Luận án Tiến sĩ: Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người - Nội dung và Giá trị

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------------------- LẠI THỊ THANH BÌNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ QUYỀN CON NGƯỜI - NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC Hà Nội - 2018 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------------------- LẠI THỊ THANH BÌNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ QUYỀN CON NGƯỜI - NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ Chuyên ngành: Chính trị học Mã số: 62 31 02 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Phạm Ngọc Anh 2. Dương Xuân Ngọc XÁC NHẬN NCS ĐÃ CHỈNH SỬA THEO QUYẾT NGHỊ CỦA HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ LUẬN ÁN TIẾN SĨ CẤP ĐHQG T/M tập thể hướng dẫn Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận án tiến sĩ GS. Dương Xuân Ngọc GS.

Phùng Hữu Phú Hà Nội - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ: Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người - nội dung và giá trị là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, tư liệu được sử dụng trong luận án là trung thực, có xuất xứ rõ ràng. Những tham khảo và kế thừa đều được trích dẫn và chú thích cẩn thận. Nghiên cứu sinh Lại Thị Thanh Bình MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Cơ sở phương pháp luận. Phương pháp nghiên cứu.

Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của luận án. Ý nghĩa thực tiễn. Kết cấu của luận án:.

5 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Tình hình nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người. Tình hình nghiên cứu giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người.

Những vấn đề đã được nghiên cứu và những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu. Những vấn đề đã được nghiên cứu. Những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu. 23 Tiểu kết chương 1.

24 CHƯƠNG 2 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ QUYỀN CON NGƯỜI - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG. Khái niệm Quyền con người. Khái niệm Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người,. Khái niệm giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người:.

Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người .Thời kỳ hình thành các quan niệm đầu tiên của Hồ Chí Minh về quyền con người .Thời kỳ định hình những nhận thức mang tính khoa học, cách mạng và nhân văn trong tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người. Thời kỳ phát triển và hiện thực hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người. Phương thức tiếp cận quyền con người của Hồ Chí Minh. Hồ Chí Minh tiếp cận quyền con người theo phương thức tổng hòa biện chứng các giá trị tư tưởng, văn hóa phương Đông và phương Tây, truyền thống và hiện đại.

Hồ Chí Minh tiếp cận quyền con người với quan điểm riêng, sáng tạo, độc đáo. 55 Tiểu kết chương 2. 57 CHƯƠNG 3: NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ QUYỀN CON NGƯỜI. Quyền hạnh phúc.

Nội dung tư tưởng về quyền dân sự, chính trị. Quyền tự do. Quyền bình đẳng và dân chủ. Nội dung tư tưởng về quyền kinh tế, văn hóa, xã hội.

Quyền kinh tế. Nội dung tư tưởng về quyền của một số nhóm xã hội đặc thù. Quyền của phụ nữ. Quyền của trẻ em, người già.

Quyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng. 104 Tiểu kết chương 3. 108 2 CHƯƠNG 4: GIÁ TRỊ CỦA TƯ TƯỞNGHỒ CHÍ MINH VỀ QUYỀN CON NGƯỜI HIỆN NAY. Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người là sự vận dụng sáng tạo và phát triển lý luận Mác-Lênin về quyền con người, kết tinh những giá trị khoa học, cách mạng và nhân văn sâu sắc, ngang tầm thời đại.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người là sự vận dụng sáng tạo và phát triển lý luận Mác-Lênin về quyền con người. Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người kết tinh các giá trị khoa học, cách mạng và tính nhân văn sâu sắc, ngang tầm thời đại. Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người cung cấp cơ sở khoa học cho Đảng và Nhà nước hoạch định đường lối, chính sách thực hiện quyền con người ở Việt Nam hiện nay. Đối với quyền con người nói chung, các quyền dân sự, chính trị nói riêng.

Đối với quyền của nhóm xã hội đặc thù. Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người là một cội nguồn của những thành tựu trong thực hiện quyền con người ở Việt Nam hiện nay. Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người trở thành nội dung trong văn hóa chính trị Việt Nam hiện đại, là một cơ sở trong đấu tranh chống các luận điệu xuyên tạc vấn đề nhân quyền ở Việt Nam hiện nay. Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người trở thành nội dung trong văn hóa chính trị Việt Nam hiện đại, góp phần thực hiện quyền con người ở Việt Nam giai đoạn hiện nay.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người cung cấp những luận cứ khoa học trong đấu tranh chống các luận điệu xuyên tạc vấn đề nhân quyền ở Việt Nam hiện nay. 144 Tiểu kết chương 4. 152 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 155 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

