Luận án tiến sĩ y học: Thực trạng viêm mũi dị ứng của công nhân Công ty Dệt may Hoàng Thị Loan và hiệu quả can thiệp (2016-2017)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ VIỆN VỆ SINH DỊCH TỄ TRUNG ƯƠNG ĐINH VIẾT TUYÊN THỰC TRẠNG VIÊM MŨI DỊ ỨNG CỦA CÔNG NHÂN CÔNG TY DỆT MAY HOÀNG THỊ LOAN VÀ HIỆU QUẢ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CAN THIỆP NĂM 2016-2017 Chuyên ngành: Dịch Tễ Học Mã số: 62.17 LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. LÊ MINH KỲ GS. VŨ MINH THỤC HÀ NỘI – 2018 LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của tập thể lãnh đạo, các nhà khoa học, các cán bộ. Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tôi xin được bày tỏ và gửi lời cảm ơn chân thành tới: Tập thể Ban lãnh đạo, Phòng đào tạo sau đại học, Bộ môn Dịch tễ học của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Tập thể thầy giáo hướng dẫn khoa học: Phó giáo sư - Tiến sĩ Lê Minh Kỳ và Giáo sư - Tiến sĩ khoa học Vũ Minh Thục, đã hết lòng giúp đỡ, hướng dẫn và động viên cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin gửi lời cám ơn tới tập thể lãnh đạo, đồng nghiệp của Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, chia sẻ công việc trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu. Tôi xin gửi lời cám ơn tới tập thể lãnh đạo, cán bộ, người lao động của Công ty cổ phần dệt may Hoàng Thị Loan, anh chị em cộng tác viên đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Sau cùng, tôi xin gửi lời cám ơn chân thành tới gia đình, bố mẹ, anh chị em, bạn bè và người vợ yêu quý đã luôn ở bên cạnh động viên, chia sẻ khó khăn cũng như giúp đỡ tôi để hoàn thành luận án.

Hà Nội, ngày 23 tháng 01 năm 2018 Tác giả luận án Đinh Viết Tuyên LỜI CAM ĐOAN Tên tôi là Đinh Viết Tuyên, Nghiên cứu sinh khóa 32 chuyên ngành Dịch Tễ Học, Viện vệ sinh dịch tễ trung ương. Đây là Luận văn do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của PGS. Lê Minh Kỳ. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam.

Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp nhận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày 23 tháng 01 năm 2018 Người viết cam đoan Đinh Viết Tuyên MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ĐẶT VẤN ĐỀ. TÍNH HÌNH BỆNH VIÊM MŨI DỊ ỨNG.

Dịch tễ học bệnh viêm mũi dị ứng. YẾU TỐ NGUY CƠ LIÊN QUAN ĐẾN SỨC KHỎE VÀ BỆNH VIÊM MŨI DỊ ỨNG Ở CÔNG NHÂN DỆT MAY. Môi trường, điều kiện lao động của ngành công nghiệp dệt may. Dị nguyên bụi bông trong bệnh dị ứng.

CÁC GIẢI PHÁP NHẰM GIẢM TỶ LỆ VIÊM MŨI DỊ ỨNG Ở CÔNG NHÂN21 1. Các giải pháp can thiệp không đặc hiệu đối với viêm mũi dị ứng do dị nguyên bụi bông. Giải pháp can thiệp kháng viêm đối với viêm mũi dị ứng - Corticosteroid xịt mũi. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Các giai đoạn của nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu.

Biến số, chỉ số nghiên cứu và kỹ thuật, công cụ thu thập số liệu. Chi tiết về kỹ thuật và công cụ thu thập số liệu. Khống chế sai số. QUẢN LÝ, XỬ LÝ VÀ PHÂN TÍCH SỐ LIỆU.

VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG LAO ĐỘNG. Vi khí hậu.

Bụi trong môi trường lao động. THỰC TRẠNG BỆNH VIÊM MŨI DỊ ỨNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu. Thực trạng bệnh viêm mũi dị ứng.

