Luận án nghiên cứu triệu chứng bệnh hô hấp và môi trường lao động công nhân thi công cầu Nhật Tân

MỤC LỤC Trang Lời cam đoan Lời cảm ơn Danh mục chữ viết tắt Mục lục Danh mục bảng Danh mục hình và biểu đồ ĐẶT VẤN ĐỀ 1 CHƢƠNG 1. Đặc điểm điều kiện thi công cầu đƣờng bộ 5 1. Quy trình thi công cầu đƣờng bộ 5 1. Điều kiện lao động thi công cầu đƣờng bộ 7 1.

Tác động các yếu tố nguy cơ đến bệnh đƣờng hô hấp và các vấn 15 đề sức khoẻ khác 1. Một số khái niệm về yếu tố nguy cơ tới sức khỏe 15 1. Các giai đoạn ảnh hƣởng của các yếu tố nguy cơ tới sức khỏe 16 1. Tác động của các yếu tố nguy cơ môi trƣờng lao động đến bệnh 17 đƣờng hô hấp 1.

Vai trò hô hấp ký trong theo dõi rối loạn thông khí phổi và các 25 bệnh đƣờng hô hấp 1. Chỉ số chính hô hấp ký trong thăm dò chức năng thông khí phổi 25 1. Các rối loạn thông khí phổi 27 1. Các kết quả nghiên cứu về môi trƣờng lao động và ảnh hƣởng 28 sức khỏe tại các công trình thi công cầu, hầm đƣờng bộ 1.

Các kết quả nghiên cứu tại nƣớc ngoài 28 1. Các kết quả nghiên cứu trong nƣớc 30 CHƢƠNG 2. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 35 2. Đối tƣợng nghiên cứu 35 2.

Thời gian thu thập số liệu 35 2. Phƣơng pháp nghiên cứu 35 2. Thiết kế nghiên cứu 36 2. Kỹ thuật và công cụ thu thập số liệu 37 2.

Các chỉ số nghiên cứu 38 2. Các kỹ thuật thăm khám và đo yếu tố môi trƣờng 39 2. Phân tích và xử lý số liệu 51 2. Hạn chế sai số 51 2.

Đạo đức trong nghiên cứu 51 CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 53 3. Một số đặc trƣng cá nhân và điều kiện làm việc của công nhân 53 thi công cầu Nhật Tân 3. Một số đặc trƣng cá nhân 53 3.

Điều kiện làm việc của đối tƣợng nghiên cứu 55 3. Thực trạng bệnh đƣờng hô hấp và chức năng thông khí 56 3. Thực trạng mắc các bệnh đƣờng hô hấp 56 3. Rối loạn chức năng hô hấp 67 3.

Môi trƣờng lao động và các yếu tố ảnh hƣởng 71 3. Cảm nhận về môi trƣờng lao động 71 3. Môi trƣờng lao động và các yếu tố ảnh hƣởng 77 CHƢƠNG 4. Một số đặc trƣng cá nhân và điều kiện làm việc của công nhân 84 thi công cầu Nhật Tân 4.

Một số đặc trƣng cá nhân 84 4. Điều kiện làm việc của đối tƣợng nghiên cứu 85 4. Thực trạng mắc bệnh đƣờng hô hấp và rối loạn chức năng thông 86 khí ở công nhân thi công cầu Nhật Tân năm 2012 4. Thực trạng mắc các bệnh đƣờng hô hấp 86 4.

Rối loạn chức năng hô hấp 95 4. Khảo sát môi trƣờng lao động và những yếu tố ảnh hƣởng bệnh 98 lý đƣờng hô hấp của công nhân thi công cầu Nhật Tân năm 2012 4. Cảm nhận về môi trƣờng lao động 98 4. Môi trƣờng lao động và các yếu tố ảnh hƣởng 101 KẾT LUẬN 120 KIẾN NGHỊ 122 Các công trình khoa học đã công bố Tài liệu tham khảo Phụ lục DANH MỤC BẢNG Tên bảng Trang Bảng 1.

Tiêu chuẩn về nhiệt độ, độ ẩm và tốc độ gió trong môi trƣờng lao 9 động Bảng 1. Tiêu chuẩn về nông độ bụi trong không khí 10 Bảng 1. Tiêu chuẩn về một số nồng độ chất hóa học/không khí 13 Bảng 1. Cảm giác nhiệt phụ thuộc nhiệt đột và độ ẩm môi trƣờng 17 Bảng 1.

