Luận án Maiphone Her: Tỉnh ủy miền Bắc Lào lãnh đạo giảm nghèo (2023)

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH MAIPHONE HER CÁC TỈNH ỦY Ở MIỀN BẮC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC GIẢM NGHÈO GIAI ĐOẠN HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC HÀ NỘI - 2023 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH MAIPHONE HER CÁC TỈNH ỦY Ở MIỀN BẮC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC GIẢM NGHÈO GIAI ĐOẠN HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC Mã số: 931 02 02 Người hướng dẫn khoa học: PGS,TS. LÊ VĂN CƯỜNG HÀ NỘI - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Maiphone Her MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 7 1.

Các công trình nghiên cứu về công tác giảm nghèo 7 1. Các công trình nghiên cứu về Đảng lãnh đạo công tác giảm nghèo 17 1. Khái quát kết quả nghiên cứu và những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu làm rõ 23 Chương 2: CÁC TỈNH ỦY Ở MIỀN BẮC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC GIẢM NGHÈO - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 26 2. Khái quát các tỉnh, Đảng bộ tỉnh và công tác giảm nghèo ở các tỉnh miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào 26 2.

Các tỉnh ủy ở miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào lãnh đạo công tác giảm nghèo - khái niệm, nội dung, phương thức 47 Chương 3: CÔNG TÁC GIẢM NGHÈO VÀ CÁC TỈNH ỦY Ở MIỀN BẮC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC GIẢM NGHÈO - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM 73 3. Thực trạng công tác giảm nghèo ở các tỉnh miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào từ năm 2016 - 2022 73 3. Các tỉnh ủy ở miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào lãnh đạo công tác giảm nghèo - thực trạng, nguyên nhân và kinh nghiệm 87 Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA CÁC TỈNH ỦY Ở MIỀN BẮC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO ĐỐI VỚI CÔNG TÁC GIẢM NGHÈO ĐẾN NĂM 2030 122 4. Dự báo những yếu tố tác động, quan điểm, mục tiêu, phương hướng tăng cường sự lãnh đạo của các tỉnh ủy ở miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đối với công tác giảm nghèo đến năm 2030 122 4.

Nhóm giải pháp chủ yếu tăng cường sự lãnh đạo của các tỉnh ủy ở miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đối với công tác giảm nghèo đến năm 2030 130 KẾT LUẬN 160 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 162 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 163 PHỤ LỤC 174 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BCĐ : Ban chỉ đạo BCH : Ban Chấp hành CHDCND Lào : Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNXH : Chủ nghĩa xã hội DTTS : Dân tộc thiểu số HTCT : Hệ thống chính trị HĐND : Hội đồng nhân dân KT-XH : Kinh tế - xã hội NDCM Lào : Nhân dân Cách mạng Lào UBND : Ủy ban nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đói nghèo là một trong những nguyên nhân làm hạn chế sự tăng trưởng và phát triển của quốc gia. Trong bối cảnh toàn cầu hoá, nghèo đói luôn đi liền với trình độ dân trí thấp, tệ nạn xã hội gia tăng, bệnh tật phát triển, trật tự xã hội, an ninh, chính trị không ổn định… Vì vậy, giảm nghèo không chỉ là trách nhiệm của mỗi quốc gia, dân tộc mà đã trở thành mối quan tâm của cả thế giới. Sau nhiều năm thực hiện Chương trình giảm nghèo, đời sống của một số bộ phận nhân dân được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo của cả nước đã giảm xuống còn 18,3% (2019) (theo tiêu chuẩn mới là 23,56%) [86, tr.

Đó là một thành tích lớn về thực hiện công tác giảm nghèo của Lào. Tuy nhiên nếu xét theo vùng thì mức độ nghèo ở các vùng đặc biệt khó khăn còn rất nghiêm trọng, trong đó miền Bắc Lào còn có tỷ lệ hộ nghèo cao là 11,84% (theo tiêu chuẩn nghèo mới là 17,22%). Trong 8 tỉnh, tỉnh có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất là tỉnh Phông Sa Ly 28,08%, tỉnh U Đôm Xay 22,08% tỉnh và tỉnh Luông Năm Tha 18,70%. Cả nước có 64 huyện nghèo, có 3.104 bản nghèo và 204.360 hộ nghèo, trong đó miền Bắc có 22 huyện nghèo, có 1.315 bản nghèo và 59.

Các tỉnh ở miền Bắc Lào là một vùng chiếm tỷ lệ người nghèo tương đối cao so với miền Trung và miền Nam. Thực hiện đường lối đổi mới, các tỉnh ở miền Bắc Lào đã đạt được kết quả to lớn trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá… Tuy nhiên, trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế thị trường, nhiều vấn đề xã hội bức xúc nảy sinh như thất nghiệp, tệ nạn xã hội phát triển, đặc biệt là tình trạng nghèo gia tăng đã và đang ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển bền vững của các tỉnh. Ý thức rõ vấn đề này, ngay từ những năm đầu thời kỳ đổi mới, Đảng bộ các tỉnh ở miền Bắc Lào tập trung lãnh đạo, chỉ đạo 2 thực hiện giảm nghèo. Do đó, công tác giảm nghèo ở các tỉnh miền Bắc Lào đạt được nhiều thành tựu, tuy nhiên, vẫn còn không ít thách thức đặt ra như nguồn lực giảm nghèo hạn chế, tình trạng tái nghèo cao… Vì vậy, để hạn chế những tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, nâng cao đời sống nhân dân, Đảng bộ các tỉnh ở miền Bắc Lào phải tiếp tục tìm cách giải quyết những thách thức này một cách đúng đắn, hiệu quả.

