Luận án: Hoạt động khám chữa bệnh của người dân Đắk Lắk hiện nay - Vũ Thị Minh Ngọc

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Vũ Thị Minh Ngọc HOẠT ĐỘNG KHÁM CHỮA BỆNH CỦA NGƢỜI DÂN ĐẮK LẮK HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC Hà Nội - 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Vũ Thị Minh Ngọc HOẠT ĐỘNG KHÁM CHỮA BỆNH CỦA NGƢỜI DÂN ĐẮK LẮK HIỆN NAY Chuyên ngành: Xã hội học Mã số: 62 31 03 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Thu Hà Hà Nội - 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LờI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án Tiến sĩ Xã hội học với đề tài: Hoạt động khám chữa bệnh của người dân Đắk Lắk hiện nay là công trình do chính tôi nghiên cứu và thực hiện. Các thông tin, số liệu được sử dụng trong luận án là trung thực, chính xác và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các thông tin trích dẫn trong luận án đã được ghi rõ nguồn gốc.

Nếu có gì sai sót tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Tác giả luận án Vũ Thị Minh Ngọc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LờI CảM ƠN Để có thể hoàn thành luận án này, tác giả luận án đã nhận được sự giúp đỡ, động viên, chia sẻ của rất nhiều người. Trước hết, tôi xin bày tỏ sự trân trọng, yêu quý và biết ơn đối với giáo viên hướng dẫn - PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà, cô là người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ rõ những hướng đi đúng đắn, tạo động lực, tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện luận án. Tiếp đến, tôi xin chân thành cảm ơn thầy giáo PGS.TS Phạm Ngọc Thanh, thầy là người đã đồng ý và hỗ trợ cho tôi tham gia và sử dụng nguồn số liệu của đề tài ―Vấn đề phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội ở Tây Nguyên‖ (Mã số: TN3/X07) thuộc Chương trình KHCN trọng điểm cấp nhà nước ―Khoa học và Công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Tây Nguyên‖, Mã số KHCN-TN3/11- 15 (Chương trình Tây Nguyên 3) để tôi có được nguồn thông tin có giá trị với độ tin cậy cao để hoàn thành luận án.

Tôi xin cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Xã hội học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình – nguồn sức mạnh tinh thần và vật chất, là chỗ dựa để tôi nỗ lực đến ngày hôm nay. Tác giả luận án Vũ Thị Minh Ngọc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MụC LụC Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục .1 Danh mục chữ viết tắt .4 Danh mục các bảng.5 Danh mục các hộp.7 Danh mục các hình. Lý do lựa chọn đề tài.

Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn .1 Ý nghĩa khoa học .2 Ý nghĩa thực tiễn. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .2 Nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Khách thể nghiên cứu.3 Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu .1 Câu hỏi nghiên cứu .2 Giả thuyết nghiên cứu.

