Luận án: Vận động thanh niên miền Bắc Đảng Lao động Việt Nam (1965-1975)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN -----***----- NGUYỄN QUANG LIỆU CUỘC VẬN ĐỘNG THANH NIÊN MIỀN BẮC CỦA ĐẢNG LAO ĐỘNG VIỆT NAM (1965 - 1975) LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2009 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN -----***----- NGUYỄN QUANG LIỆU CUỘC VẬN ĐỘNG THANH NIÊN MIỀN BẮC CỦA ĐẢNG LAO ĐỘNG VIỆT NAM (1965 - 1975) LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số: 62 22 56 01 Người hướng dẫn khoa học PGS. Ngô Đăng Tri HÀ NỘI - 2010 1 MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: YÊU CẦU MỚI CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM ĐỐI VỚI CUỘC VẬN ĐỘNG THANH NIÊN MIỀN BẮC. Quan điểm của Hồ Chí Minh và của Đảng về vai trò của thanh niên và công tác vận động thanh niên.

Quan điểm của Hồ Chí Minh. Quan điểm của Đảng. Yêu cầu mới của cách mạng Việt Nam đối với cuộc vận động thanh niên miền Bắc .1 Sơ lược công tác vận động thanh niên miền Bắc của Đảng trong những năm 1954 - 1960. Công tác vận động thanh niên miền Bắc của Đảng trong những năm 1961- 1965 và yêu cầu mới đối với cuộc vận động thanh niên miền Bắc.

48 Chương 2: CUỘC VẬN ĐỘNG THANH NIÊN MIỀN BẮC CỦA ĐẢNG GIAI ĐOẠN 1965 - 1968. Chủ trương của Đảng về cuộc vận động thanh niên miền Bắc giai đoạn 1965 - 1968. Chủ trương chung. Những nhiệm vụ cụ thể.

Quá trình Đảng chỉ đạo cuộc vận động thanh niên miền Bắc giai đoạn 1965 - 1968 ………… …………. Đối với phong trào “Ba sẵn sàng”. Đối với phong trào thanh niên xung phong và các phong trào khác. 95 3 Chương 3: ĐẢNG LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH CUỘC VẬN ĐỘNG THANH NIÊN MIỀN BẮC GIAI ĐOẠN 1969 - 1975.

Cuộc vận động thanh niên miền Bắc của Đảng từ năm 1969 đến năm 1972. Bối cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng. Quá trình Đảng chỉ đạo cuộc vận động thanh niên miền Bắc những năm 1969 - 1972. Cuộc vận động thanh niên miền Bắc của Đảng từ năm 1973 đến năm 1975.

Bối cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng. Quá trình Đảng chỉ đạo đẩy mạnh cuộc vận động thanh niên miền Bắc trong những năm 1973 - 1975. 137 Chương 4: NHẬN XÉT CHUNG VỀ CUỘC VẬN ĐỘNG THANH NIÊN MIỀN BẮC CỦA ĐẢNG (1965 - 1975).Nhận xét chung…. Về đối tượng và đặc điểm của cuộc vận động.

Về những thành tựu và hạn chế. Các kinh nghiệm chủ yếu. Để tập hợp, phát huy vai trò của thanh niên vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ miền Bắc, chi viện miền Nam, phải đánh giá đúng vai trò, vị trí của thanh niên và coi trọng công tác vận động thanh niên. Phải hiểu đúng tâm lý của tuổi trẻ miền Bắc để có những hình thức tổ chức sinh động, phong phú, phát huy tính năng động, sáng tạo của họ vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ miền Bắc, chi viện miền Nam.

Thanh niên miền Bắc là người chủ của chế độ xã hội chủ nghĩa đã và đang được xây dựng, là lớp người có ước mơ, hoài bão tiến bộ, do đó 4 đường lối, chủ trương vận động thanh niên của Đảng phải phù hợp với nguyện vọng, lợi ích và vai trò, vị trí của họ. Phải coi trọng công tác giáo dục tư tưởng cho thanh niên, khơi dậy truyền thống yêu nước, bất khuất kiên cường của dân tộc trong thế hệ trẻ miền Bắc. Thường xuyên coi trọng công tác lựa chọn, đào tạo đội ngũ cán bộ cho lực lượng thanh niên phù hợp với từng giai đoạn của công cuộc xây dựng và bảo vệ hậu phương miền Bắc, chi viện tiền tuyến miền Nam. 196 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

220 5 BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT CTTW : Chỉ thị Trung ương CNCS : Chủ nghĩa cộng sản CNXH : Chủ nghĩa xã hội GTVT : Giao thông vận tải KHKT : Khoa học kỹ thuật LLVT : Lực lượng vũ trang NQTW : Nghị quyết Trung ương NXB : Nhà xuất bản TNCS : Thanh niên cộng sản TNLĐ : Thanh niên lao động TNXP : Thanh niên xung phong TDTT : Thể dục thể thao TT : Thủ tướng XHCN : Xã hội chủ nghĩa 6 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Các nhà sáng lập chủ nghĩa cộng sản khoa học và những người cộng sản chân chính trên thế giới đều coi sự nghiệp giáo dục và đoàn kết thanh niên, thu hút thế hệ trẻ vào cuộc đấu tranh cách mạng là việc làm hết sức quan trọng. Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin là luôn luôn xem thanh niên như một tầng lớp xã hội đang trong quá trình hình thành và phát triển về mọi mặt chính trị, đạo đức, thể chất và cả về thế giới quan. Lịch sử của mỗi dân tộc và của toàn thế giới đã để lại biết bao tấm gương sáng ngời của thanh niên phụng sự cho sự nghiệp cách mạng cao cả, giải phóng dân tộc, giải phóng nhân dân.