Một số yếu tố liên quan đến bệnh viêm mũi dị ứng. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG VIÊM MŨI DỊ ỨNG. Triệu chứng lâm sàng. Kết quả cận lâm sàng.

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CAN THIỆP. Hiệu quả lâm sàng. Hiệu quả cận lâm sàng.59 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG LAO ĐỘNG.1 Về vi khí hậu.

Về bụi bông trong môi trường lao động. THỰC TRẠNG VIÊM MŨI DỊ ỨNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN. Thực trạng viêm mũi dị ứng. Một số yếu tố liên quan.

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG. Đặc điểm lâm sàng. Đặc điểm cận lâm sàng. HIỆU QUẢ CAN THIỆP.

Hiệu quả lâm sàng. Hiệu quả cận lâm sàng. MỘT SỐ HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG LAO ĐỘNG VÀ BỆNH VIÊM MŨI DỊ ỨNG DO DỊ NGUYÊN BỤI BÔNG CỦA CÔNG NHÂN.

Thực trạng môi trường lao động. Thực trạng bệnh viêm mũi dị ứng do dị nguyên bụi bông. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG BỆNH VIÊM MŨI DỊ ỨNG 91 2. Đặc điểm lâm sàng.

Đặc điểm cận lâm sàng. HIỆU QUẢ CAN THIỆP.93 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Kết quả một số nghiên cứu lâm sàng. Biến số, chỉ số nghiên cứu và kỹ thuật, công cụ thu thập số liệu.

Kết quả đo vi khí hậu tại các nhà máy. Bụi bông trong môi trường lao động công ty. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu. Tỉ lệ bệnh viêm mũi dị ứng.

Tỷ lệ công nhân viêm mũi họng chung. Thời gian tiếp xúc 1 ngày với bụi tại các phân xưởng của công nhân. Tình trạng sự dụng khẩu trang của bệnh nhân. Tỉ lệ bệnh viêm mũi dị ứng của đối tượng nghiên cứu theo giới.

Phân bố đối tượng mắc viêm mũi dị ứng theo lứa tuổi (N=1040). Phân bố đối tượng mắc viêm mũi dị ứng theo tuổi nghề (N=1040). Kiến thức thái độ thực hành về bệnh VMDU trong công nhân (n=1040). Mức độ biểu hiện các triệu chứng tại mũi (n=317).

Mức độ biểu hiện các triệu chứng tại mắt (n=317). Tỷ lệ công nhân bị dị hình vách ngăn. Tỷ lệ công nhân bị polype mũi. Kết quả Prick test với dị nguyên bụi bông.

Hiệu quả can thiệp về mức độ triệu chứng chảy nước mũi của 2 nhóm nghiên cứu trước và sau điều trị. Hiệu quả can thiệp về mức độ triệu chứng nghẹt tắc mũi của 2 nhóm nghiên cứu trước và sau điều trị. Hiệu quả can thiệp về mức độ triệu chứng mất/giảm ngửi của 2 nhóm nghiên cứu trước và sau điều trị. Hiệu quả can thiệp về tình trạng quá phát cuốn dưới giữa 2 nhóm trước và sau điều trị.

Nồng độ IgE trước và sau can thiệp. Nồng độ IgG trước và sau can thiệp.60 DANH MỤC HÌNH Hình 1. Vai trò của dị nguyên bụi bông trong cơ chế bệnh lý. Sử dụng bình netti pot.

Máy Súc Rửa Mũi Xoang theo xung nhịp. Vị trí Công ty cổ phần dệt may Hoàng Thị Loan. Quá trình nghiên cứu. Kết quả Nồng độ bụi bông tại các nhà máy (mg/m3).

