Luận án: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác y tế từ 2005 đến 2015

Tính cấp thiết của đề tài Sức khỏe là vốn quý của mỗi con người và của toàn xã hội. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến công tác chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân. Người quan niệm sức khỏe là nhân tố quan trọng hàng đầu đối với sự cường thịnh của một dân tộc. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới làm thành công” [113, tr.

Theo Người, công tác CSSK nhân dân có liên quan mật thiết và trực tiếp đến việc xây dựng con người toàn diện. Đó là những con người Việt Nam phát triển về trí tuệ, khoẻ mạnh về thể chất, phong phú về tinh thần, có đạo đức trong sáng. Công tác này là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó ngành y tế phải là lực lượng tiên phong trên mặt trận đánh giặc ốm “bảo vệ sự khang kiện của giống nòi”. Trong công cuộc đổi mới, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn khẳng định nguồn lực con người có vai trò rất quan trọng.

Con người phát triển toàn diện vừa là mục tiêu, vừa là động lực để đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế. Đảng xác định đầu tư cho bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là đầu tư cho phát triển bền vững, mang lại lợi ích chung và lâu dài cho toàn xã hội. Để xây dựng hệ thống y tế Việt Nam hướng tới công bằng, chất lượng, hiệu quả, Nghị quyết số 46-NQ/TW ngày 23/2/2005 của Bộ Chính trị Về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới chỉ rõ: “Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân là hoạt động nhân đạo, trực tiếp bảo đảm nguồn nhân lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước” [67, tr. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác y tế, mạng lưới YTCS được bao phủ rộng khắp; các chính sách và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ngày càng được hoàn thiện; đội ngũ cán bộ y tế được tăng 2 cường cả về số lượng và chất lượng; sự đầu tư của nhà nước và nguồn lực xã hội khác cho bảo vệ, CSSK nhân dân ngày càng tăng; các chỉ số sức khoẻ, tuổi thọ bình quân của nhân dân được cải thiện.

Việt Nam được các tổ chức quốc tế đánh giá là một trong những điểm sáng về thực hiện các Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc. Bên cạnh những thành tựu, công tác y tế, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn, bất cập như đội ngũ cán bộ y tế còn thiếu, chất lượng chăm sóc sức khỏe còn hạn chế. Để giải quyết những hạn chế, tháo gỡ các khó khăn rất cần nghiên cứu, đúc kết những kinh nghiệm hay trong công tác lãnh đạo phát triển y tế trên bình diện cả nước cũng như ở các địa phương để có thể vận dụng vào thực tiễn hiện nay. Tỉnh Thái Nguyên là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá của vùng trung du và miền núi phía Bắc.

Qua những năm đổi mới đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, tỉnh Thái Nguyên đã có bước phát triển mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống, trong đó có lĩnh vực y tế. Các cơ sở y tế đã có những đổi mới trong hoạt động KCB để đáp ứng tốt hơn nhu cầu CSSK của nhân dân; các phương pháp, kỹ thuật mới trong điều trị đã được ứng dụng ngày càng phổ biến tại các bệnh viện; nhiều loại bệnh lây nhiễm nguy hiểm đã được khống chế và đẩy lùi; những tấm gương sáng về chuyên môn cũng như y đức của người thầy thuốc hết lòng vì người bệnh xuất hiện ngày càng nhiều hơn, v. Những chuyển biến trên đây làm cho công tác y tế tỉnh Thái Nguyên đã có sự thay đổi một cách căn bản theo hướng tích cực. Đạt được những kết quả đáng khích lệ trên là do có sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam, của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về công tác y tế, đồng thời, là kết quả nỗ lực không ngừng của toàn thể nhân dân, đặc biệt đội ngũ cán bộ y tế tỉnh Thái Nguyên.

