Luận án: Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản cho người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc - Nguyễn Đình Hưng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------


-------- NGUYỄN ĐÌNH HƯNG CHÍNH SÁCH ĐẢM BẢO TIẾP CẬN GIÁO DỤC CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ VÙNG TÂY BẮC LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ HÀ NỘI, 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------


-------- NGUYỄN ĐÌNH HƯNG CHÍNH SÁCH ĐẢM BẢO TIẾP CẬN GIÁO DỤC CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ VÙNG TÂY BẮC Chuyên ngành: QUẢN LÝ CÔNG Mã số: 9310110 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS. MAI VĂN BƯU HÀ NỘI, 2019 i CAM KẾT Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng bản đăng ký đề tài này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Nghiên cứu sinh Nguyễn Đình Hưng ii MỤC LỤC CAM KẾT.

ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.vi DANH MỤC BẢNG BIỂU. vii DANH MỤC ĐỒ THỊ. viii DANH MỤC HÌNH .ix CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ CHÍNH SÁCH ĐẢM BẢO TIẾP CẬN GIÁO DỤC CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ. Tính cấp thiết của đề tài.

Lý do chọn đề tài. Tổng quan nghiên cứu Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số. Khoảng trống nghiên cứu. Mục đích, phạm vi và đối tượng nghiên cứu.

Mục đích nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Khung lý thuyết của luận án.

Phương pháp nghiên cứu của luận án. Những đóng góp mới về mặt học thuật, lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án. Kết cấu của luận án. 38 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 .39 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH ĐẢM BẢO TIẾP CẬN GIÁO DỤC CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ.

Tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số. Quan niệm, đặc điểm cơ bản của người dân tộc thiểu số. Tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số. Các nhân tố ảnh hưởng đến đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản cho người dân tộc thiểu số.

Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số 50 2. Khái niệm và mục tiêu của Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số. Nguyên tắc của chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số. Các Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số.

Nhân tố ảnh hưởng đến Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số. Kinh nghiệm quốc tế về chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số và bài học kinh nghiệm cho vùng Tây Bắc của Việt Nam. Kinh nghiệm của Trung Quốc. Kinh nghiệm của một số nước trong khối ASEAN.

Kinh nghiệm của Thái Lan. Kinh nghiệm của một số nước Mỹ Latinh. Bài học kinh nghiệm rút ra đối với vùng Tây Bắc của Việt Nam .66 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 .68 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ VÙNG TÂY BẮC. Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc.

Tình hình tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc .3 Phân tích tình hình đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản cho học sinh dân tộc thiểu số tại hai tỉnh điển hình Lào Cai và Điện Biên của vùng Tây Bắc. Tình hình đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản cho học sinh dân tộc thiểu số tại Tỉnh Lào Cai. Tình hình đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản cho học sinh dân tộc tại Tỉnh Điện Biên. Khung lý thuyết phân tích và thực chứng về các nhân tố tác động đến tiếp cận giáo dục cơ bản của trẻ em dân tộc thiểu số.

82 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 .89 iv CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH ĐẢM BẢO TIẾP CẬN GIÁO DỤC CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ VÙNG TÂY BẮC. Tình hình chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số tại vùng Tây Bắc. Chính sách đầu tư cơ sở vật chất cho trường học. Chính sách tài chính cho đội ngũ giáo viên của các cơ sở giáo dục.

Chính sách phát triển nguồn nhân lực giáo viên, cán bộ quản lý. Chính sách tài chính đối với học sinh. Chính sách phát triển cơ sở hạ tầng xã hội vùng miền núi. Chính sách tuyên truyền cho giáo dục cơ bản.

Đánh giá thực trạng tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc. Đánh giá thực trạng đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản từ phía người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc. Đánh giá thực trạng đảm bảo tiếp cận giáo dục từ phía cơ sở giáo dục. Đánh giá thực trạng chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc.1 Mô hình phân tích nhân tố tác động đến thực thi chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc.

Đánh giá kết quả chung đạt được:. Những hạn chế và nguyên nhân. Mô hình lý thuyết đánh giá chất lượng và sự hài lòng của người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc đối với việc cung cấp dịch vụ giáo dục cơ bản .1 Mô hình lựa chọn để đánh giá .2 Dữ liệu và mẫu nghiên cứu của mô hình .3 Phương pháp xử lý dữ liệu. Kết quả mô hình hồi quy.

Đánh giá nhân tố ảnh hưởng đến việc đảm bảo tiếp cận giáo dục đối với người dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc. Nhóm nhân tố thuộc về Nhà nước. Nhóm nhân tố thuộc về Địa phương. Nhóm nhân tố thuộc về hệ thống cung cấp dịch vụ giáo dục cho người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc.