Các thông số chức năng phổi liên quan đến các hội chứng rối loạn 28 thông khí phổi Bảng 1. Đánh giá mức độ suy giảm chức năng hô hấp theo các thông số 28 chức năng hô hấp Bảng 2. Số lƣợng mẫu không khí đƣợc đo tại môi trƣờng lao động cầu 37 Nhật Tân Bảng 3. Một số đặc trƣng cá nhân 53 Bảng 3.

Thời gian làm việc, cảm nhận về điều kiện môi trƣờng làm việc 55 Bảng 3. Mối liên quan giữa một số triệu chứng tức ngực, ho, khạc đờm và 57 viêm phế quản mạn tính Bảng 3. Mối liên quan giữa một số triệu chứng ho ít nhất trong 3 tháng 58 trong 2 năm liên tiếp, khạc đờm trong 3 tháng trong 2 năm liên tiếp và viêm phế quản mạn tính Bảng 3. Tỷ lệ hiện mắc một số triệu chứng bệnh đƣờng hô hấp sau khi lao 62 động Bảng 3.

Tỷ lệ hiện mắc một số triệu chứng bệnh đƣờng hô hấp hàng ngày 63 của công nhân Bảng 3. Tính chất ho của các công nhân trong nghiên cứu 64 Bảng 3. Tính chất của khạc đờm của các công nhân trong nghiên cứu 64 Bảng 3. Đặc điểm khó thở của các công nhân 65 Bảng 3.

Các tính chất của triệu chứng cò cử, bóp nghẹt ngực ở công nhân 66 Bảng 3. Tính chất của các cơn hen phế quản ở công nhân 66 Bảng 3. Mức độ của rối loạn thông khí hạn chế 68 Bảng 3.13 Phân loại mức độ rối loạn thông khí tắc nghẽn theo GOLD 2003 68 và ATS 2004 Bảng 3. Tỷ lệ công nhân có cảm giác mùi trong môi trƣờng lao động 71 Bảng 3.

Tỷ lệ công nhân trả lời có bụi trong môi trƣờng lao động 72 Bảng 3. Tỷ lệ công nhân trả lời có khói trong môi trƣờng lao động 73 Bảng 3. Tỷ lệ công nhân có cảm giác nóng trong môi trƣờng lao động 73 Bảng 3. Tỷ lệ công nhân có cảm giác lạnh trong môi trƣờng lao động 74 Bảng 3.

Tỷ lệ công nhân có cảm giác ẩm trong môi trƣờng lao động 75 Bảng 3. Tỷ lệ công nhân có cảm giác ngột ngạt trong môi trƣờng lao 75 động Bảng 3. Tỷ lệ công nhân có cảm nhận ô nhiễm trong môi trƣờng lao động 76 Bảng 3. Điều kiện môi trƣờng lao động của công nhân trong mùa hè 77 Bảng 3.

Điều kiện môi trƣờng lao động của công nhân trong mùa đông 78 Bảng 3. Phân tích đa biến mối liên quan giữa một số yếu tố và bệnh viêm 79 phế quản mạn tính Bảng 3. Phân tích đa biến mối liên quan giữa một số yếu tố và bệnh hen 81 phế quản Bảng 3. Phân tích đa biến mối liên quan giữa một số yếu tố và bệnh viêm 81 xoang mạn tính Bảng 3.

Phân tích đa biến mối liên quan giữa một số yếu tố và rối loạn 82 thông khí hạn chế Bảng 3. Phân tích đa biến mối liên quan giữa một số yếu tố và rối loạn 83 thông khí tắc nghẽn DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ Tên sơ đồ, hình và biểu đồ Trang Sơ đồ 1. Sơ đồ quy trình thi công cầu 5 Sơ đồ 1. Sơ đồ tƣơng tác của điều kiện môi trƣờng lao động 16 Hình 1.

Cấu tạo cơ bản bộ phận cầu 5 Hình 1. Công nhân thi công trong môi trƣờng có nhiều yếu tố độc hại và 8 tiếp xúc trực tiếp với các yếu tố bất lợi của vi khí hậu Hình 1. Lao động vận chuyển vật liệu, san lấp mặt bằng, môi trƣờng lao 9 động tiếp xúc với rất nhiều bụi, nhất là bụi silic Hình 1. Thi công hầm đƣờng bộ, một công đoạn thƣờng có tại các công 11 trình thi công cầu Hình 1.

