Luận văn: Hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại BV Tai Mũi Họng TP.HCM
Nghiên cứu hoàn thiện hệ thống kế toán thu viện phí tại bệnh viện Tai Mũi Họng nhằm tối ưu hóa quy trình tài chính và nâng cao hiệu quả quản lý.
Kế toán (Hướng ứng dụng)
Luan An
Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản
Số trang
107
Thời gian đọc
17 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
40 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- 1. Thực trạng hệ thống kế toán thu viện phí bệnh viện
- Số trang:
- 107 trang
- Trường:
- Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
- Chuyên ngành:
- Kế toán (Hướng ứng dụng)
- Tác giả:
- Trần Bích Phương
- Năm:
- 2019
Tóm tắt nội dung luận án
I. Thực trạng hệ thống kế toán thu viện phí bệnh viện
Hệ thống thông tin kế toán bệnh viện đóng vai trò then chốt tại Bệnh viện Tai Mũi Họng. Đơn vị tiếp nhận và điều trị lượng bệnh nhân nội trú và ngoại trú rất lớn mỗi ngày. Công tác kế toán thu viện phí phản ánh trực tiếp nguồn thu từ hoạt động khám chữa bệnh. Dữ liệu tài chính y tế đòi hỏi tính chính xác, kịp thời và minh bạch. Hiện nay, dòng thông tin viện phí kết nối giữa khoa khám bệnh, khoa lâm sàng, phòng tài chính kế toán và cơ quan bảo hiểm y tế. Khối lượng giao dịch phát sinh hàng ngày tạo áp lực lớn lên bộ máy kế toán. Việc đánh giá đúng thực trạng giúp nhận diện các điểm nghẽn trong luồng dữ liệu. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán hiện tại cần thích ứng nhanh với yêu cầu chuyển đổi số y tế. Quản lý thu viện phí bệnh viện đòi hỏi sự chặt chẽ và nhất quán trong toàn bộ hệ thống.
1.1. Đặc điểm vận hành và luân chuyển thông tin viện phí
Luồng dữ liệu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng bắt đầu từ khâu tiếp đón bệnh nhân. Người bệnh đăng ký khám, thanh toán chi phí ban đầu hoặc nộp tạm ứng điều trị. Mọi chỉ định cận lâm sàng, thuốc và thủ thuật chuyên khoa đều được ghi nhận trên hệ thống máy tính. Dữ liệu chi phí sau đó chuyển về quầy thu ngân để thu viện phí hoặc quyết toán ra viện. Phòng tài chính kế toán tổng hợp số liệu thu nộp hàng ngày từ các quầy thu phí. Dữ liệu này dùng để đối chiếu với dòng tiền thực tế và hồ sơ bệnh án. Quy trình luân chuyển chứng từ viện phí đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhân viên y tế và nhân viên thu ngân. Bệnh viện đã bước đầu áp dụng công nghệ thông tin vào khâu nhập liệu. Tuy nhiên, luồng thông tin vẫn còn những bước xử lý bán tự động, dễ gây chậm trễ trong giờ cao điểm.
1.2. Hạn chế trong kiểm soát thu viện phí bệnh viện
Hệ thống quản lý thu viện phí bệnh viện còn bộc lộ một số tồn tại nhất định. Mã định danh bệnh nhân và mã dịch vụ y tế chưa hoàn toàn đồng nhất giữa các phân hệ phần mềm. Việc đối chiếu số liệu thu tiền mặt cuối ngày mất nhiều thời gian do thủ tục thủ công. Khâu xác nhận chi phí phát sinh giữa khoa lâm sàng và bộ phận thu ngân đôi khi bị lệch pha. Một số trường hợp thanh toán viện phí bảo hiểm y tế gặp khó khăn trong việc xuất bảng kê chi tiết kịp thời. Việc kiểm soát dòng tiền tạm ứng và quyết toán viện phí của bệnh nhân nội trú còn phụ thuộc vào chứng từ giấy. Nguy cơ sai sót số học vẫn có thể xảy ra nếu thiếu cơ chế kiểm soát tự động. Các báo cáo phân tích doanh thu theo khoa phòng chưa được trích xuất tức thời theo thời gian thực.
1.3. Yêu cầu cấp thiết về đổi mới hệ thống kế toán
Bệnh viện Tai Mũi Họng cần nhanh chóng nâng cấp hệ thống thông tin kế toán bệnh viện. Nhu cầu tự chủ tài chính đòi hỏi công tác quản lý nguồn thu phải đạt hiệu quả cao nhất. Việc đổi mới giúp tinh gọn quy trình làm việc và rút ngắn thời gian chờ đợi của người bệnh. Hệ thống kế toán mới phải đảm bảo tính liên thông dữ liệu tức thời giữa các bộ phận. Mọi khoản thu dịch vụ y tế cần được kiểm soát chặt chẽ từ khâu chỉ định đến khâu vào sổ cái. Chuẩn hóa quy trình thu viện phí là điều kiện tiên quyết để áp dụng các giải pháp thanh toán không tiền mặt. Đồng thời, việc đổi mới tạo cơ sở vững chắc cho việc quản trị tài chính công khai, minh bạch theo chuẩn mực kế toán nhà nước.
II. Hoàn thiện quy trình thu viện phí nội và ngoại trú
Quy trình thu viện phí đóng vai trò mạch máu trong quản trị tài chính bệnh viện công lập. Việc thiết lập chu trình chuẩn cho cả đối tượng nội trú và ngoại trú là nhiệm vụ bắt buộc. Bệnh nhân ngoại trú cần quy trình thanh toán nhanh gọn để giảm thời gian chờ đợi tại khoa khám bệnh. Ngược lại, bệnh nhân nội trú đòi hỏi quy trình theo dõi tạm ứng và quyết toán viện phí chặt chẽ qua nhiều giai đoạn. Mỗi bước trong chu trình phải gắn liền với trách nhiệm rõ ràng của nhân viên tiếp đón, điều dưỡng và kế toán thu ngân. Khi quy trình được chuẩn hóa, dữ liệu tài chính sẽ tự động kết chuyển về sổ sách kế toán. Sự phối hợp đồng bộ này hạn chế tối đa sai lệch thông tin và nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh.
2.1. Chu trình khám chữa bệnh và thu phí khu ngoại trú
Bệnh nhân ngoại trú bắt đầu quy trình bằng việc nhận số thứ tự tại khu tiếp đón. Nhân viên tiếp nhận nhập thông tin hành chính và phát hành phiếu khám bệnh. Bệnh nhân đóng phí khám tại quầy thu viện phí hoặc thanh toán qua thẻ y tế thông minh. Khi bác sĩ chỉ định xét nghiệm hoặc nội soi, thông tin chi phí tự động đẩy lên hệ thống phần mềm. Bệnh nhân nộp tiền dịch vụ kỹ thuật trước khi thực hiện cận lâm sàng. Sau khi có kết quả và đơn thuốc, bệnh nhân hoàn tất thanh toán tiền thuốc tại quầy viện phí ngoại trú. Quy trình chuẩn hóa giúp loại bỏ các bước đi lại không cần thiết của người bệnh. Kế toán thu ngân dễ dàng kiểm tra danh mục dịch vụ đã thu tiền trên máy tính trước khi in biên lai.
