Luận án phó tiến sĩ lịch sử cuộc tổng tiến công và nổi dậy tết mậu thân 1968 tại

ý CUỘC TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY _ TẾT MAU THÂN 1968 Tia TAI MIEN NAM VIỆT NAM = Chuyên ngành: UCH SỬ VIỆT NAM Mi sử: 5.15 [z, +} “hư nG TÚ Ky j frre 3 # - Luyy¿ _J. __ LUẬN ÁN PHO TIẾN SĨ KHOA HỌC LICH SỬ /Ngun hunting chân khía hoc: ỉ -_ Phả giáo sư LE MAU HAN Phú sido sư - Pho tien si ĐỒ QUANG HUNG I - TINH THẾ MỚI VÀ CHỦ TRƯƠNG CHIẾN LƯỢC eda BẰNG, 15 T- Tinh thé mới của cuộc chiến tranh giữa Vi Naệ m vàt Mỹ 1ã TI- Chủ trương chiến lược của Bảng 39 TẾT MẬU THÂN TREN CHIẾN TRƯỜNG 32 I- Chuẩn bị và nghỉ binh chiến lược sẻ lữ 11- Diễn biển cuộc Tổng tiến công và nổi `. _ đây đồng loạt Tết Mậu thân Tả 33 94 123 - ` McY DAU I- ¥ NGHĨA KHOA HỌC VA THC TIEN CUA BE TAI Sự kiện lịch sử "Tất Mậu Than" đã lùi xa hon một phẩn tu thé kỷ! Những thei gian không hể lam cho sỰ Kiện này bị nguội lạnh mà nó vấn luôn được thức dậy trong các giới chính trị, quản sy, sử học, bảo chí. Nhiểu cuộc hội thảo khoa học, nhiều cuốn sách, bài bảo, và công trình biên khảo.

vấn nhu đang muốn đào s4u hon mỗi khi để cập tới su kiện lịch sử nảy nhắm tìm hiểu, đánh giá, xác định lý do, vị tri lịch sử của cái "TẾT" đối với Nhà Trắng; tim hiểu vì sao nó đã xảy ra và tại sao nó đã gây nên sức thỏi động mạnh mẽ, ngay ở git lòng rước Mỹ. Tuy nhiên không phải mọi vấn để đã trở nên sáng tỏ. Chính vì vậy mi về mặt khoa học cho đến nay, "Tất Mậu Than" vấn con 14 một để tai không ngừng adv rs rhiểu ý kiến tranh luận. Nim một khối thuỷ tỉnh nhiều chiếu canh,"Tét Mậu Thân" thảu nạp nhiều nguồn ánh s4ng để ty phan quang thanh nhiểu điện, nhiểu hình.

Người đứng ở góc độ này tưởng minh đã thấy được toản thể. Người dimg ở góc độ kia lại nai thấy chưa biất nhận điện ra ao. CO người tự nhận mới biết tới mj kiện này ở một chiểu, một cạnh khía nhất định. Nhung có một điều đường như dé thay là: ngay tử khi "Tết Mậu Than" bung nổ cho tới nay, giới quản sự và nhiểu nhà lãnh đạo mutc Mỹ vấn không this nhận la quân đội My đã bj thất bại vé quản sự trên chiến trường Nam Việt Nam ngày đó.

Trong hổi ký 'Mệt quản nhân tướng trin?'(113) W.06ét-mo-len, nguyên tư lệnh Bộ chỉ Imry viện trợ quản sự Hoa Kỷ tại Sài Gòn (M.V) thời kỳ My tiến hành chiến tranh cục bộ (1965-1968) đã cho ring, trong Tết Hậu Than 1968, Việt $ cộng và BẮc Việt Nam bị thất bại nang nể vé quản sự trén chiến trưởng và quản đội My sắp sta giành thắng lợi quyết định đã bị giới lãnh đạo dan sy trong Chính phủ Mỹ buộc phải bỏ cuộc. Whin lại "Tất Hậu Thân", Tổng thống MỸ Gidn-xon trong hổi ký của minh đã nhận định rang: "Bà so với bất ky tiểu chuẩn nào thi trận tiến công Tết cũng 14 at thất bai quản sự nặng nể với Bde Việt Nam và Việt cộng'(31, 293). Hen-ri Kit-xing-gơ trong Những năm ở Nha Trắng cho biết thêm: "Ngày nay, hẩu hết chuyên viên về Việt Nam công nhận đó ("Tết Mậu Thân"-H.K), là một thất bại thảm hại (đối voi BẮc Việt Nam); nhưng quy mỏ của nó và giả hy sinh của nó lam cho nó trở thành một chiến thang về mật tam 1y"(43, 2). Vì thé, Tổng kết chiấn tranh Việt Nam của Bộ quốc phỏng Mỹ kết luận: "Cuộc tấn cảng Tết đã làm suy yếu tram trong Việt cộng"(86}.

