Luận án TS Quản lý chất lượng khám chữa bệnh bệnh viện công lập VN - Cao Hưng Thái

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA CAO HƯNG THÁI QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG KHÁM, CHỮA BỆNH CỦA BỆNH VIỆN CÔNG LẬP VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH CÔNG Hà Nội - 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA CAO HƯNG THÁI QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG KHÁM, CHỮA BỆNH CỦA BỆNH VIỆN CÔNG LẬP VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH CÔNG MÃ SỐ: 62 34 82 01 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Lê Thị Vân Hạnh 2. Nguyễn Công Khẩn Hà Nội - 2019 LỜI CẢM ƠN Nhân dịp Luận án được hoàn thành, cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và lời cảm ơn chân thành tới: PGS. Lê Thị Vân Hạnh và GS.

Nguyễn Công Khẩn là Thầy, Cô đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tôi trong quá trình hoàn thành Luận án này; Ban Giám đốc, các thầy, cô giáo và cán bộ Học viện Hành chính quốc gia, Ban Quản lý đào tạo sau đại học và Khoa Khoa học hành chính và Tổ chức nhân sự của Học viện đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt thời gian tôi học tập và nghiên cứu tại Học viện. Ban Lãnh đạo và cán bộ công chức Cục Quản lý Khám, chữa bệnh - Bộ Y tế; bạn bè, đồng nghiệp và Gia đình đã tạo mọi điều kiện, động viên tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu thực hiện Luận án. Hà Nội, ngày 10 tháng 05 năm 2019 TÁC GIẢ LUẬN ÁN Cao Hưng Thái LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các tư liệu, số liệu được sử dụng và trích dẫn trong Luận án này là trung thực và có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, chính xác.

Kết quả nghiên cứu của Luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả Luận án Cao Hưng Thái MỤC LỤC Mở ĐầU. 1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN……………………………………………………………. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài.

Nhận xét, đánh giá về các công trình nghiên cứu đã tổng quan. 27 KếT LUậN CHƯƠNG 1. 30 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG KHÁM, CHỮA BỆNH CỦA BỆNH VIỆN ………………. Chất lượng khám, chữa bệnh của bệnh viện.

Quản lý chất lượng khám, chữa bệnh của bệnh viện. 41 KếT LUậN CHƯƠNG 2. 77 CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG KHÁM, CHỮA BỆNH CỦA BỆNH VIỆN CÔNG LẬP VIỆT NAM………………………. Thực trạng chất lượng khám, chữa bệnh của bệnh viện công lập.

Thực trạng quản lý chất lượng khám chữa bệnh của bệnh viện công lập Việt Nam. Đánh giá chung về quản lý chất lượng KCB của bệnh viện. 118 KếT LUậN CHƯƠNG 3. 122 CHƯƠNG 4 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG KHÁM, CHỮA BỆNH CỦA BỆNH VIỆN CÔNG LẬP VIỆT NAM……….

Quan điểm chỉ đạo, định hướng của Đảng và Nhà nước về công tác khám, chữa bệnh. Một số giải pháp quản lý chất lượng khám, chữa bệnh của bệnh viện công lập Việt Nam. 134 KếT LUậN CHƯƠNG 4. 148 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ.

151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 BẢNG DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BHYT Bảo hiểm y tế CCHN Chứng chỉ hành nghề CNTT Công nghệ thông tin CSSK Chăm sóc sức khỏe CSYT Cơ sở y tế GPHĐ Giấy phép hoạt động KTXH Kinh tế - xã hội QLNN Quản lý nhà nước QPPL Quy phạm pháp luật ISO Tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hóa KCB Khám, chữa bệnh NSNN Ngân sách nhà nước PDCA Hoạch định-Thực hiện-Kiểm tra-Khắc phục QLCL Quản lý chất lượng TW Trung ương WHO Tổ chức Y tế Thế giới DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Số bệnh viện theo các tuyến giai đoạn 2014 - 2016 .2: Số giường bệnh theo các tuyến, giai đoạn 2014- 2016 .3: Bác sỹ, Y sỹ, điều dưỡng theo loại hình .4: Kết quả hoạt động khám chữa bệnh ngoại trú và nội trú 2014 – 2016 .5: Điểm đánh giá chất lượng trung bình của .6: Điểm đánh giá chất lượng trung bình của 37 bệnh viện .7: Kết quả điểm đánh giá chất lượng trung bình của một số bệnh viện 104 Bảng 3.8: Tác động của Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện .9: Một số tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện chưa phù hợp .10: Phân loại bệnh viện theo nhân lực .11: Công tác triển khai các biện pháp đảm bảo. 112 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Phân loại bệnh viện theo phân hạng.2: Phân loại bệnh viện theo loại hình hoạt động.3: Phân loại theo tổ chức, quản lý bệnh viện.4: Đội ngũ viên chức làm công tác quản lý chất lượng .5: Nhân lực đào tạo về quản lý chất lượng……………………………….6: Phân loại bệnh viện theo xây dựng quy trình xử lý sự cố .7: Phương pháp, mô hình quản lý chất lượng .8: Lĩnh vực áp dụng .9: Tỷ lệ bệnh viện áp dụng CNTT trong QLCL bệnh viện .10: Kết quả đánh giá chất lượng năm 2013 -2015 của 37 bệnh viện 115 Biểu đồ 3.11: Hình thức khen thưởng, xử phạt trong QLCL bệnh viện………115 Biểu đồ 3.12: Số cán bộ, nhân viên khen thưởng, kỷ luật trong năm 2015 .13: Nguồn lực cho hoạt động QLCL khám chữa bệnh .14: Những khó khăn khi triển khai QLCL khám, chữa bệnh .15: Những kiến nghị, đề xuất.