2.2. Trình tự tạm ứng và quyết toán viện phí nội trú
Bệnh nhân nhập viện nội trú phải nộp một khoản tiền tạm ứng theo quy định từng chuyên khoa điều trị. Kế toán viện phí phát hành phiếu thu tạm ứng và cập nhật trực tiếp vào tài khoản bệnh nhân trên hệ thống. Trong suốt quá trình điều trị, mọi chi phí thuốc men, vật tư và phẫu thuật được điều dưỡng khoa lâm sàng cập nhật liên tục. Hệ thống phát cảnh báo khi số dư tạm ứng xuống dưới mức an toàn để bệnh nhân bổ sung kịp thời. Khi xuất viện, kế toán thực hiện tổng hợp toàn bộ bảng kê chi phí thực tế phát sinh. Quy trình tạm ứng và quyết toán viện phí nội trú tiến hành bù trừ giữa số tiền tạm ứng và tổng chi phí. Bệnh nhân nộp thêm số tiền chênh lệch hoặc nhận lại khoản thừa cùng bảng kê chi tiết viện phí.
2.3. Quy trình thanh toán viện phí bảo hiểm y tế đúng luật
Công tác thanh toán viện phí bảo hiểm y tế đòi hỏi sự chuẩn xác tuyệt đối theo quy định của Bộ Y tế và Bảo hiểm Xã hội. Khi tiếp nhận, hệ thống kiểm tra tính hợp lệ của thẻ BHYT trên cổng giám định điện tử. Chi phí khám chữa bệnh được phân tách tự động thành ba phần: quỹ BHYT chi trả, bệnh nhân cùng chi trả và dịch vụ ngoài danh mục. Bảng kê chi phí khám bệnh ngoại trú và nội trú phải lập đúng mẫu quy định. Kế toán viên đối chiếu danh mục thuốc, vật tư tiêu hao và dịch vụ kỹ thuật đã phê duyệt giá. Việc hoàn thiện quy trình giúp giảm thiểu tình trạng hồ sơ bị cơ quan BHXH xuất toán. Luồng thông tin thanh toán BHYT minh bạch giúp bệnh nhân nắm rõ quyền lợi của bản thân.
III. Chuẩn hóa chứng từ thu viện phí và hóa đơn điện tử
Hệ thống chứng từ kế toán là căn cứ pháp lý duy nhất để ghi nhận mọi giao dịch kinh tế phát sinh. Trong môi trường bệnh viện, chứng từ thu viện phí phát sinh với tần suất cao và số lượng khổng lồ. Do đó, chuẩn hóa hệ thống mẫu biểu từ phiếu thu, biên lai đến bảng kê chi phí là yêu cầu tất yếu. Chuyển đổi từ biên lai giấy sang hóa đơn điện tử viện phí giúp nâng cao tính chuyên nghiệp và tiết kiệm chi phí vận hành. Toàn bộ thông tin thu viện phí phải được số hóa, mã hóa và lưu trữ bảo mật trên máy chủ. Quy trình ký số và truyền nhận dữ liệu hóa đơn cần tích hợp chặt chẽ với cơ sở dữ liệu kế toán trung tâm.
3.1. Thiết lập hệ thống mẫu biểu biên lai và bảng kê chi phí
Bệnh viện cần thống nhất cấu trúc các biểu mẫu chứng từ thu viện phí theo đúng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp. Phiếu thu tạm ứng, bảng kê chi phí ngoại trú và nội trú phải chứa đầy đủ mã bệnh nhân, mã dịch vụ và chữ ký điện tử. Các trường thông tin về đơn giá, số lượng, tỷ lệ thanh toán BHYT được bố trí rõ ràng, dễ hiểu. Bảng kê chi phí dịch vụ y tế nội trú theo số hóa đơn phải thể hiện chi tiết từng ngày điều trị. Việc chuẩn hóa mẫu biểu giúp nhân viên thu ngân thao tác in ấn nhanh chóng, giảm sai sót khi lập chứng từ. Bệnh nhân dễ dàng kiểm tra, đối chiếu các khoản phí đã sử dụng trong đợt điều trị. Mẫu biểu chuẩn còn tạo thuận lợi cho công tác lưu trữ và thanh tra tài chính sau này.
3.2. Triển khai hóa đơn điện tử viện phí đồng bộ dữ liệu
Áp dụng hóa đơn điện tử viện phí là bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa tài chính y tế. Ngay khi bệnh nhân hoàn tất thủ tục thanh toán, hệ thống tự động khởi tạo và phát hành hóa đơn điện tử. Dữ liệu hóa đơn truyền trực tiếp đến cơ quan thuế và gửi mã tra cứu qua tin nhắn hoặc email cho bệnh nhân. Giải pháp này xóa bỏ hoàn toàn rủi ro thất lạc, rách nát hoặc làm giả hóa đơn giấy truyền thống. Hóa đơn điện tử được tích hợp trực tiếp vào phần mềm kế toán, tự động định khoản doanh thu dịch vụ KCB. Nhân viên kế toán không cần nhập lại dữ liệu thủ công từ biên lai thu tiền. Thời gian xử lý thủ tục ra viện cho bệnh nhân giảm xuống rõ rệt.
3.3. Tăng cường kiểm soát và lưu trữ dữ liệu thu viện phí
Hồ sơ chứng từ kế toán thu viện phí cần được lưu trữ theo quy chuẩn an toàn dữ liệu điện tử. Bệnh viện thiết lập phân quyền truy cập nghiêm ngặt đối với từng chức danh nhân viên trong hệ thống. Mọi thao tác chỉnh sửa, hủy phiếu hoặc in lại biên lai đều được ghi lại trong nhật ký hệ thống. Kế toán trưởng và kiểm soát viên nội bộ có thể kiểm tra chéo luồng tiền và chứng từ bất kỳ lúc nào. Dữ liệu chứng từ được sao lưu định kỳ hàng ngày trên các cụm máy chủ độc lập và đám mây an toàn. Việc này đảm bảo tính toàn vẹn và khả năng phục hồi dữ liệu khi có sự cố kỹ thuật xảy ra. Công tác kiểm toán nội bộ trở nên dễ dàng và minh bạch hơn.
IV. Ứng dụng phần mềm quản lý bệnh viện HIS trong kế toán
Phần mềm quản lý bệnh viện HIS đóng vai trò là nền tảng cốt lõi kết nối hoạt động chuyên môn y tế với quản lý tài chính. Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp tự động hóa toàn diện chu trình thu viện phí từ khâu đăng ký đến kết xuất báo cáo. Hệ thống HIS kết nối thông suốt dữ liệu giữa phòng khám, khoa dược, khoa xét nghiệm, phòng mổ và phòng tài chính kế toán. Dữ liệu thu viện phí được đồng bộ tức thì, loại bỏ hoàn toàn tình trạng sót viện phí hoặc nhập trùng lặp. Nâng cao hiệu năng của phần mềm HIS giúp tối ưu hóa nhân lực tại các quầy thu phí. Ban giám đốc bệnh viện có thể theo dõi biến động doanh thu trực tiếp theo thời gian thực.