Trong khi đó, tac giả Bén Cbớc-đoi-phơ, người đã chứng kiến trục tiếp đòn TẾT Mau Than ở miền Nam Việt Nam, đã giành nhiều tam sức điểu tra về ay kiện này để viết cuốn TET cũng khẳng định: "Cái trở trêu của cuộc tiến công TẾT là ở chỗ Cộng sản đã thua trên chiến trường nhưng đã thắng về chỉnh trị trên nước My"(71, 180). Gần đây, trong cuốn Những bi mật về chiến tranh Việt Nam”, Trung tướng Sa-vit-son, nguyên là Cục trưởng Cục Tinh báo Bộ tư lệnh viện trợ quản sự Mỹ (M.1967 đến tháng 5.1969, cho biết: "Không có sử gia danh tiếng nào chịu chấp nhận la My đã thất bại vẻ quản sự trong TET"(29). - Nhìn chung lại, có thể thấy rang, quan điểm xem xét, đánh gia va lý giải về "TẾT Hậu Thân" như trên là tương đối phổ biến ở Mỹ và nhiều f nước phương Tây. Biểu này không chi bởi vào dip Tết Mậu Than, Mỷ, ngụy, chư hấu có mặt tại mién Nam lên tới hon một triệu quan, sau một thời gian bị choáng vắng đã lấy lại bình tinh, phản kích quyết liệt, qiảnh “ lại quyển kiểm soát các đô thị, đẩy chủ lực ta ra xa các vùng ven, vùng đểng bing và các đẩu mối giao thông, các căn cứ quản sự.

mà còn xuất phat từ quan điểm quản sự truyển thống của quản đội Mf và phương Tây. Theo quan điểm nảy, thắng hay bại về quân sự phải được căn cứ vào sy chuyển địch của đường chiến tuyến giữa hai bén. Biểu đó đã được chứng nghiệm trong hai cuộc Chiến tranh Thể giới lấn thứ nhất, lan thứ hai và chiến tranh Triểu Tiên. Quan điểm nảy thể hiện rất rõ ở chổ: sau khi nhận ra răng quản HỆ bute phải tiến hành một cuộc chiến tranh không chính quy - một cuộc chiến tranh du kích ma đối tượng "tim - điệt" của quân My là các dem vị Quan giải phóng lúc ẩn, lúc hiện.

BS chỉ hưy quản sy Mỹ tại Sai Gon đã lấy việc thống kê tổn thất của đối phương làm mốc đo về thing lợi quản sy của Mỹ. Theo đó, nếu tổn that của Quản giải phóng midn Nam ngư bing hoặc lớn hon số bổ sung từ miển BẮc vào thi điểu này có nghĩa là quản đội MỸ đang giảnh được thắng lợi về quản sự trẻn chiến trường miển Nam Việt Nam. Lấy "mốc đo" nảy lam hệ quy chiếu, giới quán sự và nhiều tác giả My đã đi tới nhận xét rắng,: "Tốt Mậu Thin” 14 một thất bai về quân sự của quản và din Việt Nam. Ở Việt Nam, trong các cuộc hội thảo và sách bác viết về Cuộc kháng chiến chống MỸ, clu nước, phẩn đồng các nha nghiên cứu đểu nhất trí nhận định: quân va dân Việt Nam 44 gianh được thắng lợi chiến lược to lổn trong "Tết Mậu Thân".

Tuy nhiên, có ý kiến, trên cơ sở so sánh mic tiêu để ra ban đẩu cho cuộc tiến củng "Tết Mậu Than" và kết quả đạt được cũng như trên ca sở tính đếm những tổn thất của ta trong và sau "Tết Hậu Thân". đã đi tới kết luận rắng "Sgt một ta thắng, sau ta thưa; thế là hoử'(88). Thậm chi, có một số người còn khẳng định: "Tết © Mu Thân" 1968 đã "không tạo được một bước phát triển đi làn của chiến tranh cách mạng niển Nam, không thay đổi được cục điện chiến trưởng od lợi cho ta; ma đã làm cho cục điện xấu hơn năm 1968. Cũng có thể nói rang nó - "Tất Hậu Than" - đã tạo nàn một bute tạm thời đi xuống của cục điện chiến trường miễn Nam, bude quản và dân ta phải phản đấu gian khổ ba, bến năm sau moi đẩn dan hổi phục được"(57).