Khung phân tích. Kết cấu của luận án. Điểm mới và hạn chế của luận án.14 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VấN Đề NGHIÊN CỨU .1 Tổng quan các nghiên cứu về chăm sóc sức khỏe và hoạt động khám chữa bệnh.1 Các nghiên cứu về chính sách liên quan đến chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh .2 Các nghiên cứu về hệ thống dịch vụ khám chữa bệnh .3 Các nghiên cứu về nhận thức, nhu cầu và hành động khám chữa bệnh của người dân .4 Các nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động khám chữa bệnh của người dân .2 Tổng quan một số cơ sở lý thuyết cho các nghiên cứu về chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh .1 Thuyết cấu trúc chức năng .2 Thuyết xung đột .31 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Thuyết tương tác biểu trưng .4 Thuyết hành động.34 CHƢƠNG 2: CƠ Sở LÝ LUậN, PHƢƠNG PHÁP VÀ ĐịA BÀN NGHIÊN CứU .1 Các khái niệm công cụ.1 Khái niệm sức khỏe.2 Khái niệm bệnh tật .3 Khái niệm hoạt động khám chữa bệnh .4 Khái niệm Bảo hiểm y tế.2 Các lý thuyết sử dụng trong đề tài .1 Lý thuyết hành động xã hội của Max Weber .2 Lý thuyết lựa chọn duy lý .3 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về vấn đề chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh .1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về vấn đề chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh của nhân dân .2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về vấn đề chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh của người dân tộc thiểu số .4 Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp phân tích tài liệu.2 Phương pháp phỏng vấn sâu .3 Phương pháp quan sát .4 Phương pháp xử lý thông tin và báo cáo kết quả .5 Khái quát chung địa bàn nghiên cứu – tỉnh Đắk Lắk .1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên .2 Hành chính .5 Điều kiện kinh tế .6 Địa bàn khảo sát cụ thể .64 CHƢƠNG 3 : THựC TRạNG HOạT ĐộNG KHÁM CHữA BệNH CủA NGƢờI DÂN ĐắK LắK HIệN NAY .1 Khái quát chung về cơ sở khám chữa bệnh, nhân lực y tế và tình hình sức khỏe, bệnh tật của người dân Đắk Lắk hiện nay .1 Cơ sở khám chữa bệnh và nhân lực y tế tại Đắk Lắk .2 Tình hình sức khỏe, bệnh tật của người dân Đắk Lắk hiện nay .2 Nhận thức và nhu cầu của người dân về chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh.1 Nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh .1 Nhận thức chung của người dân về sức khỏe, bệnh tật .2 Nhận thức của người dân về khám chữa bệnh .77 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Nhu cầu của người dân về chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh .3 Khám chữa bệnh tại khu vực y tế phi chính thức .1 Khám chữa bệnh tại khu vực phổ thông .2 Khám chữa bệnh tại khu vực dân gian .4 Khám chữa bệnh tại khu vực y tế chính thức .1 Tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh .2 Sử dụng BHYT trong khám chữa bệnh.120 CHƢƠNG 4: CÁC NHÂN Tố ảNH HƢởNG ĐẾN HOạT ĐộNG KHÁM CHữA BệNH CủA NGƢờI DÂN ĐắK LắK HIệN NAY .1 Ảnh hưởng của các nhân tố từ phía người dân đến hoạt động khám chữa bệnh.1 Điều kiện kinh tế .2 Trình độ học vấn .4 Khoảng cách từ nhà đến cơ sở y tế .5 Một số thói quen và ngôn ngữ .2 Ảnh hưởng từ phía chính sách và truyền thông đến hoạt động khám chữa bệnh của người dân .1 Ảnh hưởng từ phía chính sách y tế đến hoạt động khám chữa bệnh của người dân .1 Các chính sách liên quan đến cơ sở khám chữa bệnh, nhân lực y tế .2 Các chính sách ưu tiên trong khám chữa bệnh .3 Chính sách bảo hiểm y tế .2 Ảnh hưởng từ phía truyền thông y tế đến hoạt động khám chữa bệnh của người dân .156 KếT LUậN VÀ KHUYẾN NGHỊ .163 DANH MụC CÔNG TRÌNH KHOA HọC CủA TÁC GIả LIÊN QUAN ĐếN LUậN ÁN .167 TÀI LIỆU THAM KHẢO .168 PHụ LụC 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MụC CHữ VIếT TắT BHYT Bảo hiểm y tế KCB Khám chữa bệnh UBND Ủy ban Nhân dân YHCT Y học cổ truyền 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MụC CÁC BảNG Bảng Trang Bảng 3.1: Số lượng cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Đắk Lắk 67 Bảng 3.2: Đội ngũ nhân viên y tế tại Đắk Lắk 67 Bảng 3.3: Tổ chức Hội Đông y Đắk Lắk 68 Bảng 3.4: Số hội viên Hội Đông y Đắk Lắk 69 Bảng 3.5: Một số chỉ báo về chăm sóc sức khoẻ và khám chữa bệnh ở Đắk Lắk 70 Bảng 3.6: Các bệnh truyền nhiễm phổ biến ở Đắk Lắk (2012 - 2015) 71 Bảng 3.7: Số lượt người dân khám chữa bệnh ở Đắk Lắk (2012 - 2015) 73 Bảng 3.8: Đánh giá của người dân về tình trạng sức khỏe của gia đình và bản thân tại Đắk Lắk 74 Bảng 3.9: Nhận thức của người dân về sự tham gia BHYT của các nhóm hộ gia đình tại Đắk Lắk 83 Bảng 3.10: Nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân 85 Bảng 3.11: Đánh giá của người dân về chất lượng khám chữa bệnh tại cơ sở y tế địa phương 86 Bảng 3.12: Mức độ tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh của người dân 99 Bảng 3.13: Hành động lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh của người dân 101 Bảng 3.14: Động cơ lựa chọn nơi khám bệnh của người dân 104 Bảng 3.15: Mức độ bao phủ BHYT ở Đắk Lắk 107 Bảng 3.16: Địa bàn bao phủ BHYT ở Đắk Lắk 108 Bảng 3.17: Nguyên nhân không tham gia BHYT của người dân Đắk Lắk 110 Bảng 3.18: Các nhóm tham gia BHYT ở Đắk Lắk 113 Bảng 3.19: Tương quan giữa điều kiện kinh tế với hoạt động khám chữa bệnh của người dân Đắk Lắk 125 Bảng 4.20: Tương quan giữa trình độ học vấn với hoạt động khám chữa bệnh của người dân Đắk Lắk 129 Bảng 4.21: Tương quan giữa độ tuổi với hoạt động khám chữa bệnh của người dân Đắk Lắk 132 Bảng 4.22: Ý kiến của hộ gia đình về khoảng cách từ nhà đến cơ sở y tế theo vùng địa lý (km) 135 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.23: Thói quen sử dụng nước sinh hoạt và nhà tiêu ở các nhóm dân tộc thiểu số 139 Bảng 4.24: Danh mục bệnh viện đầu tư từ nguồn trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2008 – 2010 ở Đắk Lắk 143 Bảng 4.25: Đánh giá của người dân về các hoạt động y tế cơ bản 148 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MụC CÁC HộP Hộp Trang Hộp 3.1: Câu chuyện tự mua thuốc theo tư vấn của nhà thuốc rồi.nhập viện 79 Hộp 3.2: Tìm hiểu nhu cầu của người dân thông qua quan sát việc thực hiện hoạt động khám chữa bệnh tại các khu vực 88 Hộp 3.3: Câu chuyện tự trị sốt rét tại nhà của người phụ nữ Ê đê 90 Hộp 3.4: Câu chuyện của người phụ nữ Ê đê sinh 4 đứa con tại nhà 92 Hộp 3.5: Câu chuyện hai vợ chồng M’nông: chồng đỡ đẻ cho vợ tại bệnh viện đa khoa huyện Lắk 95 Hộp 3.6 Tình trạng cấp trùng thẻ BHYT, sai lệch thông tin trên thẻ BHYT 109 Hộp 3.7 Quan sát hành động khám chữa bệnh của người dân tại các khu vực y tế chính thức và phi chính thức 118 Hộp 4.