4.1. Tự động hóa quy trình kết nối giữa các khoa phòng
Phần mềm quản lý bệnh viện HIS thiết lập mạng lưới truyền nhận dữ liệu thông suốt trong toàn bệnh viện. Khi bác sĩ ra chỉ định y lệnh, thông tin lập tức hiển thị trên màn hình của bộ phận thu ngân và khoa cận lâm sàng. Khoa dược chỉ xuất thuốc khi hệ thống xác nhận bệnh nhân đã thanh toán hoặc đã tạm ứng đủ tiền. Mọi phát sinh chi phí tại phòng mổ hay khu điều trị nội trú đều được ghi nhận theo thời gian thực. Cơ chế tự động hóa loại bỏ việc nhân viên phải luân chuyển chứng từ giấy giữa các khoa phòng. Tốc độ phục vụ bệnh nhân tăng lên đáng kể, giảm thiểu tình trạng ùn tắc tại khu vực hành chính. Dữ liệu tài chính giữa các phòng ban luôn giữ được sự đồng nhất và chính xác.
4.2. Xây dựng danh mục mã bệnh nhân và dịch vụ y tế chuẩn
Chuẩn hóa danh mục mã hóa là nền tảng để phần mềm HIS vận hành chính xác. Bệnh viện Tai Mũi Họng cần xây dựng cấu trúc mã bệnh nhân duy nhất dùng cho mọi lần khám chữa bệnh. Danh mục mã dịch vụ kỹ thuật, danh mục thuốc, vật tư y tế phải khớp nối với mã danh mục của Bộ Y tế và Bảo hiểm Xã hội. Việc mã hóa chuẩn giúp hệ thống tự động áp giá viện phí chính xác theo từng đối tượng: viện phí dịch vụ, BHYT đúng tuyến hay BHYT trái tuyến. Kế toán viên không phải tra cứu biểu giá thủ công, loại trừ rủi ro áp sai giá dịch vụ. Việc thống nhất mã danh mục cũng hỗ trợ trích xuất dữ liệu giám định bảo hiểm y tế một cách nhanh chóng và chính xác.
4.3. Nâng cấp báo cáo quản lý thu viện phí bệnh viện tự động
Hệ thống phần mềm HIS cần bổ sung các mô-đun kết xuất báo cáo tài chính tự động. Kế toán viện phí có thể in bảng kê thu tiền chi tiết theo từng ca trực, từng nhân viên hoặc từng quầy thu ngân. Báo cáo doanh thu phân tích chi tiết theo từng loại hình dịch vụ: phẫu thuật, nội soi, xét nghiệm và tiền giường bệnh. Ban lãnh đạo dễ dàng theo dõi biểu đồ tăng trưởng doanh thu hàng ngày trên giao diện điều hành thông minh. Dữ liệu báo cáo được xuất trực tiếp sang phần mềm kế toán tổng hợp mà không cần thao tác gõ lại số liệu. Khả năng cung cấp thông tin kịp thời giúp nâng cao năng lực quản lý thu viện phí bệnh viện và hỗ trợ ra quyết định tài chính chuẩn xác.
V. Hoàn thiện hạch toán thu dịch vụ khám chữa bệnh chuẩn
Hạch toán thu dịch vụ khám chữa bệnh là bước cuối cùng và mang tính quyết định trong tổ chức thông tin kế toán thu viện phí. Số liệu từ quầy thu ngân và phần mềm HIS cần được chuyển hóa thành các bút toán kế toán chuẩn mực. Bệnh viện áp dụng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp hiện hành để ghi nhận doanh thu và công nợ. Việc hạch toán đúng tài khoản, đúng kỳ kế toán giúp phản ánh trung thực kết quả hoạt động tự chủ tài chính của Bệnh viện Tai Mũi Họng. Quy trình đối soát dữ liệu giữa tiền mặt, tài khoản ngân hàng, cổng BHYT và sổ cái phải diễn ra chặt chẽ mỗi ngày. Xây dựng kế hoạch hành động chi tiết sẽ đảm bảo các giải pháp hoàn thiện được triển khai thành công.
5.1. Phương pháp ghi nhận doanh thu viện phí theo tài khoản 5311
Doanh thu khám chữa bệnh được hạch toán chi tiết vào tài khoản 5311 - Doanh thu hoạt động dịch vụ y tế. Đối với bệnh nhân thu phí trực tiếp, kế toán ghi nhận tăng tiền mặt (TK 111) hoặc tiền gửi ngân hàng (TK 112) và tăng doanh thu TK 5311. Đối với phần viện phí do quỹ BHYT chi trả, kế toán ghi nhận vào tài khoản phải thu khách hàng (TK 131 - Phải thu cơ quan BHXH). Số tiền tạm ứng của bệnh nhân nội trú được theo dõi trên tài khoản phải trả khác (TK 338). Khi quyết toán ra viện, kế toán thực hiện bút toán kết chuyển từ TK 338 sang ghi nhận doanh thu TK 5311. Việc tách bạch rõ ràng các tài khoản giúp phản ánh chính xác nguồn doanh thu thực thu và công nợ tồn đọng.
5.2. Đối soát dữ liệu thu thực tế với sổ cái kế toán
Công tác đối soát cuối ngày là chốt chặn quan trọng trong kiểm soát nội bộ tài chính bệnh viện. Nhân viên thu ngân nộp toàn bộ số tiền mặt thu được trong ngày kèm theo bảng kê chứng từ về phòng thủ quỹ. Thủ quỹ đối chiếu số tiền thực tế với báo cáo doanh thu từ phần mềm HIS trước khi lập phiếu thu tiền mặt. Kế toán thanh toán tiến hành so khớp số liệu giữa phiếu thu, sao kê tài khoản ngân hàng và sổ cái tài khoản 5311. Mọi khoản chênh lệch thừa thiếu phải được truy vết và xử lý dứt điểm ngay trong ngày. Quy trình kiểm tra chéo định kỳ ngăn chặn tối đa tình trạng chiếm dụng tiền viện phí hoặc sai sót trong khâu thu nộp.
5.3. Kế hoạch hành động triển khai mô hình quản lý mới
Bệnh viện Tai Mũi Họng cần xây dựng lộ trình hành động cụ thể để triển khai đồng bộ các giải pháp. Giai đoạn đầu tập trung chuẩn hóa hệ thống mã số bệnh nhân, mã dịch vụ và nâng cấp phần mềm quản lý bệnh viện HIS. Giai đoạn tiếp theo tiến hành áp dụng rộng rãi hóa đơn điện tử viện phí và các cổng thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, bệnh viện tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhân viên thu ngân và kế toán viên. Ban kiểm soát nội bộ tăng cường giám sát việc tuân thủ quy trình thu viện phí mới. Kế hoạch hành động phải đi kèm với các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả rõ ràng, đảm bảo hệ thống vận hành trơn tru và nâng cao tính minh bạch tài chính.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (107 trang)Nội dung chính
Tổng quan nghiên cứu
Ngành y tế Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định 85/2012/NĐ-CP của Chính phủ. Khi nguồn ngân sách nhà nước cấp hàng năm có xu hướng giảm, nguồn thu từ viện phí và Bảo hiểm y tế (BHYT) đã trở thành yếu tố then chốt, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu của các bệnh viện công lập. Tuy nhiên, việc quản lý nguồn thu này vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, từ sai sót trong xác định viện phí, thiếu chặt chẽ trong quản lý bệnh nhân BHYT, đến tình trạng thất thu do những vấn đề phát sinh trong quá trình khám chữa bệnh.
