Luận án tiến sĩ đảng bộ tỉnh thanh hóa lãnh đạo thực hiện dồn điền đổi thửa từ n

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC Xà HỘI VÀ NHÂN VĂN ______ ______ LÊ THỊ HIỀN §¶NG Bé TØNH THANH HãA L·NH §¹O THùC HIÖN DåN §IÒN §æI THöA Tõ N¡M 1996 §ÕN N¡M 2013 CHUYÊN NGÀNH: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM Mã số: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SỸ LỊCH SỬ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KH: PGS.TS HOÀNG HỒNG HÀ NỘI, 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Kết quả nghiên cứu của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ tài liệu nào. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Lê Thị Hiền LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Tác giả luận án xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với thầy giáo hướng dẫn là PGS.TS HOÀNG HỒNG đã tâ ̣n tình giúp đỡ và hướng dẫn nhiề u ý tưởng khoa ho ̣c có giá tri ̣giúp cho tác giả hoàn thành bản luâ ̣n án này.

Tác giả xin trân trọng cảm ơn sự động viên , khuyế n khích và những kiế n thức khoa ho ̣c mà thầ y giáo đ ã chia sẻ cho tác giả trong nhiều năm qua , giúp cho tác giả nâng cao nhận thức và năng lực khoa học. Tác giả xin chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp , những nhâ ̣n xét hế t sức quý báu chân tình của các thầ y giáo , các nhà kho a ho ̣c giúp tác giả hoàn thành bản luận án của mình. Cuố i cùng tác giả muố n bày tỏ lòng biế t ơn đố i với những người thân trong gia đin ̀ h , bạn bè, đồ ng nghiê ̣p đã thông cảm , đô ̣ng viên và chia sẻ khó khăn với tác giả trong suố t thời gian làm luâ ̣n án. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Lê Thị Hiền LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục Danh mục các chữ viết tắt MỞ ĐẦU 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 6 1.

Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài 6 1. Những vấn đề các công trình nghiên cứu đã đề cập đến 23 1.3 Những vấn đề đề tài luận án tập trung nghiên cứu 24 Chƣơng 2 : ĐẢNG BỘ TỈNH THANH HÓA LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2006 26 2. Những yếu tố tác động và chi phối đến sự lãnh đạo thực hiện dồn điền đổi thửa của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa 26 2.1 Chủ trương của Đảng 26 2.2 Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội tỉnh Thanh Hóa 33 2.3 Thực trạng về đất nông nghiệp ở tỉnh Thanh Hóa trước năm 1996 39 2.4 Hiện tượng tự phát dồn điền đổi thửa ở một số địa phương 43 2. Chủ trương và quá trình chỉ đạo dồn điền đổi thửa của Đảng bộ 47 2.1 Chủ trương dồn điền đổi thửa của Đảng bộ 47 2.2 Quá trình chỉ đạo thực hiện dồn điền đổi thửa và những kết quả đạt được 54 Chƣơng 3: ĐẢNG BỘ TỈNH THANH HÓA LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH THỰC HIỆN DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2013 80 3.

Yêu cầu mới và chủ trương đẩy mạnh dồn điền đổi thửa của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa 80 3.1 Những yêu cầu mới đặt ra trong thực hiện dồn điền đổi thửa 80 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Chủ trương đẩy mạnh thực hiện dồn điền đổi thửa của Đảng bộ. Tăng cường chỉ đạo thực hiện và kết quả đạt được 90 3.1 Tăng cường các biện pháp thực hiện dồn điền đổi thửa 90 3.2 Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa 98 Chƣơng 4 : MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM 110 4. Một số nhận xét 110 4. Một số kinh nghiệm 130 KẾT LUẬN 148 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 151 TÀI LIỆU THAM KHẢO 152 PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BCH : Ban Chấp hành BCT : Bộ Chính trị CNXH : Chủ nghĩa xã hội CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CCKT : Cơ cấu kinh tế DĐĐT : Dồn điền đổi thửa HĐND : Hội đồng nhân dân GCNQSDĐ : Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất KH-CN : Khoa học công nghệ KT- XH : Kinh tế - xã hội QLĐĐ : Quản lý đất đai TTCP : Thủ tướng Chính phủ UBND : Ủy ban nhân dân LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PHỤ LỤC Phụ lục 1: Kết quả đổi điền dồn thửa lần thứ nhất Phụ lục 2: Kết quả khảo sát tại các xã đã đổi điền dồn thửa lần 2 Phụ lục 3: Kết quả khảo sát tại các xã đổi điền dồn thửa lần 2 (tiếp theo) Phụ lục 4: Tổng hợp kết quả dồn điền đổi thửa tính đến năm 2012 Phụ lục 5: Một số văn bản pháp luật liên quan đến đất nông nghiệp kể từ sau luật đất đai 1993.

Phụ lục 6: Kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất các loại đất lần đầu cho hộ gia đình và cá nhân đến ngày 31 tháng 12 năm 2013 trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Phụ lục 7: Kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sản xuất nông nghiệp lần đầu cho hộ gia đình và cá nhân đến ngày 31 tháng 12 năm 2013 trên địa bàn tỉnh. Phụ lục 8: Kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sản xuất lâm nghiệp lần đầu cho hộ gia đình và cá nhân đến ngày 31 tháng 12 năm 2013 trên địa bàn tỉnh. Phụ lục 9: Kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trang trại lần đầu cho hộ gia đình và cá nhân đến ngày 31 tháng 12 năm 2013 trên địa bàn tỉnh.

