Luận án tiến sĩ Y tế công cộng: Thực trạng tuân thủ điều trị ARV và hiệu quả can thiệp tại một số phòng khám ngoại trú Hà Nội (2019)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ VIỆN VỆ SINH DỊCH TỄ TRUNG ƯƠNG -----------------*------------------- ĐÀO ĐỨC GIANG THỰC TRẠNG TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ ARV, MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN VÀ HIỆU QUẢ CAN THIỆP TẠI MỘT SỐ PHÒNG KHÁM NGOẠI TRÚ TẠI HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y TẾ CÔNG CỘNG HÀ NỘI – 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ VIỆN VỆ SINH DỊCH TỄ TRUNG ƯƠNG -----------------*------------------- ĐÀO ĐỨC GIANG THỰC TRẠNG TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ ARV, MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN VÀ HIỆU QUẢ CAN THIỆP TẠI MỘT SỐ PHÒNG KHÁM NGOẠI TRÚ TẠI HÀ NỘI Chuyên ngành: Y TẾ CÔNG CỘNG Mã số: 62 72 03 01 LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y TẾ CÔNG CỘNG Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Anh Tuấn 2. Bùi Đức Dương HÀ NỘI – 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng để bảo vệ ở bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Tác giả luận án Đào Đức Giang LỜI CẢM ƠN Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Anh Tuấn và PGS. Bùi Đức Dương, là những người thầy hướng dẫn trực tiếp, đã tận tình giúp đỡ, truyền đạt kiến thức trong suốt quá trình học tập, thực hiện và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo, Bộ môn Y tế Công cộng, Phòng Đào tạo sau đại học của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, đã luôn quan tâm, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện luận án.

Tôi xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo, các cán bộ của Cục Phòng Chống HIV/AIDS, Trung tâm Phòng Chống HIV/AIDS Hà Nội, Trung tâm Y Tế Dự Phòng và Phòng Khám Ngoại Trú các Quận, Huyện Hoàng Mai, Ứng Hòa và Ba Vì đã hỗ trợ tôi trong quá trình triển khai nghiên cứu, thu thập dữ liệu cho luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả thành viên trong các Hội Đồng Đạo Đức, Hội Đồng Khoa Học đã chấm luận án đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu để tôi có thêm kiến thức và hoàn thiện luận án đạt chất lượng tốt hơn. Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cha mẹ, vợ, các con và các anh chị em, bạn bè, đồng nghiệp thân thiết, đã hết lòng ủng hộ, động viên, chia sẻ trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án tốt nghiệp. Đào Đức Giang MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .i DANH MỤC BẢNG.ii DANH MỤC BIỂU ĐỒ.iv DANH MỤC HÌNH .1 CHƯƠNG I : TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

Điều trị kháng vi-rút và lợi ích của điều trị kháng vi-rút (ARV). Tổng quan các thuốc ARV và tiêu chuẩn điều trị ARV. Lợi ích của điều trị ARV. Ảnh hưởng của không tuân thủ điều trị ARV.

Tổ chức điều trị ARV cho người nhiễm và theo dõi đáp ứng điều trị ARV. Định nghĩa, cách đánh giá và các yếu tố có ảnh hưởng tới tuân thủ điều trị. Định nghĩa và đánh giá tuân thủ điều trị. Tuân thủ điều trị ARV trên thế giới và tại Việt Nam.

Các yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ARV. Phân loại các can thiệp làm tăng tuân thủ điều trị ARV. Can thiệp tuân thủ điều trị trong chăm sóc và điều trị theo thường quy. Can thiệp tuân thủ điều trị chuẩn nâng cao (eSOC).

Can thiệp tuân thủ điều trị qua điện thoại. Can thiệp tuân thủ điều trị qua tin nhắn. Can thiệp tuân thủ điều trị qua tập huấn kỹ năng cho bệnh nhân. Can thiệp tuân thủ điều trị đa phương tiện.

Can thiệp tuân thủ điều trị qua liệu pháp hành vi nhận thức. Can thiệp tuân thủ điều trị qua người hỗ trợ. Can thiệp tuân thủ điều trị qua hỗ trợ tài chính. Can thiệp tuân thủ điều trị qua thiết bị nhắc dùng thuốc.

So sánh hiệu quả của các can thiệp nhằm tăng tuân thủ điều trị ARV. Thông tin chung về phòng khám ngoại trú (OPC). Khung lý thuyết, câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm, thời gian và thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu và phương pháp chọn mẫu. Cỡ mẫu nghiên cứu.

Phương pháp chọn mẫu. Tóm tắt quy trình nghiên cứu. Nội dung các hoạt động can thiệp. Mục tiêu của can thiệp.

Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu can thiệp. Nội dung và các hoạt động can thiệp của mô hình. Tổ chức và điều hành hoạt động can thiệp của mô hình. Bộ chỉ số đánh giá hiệu quả của can thiệp.

Công cụ và phương pháp thu thập số liệu. Bộ công cụ đánh giá tuân thủ điều trị. Bộ công cụ thu thập các thông tin nhân khẩu học, xã hội học, bệnh học của bệnh nhân. Quản lý và phân tích số liệu.

Các biện pháp khống chế sai số trong nghiên cứu. Đạo đức trong nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Một số đặc điểm của đối tượng nghiên cứu trước và sau can thiệp.

Một số đặc điểm nhân khẩu học đối tượng tham gia nghiên cứu trước và sau can thiệp. Một số đặc điểm bệnh học đối tượng tham gia nghiên cứu trước và sau can thiệp. Một số đặc điểm xã hội học các đối tượng tham gia nghiên cứu trước và sau can thiệp. Thực trạng điều trị ARV tại thời điểm trước và sau can thiệp.