Cụ thể tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh, một bệnh viện hạng I được thành lập từ năm 1986 và chính thức xếp hạng I từ năm 2008, công tác tổ chức thông tin kế toán (TTKT) trong chu trình thu viện phí đang đối mặt với những hạn chế nhất định. Mặc dù bệnh viện đã triển khai phần mềm quản lý tổng thể FPT e.Hospital từ năm 2015 để hỗ trợ công tác khám chữa bệnh, nhưng phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp lại được xử lý bằng một hệ thống riêng biệt là IMAX 8.0. Sự thiếu tích hợp đồng bộ này dẫn đến tình trạng số liệu kế toán không có tính kế thừa, gây khó khăn lớn trong việc kiểm tra, đối chiếu, giám sát các nguồn thu và cung cấp thông tin kịp thời cho ban quản lý.
Nghiên cứu này đặt ra hai mục tiêu chính. Thứ nhất, xác định rõ nguyên nhân gốc rễ của việc sử dụng các phần mềm kế toán và quản lý tổng thể bệnh viện một cách riêng rẽ trong chu trình thu viện phí tại đơn vị. Thứ hai, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện hệ thống TTKT, đảm bảo đáp ứng hiệu quả hơn nhu cầu quản lý. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động liên quan đến TTKT tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh, với các số liệu tham khảo chủ yếu trong giai đoạn 2017-2018. Trong năm 2018, tổng số lượt khám bệnh của bệnh viện đạt 386.880 lượt và công suất sử dụng giường bệnh là 117.6%. Việc hoàn thiện TTKT sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, tối ưu hóa quản lý tài chính và cải thiện hiệu quả hoạt động chung của bệnh viện.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Khung lý thuyết áp dụng
Nghiên cứu này được xây dựng trên nền tảng vững chắc của hai lý thuyết chủ đạo: Lý thuyết hệ thống thông tin kế toán (AIS) và Lý thuyết chu trình kinh doanh. Lý thuyết AIS cung cấp khung phân tích về cách các tổ chức thu thập, xử lý, lưu trữ và báo cáo thông tin tài chính và phi tài chính. Theo lý thuyết này, AIS là một hệ thống phức tạp bao gồm con người, quy trình, dữ liệu, phần mềm, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và các kiểm soát nội bộ, tất cả nhằm đảm bảo tính chính xác và kịp thời của thông tin. AIS hỗ trợ cốt lõi cho các nhà quản lý trong việc đưa ra quyết định, và sự phát triển của công nghệ thông tin đã làm tăng khả năng cung cấp thông tin của hệ thống này.
Lý thuyết chu trình kinh doanh được áp dụng để phân tích sâu các hoạt động cụ thể trong chu trình thu viện phí. Chu trình này bao gồm một loạt các bước từ khi bệnh nhân tiếp nhận dịch vụ y tế đến khi hoàn tất thanh toán và báo cáo tài chính. Việc phân tích chu trình này giúp nhận diện các điểm yếu trong mối quan hệ giữa các bộ phận, từ phòng khám, khoa điều trị đến bộ phận kế toán, và đánh giá hiệu quả của việc luân chuyển thông tin.
Các khái niệm chính được sử dụng trong luận văn bao gồm:
- Tổ chức thông tin kế toán (TTKT): Là cấu trúc và quy trình được thiết lập để thu nhận, xử lý, lưu trữ và cung cấp thông tin kế toán, phục vụ quản lý và ra quyết định.
- Chu trình thu viện phí: Là tập hợp các hoạt động nghiệp vụ từ xác định, thu, quản lý tạm ứng, hoàn ứng đến báo cáo các khoản viện phí.
- Bệnh viện công lập: Đơn vị sự nghiệp y tế do Nhà nước thành lập, hoạt động phi lợi nhuận, mục tiêu phúc lợi xã hội, nguồn tài chính từ ngân sách nhà nước và các khoản thu dịch vụ.
- Tích hợp hệ thống: Khả năng kết nối và đồng bộ dữ liệu giữa các phần mềm, phân hệ khác nhau, đảm bảo thông tin được chia sẻ liên tục, chính xác và có tính kế thừa.
- Kiểm soát nội bộ trong TTKT: Các chính sách và quy trình được thiết lập nhằm bảo vệ tài sản, đảm bảo độ tin cậy của dữ liệu kế toán và tuân thủ các quy định pháp luật.
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu này áp dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng để có cái nhìn toàn diện về thực trạng và đề xuất giải pháp. Nguồn dữ liệu chính được sử dụng bao gồm:
Nguồn dữ liệu:
- Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua phỏng vấn sâu không cấu trúc với khoảng 15 đến 20 cá nhân chủ chốt tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh. Các đối tượng phỏng vấn bao gồm kế toán tổng hợp, lãnh đạo phòng Tài chính Kế toán, nhân viên các khoa phòng chuyên môn như Dược, Khám bệnh, Phẫu thuật, cũng như quản lý các cấp và nhân viên các phòng ban như Hành chính, Kế hoạch tổng hợp. Phương pháp chọn mẫu mục tiêu đã được áp dụng để đảm bảo thu thập ý kiến từ những người có kinh nghiệm và trực tiếp liên quan đến chu trình thu viện phí và hệ thống thông tin kế toán.
- Dữ liệu thứ cấp: Bao gồm các báo cáo, sổ sách kế toán, và tài liệu nội bộ do Bệnh viện Tai Mũi Họng cung cấp. Ngoài ra, các văn bản pháp luật hiện hành liên quan đến hoạt động bệnh viện công lập và giá dịch vụ y tế, cùng các nghiên cứu khoa học trong nước và quốc tế về hệ thống thông tin kế toán cũng được tổng hợp.
Phương pháp phân tích: Luận văn sử dụng phương pháp phân tích định tính để đánh giá thực trạng tổ chức TTKT trong chu trình thu viện phí. Phương pháp này giúp tác giả hiểu sâu sắc về đặc điểm hoạt động, cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý tài chính, chức năng và nhiệm vụ của các khoa/phòng, cũng như các hạn chế và nguyên nhân của chúng. Các thông tin từ phỏng vấn và tài liệu được tổng hợp, diễn giải để xây dựng bức tranh toàn diện về vấn đề.
Phương pháp thống kê và phân tích số liệu được áp dụng để định lượng hóa và kiểm chứng các vấn đề. Chẳng hạn, phân tích dữ liệu về tổng số lượt khám bệnh, số bệnh nhân điều trị nội trú, công suất sử dụng giường bệnh trong các năm 2017 và 2018 đã giúp xác định xu hướng và mức độ ảnh hưởng của các yếu tố liên quan đến hiệu quả hoạt động của bệnh viện. Lý do lựa chọn kết hợp hai phương pháp là để vừa có được cái nhìn sâu sắc về bản chất vấn đề (định tính), vừa có bằng chứng cụ thể, đáng tin cậy để chứng minh (định lượng). Dữ liệu được thu thập và phân tích trong giai đoạn trước khi hoàn thành luận văn vào năm 2019, với các số liệu hoạt động của bệnh viện được cập nhật đến cuối năm 2018.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Những phát hiện chính
Nghiên cứu đã chỉ ra một số phát hiện quan trọng về thực trạng tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh:
- Phân mảnh hệ thống thông tin kế toán: Phát hiện cốt lõi là sự tồn tại song song hai hệ thống phần mềm độc lập: FPT e.Hospital dùng cho quản lý chuyên môn khám chữa bệnh và IMAX 8.0 cho kế toán hành chính sự nghiệp. Việc này dẫn đến số liệu kế toán không có tính kế thừa, thiếu liên kết chặt chẽ giữa các bộ phận chuyên môn và tài chính. Điều này không chỉ gây ra sự chồng chéo trong công việc mà còn làm lãng phí nhân lực, ảnh hưởng đến hiệu quả tổng thể của chu trình thu viện phí.
