Luận án: Vai trò của Nhà nước đối với việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng ở Việt Nam hiện nay

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ===================== TRƢƠNG THỊ THANH QUÝ VAI TRÕ CỦA NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI VIỆC CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Hà Nội - 2016 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ===================== TRƢƠNG THỊ THANH QUÝ VAI TRÕ CỦA NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI VIỆC CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: CNDVBC & CNDVLS Mã số: 62.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS,TS. Trần Phúc Thăng Hà Nội - 2016 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng. Các kết luận trong luận án chưa từng được công bố trên bất cứ một công trình nào khác.

Tác giả luận án Trƣơng Thị Thanh Quý TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và nhiệm vụ của luận án. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp khoa học và ý nghĩa của luận án. Kết cấu tổng quát của luận án:. 9 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.

Những công trình nghiên cứu liên quan đến sức khỏe cộng đồng và những yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Những công trình nghiên cứu liên quan đến lý luận và thực trạng vai trò của nhà nước đối với việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Những công trình nghiên cứu đề cập đến các giải pháp nâng cao vai trò của nhà nước đối với việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. 26 Chƣơng 2: VAI TRÕ CỦA NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI VIỆC CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG - MỘT SỐ VẦN ĐỀ LÝ LUẬN.

Sức khỏe và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Khái niệm sức khỏe. Sức khỏe cộng đồng và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Vai trò của nhà nước đối với việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Tính tất yếu của việc nhà nước thực hiện vai trò chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Nội dung và phương thức thực hiện vai trò của nhà nước đối với việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Những yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của nhà nước đối với việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Những yếu tố khách quan.

Những yếu tố chủ quan .65 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 3: VAI TRÕ CỦA NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI VIỆC CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA. Thành tựu và nguyên nhân những thành tựu của Nhà nước trong việc thực hiện vai trò chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Nguyên nhân của những thành tựu. Hạn chế và nguyên nhân những hạn chế của Nhà nước trong việc thực hiện vai trò chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Nguyên nhân của những hạn chế. Những vấn đề đặt ra với Nhà nước trong việc thực hiện vai trò chăm sóc sức khỏe cộng đồng ở nước ta hiện nay .112 Chƣơng 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÕ CỦA NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI VIỆC CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Những quan điểm cơ bản. Một số giải pháp chủ yếu .143 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .145 TÀI LIỆU THAM KHẢO .146 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN CNH Công nghiệp hóa, CNXH Chủ nghĩa xã hội CTQG Chính trị Quốc gia GDP Tổng sản phẩm nội địa HĐH Hiện đại hóa KTTT Kinh tế thị trường Nxb Nhà xuất bản Tr Trang XHCN Xã hội chủ nghĩa WHO Tổ chức Y tế thế giới WTO Tổ chức Thương mại thế giới 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 3.1: Tổng chi công cho y tế tính theo % tổng chi ngân sách nhà nước và theo GDP quốc gia.

Tài chính y tế tính theo đầu người .3: Bao phủ bảo hiểm y tế từ 1993 đến 2013 .4: Thay đổi về nhân lực y tế từ 1985 đến 2012 .5: Tỷ lệ bác sĩ và dược sĩ có trình độ đại học trở lên trên một vạn dân .6: Tỷ lệ trạm y tế có bác sĩ sản nhi hoặc hộ sinh .7: Chi công và tư cho y tế từ 1995 đến 2012 .8: Tỷ lệ chi tiền túi của hộ gia đình cho y tế .9: Chi y tế trung bình của hộ gia đình 2002 đến 2010 .100 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Bước vào thế kỉ XXI, con người trở thành mục tiêu quan trọng của sự phát triển xã hội. Do vậy, vấn đề con người, tâm lý con người, tiềm năng con người và sức khỏe con người, nguồn lực con người lại nổi lên mạnh mẽ. Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều đặt con người vào vị trí trung tâm, thậm chí coi phát triển con người là cốt lõi của chiến lược phát triển kinh tế-xã hội.