Kết quả Prick test với dị nguyên bụi bông (n=317). Kết quả Hàm lượng IgE toàn phần. Kết quả Hàm lượng IgG toàn phần. Hiệu quả lâm sàng sau can thiệp.56 NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT ARIA Allergic Rhinitis and its Impact Asthma - Tổ chức nghiên cứu tác động của viêm mũi dị ứng lên hen phế quản CysLTs Cysteinyl-leukotrienes DN Dị nguyên DNBB Dị nguyên bụi bông DNNN Dị nguyên nghề nghiệp HPQ Hen phế quản IR Index of Reactivity-Chỉ số phản ứng ISS-ODN Immunostimulatory sequences-oligodeoxynucleotide KLPT Khối lượng phân tử KN-KT Kháng nguyên - kháng thể LTA4 Leukotriene A 4 LTRAs Anti leukotrienes - Thuốc kháng leukotrien MDĐH Miễn dịch đặc hiệu TCVSCP Tiêu chuẩn vệ sinh cho phép TNF Yếu tố hoại tử u-Tumor necrosis factor VKM Viêm kết mạc VMDƯ Viêm mũi dị ứng VMDƯNN Viêm mũi dị ứng nghề nghiệp WHO World Health Organization – Tổ chức y tế thế giơi 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Hiện nay ở nước ta ngành công nghiệp dệt may ngày càng có vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân.

Nó không chỉ phục vụ cho nhu cầu ngày càng cao và phong phú, đa dạng của con người mà còn giải quyết được nhiều công ăn việc làm cho xã hội và đóng góp ngày càng nhiều cho ngân sách quốc gia, tạo điều kiện để phát triển kinh tế. Ngành công nghịêp dệt may đã có những bước tiến vượt bậc, tốc độ tăng trưởng bình quân của ngành khoảng 30%/năm, chiếm 20% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Tính đến nay cả nước có khoảng 822 doanh nghiệp dệt may, trong đó doanh nghiệp quốc doanh là 231, doanh nghiệp ngoài quốc doanh là 370. Ngành dệt may đang thu hút được khoảng 2 triệu lao động, chiếm 25% lực lượng lao động công nghiệp.

Bên cạnh những thành tựu rất lớn lao trong tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân thì vấn đề ô nhiễm môi sinh, ô nhiễm môi trường lao động tác động tới sức khỏe bệnh tật của người lao động đang là một vấn đề rất được Đảng và Nhà nước quan tâm. Đặc thù của ngành may là sử dụng dây chuyền công nghệ giản đơn, mức độ lao động tuy không quá nặng nhọc nhưng gò bó, đòi hỏi nhịp độ công nghiệp nhanh… Tỷ lệ lao động nữ rất cao, chiếm khoảng 80 – 90% và phần lớn ở độ tuổi 20 – 35 tuổi, thời gian làm việc trung bình trên 8h/ngày, nhiều khi lên tới 10 – 12h/ngày. Môi trường bụi bông trong đó có dị nguyên bụi bông là một trong những nguyên nhân gây các bệnh dị ứng đường hô hấp: Bệnh bụi phổi bông nghề nghiệp, hen nghề nghiệp, viêm mũi dị ứng, … Các dị nguyên nghề nghiệp (DNNN) là một nhóm chế phẩm đa dạng, có thể phân biệt chúng thành 2 loại: Các dị nguyên (DN) nguyên liệu tự nhiên mà con người tiếp xúc lâu dài khi thực hiện nhiệm vụ và các dị nguyên xuất hiện trong quá trình sản xuất. Người ta cho rằng các hạt bụi cỡ 10- 50m chủ yếu cố định trong khoang mũi, các hạt bụi 1-10m lọt vào phế quản, còn các hạt bụi nhỏ hơn 1m đi đến tiểu phế quản.

Trong điều kiện sản xuất, cơ thể bị tổn thương bởi các hạt kích cỡ khác nhau của cùng 1 sản phẩm. Mặc dù các yếu tố bệnh căn của dị ứng rất đa dạng, dị ứng với bụi bông là một lĩnh vực đặc biệt thú vị và có triển vọng trong dị ứng học hiện đại.