài liệu tham khảm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Hà Nội, ngày……tháng……năm 2017 Tác giả luận án Trần Cao Nguyên LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu đề tài: “Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số trong hệ thống chính trị ở các huyện miền núi từ năm 1996 đến năm 2015”, tác giả vô cùng biết ơn GS. Đỗ Quang Hưng - người đã trực tiếp hướng dẫn và nhiệt tình giúp đỡ trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài. Tác giả cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy, cô giáo trong Phòng Đào tạo Sau đại học và Khoa Lịch sử Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn – Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình tác giả thực hiện luận án. Qua đây tác giả cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban Tổ Chức Tỉnh ủy, Sở Nội, Ban Dân tộc Tỉnh Nghệ An; Phòng Nội vụ và Phòng Tổ chức cán bộ các huyện miền núi Nghệ An, đã nhiệt tình cung cấp cho tác giả những tư liệu hết sức quan trọng để thực hiện luận án.

Tác giả cũng xin cảm ơn đến các cán bộ, nhân viên làm việc tại Thư viện Quốc gia Hà Nội, Thư viện tỉnh Nghệ An, Trung tâm Lưu trử tỉnh Nghệ An đã tạo mọi điều kiện để tác giả thu thập tài liệu nghiên cứu luận án. Cuối cùng tác giả xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới gia đình, bè bạn thân thiết, đồng nghiệp trong Trường Đại Học Vinh đã luôn tạo điều kiện, động viên, giúp đỡ mọi mặt để tác giả hoàn thành luận án. Tác giả: Trần Cao Nguyên MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của Luận án. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của Luận án. Cơ sở lý luận, thực tiễn, nguồn tài liệu và phƣơng pháp nghiên cứu của Luận án. Đóng góp mới về khoa học của Luận án.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận án. Kết cấu của Luận án. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Các công trình khoa học liên quan đến đề tài Luận án.

Các công trình nghiên cứu về dân tộc thiểu số và xây dựng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số ở Việt Nam. Các công trình nghiên cứu đề cập đến miền núi và đội ngũ cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số ở các huyện miền núi tỉnh Nghệ An. Những nội dung cơ bản của các công trình khoa học đã đề cập liên quan đến đề tài Luận án và những vấn đề Luận án tập trung nghiên cứu. Những nội dung cơ bản của các công trình khoa học đã đề cập liên quan đến đề tài Luận án.

Những vấn đề Luận án tập trung nghiên cứu. CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ NGƢỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở CÁC HUYỆN MIỀN NÚI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2005. Những yếu tố tác động và chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Nghệ An về xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời DTTS trong HTCT ở các huyện miền núi. Những yếu tố tác động.

Chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Nghệ An về xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời DTTS trong HTCT (1996 – 2005). Quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời DTTS trong HTCT. Chỉ đạo xây dựng quy hoạch, tạo nguồn cán bộ. Chỉ đạo công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ ngƣời DTTS trong HTCT.

Chỉ đạo về việc tiếp nhận tuyển dụng, thực hiện chế độ chính sách và đánh giá, kiểm tra, kỷ luật cán bộ .63 Tiểu kết chƣơng. ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ NGƢỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở CÁC HUYỆN MIỀN NÚI ĐÁP ỨNG TÌNH HÌNH MỚI TỪ NĂM 2006 ĐẾN 2015. Yêu cầu mới và chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Nghệ An về xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời DTTS trong HTCT ở các huyện miền núi. Yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số đáp ứng nhiệm vụ đẩy mạnh công cuộc đổi mới ở các huyện miền núi tỉnh Nghệ An.

Chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Nghệ An về xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời DTTS trong HTCT (2006 - 2015). Đảng bộ tỉnh Nghệ An chỉ đạo thực hiện xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số trong HTCT từ năm 2006 đến năm 2015. Chỉ đạo quy hoạch nguồn cán bộ và tạo nguồn cán bộ. Chỉ đạo công tác đào tạo, bồi dƣỡng.

Chỉ đạo tiếp nhận, tuyển dụng, thực hiện chế độ chính sách và đánh giá, kiểm tra, kỷ luật cán bộ.107 Tiểu kết chƣơng 3. NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM. Nhận xét quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời DTTS trong HTCT ở các huyện miền núi (1996 – 2015). Hạn chế, khiếm khuyết.