Theo đổng chi Tran Van Trả, cho đến nay, không phải đã hết ý kiến cho rấng: "Tết Mậu Thân" là mệt that bai của ta. Ngay như các cấp của ta tại chiến trưởng sau Hậu Thân phải đối phó gay go với phản kích, bình định, với kế hoạch Phượng Hoàng của địch cũng không thấy hết thang lợi; nghỉ ngờ sự giải thích ở trắn"(34). Một ed ngời khắc để nghị chỉ nên danh gia thang lợi của "Tết Mậu Than" ở mức chỉ "la trận tập kích lớn thoi. một trận tập kích chiến lược giành được thắng lợi lớn"(32).

Gần đây, sau hơn hai chục năm nhìn lại, đổng chí Lê Bức Thọ đã dat ra câu hỏi: “Ngày 4ó, nếu mạc đích trong cuộc Tổng công kích - Tổng khởi nghĩa TẾT Mậu Thân mà chứng ta đã để ra chỉ là đánh that bại nặng; nhất lả nhằm vào những vi tri ở trưng tảm đẩu não địch để bude chứng ngồi vào bản đảm phản thi ta có cẩn mở cuộc Tổng cóng kích- Tổng khởi nghĩa giảnh chính quyển như chúng ta đã để ra để đến nổi bị tiểu hao quá nhiều lực lượng như thế khỏng? cải giá ấy đất quá!"(92, 56). Nhu vậy, xung quanh sự kiện "Tết Mậu Than 1968", nh iể van va để dau đang được đặt ra, nhiều ý kiến nhận định đánh giả về sự kiện lịch sử này vấn còn khác biệt, thảm chi đối lập nhau. 3Ở đi od tỉnh hình trên đây la bởi nhiều nguyên nhân: Hà tIỂN xế của các tác giả, cách thức tiếp cận vấn để, uồ ngtải tử hai phía Mỹ và Việt Nam liệun le a 1. còn bị hạn chế và chưa được thẩm định kỹ lưỡng.

Mặt khác, tỉnh đa điện, © sy phức tạp của hiện tượng "Tết Mậu Thân 1968"; của thoi kỳ lịch sử trước, trong va sau Tết Mậu Than da la một trong số những nguyên nhản lam cho việc nghiên cửu sy kiện lịch sử nay gặp không Ít khó khăn. Tỉnh hình đó khiến cho việc tổng kết, nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy về "Tết Mậu Than" nói riéng, về lịch sử kháng chiến chống MỸ, cửu nước (1954-1975) nói chung gặp trở ngại, khó khăn. Không chỉ những bài báo khoa học, những céng trình chuyên khảo về "Tết Mau thản" đưa ra những nhận xét, đánh giả khac nhau, trải biệt nhau mà ngay cả những cuốn lịch sử đã được ấn hảnh ở trưng tương và các địa phương thoi gian qua về cuộc kháng chiến chống MỸ, cửu nước củng tổ ra lúng túng khi để cập tới sự kiện lịch sử này: hoặc lả trình bảy sơ lược điển biến hoặc là để cập tới thing lợi của ta, thất bại của địch trong dip Tất Mau Thân một cách khai quát, chung chung; chưa lam rõ ta thang ở chổ nao, địch thua ra sao trên chiến trường Nam Việt Nam, chưa lý giải tại sao giới lãnh đạo nước Mỹ buộc phản xuống thang chiến tranh, chấp nhận sự thất bại hoàn toàn của chiến lược "chiến tranh cục bộ" ở Việt Nam. Vi vay mà, những trinh bảy vé sụ kiện "Tết Mậu thản" trong sách báo của ta thời gian qua chưa od sức thuyết phục cao đối với người đọc.

Bậc biệt ee brome bon hai thép kj qua, nếu như các nha cắm quyển thường tim cách tránh né mổi khi phải đụng đẩu với sự kiện lịch sử nảy thi giới học giả và các nha chiến lược lại hết sỨC quan tâm.