Luận án tiến sĩ: Quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển các tỉnh Bắc Trung Bộ - Nguyễn Thị Thanh Huyền (Trường Đại học Thương Mại)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI ---------------------------- NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ HÀ NỘI, NĂM 2019 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI ---------------------------- NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ MÃ SỐ: 62 34 04 10 LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. PHẠM XUÂN HẬU 2. HOÀNG VĂN THÀNH HÀ NỘI, NĂM 2019 luan an i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Kết quả được trình bày trong luận án do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS.

Phạm Xuân Hậu và PGS.TS Hoàng Văn Thành. Các tài liệu, số liệu và trích dẫn đã sử dụng trong luận án là trung thực, chính xác. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Thanh Huyền luan an ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ. v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vi PHẦN MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới của đề tài luận án. Phương pháp nghiên cứu. Kết cấu luận án. 25 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH.

Một số khái niệm, đặc điểm, vai trò và nguyên tắc quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển. Khái niệm, đặc điểm, vai trò và phạm vi của kinh tế biển. Khái niệm, đặc điểm, vai trò và nguyên tắc của quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển. Nội dung quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển của địa phương cấp tỉnh40 1.

Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển kinh tế biển trên địa bàn. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước địa phương về phát triển kinh tế biển. Tổ chức thực hiện quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh. Kiểm tra, giám sát, xử lý tranh chấp trong lĩnh vực kinh tế biển.

Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển cấp tỉnh. Nhân tố khách quan. 46 luan an iii 1. Nhân tố chủ quan.

Kinh nghiệm quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển của một số địa phương và bài học kinh nghiệm cho các tỉnh Bắc Trung Bộ. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển tại một số địa phương. Bài học kinh nghiệm rút ra cho các tỉnh Bắc Trung Bộ Việt Nam. 54 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.

57 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN TẠI CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ VIỆT NAM. Khái quát chung về tình hình kinh tế - xã hội và phát triển kinh tế biển các tỉnh Bắc Trung Bộ. Tình hình kinh tế - xã hội các tỉnh Bắc Trung Bộ. Kết quả phát triển kinh tế biển của các tỉnh Bắc Trung Bộ.

Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển tại các tỉnh Bắc Trung Bộ. Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển kinh tế biển trên địa bàn các tỉnh Bắc Trung Bộ. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước tại địa phương về phát triển kinh tế biển 77 2. Tổ chức thực hiện quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển trên địa bàn các tỉnh Bắc Trung Bộ.

Về thực trạng kiểm tra, kiểm soát thực hiện quy hoạch, thực hiện chính sách liên quan đến phát triển kinh tế biển tại các tỉnh Bắc Trung Bộ. Đánh giá chung về thực trạng quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển các tỉnh Bắc Trung Bộ giai đoạn 2013- 2017. Những kết quả đạt được và nguyên nhân. Những hạn chế và nguyên nhân.

108 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 112 CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN TẠI CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ VIỆT NAM. Các nhân tố ảnh hưởng, quan điểm và phương hướng quản lý nhà nước về phát luan an iv triển kinh tế biển tại các tỉnh Bắc Trung Bộ. Nhân tố trong và ngoài nước ảnh hưởng đến phát triển kinh tế biển tại các tỉnh Bắc Trung Bộ [11][20][26][27][31].

Quan điểm và phương hướng quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển tại các tỉnh Bắc Trung Bộ. Một số giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về phát triển kinh tế biển tại các tỉnh Bắc Trung Bộ Việt Nam. Rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch; hoàn thiện cơ chế, chính sách giai đoạn 2020- 2025. Đẩy mạnh cải cách hành chính; cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp, tăng cường thu hút đầu tư; nhằm huy động tối đa và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Tăng cường quản lý nhà nước trên tất cả các lĩnh vực liên quan đến kinh tế biển. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế biển tại các tỉnh Bắc Trung Bộ Việt Nam. Tăng liên kết vùng giữa các địa phương trong khu vực Bắc Trung Bộ. Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng dân cư ven biển trong khai thác tài nguyên biển gắn với bảo vệ, bảo tồn tài nguyên.

Một số giải pháp khác. Một số kiến nghị. Với Chính phủ. Với các hiệp hội ngành nghề.