Cộng đồng quốc tế và công ước quốc tế đều cho sức khỏe là một trong những “nhu cầu cơ bản bậc nhất” của cuộc sống con người, và cao hơn nữa sức khỏe được xem là một trong những quyền con người, có nghĩa là sức khỏe của mỗi người được tôn trọng, mỗi cá nhân và nhà nước phải có trách nhiệm thực hiện quyền này. Chính phủ các nước đã xây dựng chính sách trong cung ứng dịch vụ y tế bằng việc tạo lập các cơ hội bình đẳng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể trong nền kinh tế và khuyến khích cạnh tranh lành mạnh trong việc cung ứng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đã góp phần nâng cao hiệu quả, cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và đảm bảo sự bình đẳng trong tiếp cận các nguồn lực và tạo thêm nhiều cơ hội lựa chọn và tiếp cận các dịch vụ y tế của người dân. Khẳng định con người, sức khỏe con người luôn là vấn đề trọng tâm, nóng bỏng của hiện thực xã hội, Đảng Cộng sản Việt Nam xác định: “… con người là chủ thể, nguồn lực chủ yếu và mục tiêu của sự phát triển”[42, tr. Xuất phát từ quan điểm đó, sức khỏe con người, sức khỏe cộng đồng luôn được hết sức chú trọng.

Đại hội XI của Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh: “phát triển mạnh sự nghiệp y tế, nâng cao chất lượng công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân”[42, tr. Coi công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng là nhiệm vụ và trách nhiệm của Nhà nước và các tổ chức xã hội, trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, quyết định nhất. Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường (KTTT) ở nước ta hiện nay, việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách cũng như tổ chức thực hiện trong ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe thích ứng với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có ảnh hưởng rất lớn tới mọi mặt của đời sống xã hội, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và sức khỏe của nhân dân. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, trước nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao và đa dạng, vai trò của Nhà nước trong chăm sóc sức khỏe nhân dân còn bộc lộ nhiều hạn chế: Hệ thống chính sách và cơ chế cung ứng dịch vụ y tế ở Việt Nam hiện nay còn rất nhiều vấn đề bất cập, nguồn lực đầu tư lớn nhưng hiệu quả sử dụng nguồn lực này để cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra. Ngành y tế Việt Nam chưa đáp ứng đủ cả về số lượng và chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng. Khả năng tiếp cận của người dân đối với dịch vụ y tế là rất khó khăn, nhất là người nghèo, cận nghèo và dân cư vùng sâu, vùng xa. Sự bất bình đẳng trong việc cung ứng và thụ hưởng các dịch vụ y tế có xu hướng gia tăng.

Sự thay đổi mô hình và cơ cấu bệnh tật theo hướng gia tăng các bệnh không lây nhiễm và tai nạn thương tích, trong khi tỷ lệ mắc một số bệnh truyền nhiễm vẫn còn cao. Cơ chế chính sách trong quản lý điều hành lĩnh vực y tế còn nhiều bất cập. Hệ thống thông tin quản lý về y tế còn thiếu đồng bộ, trùng chéo. Hệ thống quản lý chất lượng dịch vụ y tế cũng như thanh tra chất lượng dịch vụ y tế ở cả khu vực nhà nước và tư nhân còn yếu.

Công tác quản lý giá thuốc tại các bệnh viện còn nhiều bất cập đẩy giá thành thuốc tăng cao tạo áp lực về phí bệnh viện cho người bệnh… Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng kể trên. Ngoài những nguyên nhân quan trọng bắt nguồn từ nguồn gốc lịch sử phát triển của hệ thống y tế, trình độ non yếu về cơ sở vật chất và chuyên môn của đội ngũ cán bộ y tế, một nguyên nhân không kém phần quan trọng đó là chính sách, cơ chế cung ứng và việc tổ chức thực hiện các cơ chế chính sách để nhân dân tiếp cận dịch vụ y tế ở Việt Nam hiện nay còn nhiều bất cập. Vì vậy, vấn đề đặt ra hiện nay là Nhà nước phải phát huy vai trò chủ đạo của mình như thế nào để bảo đảm quyền được chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của nhân dân. Trong những năm qua, ở nước ta và trên thế giới đã có nhiều công trình, đề tài nghiên cứu về sức khỏe cộng đồng dưới nhiều góc độ khác nhau và có những giá trị 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com đáng kể.

Tuy nhiên, dưới góc độ triết học, nghiên cứu về vai trò của Nhà nước đối với việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng nhằm phục vụ sự nghiệp chăm sóc sức khỏe con người Việt Nam chưa có nhiều và đang là vấn đề có tính cấp thiết cần được quan tâm nghiên cứu. Đây là vấn đề cơ bản cần được nhận thức và giải quyết trên cả phương diện lý luận và thực tiễn.