Ở nước ta, ngay từ trong quá trình đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc đến khi Đảng Cộng sản thành lập, Đảng và Hồ Chí Minh đều đã thấy rõ vai trò, vị trí và tầm quan trọng của công tác vận động thanh niên. Đường lối thanh vận đã được Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra, phát triển và thể hiện qua các nghị quyết, chỉ thị, nhất là trong văn kiện các Đại hội của Đảng. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng luôn luôn quan tâm đến công tác vận động thanh niên, coi đây là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược. Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị về công tác thanh niên viết: “Vận động thanh niên là nhiệm vụ chính trị rất quan trọng của Đảng.

Làm tốt công tác thanh niên là đảm bảo sự kế tục và phát triển không ngừng của chế độ ta, bảo đảm hiện tại cũng như tương lai tươi sáng của dân tộc Việt Nam”. Cách mạng Việt Nam giành được thắng lợi to lớn như ngày nay là do có sự lãnh đạo của Đảng và Hồ Chí Minh. Sự lãnh đạo đó bao gồm nhiều lĩnh vực, trong đó có việc lãnh đạo các tổ chức quần chúng mà một trong những tổ chức quan trọng là Đoàn thanh niên. Đường lối thanh vận đúng đắn, sáng tạo của Đảng ra đời và phát triển cùng với quá trình ra đời và phát triển của 7 đường lối cách mạng Việt Nam nói chung, trong đó khoảng thời gian từ năm 1965 đến năm 1975 ở miền Bắc là một biểu hiện tiêu biểu.

Đây là thời kỳ miền Bắc thực hiện chuyển hướng xây dựng kinh tế cho phù hợp với điều kiện có chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân của đế quốc Mỹ để thực hiện vai trò hậu phương chống Mỹ, cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Thời kỳ này, Đảng đã có nhiều chỉ thị, nghị quyết quan trọng về công tác thanh niên và cũng từ thực tiễn sinh động của thanh niên đã làm cho công tác vận động thanh niên của Đảng đạt tới bước phát triển cao, toàn diện, có tác dụng quan trọng tới sự phát triển cách mạng. Trong quá trình đấu tranh, lực lượng thanh niên ở miền Bắc đã đóng góp xứng đáng sức người, sức của, cùng nhân dân cả nước sát cánh chiến đấu chống đế quốc Mỹ xâm lược. Đặc biệt các phong trào “Ba sẵn sàng”, phong trào “Ba đảm đang”… đã lan rộng và dấy lên phong trào toàn dân thi đua lao động sản xuất, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu diễn ra sôi nổi trong những năm tháng cả nước sục sôi chống Mỹ, cứu nước.

Nghiên cứu quá trình vận động thanh niên của Đảng ở miền Bắc thời kỳ 1965 - 1975 là để khẳng định những thành tựu về giáo dục, tập hợp thanh niên trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đánh giá thắng lợi, nguyên nhân và rút ra những kinh nghiệm bổ ích nhằm vận dụng vào công tác tập hợp thanh niên hiện nay. Qua đó góp phần vào việc tổng kết lịch sử Đảng, lịch sử chiến tranh cách mạng Việt Nam và lịch sử Đoàn Thanh niên, làm tài liệu giáo dục truyền thống lịch sử cho thế hệ trẻ trong thời kỳ mới, nhằm phát huy ngày càng tốt hơn tiềm năng của tuổi trẻ cho sự phát triển và phồn vinh của đất nước. Với ý nghĩa đó, nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Cuộc vận động thanh niên miền Bắc của Đảng Lao động Việt Nam (1965 - 1975)” làm luận án tiến sĩ lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 8 Công tác vận động thanh niên của Đảng là một lĩnh vực quan trọng, rộng lớn trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng.

Dù ở thời kỳ cách mạng nào, công tác vận động thanh niên của Đảng cũng đạt được nhiều thành tựu và đóng góp to lớn vào thắng lợi chung của cách mạng, trong đó nổi bật là thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc. Những dấu ấn đậm nét từ quá trình lãnh đạo công tác vận động thanh niên của Đảng ở miền Bắc những năm 1965 - 1975 đã từ lâu là đề tài thu hút sự quan tâm nghiên cứu, tìm hiểu của nhiều nhà khoa học. Do vậy, đã có nhiều công trình của các cá nhân, tổ chức đề cập đến hoặc đi sâu phân tích, tổng kết ở một khía cạnh hay góc độ nào đó thuộc lĩnh vực này. Có thể chia các công trình ấy theo các nhóm sau: Nhóm thứ nhất là những công trình nghiên cứu về lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam tập II (1954 - 1975) của Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Mác- Lênin (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995); Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước - Thắng lợi và bài học của Ban chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995); Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975), tập 1, Chuyển hướng chiến lược (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996); Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975), tập 2, Nguyên nhân chiến tranh (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995); Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 - 1975), Tập 3, Đánh thắng chiến tranh đặc biệt ( Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997); Sức mạnh chiến thắng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của Viện Sử học, Uỷ ban Khoa học Xã hội (Nxb Sự thật, Hà Nội, 1985); Việt Nam con số và sự kiện 1945 - 1989 (Nxb Sự thật, Hà Nội, 1989).