Nguyên nhân của ƣu điểm và những hạn chế, yếu kém. Một số kinh nghiệm chủ yếu. Quán triệt và vận dụng đúng đắn, sáng tạo chủ trƣơng của Trung ƣơng Đảng về xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số vào điều kiện cụ thể của địa phƣơng. Xác định đúng vai trò của các đảng bộ cơ sở trong xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời DTTS trong HTCT.

Nâng cao nhận thức của các cấp ủy, chính quyền về vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ ngƣời DTTS và tầm quan trọng của công tác xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời DTTS trong HTCT. Phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành trong xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời DTTS trong HTCT. Các cấp ủy Đảng và chính quyền cần chú trọng phát triển kinh tế, xã hội cho vùng DTTS và phát huy vai trò của ngƣời có uy tín trong đồng bào DTTS.144 Tiểu kết chƣơng 4 .148 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .151 TÀI LIỆU THAM KHẢO .152 PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BCH Ban chấp hành BTV Ban thƣờng vụ CC Cao cấp CHDCND Cộng hòa dân chủ nhân dân CN Cử nhân CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa DTNT Dân tộc nội trú DTTS Dân tộc thiểu số HĐND Hội đồng nhân dân HTCT Hệ thống chính trị MTTQ Mặt trận tổ quốc TC Trung cấp THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông XHCN Xã hội chủ nghĩa UBND Ủy ban nhân dân UVBTV Ủy viên ban thƣờng vụ SCLLCT Sơ cấp lý luận chính trị MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc, trong đó có 53 dân tộc thiểu số.

Do vậy, trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn xác định vấn đề dân tộc, đoàn kết các dân tộc có ý nghĩa chiến lƣợc trong mọi giai đoạn lịch sử. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng (2016) tiếp tục khẳng định: “Đoàn kết các dân tộc có vị trí chiến lƣợc trong sự nghiệp cách mạng của nƣớc ta. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, bảo đảm các dân tộc bình đẳng, tôn trọng, đoàn kết, giải quyết hài hòa quan hệ giữa các dân tộc, giúp nhau cùng phát triển, tạo chuyển biến rõ rệt trong phát triển kinh tế, văn hóa xã hội vùng có đồng bào dân tộc thiểu số…”[53, tr. Để giải quyết tốt vấn đề dân tộc, yêu cầu trƣớc hết là phải xây dựng đƣợc một đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số vững mạnh cả về số lƣợng và chất lƣợng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [63, tr. Vì vậy, đối với các địa phƣơng có nhiều dân tộc sinh sống, Đảng và Nhà nƣớc chú trọng đến việc sử dụng và xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số và xem đây là lực lƣợng chủ yếu tại địa phƣơng để thúc đẩy sự phát triển toàn diện về kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội. Tuy nhiên, công tác cán bộ dân tộc thiểu số hiện nay ở Việt Nam còn nhiều bất cập. Những tình huống chính trị, cả việc những thế lực thù địch lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, kích động chia rẽ đồng bào dân tộc thiểu số, chia rẽ khối đoàn kết các dân tộc ở các vùng dân tộc thiểu số (Tây Nguyên, Tây Bắc…) đã cho thấy những hạn chế, yếu kém từ hệ thống chính trị cấp cơ sở, cũng nhƣ tình trạng “vừa thiếu, vừa yếu” của đội ngũ cán bộ là ngƣời dân tộc thiểu số.

Văn kiện Hội nghị lần thứ Bảy Ban Chấp hành Trung ƣơng khóa IX (2003) chỉ rõ: “Nhìn chung, đội ngũ cán bộ lãnh đạo và quản lý ở vùng dân tộc và miền núi còn thiếu về số lƣợng, yếu về năng lực tổ chức, chỉ đạo thực hiện; công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số chƣa đƣợc quan tâm”[47, tr. Đây là thực trạng chung của cả nƣớc, trong đó có tỉnh Nghệ An về công tác xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số ở các huyện miền núi. Nghệ An là tỉnh có 10 huyện và 1 thị xã miền núi, chiếm 83,31% diện tích tự nhiên toàn tỉnh; các huyện miền núi Nghệ An có 101 xã khu vực III, 61 xã khu vực II, 90 xã khu vực I và 1.