Nhóm nhân tố thuộc về người dân vùng Tây Bắc .119 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4 .121 CHƯƠNG 5: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH NHẰM ĐẢM BẢO TIẾP CẬN GIÁO DỤC CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ VÙNG TÂY BẮC ĐẾN NĂM 2025, ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030 122 5. Định hướng chính sách đảm bảo tiếp cận dịch vụ giáo dục cơ bản cho người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc. Giải pháp hoàn thiện Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản cơ bản đối với người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc. Nhóm giải pháp tăng cường khả năng cung cấp dịch vụ giáo dục cơ bản của các cơ sở giáo dục đối với người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc.

Nhóm giải pháp tăng cường sự hỗ trợ và thu hút học sinh dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc đến trường. Nhóm giải pháp hoàn thiện Chính sách phát triển cơ sở hạ tầng vùng Tây Bắc 135 5. Một số giải pháp điều kiện khác. Một số đề xuất, kiến nghị với các cơ quan Nhà nước .139 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .141 TÀI LIỆU THAM KHẢO.154 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Nội dung 1 CSGDMN Chính sách giáo dục miền núi 2 CTMTQGGN Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo 3 DTTS Dân tộc thiểu số Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối 4 NQ30a với 61 huyện nghèo Chương trình mục tiêu quốc gia về Nước sạch và vệ sinh 5 NSVSMTNT môi trường nông thôn 6 THCS Trung học cơ sở 7 THCSDTBT Trung học cơ sở dân tộc bán trú 8 THCSDTNT Trung học cơ sở dân tộc nội trú 9 TH Tiểu học 10 SWOT Ma trận điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ, thách thức 11 UNDP Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc 12 UNESCO Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc 13 UNFPA Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam 14 UNICEF Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc 15 UN Liên hiệp quốc 16 WHO Tổ chức Y tế Thế giới 17 XHCB Xã hội cơ bản 18 ĐBKK Đặc biệt khó khăn 19 DVGDCB Dịch vụ giáo dục cơ bản 20 GDCB Giáo dục cơ bản vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Chỉ tiêu giáo dục đối với đồng bào dân tộc thiểu số .1: Tiếp cận giáo dục cơ bản các cấp của một số dân tộc sinh sống chủ yếu ở vùng Tây Bắc năm 2015 .2: Thống kê mô tả về tiếp cận giáo dục cơ bản của học sinh dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc năm 2015 .3: Tỷ lệ giảm học sinh theo cấp độ học tăng lên của học sinh dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc .4: Tình hình đảm bảo tiếp cận giáo dục của học sinh dân tộc thiểu số đến cấp Tiểu học của Tỉnh Lào Cai giai đoạn 2013-2017 .5: Tình hình đảm bảo tiếp cận giáo dục của học sinh dân tộc thiểu số đến cấp trung học cơ sở của Tỉnh Lào Cai giai đoạn 2013-2017 .6: Tình hình của các cơ sở giáo dục của Tỉnh Lào Cai năm học 2015-2016 .7: Tình hình đảm bảo tiếp cận giáo dục của học sinh dân tộc thiểu số đến cấp Tiểu học của Tỉnh Điện Biên giai đoạn 2013-2017 .8: Tình hình đảm bảo tiếp cận giáo dục của học sinh dân tộc thiểu số đến cấp trung học cơ sở của Tỉnh Điện Biên giai đoạn 2013-2017 .1: Các biến số của mô hình hồi quy tuyến tính các nhân tố tác động đến tiếp cận giáo dục.1: Một số mục tiêu đảm bảo tiếp cận giáo dục của đồng bào dân tộc thiểu số đến 2025 .125 viii DANH MỤC ĐỒ THỊ Đồ thị 3.1: Phân bố tỷ lệ tiếp cận giáo dục chung của học sinh dân tộc thiểu số tại vùng Tây Bắc năm 2015 .2: Phân bố tỷ lệ tiếp cận giáo dục tiểu học của học sinh dân tộc thiểu số tại vùng Tây Bắc năm 2015 .3: Phân bố tỷ lệ tiếp cận giáo dục bậc trung học cơ sở của học sinh dân tộc thiểu số tại vùng Tây Bắc năm 2015 .4: Mức giảm tỷ lệ tiếp cận giáo dục tiểu học so với giáo dục trung học cơ sở của học sinh dân tộc thiểu số năm 2015 .5: Tỷ lệ nghèo của các tỉnh vùng Tây Bắc giai đoạn 1993-2017 .76 ix DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Hệ thống chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản của người dân tộc thiểu số vùng núi.