Luận án về Nghệ thuật Lãnh đạo Hồ Chí Minh: Nội dung, Giá trị và Ý nghĩa

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH ĐÀO ĐÌNH TUẤN NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO HỒ CHÍ MINH - NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: HỒ CHÍ MINH HỌC Hà Nội - 2022 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 6 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 6 1. Khái quát kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài và những 23 vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu Chương 2: KHÁI NIỆM VÀ CƠ SỞ HÌNH THÀNH NGHỆ THUẬT 27 LÃNH ĐẠO HỒ CHÍ MINH 2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến luận án 27 2.

Cơ sở hình thành nghệ thuật lãnh đạo Hồ Chí Minh 37 Chương 3: NỘI DUNG NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO HỒ CHÍ MINH 67 3. Nghệ thuật xác định mục tiêu, xây dựng tầm nhìn lãnh đạo 67 3. Nghệ thuật thuyết phục đối tượng lãnh đạo 80 3. Nghệ thuật tổ chức và sử dụng lực lượng cách mạng 90 3.

Nghệ thuật sử dụng quyền lực 102 3. Nghệ thuật nắm bắt thời cơ 111 3. Nghệ thuật xử lý tình huống 123 Chương 4: GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO HỒ CHÍ MINH 132 4. Giá trị lý luận 132 4.

Giá trị thực tiễn 146 KẾT LUẬN 164 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN 166 QUAN ĐẾN LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 167 DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT CMVS : Cách mạng vô sản CNĐQ : Chủ nghĩa đế quốc CNMLN : Chủ nghĩa Mác - Lênin CNTB : Chủ nghĩa tư bản CNXH : Chủ nghĩa xã hội CTQG : Chính trị quốc gia ĐCS : Đảng Cộng sản ĐLDT : Độc lập dân tộc GCCN : Giai cấp công nhân GPDT : Giải phóng dân tộc NTLĐ : Nghệ thuật lãnh đạo NXB : Nhà xuất bản SMDT : Sức mạnh dân tộc SMTĐ : Sức mạnh thời đại 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Lãnh đạo là một hoạt động mang tính tất yếu trong quá trình tồn tại và phát triển của xã hội loài người. Con người cần đến lãnh đạo và lãnh đạo có mặt ở mọi lĩnh vực của đời sống con người. Trong sự phát triển chung đó, nổi lên những cá nhân với phẩm chất và năng lực vượt trội, trở thành người dẫn dắt các lực lượng xã hội, quốc gia, dân tộc phát triển, đạt được những thành tựu nổi bật, trở thành biểu tượng để mọi người ngưỡng mộ, noi theo.

Họ đã hình thành nên NTLĐ đặc sắc để đạt được mục tiêu của tổ chức một cách hiệu quả nhất. Lý luận và thực tiễn đều chứng minh cách mạng là sự nghiệp to lớn, rất vinh quang nhưng cũng đầy gian khổ để xóa bỏ những trật tự làm tha hóa con người, đem lại cho con người tự do và phát triển toàn diện. Bởi vậy, nó gắn với những cuộc đấu tranh quyết liệt, lúc ngấm ngầm, lúc công khai, vừa ngấm ngầm vừa công khai giữa cái tiến bộ và lạc hậu, văn minh và bạo tàn để thiết lập những cái mới mẻ, tốt tươi. Muốn giành thắng lợi trong cuộc đấu tranh đó, đòi hỏi lực lượng cách mạng, nhất là các nhà lãnh đạo, phải nhận thức và giải quyết rất nhiều vấn đề một cách sáng tạo, linh hoạt, khéo léo để giành được sự ủng hộ của quần chúng nhân dân.

