Luận án tiến sĩ chính sách đối với đông nam á của chính quyền tổng thống barack

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN PHẠM HOÀNG TÚ LINH CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI ĐÔNG NAM Á CỦA CHÍNH QUYỀN TỔNG THỐNG BARACK OBAMA (2009 - 2016) LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐÔNG NAM Á HỌC Hà Nội - 2016 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN PHẠM HOÀNG TÚ LINH CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI ĐÔNG NAM Á CỦA CHÍNH QUYỀN TỔNG THỐNG BARACK OBAMA (2009 - 2016) Chuyên ngành: Đông Nam Á học Mã số: 62 31 50 10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐÔNG NAM Á HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS. TS Phạm Quang Minh Hà Nội - 2016 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong Luận án là trung thực, khách quan. Những kết quả nghiên cứu của Luận án chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong Luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Mọi sự giúp đỡ, hướng dẫn thực nghiệm khoa học của Luận án đã được các tác giả và các cơ sở giáo dục đồng ý cho phép. Hà Nội, ngày 25 tháng 10 năm 2016 Tác giả Luận án Phạm Hoàng Tú Linh 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được Luận án “Chính sách đối với Đông Nam Á của Chính quyền Tổng thống Barack Obama”, tôi đã nhận được sự giúp đỡ của rất nhiều Thầy/Cô. Những dòng đầu của Luận án, tôi xin dành để bày tỏ lòng biết ơn của mình. Lời đầu tiên tôi xin chân thành cám ơn Thầy giáo, PGS.

TS Phạm Quang Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học KHXH & NV - ĐHQGHN đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ, hướng dẫn để tôi có thể hoàn thành Luận án này. Xin được gửi lời cám ơn đến Thầy giáo, TS. Đỗ Sơn Hải, Trưởng Khoa chính trị quốc tế, Học viện Ngoại giao; Cô giáo PGS. TS Nguyễn Thu Mỹ, Nguyên Viện phó Viện nghiên cứu Đông Nam Á và tất các các thầy cô giáo trong Khoa Đông Phương học, Trường Đại học KHXH&NV - ĐHQGHN đã giảng dạy, truyền đạt cho tôi những kiến thức nền tảng cơ bản cũng như nâng cao cho tôi trong suốt ba năm học vừa qua, giúp tôi có cơ sở vững chắc để thực hiện Luận án này.

Xin gửi lời cảm ơn đến các cô thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội, Thư viện Học viện Ngoại giao đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong việc tìm kiếm nguồn tài liệu quý giá. Cuối cùng tôi xin gửi lời cám ơn đến gia đình, bạn bè và những người thân đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình tôi thực hiện Luận án của mình. Tác giả Luận án Phạm Hoàng Tú Linh 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC TRANG BÌA…….………… 1 LỜI CAM ĐOAN……………………………………………………………………………………………………….……………… 5 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT…………….………… 7 DANH MỤC BẢNG………………………………………………………………………. Tính cấp thiết của đề tài……………………………………………………………………….

Mục tiêu nghiên cứu………………………………………………………………………. Nhiệm vụ nghiên cứu………………………………………………………………………. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……………………………………………. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu…………………………….

Đóng góp mới của Luận án……………………………………………………………. Bố cục của Luận án……………………………………………………………. 16 Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI ĐÔNG NAM Á CỦA CHÍNH QUYỀN TỔNG THỐNG B. Lịch sử nghiên cứu vấn đề………………………………………………………….

Một số nhận xét về tình hình nghiên cứu đề tài. Những vấn đề khoa học đã được giải quyết…. Những vấn đề mới liên quan tới luận án sẽ được tập trung nghiên cứu…. 27 Tiểu kết Chương 1………….

30 Chương 2: CƠ SỞ HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI ĐÔNG NAM Á CỦA CHÍNH QUYỀN TỔNG THỐNG B. Học thuyết đối ngoại mới của B. Điều chỉnh chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời B. Chính sách xoay trục về châu Á của chính quyền B.

Cơ sở thực tiễn …………. Tầm quan trọng của Đông Nam Á trong chính sách xoay trục của Mỹ. Tình hình Đông Nam Á cuối thập niên thứ nhất thế kỷ XXI…………………. Sự bất cập của chính sách Đông Nam Á của Mỹ trước 2009………………….

60 Tiểu kết Chương 2…………. 62 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƯƠNG 3. NỘI DUNG VÀ CÁC HƯỚNG TRIỂN KHAI CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI ĐÔNG NAM Á CỦA CHÍNH QUYỀN B. Nội dung chính sách Đông Nam Á của chính quyền Tổng thống B.

Mục tiêu của chính sách Đông Nam Á ……………. Giải pháp triển khai thực hiện chính sách Đông Nam Á ……………………………. Các hướng triển khai chính sách …………………. Đẩy mạnh hợp tác toàn diện với ASEAN ……………….

Thúc đẩy quan hệ với các quốc gia Đông Nam Á…. Can dự vào vấn đề Biển Đông ………………………………………………………………………………………. Đối phó với một Trung Quốc đang “trỗi dậy” ………………………………………………………. Lôi kéo các nước ASEAN tham gia TPP ………………………………………….

96 Tiểu kết Chương 3…………. 99 Chương 4: NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI ĐÔNG NAM Á CỦA CHÍNH QUYỀN B. Đánh giá chính sách Đông Nam Á của chính quyền Tổng thống B. Một số đặc trưng cơ bản trong chính sách Đông Nam Á của chính quyền Tổng thống B.

So sánh chính sách của chính quyền B. Thành tựu và hạn chế trong chính sách của Mỹ đối với Đông Nam Á ………. Thành tựu của chính sách đối với Đông Nam Á dưới thời Tổng thống B. Hạn chế của chính sách đối với Đông Nam Á dưới thời Tổng thống B.

Tác động của chính sách Đông Nam Á dưới chính quyền Tổng thống B. Đối với Mỹ…………. Đối với ASEAN…………. Đối với quan hệ quốc tế ở Đông Nam Á………………………………………….

Đối với Việt Nam ………. Triển vọng của chính sách Đông Nam Á của Mỹ hậu Obama…………………………………. Cơ hội của chính sách đối với Đông Nam Á thời hậu Obama ……………………………. Thách thức của chính sách Đông Nam Á thời hậu Obama ………….

Các kịch bản về chính sách Đông Nam Á thời hậu Obama…………………………. 141 Tiểu kết Chương 4………. 145 CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN…………………. 150 TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………….

160 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Việt Tiếng Việt CA-TBD Châu Á - Thái Bình Dương CHDCNH Cộng hòa dân chủ nhân dân CQ TT Chính quyền Tổng thống CTQG Chính trị Quốc gia ĐNA Đông Nam Á KHXH Khoa học xã hội NXB Nhà xuất bản TP HCM Thành phố Hồ Chí Minh TT Tổng thống Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt Tiếng Anh AC Asean Community Cộng đồng ASEAN ASEAN Defense Ministers Hội nghị Bộ trưởng Quốc ADMM+ Meeting Plus phòng ASEAN mở rộng Australia, New Zealand, Khối hiệp ước quân sự Úc - ANZUS United States Security New Zealand - Mỹ Treaty Asia-Pacific Economic Diễn đàn Hợp tác Kinh tế APEC Cooperation Châu Á-Thái Bình Dương ARF ASEAN Regional Forum Diễn đàn Khu vực ASEAN Association of Southeast Hiệp hội các Quốc gia Đông ASEAN Asian Nations Nam Á ASEAN+1 ASEAN and China ASEAN + Trung Quốc ASEAN and Japan, Korea ASEAN + Nhật Bản, Hàn ASEAN+3 and China Quốc và Trung Quốc Bilateral Investment Hiệp định đầu tư song BIT Agreement phương Bilateral Trade Agreement Hiệp định thương mại song BTA phương 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Brasil, Russia, India, Các quốc gia công nghiệp BRICs China, South Africa hóa mới phát triển COC Code of Conduct in the Quy tắc Ứng xử của các bên South China Sea ở Biển Đông Center for Strategic and Trung tâm Nghiên cứu CSIS International Studies Chiến lược quốc tế DOC Declaration of Conduct in Tuyên bố Ứng xử của các the South China Sea bên ở Biển Đông EAS East Asia Summit Hội nghị cấp cao Đông Á EU European Union Liên minh Châu Âu FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài Foreign Military Finance Chương trình tài chính quân FMF sự nước ngoài FTA Free Trade Agreement Hiệp định Thương mại tự do GNP Gross National Product Tổng sản phẩm quốc dân GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội General System of Quy chế ưu đãi thuế quan GSP Preferences phổ cập G20 Group of 20 Nhóm G20 International Military Chương trình giáo dục và IMET Education and Training đào tạo quân sự quốc tế International Moneytary Quỹ Tiền tệ quốc tế IMF Fund International Traffic in Quy định về buôn bán vũ khí ITAR Arms Regulation quốc tế IS Islamic State Nhà nước Hồi giáo Lower Mekong Initiative Sáng kiến hợp tác hạ nguồn LMI sông Mê kông Mekong River Ủy hội sông Mê Kông MRC Commission North Atlantic Treaty Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây NATO Organization Dương Newly Industrialized Nước Công nghiệp mới NIC Country 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Overseas Humanitarian Chương trình hỗ trợ thảm OHDACA Disaster Assisstance and họa nhân đạo và viện trợ Civic Aid appropriation Permanent Normal Trade Quy chế Thương mại bình PNTR Regulation thường vĩnh viễn Proliferation Security Sáng kiến an ninh chống phổ PSI Initiative biến Regional Comprehensive Cơ chế đối tác kinh tế toàn RCEP Economic Partnership diện khu vực Treaty of Amity and Hiệp ước Thân thiện và Hợp TAC Cooperation in Southeast tác khu vực Đông Nam Á Asia Trade Investment Hiệp định khung về Thương TIFA Framework Agreement mại và đầu tư Trans-Pacific Parternship Hiệp định đối tác xuyên Thái TPP Agreement Bình Dương Transatlantic Trade and Hiệp định thương mại tự do TTIP Investment Partnership xuyên Đại Tây Dương UN United Nations Liên Hiệp Quốc United Nations Convention Công ước của Liên hợp quốc UNCLOS on the Law of the Sea về Luật biển United States Agency for Cơ quan phát triển quốc tế USAID International Development Mỹ USD United States dollar Đồng đô la Mỹ WB World Bank Ngân hàng Thế giới World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế WTO giới 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BẢNG 1.1 Tỷ lệ tăng trưởng GDP của Hoa Kỳ 35 2.1 Ý nghĩa của quyền lực 38 3.1 Quan hệ đối tác kinh tế của Mỹ với ASEAN 110 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Là siêu cường duy nhất còn lại sau Chiến tranh Lạnh, Mỹ muốn nhấn mạnh vị thế lãnh đạo toàn cầu. Có thể nói, sau sự kiện 11/09/2001, Mỹ đã điều chỉnh chiến lược toàn cầu, chuyển trọng tâm chiến lược sang khu vực CA - TBD. ĐNA là khu vực có vị trí địa chiến lược quan trọng trong bàn cờ chính trị quốc tế, và là một mắt xích trung tâm trong chiến lược CA - TBD của Mỹ, nên khu vực này cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh chiến lược toàn cầu của Mỹ.

Tuy nhiên, sự sa lầy của Mỹ ở Iraq và Afghanistan trong cuộc chiến chống khủng bố đã làm “xao nhãng” phần nào sự chú ý của Mỹ đối với ĐNA. Sau khi trở thành Tổng thống thứ 44 của nước Mỹ vào ngày 20/01/2009, CQ TT B.