Tính cấp thiết của đề tài Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm đến vấn đề con người. Tư tưởng căn bản, cốt lõi, xuyên suốt hệ thống tư tưởng cũng như thực tiễn cách mạng của Người, và sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam do Người khởi xướng và lãnh đạo, là giải phóng con người khỏi mọi nô dịch, áp bức, bóc lột, bất công; đảm bảo cho con người được hưởng dụng một cuộc sống xứng với phẩm giá cao quý của con người; tạo điều kiện để con người phát huy, phát triển đầy đủ, toàn diện tiềm năng, thực sự trở thành chủ thể tích cực của tiến bộ lịch sử. Trong tư tưởng và sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh, người ta thấy rõ một lôgic phát triển nhất quán, từ giải phóng con người - dân tộc, đến giải phóng con người - giai cấp và cao nhất là giải phóng con người - nhân loại. Tác phẩm chứa đựng những suy tư mang tính cách mạng đầu tiên về giải phóng con người mang tên Vấn đề dân bản xứ, và trong Di chúc thiêng liêng mà Người để lại cho chúng ta thì “đầu tiên là công việc đối với con người”.

Hai chữ “con người” trăn đi trở lại trong mọi suy tư, quán xuyến trong mọi quyết tâm và hành động cách mạng của Hồ Chí Minh. Tất cả những điều đó, suy cho đến cùng, là làm thế nào để nhận thức đúng và đảm bảo cho mọi người được hưởng đầy đủ nhất Quyền con người. Hồ Chí Minh phê phán chế độ thuộc địa và rộng hơn là chế độ tư bản chủ nghĩa đã xâm phạm, tước đoạt trắng trợn ngay cả những quyền con người cơ bản nhất của người dân bản xứ, của nhân dân lao động ở các nước tư bản; Người thấy rõ một cuộc cách mạng chỉ được coi là thành công và đến nơi, nếu nó mang lại cho con người, nhất là người lao động, những quyền con người “thật”; Người thấy rõ trên thế giới học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Mác-Lênin - học thuyết mang lại cho con người những quyền con người đầy đủ và triệt để nhất; và chính trên nền tảng chủ nghĩa. Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã thâu hóa tinh hoa tư tưởng, văn hóa Đông Tây, cổ kim, trong đó có những giá trị tư tưởng, văn hóa về quyền con người, đã phân tích và tổng kết thực tiễn để đúc rút ra những quy luật của lịch sử, từ đó xây dựng nên và cùng với Đảng Cộng sản và nhân dân Việt Nam thực hiện thành công một hệ thống lý luận đầy tính khoa học, cách mạng và nhân văn về giải phóng con người một cách triệt để nhất, về giành lại và bảo đảm cho con người, trước hết là người Việt Nam, được hưởng đầy đủ mọi quyền con người tốt đẹp.

Có thể khẳng định, có 1 một hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người đã được hình thành và đang từng bước được hiện thực hóa trong thực tiễn cách mạng Việt Nam. Trải qua những bước thăng trầm và biến động của lịch sử, cả lịch sử Việt Nam và lịch sử thế giới, tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người đã và đang khẳng định giá trị và sức sống to lớn của nó. Chính vì thế, việc đi sâu nghiên cứu, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người là một nhiệm vụ khoa học rất quan trọng, tất yếu phải đặt ra trong nghiên cứu khoa học chính trị ở Việt Nam. Đó còn là nhiệm vụ có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn, xét trong bối cảnh hiện nay.

Về mặt lý luận, nghiên cứu lý luận về quyền con người nói chung, tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người nói riêng, tuy đã được quan tâm triển khai trong những năm gần đây. Tuy nhiên, cũng như Khoa học Chính trị nói chung, những nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người nói riêng, còn khá mới mẻ ở Việt Nam. Cũng đã có những công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người được công bố, nhưng hầu hết còn ở giai đoạn khai phá hướng đi, cung cấp những nhận thức đầu tiên, tuy rất quý báu, nhưng cần tiếp tục được đi sâu thêm cho tương xứng với một đối tượng nghiên cứu vốn ở vị trí trung tâm, chứa đựng nhiều tầng cấp ý nghĩa và giá trị, trong di sản Hồ Chí Minh. Vì thế, việc triển khai thực hiện một công trình nghiên cứu có hệ thống, theo hướng vận dụng những cách tiếp cận hiện đại về quyền con người, đối với tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người, là một đòi hỏi cấp thiết về lý luận hiện nay, góp phần bổ sung những tri thức khoa học mới, quan trọng cho hệ thống tri thức của Khoa học Chính trị ở Việt Nam nói chung, cho nghiên cứu về Hồ Chí Minh nói riêng.