Qua đó, tạo dựng nền tảng vững chắc, tránh được hoặc giảm bớt những tổn thất, giành thắng lợi từng bước, đi đến thắng lợi hoàn toàn. Bởi vậy, NTLĐ rất quan trọng đối với cách mạng, luôn cần phải đi sâu nghiên cứu, vận dụng sáng tạo. Hồ Chí Minh là một nhà hoạt động cách mạng chuyên nghiệp, với thời gian hơn nửa thế kỷ, là lãnh tụ của cách mạng Việt Nam, chiến sĩ cộng sản quốc tế, có ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển của đất nước và góp phần thúc đẩy sự phát triển của nhân loại. Quá trình hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đã thể hiện một NTLĐ đặc sắc, có tính điển hình rất cao.

Người trở thành một nhà lãnh đạo mẫu mực, có sức hút lớn, thông qua việc giải quyết thành công các vấn đề nảy sinh ở các cấp độ, từ cá nhân, tập thể đến tầm cao và cao nhất của quốc gia, trong những tình huống hết sức khó khăn, phức tạp và những thời khắc bước ngoặt, sống còn. Điều đó được thể hiện cả trên phương diện lý luận và thực tiễn. Nghệ thuật lãnh đạo Hồ Chí Minh đã tạo nên thắng lợi rực rỡ của cách mạng Việt Nam, trở thành một mẫu mực điển hình, kết tụ thành những giá trị văn hóa không chỉ có tầm vóc dân tộc mà mang tầm thời đại, có sức sống lâu bền cùng lịch sử. Trong quá trình nghiên cứu về Hồ Chí Minh, mặc dù NTLĐ của Người được đề cập gián tiếp ở một số nghiên cứu, dưới nhiều góc độ, nhưng chưa được khái quát, lý giải một cách toàn diện và có hệ thống dưới góc độ Hồ Chí Minh học.

Khi nói đến NTLĐ Hồ Chí Minh, mọi người đều 2 có thể cảm nhận, nhưng chưa định hình 3 được, cảm thấy luôn cần phải học tập, vận dụng nhưng chưa được đúc kết thành chỉnh thể. Điều nói trên đặt ra và đòi hỏi phải khái quát lý luận, hệ thống hóa cũng như luận giải khái niệm, nội dung, giá trị của NTLĐ của Người. Qua đó, bổ sung thêm hệ thống tri thức ngành Hồ Chí Minh học và khoa học lãnh đạo hiện đại, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền của ĐCS Việt Nam hiện tại và tương lai. Mặt khác, nghiên cứu NTLĐ Hồ Chí Minh còn là một nội dung cần thiết góp phần xây dựng, phát triển lý luận NTLĐ của Đảng nói riêng và NTLĐ Việt Nam hiện đại nói chung với nền tảng là NTLĐ Hồ Chí Minh.

Đây là một vấn đề có ý nghĩa lý luận rất thiết thực đối với Đảng và đội ngũ cán bộ của Đảng trong quá trình lãnh đạo đất nước, địa phương, đơn vị. Thông qua đó, thúc đẩy nhanh hơn quá trình hiện thực hóa khát vọng xây dựng nước Việt Nam hùng cường trong điều kiện mới. Hiện nay, Việt Nam đang ở trong giai đoạn mà tình hình trong nước và thế giới đang có những biến đổi quan trọng, với sự phức tạp ngày càng cao, đồng thời, có không ít nghịch lý đang tồn tại. Nhiều vấn đề mới xuất hiện và sẽ xuất hiện cần được làm sáng tỏ, cần có đối sách phù hợp.

