Luận Án Cải Cách Thể Chế Hành Chính từ Thực Tế TP.HCM - Lâm Quang Sinh

VIàN HÀN LÂM KHOA HàC XÃ HàI VIàT NAM HâC VIÈN KHOA HâC XÃ HÞI -------------- LÂM QUANG SINH CÀI CÁCH THÄ CHÀ HÀNH CHÍNH TĆ THĀC TIÆN THÀNH PHÞ Hà CHÍ MINH LUÀN ÁN TIÀN S) LUÀT HâC HÀ NÞI – 2023 1 VIàN HÀN LÂM KHOA HàC XÃ HàI VIàT NAM HâC VIÈN KHOA HâC XÃ HÞI -------------- LÂM QUANG SINH CÀI CÁCH THÄ CHÀ HÀNH CHÍNH TĆ THĀC TIÆN THÀNH PHÞ Hà CHÍ MINH LUÀN ÁN TIÀN S) LUÀT HâC Ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số : 9 38 01 02 Ng°ái h°ßng d¿n khoa hãc: GS. NguyÇn Đăng Dung HÀ NÞI – 2023 2 LàI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa hác cāa riêng tôi. Các số liáu và trích dẫn trong luận án đảm bảo đá tin cậy, chính xác và trung thực. Những kết luận khoa hác cāa luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào.

TÁC GIÀ LUÀN ÁN Lâm Quang Sinh 3 LàI CÀM ¡N Sau mát thßi gian dài nghiên cứu, Luận án <Cải cách thể chế hành chính từ thực tißn thành phố Hồ Chí Minh= đã hoàn thành, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ cāa các thầy cô giáo, đồng nghiáp, bạn bè và ngưßi thân. Đặc biát, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến ngưßi thầy hướng dẫn GS. Nguyßn Đăng Dung đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, đáng viên tôi trong suốt thßi gian thực hián luận án. Tôi xin gửi lßi cảm ơn đến Lãnh đạo Hác vián Khoa hác xã hái, các thầy cô á Hác vián Khoa hác xã hái đã chỉ bảo, góp ý, hß trợ tôi rất nhiều trong viác tìm kiếm tư liáu cũng như nâng cao phương pháp, kỹ năng viết luận án.

Cuối cùng, tôi xin gửi lßi cảm ơn chân thành đến gia đình, ngưßi thân và bạn bè đã luôn đáng viên, khuyến khích, giúp đỡ cho tôi vượt qua những khó khăn trong quá trình nghiên cứu, hác tập và hoàn thành Luận án này. Tuy nhiên, do nái dung nghiên cứu, vấn đề muốn bao quát khá ráng, vì vậy chắn chắn Luận án không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả rất mong nhận được sự góp ý nhiều hơn cāa các nhà khoa hác, các thầy cô giáo để luận án được hoàn thián, góp phần nâng cao hiáu quả công tác cải cách thể chế hành chính tại thành phố Hồ Chí Minh cũng như đáp ứng mô hình chính quyền đô thß tại Viát Nam. Trân tráng cảm ơn! TÁC GIÀ LUÀN ÁN Lâm Quang Sinh 4 MĀC LĀC Mâ ĐÄU 1.

Tính cấp thiết cāa nghiên cứu 2. Mÿc đích và nhiám vÿ nghiên cứu 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 5.

Những đóng góp mới cāa luận án 6. Ý nghĩa khoa hác và thực tißn cāa luận án 7. Bố cÿc cāa luận án CH¯¡NG 1: TâNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CĄU LIÊN QUAN ĐÀN Đ TÀI LUÀN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến cải cách thể chế hành chính 1.

Các công trình nghiên cứu liên quan đến cải cách thể chế hành chính tại thành phố Hồ Chí Minh 1. Các công trình liên quan đến xây dựng chính quyền đô thß 1. Đánh giá tình hình nghiên cứu 1. Những vấn đề đặt ra cần được luận án nghiên cứu, giải quyết KÀT LUÀN CH¯¡NG 1 CH¯¡NG 2: NHþNG VÂN Đ LÝ LUÀN CÀI CÁCH THÄ CHÀ HÀNH CHÍNH TRONG XÂY DĀNG CHÍNH QUYÂN ĐÔ THà 2.

Những vấn đề lý luận cải cách thể chế hành chính nhà nước 2. Những vấn đề lý luận cải cách thể chế hành chính về xây dựng chính quyền đô thß. Nái dung cải cách thể chế hành chính (tổ chức hoạt đáng các cấp hành chính) KÀT LUÀN CH¯¡NG 2 CH¯¡NG 3: THĀC TR¾NG CÀI CÁCH THÄ CHÀ HÀNH CHÍNH TRONG XÂY DĀNG CHÍNH QUYÂN ĐÔ THà T¾I THÀNH PHÞ Hà CHÍ MINH 3. Cải cách thể chế hành chính về tổ chức và hoạt đáng cāa chính quyền đô thß tại thành phố Hồ Chí Minh 3.

Những kết quả đạt được 5 3. Mát số vấn đề còn vướng mắc 3. Nguyên nhân cāa các hạn chế, bất cập KÀT LUÀN CH¯¡NG 3 CH¯¡NG 4: QUAN ĐIÄM, GIÀI PHÁP TIÀP TĀC CÀI CÁCH THÄ CHÀ HÀNH CHÍNH TĆ THĀC TIÆN THÀNH PHÞ Hà CHÍ MINH 4. Giải pháp cải cách thể chế hành chính để hoàn thián chính quyền đô thß tại thành phố Hồ Chí Minh 4.

Giải pháp cải cách thể chế hành chính từ thực tißn tại thành phố Hồ Chí Minh KÀT LUÀN CH¯¡NG 4 KÀT LUÀN CHUNG DANH MĀC CÔNG TRÌNH Đà CÔNG BÞ CĂA TÁC GIÀ DANH MĀC TÀI LIÈU THAM KHÀO 6 MĀC LĀC (CHI TIÀT) Mâ ĐÄU 10 1. Tính cấp thiết cāa nghiên cứu………………………………………………. Mÿc đích và nhiám vÿ nghiên cứu…………………………………………. Mÿc đích nghiên cứu…………………………………………………….

Nhiám vÿ nghiên cứu…………………………………………………… 13 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu…………………………………………. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………………. Phạm vi nghiên cứu……………………………………………………….

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu……………………………. Những đóng góp mới cāa luận án………………………………………… 15 6. Ý nghĩa khoa hác và thực tißn cāa luận án…………………………………. Bố cÿc cāa luận án……………………………………………………….

16 CH¯¡NG 1: TâNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CĄU LIÊN QUAN ĐÀN Đ TÀI LUÀN ÁN&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. Các công trình nghiên cứu liên quan đến cải cách thể chế hành chính…. Các công trình nghiên cứu liên quan đến cải cách thể chế hành chính tại thành phố Hồ Chí Minh…………………. Các công trình nghiên cứu liên quan đến xây dựng chính quyền đô thß.

Các công trình nghiên cứu trong nước…………………………………. Các công trình nghiên cứu á nước ngoài………………………………. Đánh giá tình hình nghiên cứu…………………………………………… 28 1. Những vấn đề đặt ra cần được luận án nghiên cứu, giải quyết ………….

30 KÀT LUÀN CH¯¡NG 1&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. 35 CH¯¡NG 2: NHþNG VÂN Đ LÝ LUÀN CÀI CÁCH THÄ CHÀ HÀNH CHÍNH TRONG XÂY DĀNG CHÍNH QUYÂN ĐÔ THà 36 2. Những vấn đề lý luận về cải cách thể chế hành chính nhà nước. Những vấn đề lý luận cải cách thể chế hành chính về xây dựng chính quyền đô thß …………………………… 45 2.

Đặc điểm, vai trò cāa cải cách thể chế hành chính về xây dựng chính quyền đô thß…………………………………………………………………… 46 2. Các yếu tố tác đáng đến cải cách thể chế hành chính về xây dựng chính quyền đô thß…………………………………………………………………… 54 2. Nái dung cāa cải cách thể chế hành chính (tổ chức hoạt động các cấp 62 7 hành chính )…………………………………. Cải cách thể chế hành chính cấp tỉnh ………………………………… 62 2.

Cải cách thể chế hành chính cấp huyán ……………………………… 67 2. Cải cách thể chế hành chính cấp xã………………………. 68 KÀT LUÀN CH¯¡NG 2&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. 75 CH¯¡NG 3: THĀC TR¾NG CÀI CÁCH THÄ CHÀ HÀNH CHÍNH TRONG XÂY DĀNG CHÍNH QUYÂN ĐÔ THà T¾I THÀNH PHÞ Hà CHÍ MINH &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 76 3.

Cải cách thể chế hành chính về tổ chức và hoạt đáng cāa chính quyền đô thß tại thành phố Hồ Chí Minh……………………………………………… 76 3. Mô hình chính quyền đô thß ……………………………………………. Tổ chức hoạt đáng các cấp hành chính nhà nước tại thành phố Hồ Chí Minh…………………………………………………………………………… 95 3. Tổ chức hoạt đáng cấp thành phố…………………………………….

Tổ chức hoạt đáng cấp huyán………………………………………… 99 3. Tổ chức hoạt đáng cấp xã, phưßng …………………………………. Những kết quả đạt được …………………………………………. Mát số vấn đề còn vướng mắc…………………………………………….

