Luận án Tiến sĩ: Phát triển nguồn nhân lực ngành y tế TP.HCM trong bối cảnh hội nhập quốc tế

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH --------------------- NGUYỄN THỊ QUỲNH TRANG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH Y TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH --------------------- NGUYỄN THỊ QUỲNH TRANG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH Y TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ Chuyên ngành: Kinh tế Chính trị Mã số: 9310102 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1.TS Nguyễn Minh Tuấn 2.TS Trần Tiến Khai Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2022 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu nêu trong đề tài là trung thực và chưa từng được công bố trong các công trình khác.

Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, đánh giá, nhận xét được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi rõ trong danh mục tài liệu tham khảo. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2022 Tác giả ii MỤC LỤC Lời cam đoan.ii Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt.vi Danh mục các bảng, biểu đồ, hình.viii PHẦN MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Tổng quan nghiên cứu về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực.

Vai trò nguồn nhân lực trong phát triển kinh tế - xã hội. Phát triển nguồn nhân lực, nhân lực chất lượng cao. Tác động của hội nhập quốc tế đến phát triển nguồn nhân lực. Tổng quan nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực ngành y tế.

Vai trò, đặc điểm nguồn nhân lực y tế. Các yếu tố ảnh hưởng đến nguồn nhân lực y tế. Phát triển nguồn nhân lực ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh. Những kế thừa từ các nghiên cứu trước và khoảng trống nghiên cứu đặt ra cho luận án.

Những kế thừa từ các nghiên cứu trước. Khoảng trống nghiên cứu và hướng nghiên cứu của luận án.23 Tóm tắt chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH Y TẾ TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ. Lý luận về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực.

Khái niệm về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực. Nội dung phát triển nguồn nhân lực. Các lý thuyết về phát triển nguồn nhân lực. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển nguồn nhân lực.

Lý luận về nguồn nhân lực y tế và phát triển nguồn nhân lực y tế. Khái niệm nguồn nhân lực y tế, phát triển nguồn nhân lực y tế. Đặc điểm và vai trò của nguồn nhân lực y tế. Tiêu chí đánh giá phát triển nguồn nhân lực y tế.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực y tế. Khung phân tích.65 Tóm tắt chương 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp luận nghiên cứu của luận án.

Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Phương pháp trừu tượng hóa khoa học. Phương pháp phân tích lịch sử thống nhất với logic. Phương pháp tiếp cận hệ thống.

Phương pháp tiếp cận liên ngành. Phương pháp nghiên cứu cụ thể của luận án. Phương pháp phân tích và tổng hợp. Phương pháp thống kê mô tả.

Phương pháp so sánh, đối chiếu. Phương pháp chuyên gia. Hệ thống thông tin, dữ liệu. Dữ liệu thứ cấp.

Dữ liệu sơ cấp. Nội dung nghiên cứu.79 Tóm tắt chương 3. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH Y TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ. Tổng quan về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và đặc điểm của ngành Y tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Đặc điểm vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh. Đặc điểm của ngành Y tế Thành phố Hồ Chí Minh. Thực trạng phát triển nguồn nhân lực ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Thực trạng số lượng nguồn nhân lực y tế.

Thực trạng chất lượng nguồn nhân lực y tế. Thực trạng cơ cấu nguồn nhân lực y tế. Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực y tế Thành phố Hồ Chí Minh. Hội nhập quốc tế.

Sự phát triển của khoa học – công nghệ. Chính sách về y tế. Giáo dục đào tạo. Đánh giá về thực trạng phát triển nguồn nhân lực y tế Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Những kết quả đạt được trong phát triển nguồn nhân lực y tế Thành phố Hồ Chí Minh. Những hạn chế và nguyên nhân trong phát triển nguồn nhân lực y tế Thành phố Hồ Chí Minh. Những yêu cầu đặt ra đối với phát triển nguồn nhân lực y tế Thành phố Hồ Chí Minh đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.135 Tóm tắt chương 4. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH Y TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ.

Quan điểm, phương hướng phát triển nguồn nhân lực Ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030. Phương hướng. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Nhóm giải pháp nhằm phát triển số lượng nguồn nhân lực ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhóm giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh. Nhóm giải pháp nhằm đảm bảo cơ cấu nguồn nhân lực ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh. Nhóm giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh thích ứng với hội nhập quốc tế.155 Tóm tắt chương 5.161 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ.164 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.177 vi DANH MỤC VIẾT TẮT 1. NNLYT : Nguồn nhân lực y tế 2.

PTNNL : Phát triển nguồn nhân lực 3.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh 4. CBYT : Cán bộ y tế 5. TC : Trung cấp 8. UBNDTP : Ủy ban nhân dân thành phố 9.