Thế giới chuyển biến nhanh chóng, sâu sắc, tiềm ẩn những yếu tố khó lường; cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, tạo ra những tác động khó dự đoán đối với các nước nhỏ; những thách thức của an ninh truyền thống và phi truyền thống nổi lên với với những đặc điểm mới, tác động tới tình hình toàn cầu và mỗi quốc gia… Công cuộc đổi mới tiếp tục được đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ, với những mục tiêu đặt ra ngày càng cao, đòi hỏi phải có sự lãnh đạo đúng đắn, hiệu quả hơn. Trước tình hình đó, nếu Đảng và đội ngũ cán bộ của Đảng không có NTLĐ, không sáng tạo, linh hoạt, khéo léo thì khó có thể giải quyết thắng lợi những thách thức đang đặt ra cũng như tranh thủ được những thời cơ đang đến và sẽ đến một cách hiệu quả nhất. Điều nói trên càng đòi hỏi, thôi thúc chúng ta nghiên cứu sâu sắc hơn về lý luận, để vận dụng sáng tạo NTLĐ Hồ Chí Minh với những giá trị nổi bật đã được lịch sử kiểm chứng và khẳng định vào điều kiện mới. Qua đó, tìm thấy khung tham chiếu trong giải quyết những vấn đề hiện tại, trước một bối cảnh đầy biến động, có nhiều yếu tố khó lường, thời cơ luôn song hành với nguy cơ, lợi ích đi liền với cạm bẫy.

Thực tiễn phát triển của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng thời gian qua cho thấy, bên cạnh những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử đã đạt được, một bộ phận cán bộ lãnh đạo vẫn còn bộc lộ những hạn chế và bất cập nhất định, như tầm nhìn, hoạch định chủ 4 trương, sử dụng quyền lực, dùng người, giải quyết các mối quan hệ, xử lý các tình huống nảy sinh… có lúc, có nơi chưa tốt làm ảnh hưởng đến sự phát triển của địa phương và đất nước. Điều này đòi hỏi phải tăng cường bồi dưỡng những tri thức về NTLĐ nói chung và NTLĐ Hồ Chí Minh nói riêng cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cấp, trước hết là cấp chiến lược. Trên cơ sở đó, góp phần giúp họ thực sự trở thành những những người lãnh đạo có tâm, có tầm và có tài, kế tục sự nghiệp mà Hồ Chí Minh cũng như các thế hệ đi trước để lại, đưa cách mạng đạt được những thắng lợi mới. Những vấn đề trên cho thấy, việc làm sáng tỏ NTLĐ Hồ Chí Minh, không chỉ bổ sung thêm hệ thống tri thức về Hồ Chí Minh học, góp phần làm nổi bật tầm vóc của Người, mà còn góp phần thiết thực giải quyết những vấn đề đang đặt ra, trong quá trình phát triển của Việt Nam và thế giới hiện nay, cả về lý luận và thực tiễn.

Từ những lý do trên, nghiên cứu sinh chọn vấn đề: “Nghệ thuật lãnh đạo Hồ Chí Minh - Nội dung và giá trị” làm đề tài luận án của mình. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Chỉ ra, hệ thống hóa và luận giải nội dung, giá trị của NTLĐ Hồ Chí Minh. Nhiệm vụ nghiên cứu Để hoàn thành mục đích đã xác định, luận án thực hiện các nhiệm vụ sau: Một là, tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án.

Hai là, làm rõ các khái niệm liên quan đến đề tài luận án. Ba là, làm rõ cơ sở hình thành NTLĐ Hồ Chí Minh. Bốn là, chỉ ra, hệ thống hóa và phân tích những nội dung cơ bản của NTLĐ Hồ Chí Minh. Năm là, chỉ ra và phân tích giá trị lý luận và thực tiễn của NTLĐ Hồ Chí Minh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Nội dung và giá trị của Nghệ thuật lãnh đạo Hồ Chí Minh. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: Hệ thống các quan điểm của Hồ Chí Minh về lãnh đạo được thể hiện trong các tác phẩm của Người cùng với cuộc đời và thực tiễn lãnh đạo cách mạng của Hồ Chí Minh. Trên cơ sở đó, khai thác làm rõ nội dung và giá trị của NTLĐ Hồ Chí Minh.

5 - Về thời gian: Thời gian Hồ Chí Minh lãnh đạo cách mạng, tập trung vào thời kỳ 1945 - 1969. Để làm rõ giá trị của NTLĐ Hồ Chí Minh, luận án cập nhật những thành tựu lý luận và thực tiễn của công cuộc đổi mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay.