Luận án ts qlhcc quản lý nhà nước đội ngũ cán bộ chuyên khoa sau đại học trong l

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong những năm vừa qua. Nhiều công nghệ, kỹ thuật y học mới đã được nghiên cứu và ứng dụng thành công tại Việt Nam như ghép tủy, thận, gan; thụ tinh trong ống nghiệm, thông/nong mạch vành, nội soi can thiệp, phẫu thuật sọ não, chỉnh hình-phục hồi chức năng, lọc thận nhân tạo, tán sỏi ngoài cơ thể. Ngành Y tế đang từng bước triển khai các kỹ thuật chuyên sâu ngang tầm với trình độ y học của các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.

Phần lớn các chỉ tiêu tổng quát về sức khoẻ của con người ở nước ta đều vượt và cao hơn ở các nước có cùng mức thu nhập bình quân theo đầu người hàng năm. Các thành tựu y học nêu trên đã góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng nguồn lực con người, chuẩn bị phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước. Nguyên nhân quan trọng để đạt được các thành tựu trên làđóng góp của đội ngũ cán bộ y tế đặc biệt là sự đóng góp của đội ngũ cán bộ y tế có trình độ chuyên khoa cấp 1, chuyên khoa cấp 2 và bác sỹ nội trú sau đại học trong ngành y tế (sau đây gọi ngắn gọn là: cán bộ y tế chuyên khoa sau đại học). Theo niên giám thống kê y tế năm 2006 tổng số cán bộ y tế trong cả nước là 271.149 người trong đó có khoảng trên 30.000 cán bộ là chuyên khoa cấp 1, chuyên khoa cấp 2 và bác sỹ nội trú bệnh viện (mỗi năm tuyển mới khoảng 2.200 học viên) tham gia các hoạt động chuyên môn.

Tuy nhiên, đến nay mới có một số nghiên cứu đánh giá nhu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ y tế trình độ chuyên khoa theo mã số nghiên cứu về y tế công cộng và cũng chỉ được thực hiện ở từng vùng miền một cách đơn lẻ chưa phổ cập rộng rãi trong cả nước chưa tập trung nghiên cứu tổng thể việc quản lý nhà nước đội ngũ cán bộ y tế có trình độ chuyên khoa sau đại học ở Việt Nam bao gồm: Thể chế quản lý thông qua việc xây dựng các văn bản quản lý; Xây dựng tổ chức bộ máy trong đó xác định rõ chức năng nhiệm vụ quản lý, gắn đổi mới cơ chế hoạt động với cơ chế 1 tài chính, tăng cường đội ngũ cán bộ (cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu) với tiêu chuẩn nghiệp vụ cụ thể, đổi mới nội dung chương trình đào tạo, đổi mới các chính sách trong đó có chính sách tiền lương, ngoài lương, chính sách khen thưởng kỷ luật gắn với đạo đức nghề nghiệp; tăng cường đầu tư, đổi mới cơ chế về tài chính hướng theo kết quả đầu ra so với mục tiêu đã đặt ra. Các nội dung gắn liền với các nội dung chung trong chương trình cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020. Do đó công tác quản lý nhà nước về đội ngũ cán bộ y tế chuyên khoa sau đại học còn nhiều bất cập, đòi hỏi phải có một hệ thống văn bản đầy đủ, đồng bộ để điều chỉnh các hoạt động, xây dựng quy hoạch, xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp, tổ chức đào tạo, tăng cường đội ngũ giảng viên nhất là giảng viên giảng dạy thực hành tay nghề, vv. đổi mới công tác tổ chức quản lý sử dụng đội ngũ cán bộ y tế chuyên khoa sau đại học đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới đòi hỏi cần hội nhập, gắn các kỹ năng thực hành nghề nghiệp với việc thi và cấp chứng chỉ hành nghề.

Với mục tiêu xây dựng nền y tế Việt Nam công bằng, hiệu quả và phát triển, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ ngày càng cao của nhân dân, ngày 23/02/2005 Bộ Chính trị đã có Nghị quyết số 46/NQ-TW về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân trong tình hình mới [2]. Nội dung Nghị quyết cũng đã khẳng định: “. Nghề y là một nghề đặc biệt, cần được tuyển chọn, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ đặc biệt. Do đó, đòi hỏi chúng ta phải tăng cường quản lý nhà nước đội ngũ cán bộ y tế nói chung và đặc biệt đối với cán bộ y tế chuyên khoa sau đại học, có kỹ năng tay nghề cao trong lĩnh vực y tế, đây là vấn đề hết sức cần thiết và cấp bách.

Thứ nhất, về lý luận. Cán bộ y tế chuyên khoa sau đại học có tác động trực tiếp và rất quan trọng đến công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân. Do đó, tăng cường quản lý nhà nước nhằm điều chỉnh các hoạt động của đội ngũ cán bộ chuyên khoa sau đại học trong ngành y tế từ các khâu: đào tạo, tuyển dụng, sử dụng và chính sách đãi ngộ là hết sức cần thiết, xuất phát từ những đòi hỏi khách quan về chính trị, tổ chức quản lý và yêu cầu của xã hội, yêu cầu của cải cách 2 hành chính, đặc biệt là cải cách đổi mới nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ y tế trong đó có đội ngũ cán bộ y tế có trình độ chuyên khoa phù hợp với tình hình mới. Điều này rất quan trọng góp phần vào việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Y tế, đồng thời góp phần quan trọng nhằm hoàn thành việc thực hiện chiến lược chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân giai đoạn 2011- 2020 và tầm nhìn đến năm 2030.

Trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước sức khỏe người lao độnglà yếu tố quan trọng và quyết định. Thứ hai, về thực tiễn. Sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, sự phát triển của xã hội và sự phát triển của khoa học kỹ thuật y học trong nước cũng như trên thế giới đã làm biến đổi và phát sinh nhiều quan hệ xã hội mới, đòi hỏi việc đổi mới công tác quản lý nhà nước đội ngũ cán bộ y tế chuyên khoa sau đại học cần được đồng bộ và phù hợp hơn. Mặt khác, việc cải cách tiền lương và chế độ chính sách đãi ngộ, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ y tế còn nhiều bất cập.

Đồng thời việc phải hình thành hệ thống thi và cấp chứng chỉ hành nghề y tế theo yêu cầu của thực tiễn công tác chăm sóc sức khỏe và hội nhập quốc tế là một đòi hỏi cấp bách khi Việt Nam đã chính thức là thành viên của tổ chức thương mại thế giới (WTO). Đây cũng là một trong những đòi hỏi của thực tiễn khách quan của công tác cải cách hành chính trong quản lý nhà nước về lĩnh vực y tế. Từ những lý do nêu trên, việc nghiên cứu góp phần “Quản lý nhà nước đội ngũ cán bộ chuyên khoa sau đại học trong lĩnh vực y tế” hiện nay là vấn đề mang tính cấp bách cả về lý luận và thực tiễn, là yêu cầu khách quan của quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích nghiên cứu 3 Tập trung nghiên cứu, luận giải các vấn đề mang tính khoa học cả về lý luận, thực tiễn về quản lý nhà nước đối với đội ngũ cán bộ chuyên khoa sau đại học trong lĩnh vực y tế, đề xuất, bổ sung những giải pháp về quản lý tốt hơn đối với đội ngũ cán bộ y tế chuyên khoa sau đại học nhằm góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Nhiệm vụ a) Phân tích cơ sở khoa học của quản lý nhà nước đội ngũ cán bộ chuyên khoa sau đại học trong lĩnh vực y tế. b) Đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước đội ngũ cán bộ cán bộ y tế chuyên khoa trong lĩnh vực y tế làm cơ sở đề xuất các giải pháp phát triển (phát huy những ưu điểm, khắc phục những khó khăn). d) Đề xuất một số phương hướng, giải pháp để hoàn thiện quản lý nhà nước đội ngũ cán bộ y tế chuyên khoa sau đại học ở Việt Nam trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Luận án nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với đội ngũ cán bộ chuyên khoa sau đại học trong lĩnh vực y tế, cụ thể là các bác sỹ chuyên khoa cấp 1, chuyên khoa cấp 2, bác sỹ nội trú và các thạc sỹ, tiến sỹ trong ngànhy tế. Khách thể nghiên cứu a) Các văn bản liên quan đến đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có văn bằng chuyên khoa sau đại học trong ngành y tế.

b) Hoạt động của các cơ quan đào tạo và quản lý nhà nước về đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chuyên khoa sau đại học trong ngành y tế. 4 c) Hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chuyên khoa sau đại học trong ngành y tế. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu của Luận án chỉ giới hạn đối với quản lý nhà nước đội ngũ cán bộ y tế chuyên khoa sau đại học ở các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực y tế của cả nước giai đoạn chuẩn bị thực hiện công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, tập trung chủ yếu là các bác sỹ được đào tạo cơ bản, được cấp các văn bằng hoặc chứng chỉ (tương đương văn bằng) chuyên khoa cấp 1, chuyên khoa cấp 2 và bác sỹ nội trú bệnh viện. Luận án không nghiên cứu quản lý nhà nước đối với đội ngũ cán bộ y tế chuyên khoa được đào tạo trong đại học y, đào tạo sau đại học ngắn hạn.

Một số kết quả nghiên cứu về đào tạo Thạc sỹ và Tiến sỹ - đội ngũ cán bộ y tế có trình độ chuyên khoa sau đại học được đào tạo theo hướng hàn lâm hơn được xem xét như một phép so sánh làm sáng tỏ hệ thống đào tạo chuyên khoa sau đại học gắn với việc thi và cấp chứng chỉ hành nghề y của bác sỹ ở Việt Nam và ở một số nước trên thế giới. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4.Cơ sở lý luận Cơ sở lý luận dựa vào hệ thống lý luận về duy vật lịch sử, về xã hội học, về quản lý nhà nước, và quản lý nhà nước nguồn nhân lực, quản lý nhà nước về y tế và nguồn nhân lực y tế.