- Thách thức trong quản lý mã bệnh nhân: Đối với bệnh nhân không có thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT), hệ thống hiện tại có thể cấp nhiều mã số khác nhau cho cùng một bệnh nhân nếu thông tin khai báo không nhất quán qua các lần khám. Tình trạng này gây trở ngại lớn trong việc truy xuất lịch sử điều trị và thông tin tài chính, tiềm ẩn nguy cơ sai sót trong quá trình xác định và thu viện phí, làm mất thời gian tra cứu đáng kể.
- Hoạt động y tế tăng trưởng nhưng quản lý tài chính chưa tối ưu: Bệnh viện đã có sự tăng trưởng đáng kể về hoạt động. Năm 2018, tổng số lần khám bệnh đạt 386.880 lượt, tăng 2.08% so với năm 2017. Tương tự, số bệnh nhân điều trị nội trú cũng tăng 8.46%, đạt 54.047 lượt. Công suất sử dụng giường bệnh đạt 117.6%, tăng 5.5% so với năm trước. Tuy nhiên, với hệ thống TTKT hiện tại, khả năng quản lý và tối ưu hóa các nguồn thu này còn hạn chế, đặc biệt trong việc thống kê và báo cáo viện phí một cách chi tiết theo đối tượng BHYT hay không BHYT.
- Hạn chế của phần mềm FPT e.Hospital trong báo cáo quản trị: Mặc dù FPT e.Hospital hỗ trợ tốt công tác khám chữa bệnh, phần mềm này chưa được tích hợp đồng bộ cơ sở dữ liệu dùng chung cho toàn bộ chu trình thu viện phí. Điều này khiến các báo cáo tổng hợp, đặc biệt là báo cáo quản lý nội bộ về viện phí, còn mang tính hình thức và thiếu khả năng tùy chỉnh linh hoạt. Hiện tại, báo cáo thu viện phí chủ yếu thực hiện theo từng nhân viên thu ngân và số hóa đơn, thay vì phân loại theo đối tượng bệnh nhân, gây khó khăn trong phân tích và kiểm soát chi tiết dòng tiền.
Thảo luận kết quả
Những phát hiện trên cho thấy một bức tranh phức tạp về tổ chức thông tin kế toán tại Bệnh viện Tai Mũi Họng, phản ánh những thách thức nội tại và sự chậm trễ trong việc thích nghi với yêu cầu quản lý hiện đại. Nguyên nhân chính của tình trạng này là sự phân mảnh hệ thống phần mềm, xuất phát từ đặc thù phát triển riêng biệt, thiếu tầm nhìn tổng thể về một hệ thống thông tin quản lý tích hợp ngay từ đầu. Phần mềm FPT e.Hospital mạnh về nghiệp vụ chuyên môn y tế, trong khi IMAX 8.0 chuyên về kế toán hành chính, tạo ra "điểm mù" về thông tin, làm giảm khả năng kiểm soát và giám sát toàn diện chu trình thu viện phí. Bên cạnh đó, quy trình tổ chức TTKT trong chu trình thu viện phí có thể chưa được chuẩn hóa hoặc cập nhật kịp thời để phù hợp với cơ chế tự chủ tài chính mới và tiềm năng của ứng dụng công nghệ thông tin.
So sánh với các nghiên cứu trước đây, phát hiện của luận văn tương đồng với những nhận định của Abdelazim (2005) và ZSUZSANNA TÓTH (2012) về vai trò quan trọng của AIS trong việc ra quyết định quản lý. Việc thiếu tích hợp tại Bệnh viện Tai Mũi Họng đang làm hạn chế khả năng bệnh viện gặt hái các lợi ích mà các học giả này đã chỉ ra, như cải thiện năng suất và giảm chi phí. Nzomo (2013) cũng từng nhấn mạnh tầm quan trọng của chất lượng thông tin và thách thức từ việc thiếu đào tạo thích hợp, điều này cũng đang diễn ra tại bệnh viện khi nhân viên có thể chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng để vận hành một hệ thống tích hợp. Ở trong nước, các nghiên cứu của Huỳnh Thị Hồng Hạnh (2015) đã đề xuất cách tiếp cận TTKT theo chu trình trong bệnh viện công, điều này minh chứng cho hướng đi đúng đắn mà Bệnh viện Tai Mũi Họng cần áp dụng để tối ưu hóa hoạt động của mình.
Những phát hiện này mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc. Việc hoàn thiện TTKT sẽ giúp giảm thiểu đáng kể các sai sót trong xác định và thu viện phí, đồng thời hạn chế thất thoát nguồn thu. Nó cũng đảm bảo cung cấp thông tin kịp thời và chính xác cho ban quản lý, cho phép họ đưa ra các quyết định chiến lược hiệu quả hơn. Khi dữ liệu được tích hợp, bệnh viện có thể dễ dàng xây dựng các biểu đồ dòng dữ liệu (như sơ đồ dòng dữ liệu của chu trình thu viện phí đã mô tả trong phần giới thiệu), biểu đồ so sánh doanh thu theo từng đối tượng BHYT hoặc dịch vụ, cũng như các bảng tổng hợp chi phí. Việc trình bày dữ liệu thông qua các biểu đồ, bảng biểu này sẽ tạo ra cái nhìn trực quan và chi tiết về tình hình tài chính, hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý. Điều này sẽ góp phần tối ưu hóa nguồn lực, giảm chi phí vận hành, và nâng cao tính minh bạch cũng như uy tín của Bệnh viện Tai Mũi Họng.
Đề xuất và khuyến nghị
Để hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất năm giải pháp chiến lược kèm kế hoạch hành động cụ thể:
-
Tích hợp phần mềm và xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung: Ban Giám đốc Bệnh viện cần chỉ đạo Phòng Tài chính Kế toán và Phòng Công nghệ Thông tin phối hợp với đơn vị cung cấp phần mềm để phát triển và tích hợp hai hệ thống FPT e.Hospital và IMAX 8.0 thành một hệ thống thống nhất. Mục tiêu là giảm thời gian tổng hợp báo cáo kế toán từ khoảng ba ngày xuống còn một ngày, đồng thời giảm ít nhất 20% sai sót do nhập liệu trùng lặp. Kế hoạch này nên được triển khai trong vòng 12-18 tháng, ưu tiên xây dựng một cơ sở dữ liệu trung tâm để đảm bảo tính kế thừa và đồng bộ của thông tin.
-
Chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ chu trình thu viện phí: Phòng Kế hoạch Tổng hợp cùng Phòng Tài chính Kế toán cần rà soát, xây dựng và ban hành các quy trình chuẩn cho toàn bộ chu trình thu viện phí, từ khâu tiếp nhận bệnh nhân, xác định chi phí đến thanh toán và báo cáo. Việc này nhằm giảm thiểu 30% thời gian xử lý thủ tục thu viện phí và tăng 15% sự hài lòng của bệnh nhân. Thời gian thực hiện mục tiêu này là 6-9 tháng, kèm theo các buổi tập huấn định kỳ cho cán bộ liên quan tại các khoa phòng.