Phụ lục 10: Kết quả giao đất lâu dài theo nghị định số 64/CP ngày 19/7/1993 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Dồn điền đổi thửa (DĐĐT) là tiền đề, cơ sở góp phần thúc đẩy nông nghiệp và nông thôn ở nước ta phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH). Chủ trương DĐĐT theo hướng tăng quy mô, hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là một nội dung quan trọng trong đường lối đổi mới kinh tế của Đảng, nhằm khắc phục tình trạng ruộng đất manh mún, nhỏ lẻ, tạo điều kiện cho hộ nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Đồng thời, quy hoạch kiến thiết lại đồng ruộng, xây dựng các vùng chuyên canh, kiên cố kênh mương, giao thông nội đồng để chủ động tưới tiêu, đi lại, chăm sóc, thu hoạch sản phẩm, từng bước tiến hành CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, đưa công tác quản lý ruộng đất, chỉ đạo sản xuất vào nề nếp.

Qua đó, ngăn chặn những biểu hiện tiêu cực trong quản lý, sử dụng đất nông nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, điều hòa nguồn nhân lực, phát huy lợi thế của mỗi vùng, miền. DĐĐT là chủ trương hoàn toàn đúng đắn của Đảng và Nhà nước nhằm hướng đến một nền nông nghiệp hàng hóa phát triển với quy mô lớn. Chủ trương đó phù hợp với xu thế chung của thời đại và hoàn cảnh thực tiễn của nền nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, sau nhiều năm thực hiện chủ trương DĐĐT, mục tiêu cuối cùng của DĐĐT vẫn chưa đạt được, nền nông nghiệp Việt Nam vẫn “dậm chân tại chỗ”, chưa có nhiều biến chuyển so với trước DĐĐT, nông nghiệp chưa tạo ra các sản phẩm đủ sức cạnh tranh với thị trường thế giới.

Sở dĩ như vậy là do Đảng và Nhà nước chưa giải quyết triệt để, đồng bộ các giải pháp song song với việc DĐDT như vấn đề việc làm, phương thức tổ chức canh tác, ứng dụng khoa học kỹ thuật,. DĐĐT mới dừng lại ở việc tập trung ruộng đất ở quy mô hộ gia đình, mà chưa hướng đến việc tập trung ruộng đất ở quy mô lớn trên một đơn vị sản xuất. Vì vậy, xu hướng tiếp theo của chính sách đất nông nghiệp là hướng đến việc tích tụ và tập trung ruộng đất bằng các hình thức như liên doanh, hợp tác, cổ phần góp vốn bằng đất giữa các hộ nông dân để nâng cao hiệu quả sản xuất 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nông nghiệp, có như vậy thì mục tiêu của DĐĐT về phát triển kinh tế hàng hóa theo hướng CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn mới có thể đạt được. Quán triệt, vận dụng sáng tạo chủ trương của Đảng vào thực tiễn địa phương, Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa trong những năm 1996 đến năm 2013 đã lãnh đạo nhân dân thực hiện cuộc vận động DĐĐT trên quy mô toàn tỉnh và đã đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Tuy nhiên, do còn nhiều khó khăn, nhất là những khó khăn của địa hình ruộng đất phức tạp, dân số đông, nền kinh tế thuần nông, công nghiệp phát triển chậm, điểm xuất phát thấp, nên quá trình lãnh đạo DĐĐT theo hướng CNH, HĐH của Đảng bộ còn có nhiều bất cập, tiến độ thực hiện chậm chưa đạt được mục tiêu, hiệu quả kinh tế chưa cao. Vì vậy, việc nghiên cứu, tổng kết sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa trong quá trình lãnh đạo thực hiện chủ trương của Đảng về DĐĐT theo hướng CNH, HĐH không chỉ góp phần đúc rút những kinh nghiệm mà còn cung cấp thêm cơ sở khoa học cho việc giải quyết những vẫn đề về nhận thức lý luận và chỉ đạo hoạt động thực tiễn đối với sự phát triển kinh tế của tỉnh hiện nay. Với ý nghĩa đó, tôi quyết định chọn đề tài Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo thực hiện dồn điền đổi thửa từ năm 1996 đến năm 2013 để làm luận án tiến sĩ, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.1 Mục đích nghiên cứu Làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo thực hiện chủ trương của Đảng về DĐĐT tại địa phương từ năm 1996 đến năm 2013; trên cơ sở đó, chỉ rõ ưu điểm, hạn chế, rút ra một số kinh nghiệm cho hoạt động DĐĐT hiện tại.2 Nhiệm vụ nghiên cứu - Phân tích các yếu tố tác động và chi phối công tác DĐĐT ở tỉnh Thanh Hóa - Trình bày chủ trương và quá trình chỉ đạo thực hiện DĐĐT của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa từ năm 1996 đến 2013 theo một hệ thống có tính lịch sử.

- Đánh giá ưu điểm, hạn chế của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa trong quá trình lãnh đạo thực hiện DĐĐT 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Đúc rút kinh nghiệm từ quá trình thực hiện chủ trương DĐĐT ở tỉnh Thanh Hóa.