118 DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 1: Hệ thống quản lý chất lượng khám, chữa bệnh của bệnh viện. 46 Sơ đồ 2: Sơ đồ hệ thống tổ chức ngành y tế ………………………………….78 Sơ đồ 3: Mô hình tổ chức hệ thống KCB Việt Nam……………………………79 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Khi nói đến chất lượng cuộc sống của con người, chúng ta thường đề cập đến vấn đề sức khỏe. Sức khỏe là trạng thái thoải mái toàn diện về thể chất, tâm thần và xã hội chứ không phải chỉ đơn thuần là tình trạng không có bệnh hay thương tật.

Có một sức khỏe tốt nhất là một trong những quyền cơ bản của con người dù thuộc bất kỳ chủng tộc, tôn giáo, niềm tin, chính trị điều kiện kinh tế xã hội nào [90]. Do đó, sức khỏe là một trong những mục tiêu quan trọng của tiến trình phát triển và được đặt ở vị trí cao: “Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là một trong những điều kiện cơ bản để con người sống hạnh phúc, là mục tiêu và là nhân tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và bảo vệ Tổ quốc”[40]. Sức khỏe con người ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như môi trường thiên nhiên (đất, nước, không khí, khí hậu); môi trường xã hội (văn hóa, giáo dục, lao động, học tập); sinh học và di truyền; ý thức tự giữ gìn sức khỏe của mỗi người (rèn luyện thân thể, vệ sinh cá nhân, chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt) và đặc biệt là các hoạt động y tế. Để có sức khỏe tốt con người cần phải phòng bệnh chủ động và tích cực, triển khai tổ chức các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, vệ sinh lao động, vệ sinh học đường, khám sức khỏe định kỳ, tiêm chủng mở rộng, kiểm dịch, phòng chống dịch bệnh và chỉ đến khi bị ốm đau, bệnh tật, tai nạn, thì mới cần đến các cơ quan y tế tiến hành việc cấp cứu, khám, chữa bệnh, phục hồi chức năng tùy theo tình trạng sức khỏe, thương tích của mỗi người.

Có thể nói sức khỏe và y tế có mối quan hệ mật thiết, hữu cơ với nhau. Trong quá trình phát triển, tùy vào thể chế chính trị và điều kiện kinh tế-xã hội, chính phủ mỗi nước đều có định hướng phát triển sự nghiệp y tế, ban hành các chiến lược, chính sách và sử dụng công cụ quản lý nhà nước để can thiệp, điều tiết, hỗ trợ hoạt động y tế cũng như kiểm soát chất lượng dịch vụ y tế sao cho đảm bảo tính hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước và sử dụng một cách hợp lý nguồn ngân sách nhà nước đầu tư cho y tế. Đồng thời, giúp người dân dễ dàng tiếp cận, thụ 1 hưởng dịch vụ y tế có chất lượng đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của nhân dân góp phần thực hiện công bằng, đảm bảo an sinh xã hội. Ở các nước phát triển như các nước Bắc Âu (nhà nước phúc lợi), Mỹ, Anh, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, vv, hoạt động cung cấp dịch vụ y tế nói chung và dịch vụ khám chữa bệnh nói riêng được quan tâm đầu tư phát triển.

Quản lý nhà nước đối với các hoạt động cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh khá hoàn thiện, từ khung pháp lý, đến tổ chức bộ máy quản lý nhà nước, các công cụ hỗ trợ, kiểm tra, giám sát đánh giá để hoạt động cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh tuân thủ đúng pháp luật và đảm bảo chất lượng. Các bệnh viện liên tục áp dụng các phương pháp quản lý chất lượng mới như quản lý chất lượng toàn diện, quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO, đánh giá chất lượng bệnh viện theo tiêu chuẩn JCI vv nhằm duy trì và không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả khám chữa bệnh, đáp ứng sự hài lòng của người bệnh. Khoảng 20 năm trở lại đây, các nước trong khu vực Asean như Xinh-ga-po, Thái Lan, Ma-lay-xi-a đã có chính sách quản lý chất lượng khám, chữa bệnh thông qua các công cụ pháp luật và các chương trình nâng cao chất lượng quốc gia; các cơ sở y tế đã triển khai thực hiện và đẩy mạnh việc áp dụng quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO và JCI. Nhiều bệnh viện đã xây dựng và duy trì thương hiệu “bệnh viện chất lượng” được thế giới và khu vực công nhận, đáp ứng nhu cầu và thu hút được nhiều người dân đến khám chữa bệnh.

Ở nước ta, trong thời kỳ đổi mới, nhất là từ khi Luật khám bệnh, chữa bệnh được ban hành và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2011, tạo dấu ấn quan trọng trong hoạt động quản lý cũng như cung ứng dịch vụ khám chữa bệnh, với mục tiêu lấy người bệnh làm trung tâm, đảm bảo an toàn người bệnh, thực hiện công khai, công bằng, hiệu quả trong khám bệnh, chữa bệnh, khuyến khích các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh áp dụng tiêu chuẩn quản lý chất lượng bệnh viện, nhờ đó, công tác y tế nói chung và khám chữa bệnh nói riêng có nhiều đổi mới và tiến bộ.