HNQT : Hội nhập quốc tế 10. CPTPP : Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương 11. AEC : Cộng đồng Kinh tế ASEAN 12. BHYT : Bảo hiểm y tế 13.

CNH,HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa 14. GDP : Tổng sản phẩm quốc nội 15. ASEAN : Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á 16. WHO : Tổ chức Y tế thế giới vii DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, HÌNH VẼ Bảng 2.Bảng phân loại sức khỏe nguồn nhân lực.

Tốc độ tăng trưởng GDP của cả nước và Tp.HCM giai đoạn 1986 – 2020. Số lượng nhân lực y tế. Số lượng nhân lực y tế theo chuyên môn. Bác sỹ phân theo trình độ và theo tuyến.

Điều dưỡng phân theo trình độ chuyên môn, theo tuyến. Số lượng và tỷ lệ điều dưỡng có trình độ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp và số điều dưỡng có trình độ từ đại học trở lên. Tỷ lệ người bệnh có trải nghiệm tích cực khi nhập viện. Tỷ lệ người bệnh có trải nghiệm tích cực về hoạt động khám chữa bệnh.

Tỷ lệ người bệnh có trải nghiệm tích cực về tinh thần, thái độ phục vụ của nhân viên y tế. Cơ cấu nhân lực y tế phân theo độ tuổi. Cơ cấu nhân lực y tế phân theo giới tính. Cơ cấu nhân lực y tế phân theo tuyến.

Cơ cấu nhân lực y tế theo khu vực y tế. Số lượt khám chữa bệnh ngoại trú giai đoạn 2015- 2020. Số lượt điều trị nội trú giai đoạn 2015- 2020. Số lượt khám chữa bệnh khu vực công và khu vực tư tại Tp.

Số lượt điều trị nội trú khu vực công và khu vực tư tại Tp.HCM giai đoạn 2016 – 2020. Bảng lương bác sỹ năm 2021.Số lượng sinh viên theo học tại trường Đại học Y Dược Tp. Kết quả thực hiện giai đoạn 2016-2020 về chương trình đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực y tế của Tp. Số lượt khám chữa bệnh giai đoạn 2010 – 2020.

Khung phân tích của đề tài. Tiếng Việt Tiêu đề: Phát triển nguồn nhân lực ngành y tế TpHCM trong bối cảnh hội nhập quốc tế Tóm tắt: Kinh tế xã hội càng phát triển, người dân sẽ quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn. Phát triển nguồn nhân lực y tế đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân. Những năm qua, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng việc phát triển nguồn nhân lực ngành y tế TpHCM vẫn còn những bất cập như thiếu hụt cán bộ y tế có chuyên môn tại các tuyến xã, huyện, sự biến động nguồn nhân lực giữa các tuyến, hạn chế trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Phát triển nguồn nhân lực y tế cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu trong quá trình phát triển và hội nhập quốc tế là một yêu cầu cấp bách đối với ngành y tế TpHCM hiện nay. Với việc sử dụng kết hợp các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê mô tả và đặc biệt là phương pháp chuyên gia để phỏng vấn các nhà quản lý, đội ngũ bác sỹ, đề tài đã phân tích thực trạng phát triển nguồn nhân lực ngành y tế Tp.HCM, nguyên nhân của những vấn đề tồn tại, đề xuất những giải pháp thiết thực phát triển nguồn nhân lực y tế Tp. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp cho các nhà nghiên cứu có cách nhìn đầy đủ, toàn diện về định hướng phát triển nguồn nhân lực y tế Tp.HCM đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Từ khóa: phát triển, nguồn nhân lực y tế, hội nhập quốc tế, TpHCM ix 2.

English Title: Developing Ho Chi Minh City's health workforce in the context of international integration. Abstract: In today's ever-changing socioeconomic environment, health is of the utmost concern; thus, developing a health workforce plays an essential role in meeting the people's climbing needs for quality healthcare. As the international integration becomes increasingly strengthened in the last few years, despite exceptional efforts in developing Ho Chi Minh City health workforce, there are still shortcomings such as a shortage of specialized health workforce at the commune, district levels; the workforce fluctuation between these levels, and limitations in enhancing the workforce's quality. Developing the health workforce's quantity, quality, and structure during the international integration and development is currently the top priority for Ho Chi Minh City health workforce.

The thesis analyzes the current situation of the developing Ho Chi Minh City health workforce, the causes of existing problems. It proposes practical solutions to build Ho Chi Minh City health workforce using a combination of analysis, synthesis, descriptive statistics, and especially expert methods to interview managers and doctors.