-
Xây dựng bộ mã y tế và danh mục dịch vụ chuẩn hóa: Phòng Công nghệ Thông tin, Phòng Kế hoạch Tổng hợp cần phối hợp với Sở Y tế để đồng bộ hóa và cập nhật bộ mã y tế, đảm bảo mỗi bệnh nhân chỉ có một mã số duy nhất trên toàn hệ thống, giảm thiểu 100% tình trạng trùng lặp mã. Đồng thời, chuẩn hóa danh mục thuốc, vật tư y tế và dịch vụ kỹ thuật theo các quy định của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (ICD10), giúp giảm 25% lỗi phát sinh do sai mã. Kế hoạch này dự kiến hoàn thành trong vòng 9-12 tháng.
-
Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ: Phòng Tổ chức Hành chính cùng Phòng Tài chính Kế toán cần tổ chức các khóa đào tạo định kỳ về sử dụng hệ thống thông tin kế toán tích hợp và các quy trình mới. Mục tiêu là 90% nhân viên kế toán và y tế liên quan thành thạo phần mềm trong vòng sáu tháng sau triển khai tích hợp, từ đó tăng 20% hiệu suất làm việc của bộ phận thu viện phí. Việc đào tạo cần liên tục được đánh giá và điều chỉnh để đảm bảo hiệu quả lâu dài.
-
Phát triển hệ thống báo cáo quản trị linh hoạt: Phòng Tài chính Kế toán và Phòng Công nghệ Thông tin cần thiết kế và triển khai các biểu mẫu báo cáo quản trị linh hoạt, cho phép tùy chỉnh và trích xuất dữ liệu theo nhiều tiêu chí, ví dụ theo đối tượng BHYT, theo loại dịch vụ. Mục tiêu là cung cấp báo cáo tài chính và quản trị theo yêu cầu trong vòng 24 giờ, và tăng khả năng phân tích doanh thu theo đối tượng BHYT/dịch vụ lên 100%. Thời gian triển khai là 12 tháng sau khi hệ thống tích hợp ổn định.
Đối tượng nên tham khảo luận văn
Luận văn "Hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh" mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau:
-
Ban lãnh đạo và quản lý các bệnh viện công lập: Các giám đốc, phó giám đốc và trưởng phòng chức năng tại các bệnh viện công sẽ tìm thấy những phân tích chi tiết về các thách thức trong tổ chức thông tin kế toán (TTKT) và quản lý chu trình thu viện phí. Luận văn cung cấp cái nhìn sâu sắc về việc tích hợp hệ thống phần mềm và chuẩn hóa quy trình, giúp họ đưa ra các quyết sách chiến lược hiệu quả về đầu tư công nghệ thông tin và cải cách quản lý tài chính. Ví dụ, một ban giám đốc có thể sử dụng các đề xuất để xây dựng lộ trình triển khai một hệ thống quản lý bệnh viện tổng thể (HIS) hoặc ERP, tối ưu hóa nguồn thu và tăng cường minh bạch tài chính.
-
Kế toán trưởng và bộ phận Tài chính Kế toán tại các cơ sở y tế: Những người trực tiếp phụ trách công tác tài chính, kế toán tại bệnh viện sẽ tìm thấy các phân tích cụ thể về nguyên nhân gây ra sự kém hiệu quả trong chu trình thu viện phí và các giải pháp thực tiễn được đề xuất. Họ có thể áp dụng ngay các khuyến nghị về xây dựng bộ mã y tế chuẩn, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, và phát triển hệ thống báo cáo quản trị để giảm thiểu sai sót, tăng cường hiệu quả công việc và đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý. Ví dụ, các kế toán viên có thể tham khảo cấu trúc mã y tế được đề xuất để cải thiện việc quản lý thông tin bệnh nhân.
-
Các nhà hoạch định chính sách y tế và tài chính công: Luận văn cung cấp một góc nhìn thực tiễn về tình hình quản lý tài chính tại một bệnh viện công lập cụ thể. Thông qua đó, các nhà hoạch định chính sách có thể đánh giá hiệu quả của các văn bản pháp luật hiện hành như Nghị định 85/2012/NĐ-CP và các Thông tư về giá dịch vụ y tế. Kết quả nghiên cứu có thể làm cơ sở để điều chỉnh, bổ sung các chính sách và hướng dẫn, nhằm hỗ trợ tốt hơn cho các bệnh viện trong việc nâng cao năng lực quản trị tài chính và chất lượng dịch vụ y tế.
-
Sinh viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Kế toán, Quản lý Y tế và Hệ thống thông tin: Luận văn là một tài liệu tham khảo hữu ích, cung cấp kiến thức thực tế về ứng dụng TTKT trong lĩnh vực y tế công. Nó giúp người học hiểu rõ hơn về các mô hình lý thuyết và cách thức triển khai trong thực tế, đặc biệt là chu trình thu viện phí. Các bạn có thể sử dụng các kết quả và đề xuất để phát triển các đề tài nghiên cứu chuyên sâu hơn, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của việc triển khai công nghệ tại bệnh viện hoặc thiết kế các giải pháp phần mềm sáng tạo.
Câu hỏi thường gặp
-
Hệ thống thông tin kế toán (TTKT) đóng vai trò gì trong hoạt động của bệnh viện công lập hiện nay? TTKT đóng vai trò then chốt như một xương sống tài chính, giúp bệnh viện công hoạt động hiệu quả trong bối cảnh tự chủ. Nó đảm bảo mọi giao dịch thu chi, đặc biệt là nguồn thu viện phí và Bảo hiểm y tế (BHYT) – nguồn thu chủ yếu theo Nghị định 85/2012/NĐ-CP – được ghi nhận, xử lý và báo cáo một cách chính xác, kịp thời. Một TTKT vững mạnh sẽ cung cấp dữ liệu minh bạch, hỗ trợ quản lý định mức chi tiêu và lập dự toán ngân sách hiệu quả hơn.
-
Vấn đề chính trong tổ chức TTKT chu trình thu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM là gì? Vấn đề cốt lõi tại Bệnh viện Tai Mũi Họng là sự phân mảnh hệ thống thông tin. Bệnh viện đang vận hành hai phần mềm độc lập: FPT e.Hospital cho quản lý chuyên môn khám chữa bệnh và IMAX 8.0 cho kế toán hành chính sự nghiệp. Sự tách biệt này khiến số liệu kế toán thiếu tính kế thừa, gây khó khăn đáng kể trong việc tổng hợp báo cáo, kiểm tra đối chiếu, và giám sát các nguồn thu, làm tăng gánh nặng hành chính và tiềm ẩn rủi ro sai sót.
-
Làm thế nào để cải thiện việc quản lý mã số bệnh nhân không có BHYT? Để cải thiện, cần thiết lập một hệ thống quản lý định danh bệnh nhân tích hợp, đảm bảo mỗi bệnh nhân chỉ có một mã số y tế duy nhất trên toàn bệnh viện. Điều này đòi hỏi phát triển hoặc nâng cấp phần mềm để tự động kiểm tra, đối chiếu thông tin khai báo của bệnh nhân qua các lần khám, liên kết chúng với mã số hiện có. Việc này sẽ giúp đơn giản hóa quá trình tìm kiếm thông tin, giảm thiểu sai sót, và tối ưu hóa quản lý hồ sơ y tế, đảm bảo tính nhất quán của dữ liệu.
