Luận án: BĐBP bảo vệ ANCT biên giới phía Bắc Việt Nam của Nguyễn Xuân Thanh

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng nghiên cứu sinh. Các số liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Xuân Thanh MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT MỞ ĐẦU 5 Chương TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN 1 ĐẾN ĐỀ TÀI 10 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài có liên quan đến đề tài luận án 10 1.

Các công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan đến đề tài luận án 14 1. Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã tổng quan có liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết 25 Chương MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG 2 BẢO VỆ AN NINH CHÍNH TRỊ KHU VỰC BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM HIỆN NAY 30 2. Quan niệm an ninh chính trị và bảo vệ an ninh chính trị khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay 30 2. Quan niệm, nội dung, phương thức và những yếu tố quy định Bộ đội Biên phòng bảo vệ an ninh chính trị khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay 51 Chương THỰC TRẠNG BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG BẢO VỆ AN NINH 3 CHÍNH TRỊ KHU VỰC BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA 72 3.

Thành tựu, nguyên nhân thành tựu của Bộ đội Biên phòng bảo vệ an ninh chính trị khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay 72 3. Hạn chế, nguyên nhân hạn chế của Bộ đội Biên phòng bảo vệ an ninh chính trị khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay và một số vấn đề đặt ra 95 Chương YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG BẢO VỆ 4 VỮNG CHẮC AN NINH CHÍNH TRỊ KHU VỰC BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM HIỆN NAY 116 4. Yêu cầu Bộ đội Biên phòng bảo vệ vững chắc an ninh chính trị khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay 116 4. Giải pháp chủ yếu Bộ đội Biên phòng bảo vệ vững chắc an ninh chính trị khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay 123 KẾT LUẬN 158 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 160 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 161 PHỤ LỤC 176 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 An ninh chính trị ANCT 2 Bộ đội Biên phòng BĐBP 3 Hệ thống chính trị HTCT 4 Kinh tế - xã hội KT - XH 5 Quốc phòng - an ninh QP - AN 6 Xã hội chủ nghĩa XHCN 5 MỞ ĐẦU 1.

Lý do lựa chọn đề tài luận án An ninh chính trị có vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN. Bảo vệ ANCT là một nội dung trọng yếu trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN nhằm giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước, sự ổn định chính trị - xã hội, củng cố lòng tin và sự thống nhất về chính trị - tinh thần của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, chế độ XHCN, góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp trong xây dựng và bảo vệ đất nước. Đảng ta khẳng định: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội” [96, tr. Khu vực biên giới phía Bắc nước ta có vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, kinh tế, QP - AN và đối ngoại.

Đây là khu vực có đường biên giới quốc gia trên đất liền dài 1.449,566 km tiếp giáp với Trung Quốc; KT - XH chậm phát triển, chất lượng và hiệu quả hoạt động của HTCT cấp cơ sở còn có những hạn chế; quan hệ dân tộc, tôn giáo đa dạng, phức tạp… và là một trong những địa bàn trọng điểm mà các thế lực thù địch tập trung chống phá nhằm gây mất ANCT ở khu vực, tiến tới lật đổ chế độ XHCN ở nước ta. An ninh chính trị ở khu vực biên giới phía Bắc là một bộ phận cấu thành ANCT của đất nước. Do vậy, giữ vững ANCT ở khu vực biên giới phía Bắc vừa là nhiệm vụ cấp bách, vừa là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược lâu dài, tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng khu vực biên giới giàu mạnh, xứng đáng là phên dậu vững chắc của Tổ quốc. Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt, chuyên trách trong bảo vệ ANCT ở khu vực biên giới.

Những năm qua, các đơn vị BĐBP đã phát huy tốt vai trò nòng cốt, chuyên trách; chủ động tham mưu, phối hợp với các cấp, các ngành, các lực lượng có liên quan; tổ chức sử dụng lực lượng, phương tiện. tích cực bảo vệ 6 ANCT ở khu vực biên giới phía Bắc, góp phần giữ vững ANCT trên địa bàn, tạo điều kiện và môi trường thuận lợi để xây dựng, bảo vệ khu vực biên giới phía Bắc. Tuy nhiên, hoạt động bảo vệ ANCT ở khu vực biên giới phía Bắc của BĐBP còn bộc lộ một số hạn chế như: Nhận thức, trách nhiệm, năng lực của một số cán bộ, chiến sĩ về bảo vệ ANCT chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ; công tác lãnh đạo, chỉ đạo bảo vệ ANCT của một số cấp ủy, chỉ huy BĐBP chưa sâu sát, kịp thời; cơ chế phối hợp giữa BĐBP với các tổ chức, các lực lượng trong bảo vệ ANCT có những lúc chưa chặt chẽ, thiếu thống nhất. nên ANCT trên một số địa bàn ở khu vực biên giới phía Bắc có những thời điểm chưa thật ổn định, thiếu vững chắc.