Phác đồ điều trị ARV tại các phòng khám ngoại trú nghiên cứu. Điều trị dự phòng khác kèm theo điều trị ARV tại các phòng khám ngoại trú nghiên cứu. Xét nghiệm tải lượng vi-rút trong thời gian điều trị ARV. Các hỗ trợ xã hội người nhiễm nhận được từ gia đình, xã hội đối với việc điều trị ARV tại thời điểm trước can thiệp 2016.

Một số hành vi nguy cơ của bệnh nhân trong khảo sát trước can thiệp. Thực trạng tuân thủ điều trị ARV tại thời điểm trước can thiệp 2016. Đánh giá tuân thủ điều trị qua phỏng vấn bệnh nhân. Đánh giá tuân thủ điều trị bằng thang điểm trực quan (VAS) tại thời điểm trước can thiệp.

Đánh giá tuân thủ điều trị qua kiểm tra kiến thức sử dụng ARV tại thời điểm trước can thiệp. Đánh giá tuân thủ điều trị qua kiểm đếm số viên trong kỳ tại thời điểm trước can thiệp. Đánh giá tuân thủ điều trị bằng phương pháp kết hợp theo thang đánh giá đa chiều tại thời điểm trước can thiệp. Một số yếu tố có liên quan đến tuân thủ điều trị.

Đánh giá hiệu quả can thiệp theo các chỉ số đánh giá hiệu quả. Tuân thủ điều trị theo phương pháp đánh giá kết hợp sử dụng thang đánh giá đa chiều so sánh trước và sau can thiệp. Tuân thủ điều trị dựa trên phỏng vấn bệnh nhân so sánh trước và sau can thiệp. Tuân thủ điều trị đánh giá bằng công cụ trực quan (VAS) so sánh trước và sau can thiệp.

Tuân thủ điều trị qua kiểm tra kiến thức sử dụng ARV so sánh trước và sau can thiệp. Tuân thủ điều trị qua kiểm đếm số viên dùng trong kỳ so sánh trước và sau can thiệp. Sử dụng phác đồ điều trị ARV bậc 1 tại thời điểm sau can thiệp so sánh trước và sau can thiệp. Giá trị CD4 trong lần xét nghiệm gần đây nhất, so sánh trước và sau can thiệp.

Xét nghiệm tải lượng vi-rút trong 12 tháng gần đây, so sánh trước và sau can thiệp. Sự hỗ trợ của gia đình và xã hội đối với việc điều trị ARV của bệnh nhân, so sánh trước và sau can thiệp. Các hành vi nguy cơ không có lợi đối với việc điều trị ARV, so sánh trước và sau can thiệp. Gặp phải tác dụng phụ của ARV và dừng thuốc do tác dụng phụ.

Mức độ tự tin của bệnh nhân về hiệu quả của ARV cũng như khả năng dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sỹ. Mức độ hài lòng về sức khỏe thể chất và tinh thần của bệnh nhân với điều trị ARV. Mức độ hài lòng của bệnh với các thông tin về cách uống thuốc do bác sỹ phòng khám cung cấp. Một số đặc điểm và tính đại diện của quần thể nghiên cứu.

Thực trạng điều trị ARV. Phác đồ điều trị ARV tại các phòng khám ngoại trú nghiên cứu. Xét nghiệm tải lượng vi-rút và CD4 trong thời gian điều trị ARV. Các hỗ trợ xã hội người nhiễm nhận được từ gia đình, xã hội đối với việc điều trị ARV.

Một số hành vi nguy cơ của bệnh nhân đang điều trị ARV. Thực trạng tuân thủ điều trị ARV. Đánh giá tuân thủ điều trị dựa trên các câu hỏi phỏng vấn bệnh nhân tại thời điểm trước can thiệp. Đánh giá tuân thủ điều trị bằng thang điểm trực quan (VAS) tại thời điểm trước can thiệp.

Đánh giá tuân thủ điều trị qua kiểm tra kiến thức sử dụng ARV tại thời điểm trước can thiệp. Đánh giá tuân thủ điều trị qua kiểm đếm số viên trong kỳ tại thời điểm trước can thiệp. Đánh giá tuân thủ điều trị bằng phương pháp kết hợp theo thang đánh giá đa chiều tại thời điểm trước can thiệp. Một số yếu tố có liên quan đến tuân thủ điều trị ARV.

Một số yếu tố có liên quan đến tuân thủ điều trị ARV. Một số yếu tố không liên quan đến tuân thủ điều trị ARV. Hiệu quả của can thiệp tăng tuân thủ điều trị tại các phòng khám ngoại trú. Tuân thủ điều trị theo phương pháp đánh giá kết hợp sử dụng thang đánh giá đa chiều so sánh trước và sau can thiệp.

Tuân thủ điều trị dựa trên phỏng vấn bệnh nhân so sánh trước và sau can thiệp. Tuân thủ điều trị đánh giá bằng công cụ trực quan (VAS) so sánh trước và sau can thiệp. Tuân thủ điều trị qua kiểm tra kiến thức sử dụng ARV. Tuân thủ điều trị qua kiểm đếm số viên dùng trong kỳ.

Sử dụng phác đồ điều trị ARV bậc 1 tại thời điểm sau can thiệp so sánh trước và sau can thiệp. Giá trị CD4 trong lần xét nghiệm gần đây nhất, so sánh trước và sau can thiệp. Xét nghiệm tải lượng vi-rút trong 12 tháng gần đây, so sánh trước và sau can thiệp .