Tuy nhiên, trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, công tác y tế của Đảng bộ, chính quyền, ngành y tế tỉnh Thái Nguyên còn những hạn chế, đó là: sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh trong một số 3 mặt còn chưa theo kịp yêu cầu sự phát triển của ngành; số lượng, chất lượng, việc đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ y tế ở một số địa phương, một số lĩnh vực còn chưa phù hợp; hệ thống YTCS có nơi còn chậm đổi mới; y tế dự phòng tỉnh Thái Nguyên vẫn phải đối mặt với tình trạng bệnh không lây nhiễm và bệnh lây nhiễm mới. Những thành công và hạn chế trong lãnh đạo công tác y tế của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên rất cần được nghiên cứu dưới nhiều góc độ, trong đó có khoa học Lịch sử Đảng để làm sáng tỏ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ cũng như cung cấp thêm những luận cứ khoa học, những kinh nghiệm hay để có thể vận dụng phát triển công tác y tế của địa phương hiện nay. Vì những lý do trên, nghiên cứu sinh chọn đề tài “Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác y tế từ năm 2005 đến năm 2015” làm luận án tiến sĩ, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích nghiên cứu Làm rõ quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác y tế từ năm 2005 đến năm 2015; đúc kết một số kinh nghiệm từ thực tiễn quá trình Đảng bộ tỉnh lãnh đạo công tác y tế để có thể vận dụng phát triển sự nghiệp CSSK nhân dân hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu - Làm rõ những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với công tác y tế từ năm 2005 đến năm 2015. - Phân tích, luận giải những chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về công tác y tế từ năm 2005 đến năm 2015. - Tái hiện quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên chỉ đạo công tác y tế qua hai giai đoạn (2005 - 2010), (2010 - 2015).

- Đánh giá những thành công, hạn chế, nguyên nhân và đúc kết một số kinh nghiệm từ thực tiễn quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác y tế từ năm 2005 đến năm 2015. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Luận án nghiên cứu chủ trương, sự chỉ đạo của Đảng bộ Thái Nguyên về công tác y tế từ năm 2005 đến năm 2015. Phạm vi nghiên cứu Về nội dung: Nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với công tác y tế rất phong phú.

Trong phạm vi của luận án, tác giả tập trung nghiên cứu chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với công tác y tế trên các vấn đề: khám, chữa bệnh; y tế dự phòng; quản lý y tế, y tế cơ sở; xây dựng đội ngũ cán bộ y tế; xã hội hóa y tế. Về thời gian: Nghiên cứu từ năm 2005, là năm Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 46-NQ/TW Về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới và năm Thái Nguyên bắt đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII đến năm 2015, là năm kết thúc nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII. Tuy nhiên, để có cơ sở cho việc phản ánh, đánh giá một cách khách quan, khái quát, luận án đề cập ở một mức độ nhất định một số nội dung diễn ra trước và sau khung thời gian nghiên cứu trên. Về không gian: Nghiên cứu quá trình lãnh đạo công tác y tế của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong địa bàn tỉnh, gồm 7 huyện, 1 thành phố, 1 thị xã, trong đó tập trung nghiên cứu tại đơn vị y tế tuyến tỉnh, trung tâm y tế tuyến huyện, trạm y tế xã.

Để có cơ sở cho việc phản ánh, đánh giá một cách khách quan, khái quát, luận án đề cập ở một mức độ nhất định một số nội dung diễn ra ngoài phạm vi không gian nghiên cứu trên. Cơ sở lý luận, nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu 4. Cơ sở lý luận Luận án được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về CSSK nhân dân, về công tác y tế. Nguồn tài liệu Luận án được thực hiện dựa trên các nguồn tư liệu chủ yếu sau.

- Các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước về công tác y tế. - Các văn kiện của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về công tác y tế, các văn kiện, tài liệu có liên quan của cơ quan Đảng, chính quyền, ngành y tế tỉnh Thái Nguyên. - Các công trình nghiên cứu của tác giả trong và ngoài nước đã xuất bản, gồm sách, báo, tạp chí, luận văn, luận án có liên quan tới nội dung nghiên cứu của luận án. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu sinh sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu chuyên ngành và liên ngành, trong đó chủ yếu là phương pháp lịch sử và phương pháp logic.

Phương pháp lịch sử được sử dụng nhằm hệ thống hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về y tế; công tác y tế gắn liền với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên từ năm 2005 đến năm 2015. Phương pháp logic được sử dụng nhằm làm rõ mối liên hệ giữa chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên với quá trình chỉ đạo thực hiện và những kết quả đạt được, từ đó khái quát những ưu điểm, hạn chế và đúc kết một số kinh nghiệm từ thực tiễn Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác y tế từ năm 2005 đến năm 2015. Đồng thời, nghiên cứu sinh sử dụng các phương pháp nghiên cứu tài liệu, tổng hợp, phân tích, so sánh, thống kê, v. để giải quyết những vấn đề luận án đặt ra.

Đóng góp mới của luận án - Luận án tập hợp và hệ thống hóa tư liệu thuộc lĩnh vực lãnh đạo y tế của Đảng tại một tỉnh ở vùng trung du và miền núi phía Bắc, cụ thể là tỉnh Thái Nguyên, từ năm 2005 đến năm 2015.