-
Các giải pháp đề xuất trong luận văn có thể mang lại lợi ích gì cho Bệnh viện Tai Mũi Họng? Các giải pháp được đề xuất, bao gồm tích hợp phần mềm, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ và tăng cường đào tạo, sẽ mang lại lợi ích toàn diện. Chúng dự kiến giảm thời gian tổng hợp báo cáo kế toán xuống còn một ngày, tăng 15% sự hài lòng của bệnh nhân về quy trình thanh toán, và giúp bệnh viện có khả năng phân tích doanh thu theo đối tượng BHYT/dịch vụ đạt 100%. Qua đó, bệnh viện có thể tối ưu hóa nguồn thu, nâng cao hiệu quả quản trị và minh bạch tài chính.
-
Luận văn này có giá trị gì đối với các nhà hoạch định chính sách y tế? Luận văn cung cấp cái nhìn thực tế và sâu sắc về những thách thức mà các bệnh viện công đang đối mặt trong quản lý tài chính, đặc biệt là chu trình thu viện phí trong bối cảnh tự chủ. Dựa trên các phát hiện về sự phân mảnh hệ thống và những bất cập trong quản lý BHYT, các nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng kết quả này làm cơ sở để rà soát, điều chỉnh hoặc ban hành các văn bản pháp luật, thông tư hướng dẫn mới, nhằm hỗ trợ bệnh viện nâng cao năng lực quản trị và đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành y tế.
Kết luận
Nghiên cứu "Hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh" đã chỉ ra những vấn đề then chốt và đề xuất các giải pháp mang tính thực tiễn cao:
- Phân mảnh hệ thống thông tin: Luận văn đã xác định rõ nguyên nhân cốt lõi của sự kém hiệu quả là do bệnh viện sử dụng hai phần mềm riêng biệt (FPT e.Hospital và IMAX 8.0), dẫn đến thiếu tính kế thừa và khó khăn trong tổng hợp dữ liệu.
- Giải pháp toàn diện: Các đề xuất bao gồm việc tích hợp hệ thống phần mềm, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, xây dựng bộ mã y tế và danh mục dịch vụ chuẩn hóa, cũng như tăng cường đào tạo nâng cao năng lực cán bộ.
- Cải thiện hiệu quả quản trị: Việc áp dụng các giải pháp này sẽ giúp bệnh viện giảm đáng kể thời gian tổng hợp báo cáo (từ ba ngày xuống còn một ngày), hạn chế sai sót nhập liệu, và nâng cao khả năng phân tích doanh thu theo các đối tượng khác nhau (đạt 100% theo đối tượng BHYT/dịch vụ).
- Lộ trình hành động: Trong 3-6 tháng tới, bệnh viện cần thành lập ban chỉ đạo dự án tích hợp hệ thống và rà soát lại toàn bộ quy trình thu viện phí. Giai đoạn 12-18 tháng tiếp theo sẽ tập trung vào triển khai giải pháp tích hợp phần mềm và đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ nhân sự.
- Kêu gọi hành động: Luận văn khuyến nghị các bệnh viện công lập khác cần chủ động xem xét lại và đầu tư vào hệ thống thông tin kế toán tích hợp, cùng với việc đào tạo nhân sự, để đảm bảo hoạt động hiệu quả, minh bạch tài chính và thích nghi thành công với cơ chế tự chủ hiện nay.
Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộBỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH __________ TRẦN BÍCH PHƯƠNG HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THÔNG TIN KẾ TOÁN TRONG CHU TRÌNH THU VIỆN PHÍ TẠI BỆNH VIỆN TAI MŨI HỌNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - 2019 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH __________ TRẦN BÍCH PHƯƠNG HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THÔNG TIN KẾ TOÁN TRONG CHU TRÌNH THU VIỆN PHÍ TẠI BỆNH VIỆN TAI MŨI HỌNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Kế toán (Hướng ứng dụng) Mã số: 8340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS BÙI VĂN DƯƠNG TP. Hồ Chí Minh - 2019 luan an LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan luận văn “Hoàn thiện hệ tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh” là công trình nghiên cứu khoa học của cá nhân. Số liệu và thông tin trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng và trung thực.
Các kết quả trong luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác.HCM, ngày 22 tháng 05 năm 2019 Tác giả Trần Bích Phương luan an MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ TÓM TẮT ABSTRACT NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa thực tiễn của luận văn tại đơn vị nghiên cứu. PHÁT HIỆN VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT TẠI BỆNH VIỆN TAI MŨI HỌNG.
Đặc điểm của bệnh viện công lập. Khái niệm bệnh viện công lập. Đặc trưng của các bệnh viện công lập. Khái quát về Bệnh viện Tai Mũi Họng - Thành phố Hồ Chí Minh.
Quá trình hình thành và phát triển Bệnh viện Tai Mũi Họng - Thành phố Hồ Chí Minh. Cơ cấu tổ chức quản lý Bệnh viện Tai Mũi Họng - Thành phố Hồ Chí Minh……………………………………………………………………………………………………………. Đặc điểm hoạt động của Bệnh viện Tai Mũi Họng. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán.
Sự cần thiết của việc tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại bệnh viện. Chức năng của chu trình thu viện phí. Mối quan hệ giữa các bộ phận trong chu trình thu viện phí. Tổ chức thông tin kế toán hoạt động xác định viện phí.
Tổ chức thông tin kế toán hoạt động thu viện phí. Tổ chức thông tin kế toán hoạt động báo cáo viện phí. Đề tài nghiên cứu nước ngoài. Đề tài nghiên cứu trong nước.
KIỂM CHỨNG VẤN ĐỀ VÀ DỰ ĐOÁN NGUYÊN NHÂN TÁC ĐỘNG. Kiểm chứng vấn đề cần giải quyết. Phương pháp nghiên cứu. Kiểm chứng vấn đề cần giải quyết.
Dự đoán nguyên nhân. KIỂM CHỨNG NGUYÊN NHÂN. Kiểm chứng nguyên nhân. Phương pháp nghiên cứu.
Thu thập dữ liệu. Mục tiêu khảo sát. Nội dung khảo sát. Phương pháp khảo sát.
Kết quả nghiên cứu. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG. Giải pháp hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại bệnh viện tai mũi họng. Giải pháp tổ chức ứng dụng CNTT vào công tác kế toán.
Giải pháp xây dựng bộ mã các đối tượng. Giải pháp xây dựng quy trình chuẩn. Giải pháp đề xuất bổ sung biểu mẫu báo cáo. Kế hoạch hành động.