131 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 134 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA NGHIÊN CỨU SINH TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC luan an v DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ Trang Bảng 1.1: Mức tăng doanh thu du lịch, hiện tại và đến năm 2020 .1: Tốc độ tăng trưởng GRDP các tỉnh Bắc Trung Bộ .2: GRDP bình quân đầu người các tỉnh trong vùng BTB (theo giá hiện hành) .3: Dân số các huyện ven biển, đảo vùng Bắc Trung Bộ giai đoạn 2013- 2017 .4: Doanh thu ngành du lịch Khu vực Bắc Trung Bộ giai đoạn 2013- 2017 .5: Số lượt khách du lịch đến các tỉnh Bắc Trung Bộ giai đoạn 2013- 2017 .6: Sản lượng khai thác thuỷ sản các tỉnh Bắc Trung Bộ giai đoạn 2013- 2017 .7: Số lượng tàu đánh bắt cá các tỉnh Bắc Trung Bộ từ 2014-2017 .8: Các khu kinh tế ven biển trên địa bàn Bắc Trung Bộ. Đánh giá công tác tuyên truyền chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước về vai trò của biển, đảo. Đánh giá chính sách ưu đãi đầu tư theo quan điểm của doanh nghiệp.

Bảng đánh giá chính sách đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng ven biển theo quan điểm của doanh nghiệp .12: Bảng đánh giá chính sách ứng dụng khoa học công nghệ vào phát triển kinh tế biển của theo quan điểm của doanh nghiệp.13: Bảng đánh giá chính sách phát triển nguồn nhân lực của chính quyền địa phương theo quan điểm của doanh nghiệp. Bảng đánh giá tổ chức thực thi chính sách QLNN về phát triển kinh tế biển trên quan điểm của cán bộ QLNN. 102 luan an vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Viết đầy đủ tiếng Việt BTB Bắc Trung Bộ ĐTM Báo cáo đánh giá tác động môi trường FAO Tổ chức lương thực thế giới KKT Khu kinh tế KH&CN Khoa học và công nghệ KTB Kinh tế biển NGTK Niên giám thống kê PTKTB Phát triển kinh tế biển PTBV Phát triển bền vững QP-AN Quốc phòng - an ninh UBND Uỷ ban nhân dân Chữ viết tắt Viết đầy đủ tiếng Anh IMO International Maritime Organization OECD Organization for Economic Cooperation and Development PSSA Particularty Sentitive Sea Area GRDP Gross Regional Domestic Product luan an 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Biển, đảo là một phần lãnh thổ thiêng liêng, có vị trí chiến lược, có vai trò quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến bảo vệ, quản lý để phát triển kinh tế biển, đảo. Đảng Cộng sản Việt Nam đã chủ trương đưa Việt Nam thành “Quốc gia mạnh về biển, giàu lên từ biển, phát triển toàn diện các ngành, nghề biển gắn với cơ cấu phong phú, hiện đại, tạo ra tốc độ phát triển nhanh, bền vững, hiệu quả cao với tầm nhìn dài hạn”. Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (khóa XII) vừa qua cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của kinh tế biển và đã đề ra trong nghị quyết về mục tiêu, chủ trương của phát triển kinh tế biển bền vững. Sau 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá X về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020, nhận thức của toàn hệ thống chính trị, nhân dân và đồng bào ta ở nước ngoài về vị trí, vai trò của biển, đảo đối với phát triển kinh tế, bảo vệ chủ quyền quốc gia được nâng lên rõ rệt.

Chủ quyền, an ninh quốc gia trên biển được giữ vững; công tác tìm kiếm cứu nạn, an toàn hàng hải cơ bản được đảm bảo; công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế về biển được triển khai chủ động, toàn diện. Kinh tế biển, các vùng biển, ven biển đang trở thành động lực phát triển đất nước; thệ thống kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư; đời sống vật chất và tinh thần của người dân vùng biển được cải thiện. Nghiên cứu khoa học, điều tra cơ bản, phát triển nguồn nhân lực về biển đạt được nhiều kết quả tích cực. Công tác quản lý, khai thác, sử dụng, bảo vệ tài nguyên môi trường biển, ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng được chú trọng.

Hệ thống chính sách, pháp luật, bộ máy quản lý nhà nước về biển, đảo từng bước được hoàn thiện và phát huy hiệu lực, hiệu quả. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện Nghị quyết vẫn còn nhiều hạn chế, yếu kém và khó khăn, thách thức trong phát triển bền vững kinh tế biển. Phát triển kinh tế biển chưa gắn kết hài hoà với phát triển xã hội và bảo vệ môi trường.