Trong những năm tới, trước xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, thế và lực của đất nước được tăng cường, song tình hình thế giới, khu vực và trong nước tiếp tục có những diễn biến phức tạp. Khu vực biên giới phía Bắc tiếp tục được Đảng, Nhà nước quan tâm đầu tư, phát triển; quan hệ hợp tác, giao thương với Trung Quốc được mở rộng. Tuy vậy, trước sự tác động, ảnh hưởng bởi chính sách “biên giới mềm” của Trung Quốc và những vấn đề an ninh phi truyền thống, nhất là đại dịch Covid 19, khu vực chiến lược này vẫn đứng trước những khó khăn, thách thức trong phát triển KT - XH, củng cố QP - AN, các thế lực thù địch tập trung chống phá quyết liệt… làm cho ANCT trên một số địa bàn ở khu vực có những diễn biến phức tạp, khó lường… Trước những vấn đề đó, để giữ vững ANCT ở khu vực biên giới phía Bắc trong mọi tình huống, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước hiện nay, đòi hỏi BĐBP phải thực hiện có hiệu quả việc bảo vệ ANCT ở khu vực biên giới phía Bắc. Đã có một số công trình khoa học nghiên cứu ở các góc độ khác nhau liên quan đến bảo vệ ANCT ở khu vực biên giới, song chưa có công trình nào nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống dưới góc độ triết học chính trị - xã hội về BĐBP bảo vệ ANCT ở khu vực biên giới.

Vì vậy, đề tài “Bộ đội Biên phòng bảo vệ an ninh chính trị khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay”có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp thiết. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn về BĐBP bảo vệ ANCT khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam, đề xuất yêu cầu và giải pháp chủ yếu BĐBP bảo vệ vững chắc ANCT khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay. Nhiệm vụ Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án; Làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản về BĐBP bảo vệ ANCT khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay; Đánh giá thực trạng BĐBP bảo vệ ANCT khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay, chỉ rõ nguyên nhân và một số vấn đề đặt ra cần tập trung giải quyết; Đề xuất yêu cầu và giải pháp chủ yếu BĐBP bảo vệ vững chắc ANCT khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Hoạt động của BĐBP bảo vệ ANCT ở khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam.

Phạm vi nghiên cứu Phạm vi nội dung nghiên cứu: Dưới góc độ triết học chính trị - xã hội, luận án nghiên cứu hoạt động của BĐBP (Bộ Tư lệnh BĐBP, BĐBP các tỉnh phía Bắc - Bộ Chỉ huy BĐBP và các đồn Biên phòng trực thuộc) bảo vệ ANCT ở khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam hiện nay. Phạm vi không gian nghiên cứu: Luận án nghiên cứu BĐBP bảo vệ ANCT ở khu vực biên giới phía Bắc trên đất liền của Việt Nam, bao gồm các xã, phường, thị trấn biên giới đất liền của 07 tỉnh tiếp giáp với Trung Quốc là Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên. 8 Phạm vi thời gian nghiên cứu: Luận án nghiên cứu, điều tra, khảo sát, tổng hợp số liệu của các đơn vị BĐBP từ năm 2010 đến nay (từ khi 03 Văn kiện pháp lý biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc, gồm: Nghị định thư phân giới, cắm mốc trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; Hiệp định về quy chế quản lý biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; Hiệp định về cửa khẩu và quy chế quản lý cửa khẩu biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc có hiệu lực). Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu Cơ sở lý luận Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam; các nghị quyết, chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về bảo vệ Tổ quốc, về bảo vệ ANCT, về bảo vệ biên giới quốc gia nói chung, trong đó có ANCT khu vực biên giới phía Bắc nói riêng, về BĐBP bảo vệ biên giới quốc gia.