Nguyên nhân cāa các hạn chế, bất cập….……………………………………… 123 KÀT LUÀN CH¯¡NG 3&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. 133 CH¯¡NG 4: QUAN ĐIÄM, GIÀI PHÁP TIÀP TĀC CÀI CÁCH THÄ CHÀ HÀNH CHÍNH TĆ THĀC TIÆN THÀNH PHÞ Hà CHÍ MINH &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. Giải pháp cải cách thể chế hành chính để hoàn thián chính quyền đô thß tại thành phố Hồ Chí Minh…………………………………………………………. Giải pháp cải cách thể chế hành chính từ thực tißn tại thành phố Hồ Chí Minh……………………………………………………….

147 KÀT LUÀN CH¯¡NG 4&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. 153 KÀT LUÀN CHUNG&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. 155 DANH MĀC CÔNG TRÌNH Đà CÔNG BÞ CĂA TÁC GIÀ&&&&. 157 DANH MĀC TÀI LIÈU THAM KHÀO&&&&&&&&&&&&&.

158 Tài liáu Tiếng Viát…………………………………………………………… 158 Tài liáu nước ngoài…………………………………………………………. 167 8 DANH MĀC CÁC KÝ HIÈU, CÁC CHþ VIÀT TÂT BMHC : Bá máy hành chính CCHC : Cải cách hành chính CQĐT : Chính quyền đô thß DNNN : Doanh nghiáp nhà nước HĐND : Hái đồng nhân dân KT-XH : Kinh tế - xã hái QLHC : Quản lý hành chính QLNN : Quản lý nhà nước UBND : Uỷ ban nhân dân TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh TTHC : Thā tÿc hành chính VBQPPL : Văn bản quy phạm pháp luật XHCN : Xã hái chā nghĩa 9 Mâ ĐÄU 1. Tính cÃp thiÁt căa nghiên cąu Nghß quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 cāa Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tÿc xây dựng và hoàn thián Nhà nước pháp quyền xã hái chā nghĩa Viát Nam trong giai đoạn mới với mÿc tiêu tổng quát là hoàn thián Nhà nước pháp quyền xã hái chā nghĩa Viát Nam cāa Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, do Đảng Cáng sản Viát Nam lãnh đạo; có há thống pháp luật hoàn thián, được thực hián nghiêm minh, nhất quán; thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, tôn tráng, bảo đảm, bảo vá hiáu quả quyền con ngưßi, quyền công dân; quyền lực nhà nước là thống nhất, được phân công rành mạch, phối hợp chặt chẽ, kiểm soát hiáu quả; nền hành chính, tư pháp chuyên nghiáp, pháp quyền, hián đại; bá máy nhà nước tinh gán, trong sạch, hoạt đáng hiáu lực, hiáu quả; đái ngũ cán bá, công chức, viên chức có đā phẩm chất, năng lực, thực sự chuyên nghiáp, liêm chính; quản trß quốc gia hián đại, hiáu quả; đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh, bền vững, trá thành nước phát triển, có thu nhập cao theo đßnh hướng xã hái chā nghĩa vào năm 2045. Trong đó, tiếp tÿc đẩy mạnh cải cách hành chính (CCHC) mà tráng tâm là yêu cầu về cải cách thể chế trong CCHC cāa Chính phā.

Chính phā Viát Nam đang nß lực cải cách thể chế hành chính nhằm nâng cao năng lực quản lý hành chính nhà nước, tăng cưßng hiáu lực, hiáu quả trong công tác điều hành. Có thể nói mát trong những đát phá về thể chế hành chính trong giai đoạn hián nay chính là xây dựng chính quyền đô thß, bái vì viác tổ chức mô hình chính quyền đô thß sẽ phát huy vai trò chā đáng, trách nhiám, sáng tạo trong quá trình phÿc vÿ ngưßi dân mát cách tốt nhất, đáp ứng sự hài lòng cāa tổ chức, cá nhân và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hái. Trong khi đó, để chuẩn bß cho viác thực hián mô hình chính quyền đô thß, cần phải đề ra nhiều giải pháp để nâng cao hiáu lực, hiáu quả trong công tác quản lý nhà nước, hướng tới ngưßi dân để phÿc vÿ. Sau các Nghß quyết cāa Quốc hái, hián nay Chính phā đã ban hành các Nghß đßnh về mô hình tại thành phố Hà Nái, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) và Đà Nẵng.

Ngày 01/7/2021 là dấu mốc quan tráng khi tại cả ba thành phố đầu tàu đều bắt đầu triển khai các Nghß quyết này. Dù đều là chính quyền đô thß, song ba mô hình á ba thành phố lại có những điểm khác nhau.