Máy thi công thảm nhựa đƣờng mặt đƣờng, mặt cầu phát thải 12 nhiều hơi khí độc và bụi ra môi trƣờng xung quanh Hình 1. Công đoạn lắp đặt cốt thép khung và đúc bê tông mặt cầu gắn 13 liền với công việc hàn, cắt, mài bavie, chế tạo một số dụng cụ cơ khí ngay tại công trình; công việc có nhiều yếu tố nguy cơ Hình 1. Lao động trong môi trƣờng nƣớc bị ô nhiễm có nhiều vi sinh vật 14 gây bệnh Hình 1. Làm việc trên cao, môi trƣờng lao động căng thẳng 15 Hình 1.

Hô hấp ký và các chỉ số cơ bản 26 Hình 2. Máy ghi điện tâm đồ (3 cần) cho công nhân 42 Hình 2. Máy đo thính lực cho công nhân 42 Hình 2. Phế dung kế điện tử Spiroanalyzer - SIX 300 (Nhật Bản), Chest Hi 101 43 Hình 2.

Máy chụp X-quang lƣu động tại công trƣờng 45 Hình 4. Hình ảnh tổn thƣơng nốt ở bệnh nhân bụi phổi trên phim Xquang 98 Biểu đồ 3. Phân bố tình trạng hút thuốc lá của công nhân 54 Biểu đồ 3. Tỷ lệ hiện mắc bệnh viêm phế quản mạn tính của công nhân 56 Biểu đồ 3.

Tỷ lệ hiện mắc bệnh bụi phổi của công nhân 59 Biểu đồ 3. Tỷ lệ hiện mắc bệnh hen phế quản của công nhân 60 Biểu đồ 3. Tỷ lệ hiện mắc viêm xoang mạn tính của công nhân 60 Biểu đồ 3. Tỷ lệ hiện mắc viêm họng mạn tính của công nhân 61 Biểu đồ 3.

Tỷ lệ hiện mắc viêm amidal mạn tính của công nhân 61 Biểu đồ 3. Các hội chứng rối loạn thông khí ở công nhân thi công cầu 67 Nhật Tân Biểu đồ 3. Tỷ lệ công nhân có hình ảnh tổn thƣơng trên X-quang phổi 69 thẳng Biểu đồ 3. Các hình ảnh tổn thƣơng trên X-quang phổi thẳng của công 69 nhân 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Ngành giao thông vận tải là một ngành kinh tế quan trọng.

Công nhân lao động trong ngành với tính chất đặc thù là lao động nặng nhọc, môi trƣờng độc hại, lƣu động. Lao động xây dựng cầu, đƣờng là lĩnh vực đặc trƣng của ngành Giao thông vận tải, đƣợc xác định là nghề nặng nhọc, độc hại do vậy công nhân lao động nguy cơ mắc các bệnh nghề nghiệp, các bệnh liên quan đến nghề nghiệp rất cao. Trên thế giới đã có các công trình nghiên cứu về sức khỏe công nhân xây dựng cầu đƣờng. Kết quả của các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ công nhân mắc các bệnh đƣờng hô hấp là khá cao nhƣ bệnh viêm phế quản mạn tính, viêm họng, viêm amidal, hen phế quản, bụi phổi cao hơn hẳn các nhóm công nhân khác [1].

T¹i ViÖt Nam còng ®· cã mét sè Ýt c«ng tr×nh nghiªn cøu cho thÊy công nhân thi công giao thông ®­êng bé, trong hÇm d­êng bé trong điều kiện lao động có nhiều yếu tố tác động không có lợi cho sức khoẻ: stress, nhiệt, nồng độ bụi cao, bụi chứa hàm lƣợng SiO2 cao, hơi khí độc, rung lắc và làm ảnh hƣởng đến sức khoẻ đặc biệt các bệnh đƣờng hô hấp, biến đổi chức năng hô hấp, phản ứng nhạy cảm của cơ thể đối với các tác nhân từ môi trƣờng lao động không đảm bảo, số ngƣời mắc c¸c bÖnh, c¸c héi chøng ®­êng hô hấp cao, tỷ lệ bệnh phổi silic nghề nghiệp chiếm tới hơn 70% trong số bệnh nghề nghiệp đƣợc phát hiện [2], [3]. Vấn đề ảnh hƣởng của môi trƣờng lao động lên sức khoẻ công nhân rất đƣợc ngành y tế cũng nhƣ cả nƣớc quan tâm.