Nền kinh tế thị trường có vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, từ đó có thể tăng cường nguồn lực thực hiện giảm nghèo nhưng đồng thời cũng làm nảy sinh những vấn đề xã hội bức xúc, đậc biệt là quy luật phát triển không đều làm cho sự phân hóa giàu nghèo ngày càng sâu sắc thêm. Những vùng đặc biệt khó khăn, ít thuận lợi trong phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) như miền Bắc Lào có nguy cơ tiếp tục bị đẩy vào tình trạng đói nghèo nghiêm trọng hơn so với các vùng khác nếu không có những chủ trương đúng đắn, kịp thời. Thực trạng trên đây, yêu cầu hết sức cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn là nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng (bao gồm Đảng NDCM Lào và các đảng bộ địa phương) đối với thực hiện công tác giảm nghèo ở các tỉnh miền Bắc Lào giai đoạn 2016 - 2022 nhằm đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, từ đó rút ra kinh nghiệm, góp phần nâng cao hiệu quả sự lãnh đạo thực hiện công tác giảm nghèo của Đảng. Đại hội Đảng toàn quốc lần IX của Đảng Nhân dân cách mạng Lào (2011) chủ trương “Tập trung triển khai có hiểu quả chương trình phat triển nông thôn và giải quyết giảm nghèo cho nhân dân nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn” [83, tr.

Nghiên cứu nhằm đánh giá, tổng kết về vai trò lãnh đạo thực hiện công tác giảm nghèo của các tỉnh ủy nhất là đối với các vùng đặc biệt khó khăn có ý nghĩa hết sức cấp thiết. Cho đến nay đã có một số luận án nghiên cứu về công tác giảm nghèo ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào) nói 3 chung nhưng chưa có luận án nào nghiên cứu về các tỉnh ủy CHDCND Lào lãnh đạo công tác giảm nghèo ở các tỉnh miền Bắc Lào. Với ý nghĩa đó tôi chọn đề tài “Các tỉnh ủy ở miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào lãnh đạo công tác giảm nghèo giai đoạn hiện nay” để nghiên cứu làm luận án tiến sĩ xây dựng đảng và chính quyền nhà nước. Mục đích, nhiệm vụ của luận án 2.

Mục đích Trên cở sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về các tỉnh ủy ở miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào lãnh đạo công tác giảm nghèo, luận án đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh đạo của các tỉnh ủy ở miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào lãnh đạo đối với công tác giảm nghèo đến năm 2030. Nhiệm vụ - Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án, chỉ ra kết quả đạt được và những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu làm rõ; - Luận án làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về các tỉnh ủy ở miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào lãnh đạo công tác giảm nghèo giai đoạn hiện nay; - Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác giảm nghèo của các tỉnh miền Bắc và thực trạng các tỉnh ủy ở miền Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào lãnh đạo công tác giảm nghèo từ năm 2016 đến 2022; chỉ ra ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm, nguyên nhân và những kinh nghiệm; - Đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu tăng cường sự lãnh đạo của các tỉnh ủy ở miền Bắc CHDCND Lào lãnh đạo công tác giảm nghèo đến năm 2030. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Luận án nghiên cứu sự lãnh đạo của các tỉnh ủy ở miền Bắc CHDCND Lào đối với công tác giảm nghèo giai đoạn hiện nay.

Phạm vi nghiên cứu Luận án tập trung nghiên cứu các tỉnh ủy ở miền Bắc CHDCND Lào lãnh đạo công tác giảm nghèo giai đoạn hiện nay và kết quả sự vận dụng chủ trương, chính sách giảm nghèo của Đảng đối với việc thực hiện công tác giảm nghèo của chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội, người dân và cộng đồng. Về không gian, các tỉnh miền Bắc Lào được lựa chọn đề nghiên cứu về sự lãnh đạo thực hiện công tác giảm nghèo của Đảng bao gồm 8 tỉnh: Xay Nha Bu Ly, Luông Pha Bang, U Đôm Xay, Bo Keo, Luông Năm Tha, Phông Sa Ly, Xiêng Khoang, Hua Phăn vì các tỉnh có điều kiện tự nhiên - KT-XH của các tỉnh ở miền Bắc đặc biệt khó khăn như có vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), tỉ lệ hộ nghèo cao, có nhiều huyện nghèo và nhiều bản (làng) đặc biệt khó khăn… Về thời gian, thực hiện nghiên cứu, khảo sát các tỉnh ủy ở miền Bắc Lào lãnh đạo công tác giảm nghèo từ năm 2016 đến năm 2022.