81 TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC PHỤ LỤC luan an DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BHXH : Bảo hiểm xã hội BHYT : Bảo hiểm y tế BN : Bệnh nhân BS : Bác sĩ BV : Bệnh viện CBVC : Cán bộ viên chức CNTT : Công nghệ thông tin ERP : Hệ thống hoạch định tài nguyên doanh nghiệp TTKT : Hệ thống thông tin kế toán KCB : Khám chữa bệnh KSNB : Kiểm soát nội bộ KTTT : Kế toán thanh toán SXKD : Sản xuất kinh doanh TCKT : Tài chính kế toán TK : Tài khoản TMH : Tai Mũi Họng TTKT : Thông tin kế toán luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu bảng Số hiệu bảng 1.1 Kết quả thực hiện chỉ tiêu năm 2018 3.1 Cấu trúc mã y tế 4.1 Doanh thu Bệnh viện Tai Mũi Họng năm 2017 và 2018 4.2 Tình hình khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế 5.1 Danh mục bệnh nhân theo phần mềm FPT E.2 Cấu trúc mã y tế theo phần mềm FPT E.3 Cấu trúc mã y tế được đề xuất theo định hướng 5.4 Quy trình thu nộp viện phí bệnh nhân ngoại trú 5.5 Quy trình thu nộp viện phí bệnh nhân nội trú 5.6 Quy trình thu nộp và kiểm soát viện phí hàng ngày 5.7 Kế hoạch hành động luan an DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Số hiệu hình Tên hình 1.2 Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán tại Bệnh viện Tai Mũi Họng 1.3 Mối quan hệ giữa các bộ phận trong điều trị ngoại trú 1.4 Mối quan hệ giữa các bộ phận trong điều trị nội trú 1.5 Sơ đồ dòng dữ liệu của chu trình thu viện phí 3.1 Sơ đồ mô tả nghiệp vụ viện phí ngoại trú 3.2 Sơ đồ mô tả nghiệp vụ viện phí nội trú 3.3 Mô hình tổng thể hệ thống ngoại trú 3.4 Mô hình tổng thể hệ thống nội trú 3.5 Giao diện màn hình tiếp nhận bệnh nhân 3.6 Giao diện xác nhận viện phí nội trú 3.7 Bảng kê chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoại trú 3.8 Bảng kê chi phí khám bệnh, chữa bệnh nội trú 3.9 Quy trình luân chuyển chứng từ viện phí ngoại trú 3.10 Quy trình luân chuyển chứng từ viện phí nội trú 3.11 Bảng kê dịch vụ y tế nội trú theo số hoá đơn 3.12 Bảng kê thanh toán thu tạm ứng nội trú 3.13 Bảng kê thanh toán chi viện phí nội trú 3.14 Sổ cái tài khoản 5311-Doanh thu dịch vụ y tế (viện phí) 3.15 Giao diện màn hình báo cáo viện phí ngoại trú, nội trú, BHYT 3.16 Danh sách đề nghị thanh toán chi phí KCB ngoại trú 4.1 Bảng kê viện phí tổng hợp 4.2 Thông tin khám bệnh 4.3 Bảng kê chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoại trú 4.4 Báo cáo chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoại trú, nội trú, BHYT 5.1 Mô hình liên kết giữa các phân hệ chính luan an TÓM TẮT Tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại Bệnh viện là một việc rất cần thiết và tất yếu để duy trì hoạt động của Bệnh viện. Tuy nhiên, để quản lý một cách chính xác và khoa học việc tổ chức hệ thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại Bệnh viện thì không đơn giản bởi vì có rất nhiều chế độ thanh toán khác nhau, nhiều đối tượng điều trị, nhiều quy định của Nhà nước cũng như của Bệnh viện và nhiều vấn đề phát sinh khác. Vì vậy, tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại đơn vị cần phải hoàn thiện để đáp ứng được nhu cầu thông tin phục vụ quản trị một cách hiệu quả. Luận văn đã sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính nhằm tìm hiểu thực trạng tổ chức hệ thống thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại bệnh viện Tai Mũi Họng.
Từ đó, tác giả thấy việc tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại đơn vị tuy đã đáp ứng được yêu cầu về cung cấp thông tin kế toán trung thực, khách quan nhưng vẫn chưa được tích hợp đồng bộ cơ sở dữ liệu dùng chung gây khó khăn trong quá trình báo cáo tổng hợp. Phần mềm giải pháp tổng thể bệnh viện FPT e.Hospital còn mang tính hình thức trong việc trình bày báo cáo và cung cấp thông tin quản lý nội bộ. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng tại đơn vị, luận văn đã đề xuất một số giải pháp và kế hoạch hành động nhằm hoàn thiện hệ thống thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại Bệnh viện. Từ khóa: Hệ thống thông tin kế toán, bệnh viện, viện phí.
luan an ABSTRACT AIS in medical billing process at hospital is a necessary and indispensable work to remain hospital’s transaction. However, effective and scientific management the AIS in medical billing process is not such a simple task due to the variety of payment, patients, governmental and hospital regulations as well as arising problems. So, AIS in medical billing process needs to be improved to meet the need of information, therefore, facilitate the management process. Thesis has used quantitative study to find out the reality about AIS in medical billing process in Ear Nose Throat Hospital.
By which, I personally think that, even though the AIS in medical billing process has accurately and objectively met the information needs, the system has not been able to synchronize the general data base, which leads to several difficulties in general report process. Hospital general-solution program is conceptual during report presentation and internal information provision, still. Based on theorical research and hospital practice, the thesis has suggested several solutions and plans to perfect the AIS in medical billing process. Key words: AIS, hospital, medical billing.
luan an NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ luan an 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đảng khẳng định con người là yếu tố hàng đầu quyết định sự phát triển của đất nước; mà sức khỏe là cái gốc của mỗi con người vì vậy đầu tư cho sức khoẻ và bảo vệ, chăm sóc sức khỏe là đầu tư cho sự phát triển đất nước. Để bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm đầu tư phát triển hệ thống mạng lưới y tế, xây dựng hệ thống các bệnh viện khắp cả nước. Cùng với sự phát triển của khoa học - kỹ thuật, chuyên môn hóa ngành y tế với việc triển khai các kỹ thuật y tế như chụp CT, cộng hưởng từ, cấy điện ốc tai thì bệnh viện đã trở thành một đơn vị hoạt động khá phức tạp, đòi hỏi phải tổ chức và quản lý phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.
Ngày nay, cơ chế thị trường đã tác động đến hoạt động của bệnh viện vì thế việc tổ chức và quản lý giúp bệnh viện hoạt động tốt là rất quan trọng. Thực hiện Nghị định 85/2012/NĐ-CP quy định về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập và giá dịch vụ khám chữa bệnh của các cơ sở khám chữa bệnh công lập, buộc các bệnh viện phải chủ động hơn trong hoạt động quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Trần Bích Phương (2019). Hoàn thiện thông tin kế toán thu viện phí BV Tai Mũi Họng [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh]. LuanAn.net. https://luanan.net/y-te-cong-cong/quan-ly-y-te/hoan-thien-thong-tin-ke-toan-thu-vien-phi-bv-tai-mui-hong
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Hoàn thiện thông tin kế toán thu viện phí BV Tai Mũi Họng" nghiên cứu về vấn đề gì?
Nghiên cứu hoàn thiện hệ thống kế toán thu viện phí tại bệnh viện Tai Mũi Họng nhằm tối ưu hóa quy trình tài chính và nâng cao hiệu quả quản lý.
Luận án "Hoàn thiện thông tin kế toán thu viện phí BV Tai Mũi Họng" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. Năm bảo vệ: 2019.
Luận án "Hoàn thiện thông tin kế toán thu viện phí BV Tai Mũi Họng" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Hoàn thiện thông tin kế toán thu viện phí BV Tai Mũi Họng" thuộc chuyên ngành Kế toán (Hướng ứng dụng). Danh mục: Quản Lý Y Tế.
Luận án "Hoàn thiện thông tin kế toán thu viện phí BV Tai Mũi Họng" có bao nhiêu trang?
Luận án "Hoàn thiện thông tin kế toán thu viện phí BV Tai Mũi Họng" có 107 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Hoàn thiện thông tin kế toán thu viện phí BV Tai Mũi Họng" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.